ساعت ۱۳
۶:۲۹
۷:۱۱
۱۴:۵۹
واحد اندیشهورز مجاهد:
۷:۴۵
۷:۱۵
مرکز تراب
#تراب_نگاشت
#امت
حکمرانی مردمی از منظر فقه معاصر
حجتالاسلام علیمحمدی؛ مدیر موسسه معنا
برگرفته از سلسلهجلسات حکمرانی مردمی
چارچوبسازی نظری: الگوی تقریر و اضلاع چهارگانه حکمرانی مردمی در فقه معاصر نیازمند چارچوبسازی نظری است که از الگوی تقریر (چرایی، چیستی، چگونگی) استفاده میکند. چیستی شامل مطلوب، موجود و انتقال است، در حالی که چگونگی به تحقق و گفتمانسازی میپردازد. برای تبیین جایگاه مردم، باید نسبت چهار ضلع اصلی مشخص شود: شریعت، حاکم، مردم و تخصص. بدون این چارچوب، مفاهیم مردمیسازی به کلیگوییهای بیحد و مرز میافتد، مانند توضیح کل دین با یک مفهوم (سلامت، انفاق یا اخلاص). این چارچوب، جایگاه مردم را در نظام حقوقی دینی منقح کرده و از تحریف جلوگیری میکند.
جایگاه مردم در فقه حکومتی: حقوق شرعی و عرفی در فقه حکومتی، جایگاه مردم با تبیین حقوق شرعی و عرفی آنها در نسبت با شریعت و حاکم مشخص میشود. شهید صدر معتقد است مردم در حوزه احکام متغیر (منطقةالفراغ) حق انتخاب بین فتاوای مختلف دارند، که از طریق مجلس یا رفراندوم اعمال میشود. این حق، مبتنی بر استخلاف ناس است و مردم را در قانونگذاری دخیل میکند، برخلاف دیدگاه سنتی که قانونگذاری را صرفاً از آنِ خدا میداند. این رویکرد، مردمسالاری دینی را با حفظ شریعت تقویت کرده و از تمرکز صرف در دست حاکم یا تخصصگرایان جلوگیری میکند.
اقتصاد مردمی: مالکیت و نقش حاکم در نظام اقتصادی اسلامی، شهید صدر مالکیت را به نیروی کار مباشر نسبت میدهد، نه سرمایهگذار یا تکنولوژی*. انفال (منابع عمومی) متعلق به خدا و اولیالامر است و مردم حق بهرهبرداری دارند، اما قرق و احتکار ممنوع است. *حاکم اسلامی وظیفه دارد با ممانعت از انحصار، بازار طبیعی را حفظ کند که قیمتگذاری بر اساس کار و فراوانی کالا باشد. این نگاه، مردم را محور تولید و بهرهبرداری قرار داده و نقش دولت را به تنظیمگری و رفع انحصار محدود میکند، که نمونهای از حکمرانی مردمی در اقتصاد است.
چالشهای اجرایی: انفعال و تحریف در مردمیسازی یکی از چالشهای حکمرانی مردمی، خطر انفعال و تحریف است، بهویژه با نفوذ جریانهای لیبرال و نئولیبرال که در انقلاب به دلیل تمرکز بر چپگرایی، بدون رقیب ماندند. امام خمینی بر حساسیت به سرمایهداری تأکید داشت و هشدار میداد که اتهام حمایت از آن، اعتبار نظام را تضعیف میکند. دیدگاههای سنتی (مانند مرحوم گلپایگانی) قانونگذاری را صرفاً الهی میدانستند، اما امام با تفکیک حکمشناسی و موضوعشناسی، تطبیق عناوین ثانویه (مانند مصلحت و حرج) را به مردم واگذار کرد، که این اختلاف، ریشه در نظام حقوقی دارد.
