د
تبیین منهج عددی در حساب تقویم قمری و رد رؤیت محوری سیّد محمّد جواد موسوے، کانال تلگرامی دفتر علم
چکیده 🪶تدوین یک تقویم ثابت و منظم برای سال و ماه های قمری از دیرباز چالش محققان این عرصه بوده است. امروزه برای تعیین یکم هر ماه قمری از روش «رؤیت محور» استفاده می شود. بررسی این روش و کنکاش جدی در ادلهی پیروان آن نشان میدهد با چالش های بسیار مهمی رو به رو است که قیام برخی از احکام و سنن الهی و مناسک اسلامی همچون روزه، فطر، زکات، حج و انجام بعضی امور مهمه زندگی همچون انعقاد نطفه، سفر، حجامت و... را با تردید مواجه میسازد. پژوهش در ادله، نمایانگر قراردادهایی در تعارض و اختلاف با این روش است. اصلی ترین دلیل این اختلاف، تقیهی ائمه علیهم السلام و اصحاب ایشان بوده است؛ زیرا عامه برای تعیین یکم ماه از حالات هلال، ملاک ها و معیارهای درستی نداشتند و از قرادادهای عددی خداوند برای ماههای قمری نیز بی خبر بودند. در نتیجه اگر هلال رؤیت نمی شد قائل به شروع ماه نمی شدند و اگر هم رؤیت می شد، به علت معیارهای نادرست، یکم ماه را حداقل یک روز دیرتر دانسته و در ابتدای ماه رمضان روزه می خوردند و در اکثر سالها در روز عید فطر نیز، روزهی حرام می گرفتند و چون افشای این مسأله مخالفت علنی با خلیفه و مردم به شمار می آمد و از سوی ائمه علیهم السلام ممکن نبود، آن حضرات به ناچار، راه تقیه در پیش گرفته و ملاکات صحیح برای تعیین زمانِ شروعِ واقعیِ هر ماه و نیز قراردادهای عددیِ خداوند برای ماه های سال را، جز در امنیت کامل و به غیر از اصحاب خود بازگو ننمودند. شدت تقیه در این مسأله تا حدی بود که حتی ائمه علیهم السلام گاهی مجبور میشدند روزهی واجب خود را بخورند تا خلیفه متوجه ماه رمضان حقیقی نشود و جان امام را به خاطر مخالفت در این مسأله به خطر نیندازد. این امر موجب شد تا اصحاب ایشان نیز به خاطر رعایت تقیه در بسیاری از موارد نتوانند اصل حکم امام را علنی کنند. از همین رو روایات رؤیت محوری که مطابق با سیرهی خلفا، مردم و عامه بوده از روایات عددیه بیشتر نقل شده است. در این نوشتار سعی شده تا در جهت کشف اصلِ حکمِ ائمه علیهم السلام و تعیین صحیحِ یکمِ هر ماه و تدوین تقویمِ هجریِ قمری نشان داده شود که اولاً قرارداد خداوند برای آغاز و پایان ماه های قمری دقیقاً مطابق با شروع واقعیِ هر ماه نیست بلکه نسخه ای منظم و گِرد شده از آن است؛ مانند اینکه در تقویم شمسی هرچند تحویل سال در روز ۲۹ اسفند باشد، اما یکم فروردین از ۱۲ شب قرارداد میشود؛ یعنی از مجموع آیات و روایات، دو تقویم «واقعی» و «قراردادی» برای سال قمری به دست می آید که البته تقویم «قراردادی» پس از کشف زمانِ واقعیِ شروعِ سال، یعنی یکم ماه رمضان تنظیم و تدوین می گردد و اعمال شرعی بایستی بر اساس آن صورت گیرد از این رو می توان آن را تقویم «شرعی» یا «عبادی» نیز نامید. ولی بعضی امور مانند حجامت و سفر می بایست بر طبق واقع انجام شود. و ثانیاً ملاکات ائمه علیهم السلام برای تعیین دقیقِ آغاز و پایان واقعیِ هر ماه، تفاوت جدی با روش رؤیت محوران داشته که بررسی ها نشان می دهد روایات رؤیت محوری از متشابهات اخبار بوده و از روی تقیه صادر شده است و روش رؤیت محوران در تعیین اول ماه های قمری خصوصاً عید فطر و اول ماه رمضان روش درستی نیست و تنها راه صحیح برای انجام اعمال شرعی، التزام به قرادادهای عددی خداوند پس از کشف زمانِ واقعیِ شروعِ سال، یعنی یکم ماه رمضان با ملاکات ائمه علیهم السلام است.
بازگشت به فهرست مطالب
#فقه #احکام #فروع_دین #تقیه #رؤیت_محوری #عدد_محوری #روزه #فطر
@Hekmateshie
۱۶:۳۰