ضرورت ساخت حقوقی: تبیین حدود و اختیارات حکمرانی مردمی بدون تبیین نظام حقوقی، به شعارهای بیمحتوا تبدیل میشود. باید حدود و اختیارات مردم، حاکم، شریعت و تخصص در حوزههای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی مشخص شود. برای مثال، قانون اساسی آزادی را در چارچوب شرع تضمین میکند، اما محدودیتهای غیرشرعی (مانند ممانعت از اعتراض به بهانه دشمن) با مردمسالاری دینی سازگار نیست. ساخت حقوقی باید پاسخ دهد: مردم کجا حق دارند؟ حاکم کجا دخالت میکند؟ تخصص چه جایگاهی دارد؟ این چارچوب، حکمرانی مردمی را از افتادن در ورطه نظامهای غربی حفظ کرده و هویت دینی آن را متجلی میسازد.
واحد اندیشهورز امت: https://ble.ir/andishkade_ommat 




مرکز تحقیقات تراب؛ بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق (علیهالسلام)
تراب را دنبال کنید!
سایت | ایتا | تلگرام | بله
@torabisu_ir
۶:۴۱
۶:۵۹
۱۸:۵۹
۱۱:۰۲
۱۰:۰۶
در این مدل:
۱۱:۳۵
مرکز تراب
#تراب_نگاشت
#سیاست_صنعتی_و_فناوری_های_نوظهور
یادداشت تحلیلی در خصوص حذف ارز ترجیحی
تامین مالی بنگاههای کوچک و متوسط در دوره گذار سیاست ارزی
«امیرمهدی طاهری*» پژوهشگر اندیشکده سیاست صنعتی و فناوری های نوظهور
*بخش اول
در هفتههای اخیر که بحث «بازطراحی سیاست ارزی و حذف یا محدودسازی ارز ترجیحی برخی اقلام» مجدداً در کانون توجه قرار گرفته، بسیاری از بنگاههای کوچک و متوسط حس میکنند هر تصمیم مالی ممکن است در آیندهای نزدیک با چالش مواجه شود. روایت رسانهای غالباً این موضوع را در قالب دوگانه «اصلاح بزرگ» یا «فاجعه قطعی» بازنمایی میکند، اما واقعیت از جنس خاکستریتر و مبتنی بر دادههای عینی است.
اجرای فاز نخست حذف گسترده ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی در سال ۱۴۰۱، اثرات اصلی خود را بر قیمت کالاهای مشمول و انتظارات تورمی به همراه داشت. با این حال، پرسش مهم این است که چرا در شرایط فعلی، بار دیگر احساس «دوره گذار» در میان بنگاهها شکل گرفته است؟ پاسخ را باید در نقش «عدم قطعیت سیاستی» جستجو کرد. حتی بدون اعلام رسمی تغییرات جدید، طرح هرگونه سیگنال اصلاحی اعم از بازنگری در فهرست اقلام مشمول یا تغییر سازوکارهای جبرانی بهسرعت به عاملی برای افزایش هزینههای بنگاهها تبدیل میشود. این هزینهها در قالب «هزینه موجودی»،«هزینه تأمین مالی» و «هزینه تصمیمهای به تأخیر افتاده» متجلی میشوند.
این بنگاهها صرفاً یک دستهبندی آماری نیستند؛ آنها ستون فقرات بخش قابلتوجهی از تولید صنعتی کشور را تشکیل میدهند. بر اساس اعلام مدیرعامل سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران، بیش از ۹۰ درصد واحدهای صنعتی کشور در زمره بنگاههای کوچک و متوسط قرار میگیرند و از میان حدود ۵۲ هزار واحد صنعتی فعال، سهم این بنگاهها به ۹۸ درصد میرسد. از سوی دیگر، گزارشهای رسمی و نیمهرسمی حوزه اشتغال نیز نشان میدهد صنایع کوچک سهمی حدود ۴۳ درصدی از اشتغال صنعتی را به خود اختصاص دادهاند. تفسیر این ارقام گویای آن است که اختلال در نظام تأمین مالی این بخش، صرفاً به معنای زیان تعدادی واحد اقتصادی نیست، بلکه تأثیری مستقیم بر اشتغال و پیوندهای زنجیره تأمین خواهد داشت.
در فضای تورم بالا و پایدار، رفتار مصرفکننده دچار بازچینش ساختاری میشود: کالاها و خدمات غیرضروری به حاشیه رانده میشوند*، *الگوی خرید خردتر میشود و حساسیت به قیمت افزایش مییابد*. بر اساس دادههای رسمی، نرخ تورم سالانه کشور در آذر ۱۴۰۴ معادل ۴۲٫۲ درصد گزارش شده است. این رقم به آن معناست که حتی در صورت رشد فروش اسمی، ممکن است فروش واقعی (بر اساس قیمتهای ثابت) با افت مواجه شده باشد. برای بنگاههای کوچک و متوسط که عمدتاً با حاشیه سود محدود و نقدینگی اندک فعالیت میکنند، چنین شرایطی بهسرعت در قالب *«کندشدن گردش نقدی» بروز مییابد.
در سمت عرضه، هرگونه شوک ارزی یا حذف حمایتهای ارزی، عموماً از مسیر «نهادهها و کالاهای واسطهای» وارد صورتهای مالی بنگاهها میشود. پیامد معمول چنین روندی، «افزایش نیاز به سرمایه در گردش تنها برای حفظ سطح موجود تولید» است. دادههای بانکی نیز این واقعیت را تأیید میکنند: بانکها عمدتاً تسهیلات خود را به سرمایه در گردش اختصاص میدهند، نه سرمایهگذاری جدید. بر اساس گزارشهای منتشرشده از آمارهای بانکی، در سال ۱۴۰۳ سهم تأمین سرمایه در گردش بخش صنعت و معدن ۲۰,۴۴۰٫۱ هزار میلیارد ریال بوده که ۸۵ درصد کل تسهیلات پرداختی این بخش را تشکیل داده است. این بدان معناست که نظام تأمین مالی موجود در عمل در حال «زندهنگهداری» بنگاههاست، نه «توسعه» آنها. در دورههای گذار سیاستی، همین مکانیسم نیز با دشواری مضاعفی مواجه میشود، زیرا افزایش ریسک، بانکها را به احتیاط بیشتر سوق میدهد.
در اقتصاد ایران، هزینه تأمین مالی برای بسیاری از بنگاههای کوچک و متوسط صرفاً معادل «نرخ قرارداد بانکی» نیست؛ بلکه ترکیبی پیچیده از نرخ رسمی، کارمزدها، شرایط وثیقه، طولانیشدن فرایندهای اداری، هزینه ضمانت و در مواردی، استفاده از منابع مالی غیررسمی را در بر میگیرد. از منظر مقرراتی، در بخشنامههای بانکی سقف نرخ سود تسهیلات عقود غیرمشارکتی حداکثر ۲۳ درصد تعیین شده است. با این حال، نکته عملی آن است که در شرایط تورمی با نرخ سالانه حدود ۴۰ درصد، حتی نرخهای سود اسمی پایینتر نیز میتوانند در عمل محدودکننده باشند، زیرا بانکها با تشدید شرایط وثیقه*، *سختگیری در اعتبارسنجی و کاهش سقفهای اعتباری واکنش نشان میدهند. در این شرایط، مشکل اصلی برای بسیاری از بنگاهها «دسترسی به منابع مالی» است، نه صرفاً «نرخ سود».
واحد اندیشهورز سیاست صنعتی: https://ble.ir/industry_policy 




مرکز تحقیقات تراب؛ بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق (علیهالسلام)
@torabisu_ir
https://ble.ir/industry_policy
۶:۴۳
با هدف تقویت خودکفایی و امنیت غذایی کشور برگزار میشود.این رویداد به دنبال شناسایی و رفع گلوگاههای کلیدی در زنجیره ارزش کالاهای اساسی است.اولین دوره آن به طور ویژه بر محصولات کشاورزی متمرکز بوده و ایدهها و راهکارهای نوآورانه شما را داوری خواهد کرد.
کشاورزی هوشمند و بهرهوری تولیدحکمرانی کشاورزینهادههای ژنتیکیآب و انرژیبازرگانی کشاورزینهادههای راهبردی
برای ثبتنام و جزئیات بیشتر به سایت رویداد مراجعه کنید.
https://irmogh.ir/
۱۱:۳۸
با هدف تقویت خودکفایی و امنیت غذایی کشور برگزار میشود.این رویداد به دنبال شناسایی و رفع گلوگاههای کلیدی در زنجیره ارزش کالاهای اساسی است.اولین دوره آن به طور ویژه بر محصولات کشاورزی متمرکز بوده و ایدهها و راهکارهای نوآورانه شما را داوری خواهد کرد.
کشاورزی هوشمند و بهرهوری تولیدحکمرانی کشاورزینهادههای ژنتیکیآب و انرژیبازرگانی کشاورزینهادههای راهبردی
برای ثبتنام و جزئیات بیشتر به سایت رویداد مراجعه کنید.
https://irmogh.ir/
۱۱:۴۲
با هدف تقویت خودکفایی و امنیت غذایی کشور برگزار میشود.این رویداد به دنبال شناسایی و رفع گلوگاههای کلیدی در زنجیره ارزش کالاهای اساسی است.اولین دوره آن به طور ویژه بر محصولات کشاورزی متمرکز بوده و ایدهها و راهکارهای نوآورانه شما را داوری خواهد کرد.
کشاورزی هوشمند و بهرهوری تولیدحکمرانی کشاورزینهادههای ژنتیکیآب و انرژیبازرگانی کشاورزینهادههای راهبردی
برای ثبتنام و جزئیات بیشتر به سایت رویداد مراجعه کنید.
https://irmogh.ir/
۱۱:۴۷
با هدف تقویت خودکفایی و امنیت غذایی کشور برگزار میشود.این رویداد به دنبال شناسایی و رفع گلوگاههای کلیدی در زنجیره ارزش کالاهای اساسی است.اولین دوره آن به طور ویژه بر محصولات کشاورزی متمرکز بوده و ایدهها و راهکارهای نوآورانه شما را داوری خواهد کرد.
کشاورزی هوشمند و بهرهوری تولیدحکمرانی کشاورزینهادههای ژنتیکیآب و انرژیبازرگانی کشاورزینهادههای راهبردی
https://irmogh.ir/
۱۱:۴۹
این رویداد به دنبال شناسایی و رفع گلوگاههای کلیدی در زنجیره ارزش کالاهای اساسی است.اولین دوره آن به طور ویژه بر محصولات کشاورزی متمرکز بوده و ایدهها و راهکارهای نوآورانه شما را داوری خواهد کرد.
کشاورزی هوشمند و بهرهوری تولیدحکمرانی کشاورزینهادههای ژنتیکیآب و انرژیبازرگانی کشاورزینهادههای راهبردی
https://irmogh.ir/
۱۱:۵۲
لینک مشاهده قسمت اول تدریس:https://www.aparat.com/v/g4744aa?refererRef=channel_page
۱۹:۰۵
۱۳:۱۵
مرکز تراب
#اطلاع_رسانی
#محراب
سلسله جلسات متنخوانی و مباحثه کتاب شریف شرح چهل حدیث از حضرت امام خمینی (ره)
️ با حضور جناب آقای دکتر سید رسول حسینی نواز
زمان: سهشنبهها از ساعت ۹:۳۰ الی ۱۰
مکان: مرکز تراب
واحد اندیشهورز محراب: https://ble.ir/mehrab_inst 




مرکز تحقیقات تراب؛ بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق (علیهالسلام)
تراب را دنبال کنید!
سایت | ایتا | تلگرام | بله
@torabisu_ir
۲۰:۴۴