ج
راهبردهای ایران پساجنگ برای دستیابی به نظم جدید خاورمیانه" /> سیدعبدالمجید زواری، مدیر اندیشکده روابط بینالملل با فرض پیروزی ایران در این جنگ تمدنی، برخی راهبردهای پیشنهادی برای تحقق سناریوی مطلوب جمهوری اسلامی در فردای پساجنگ اشاره میشود. براساس تجربیات گذشته به نظر میرسد، مهمترین چالش برای ایران در دوره پساجنگ تبدیل دستاوردهای نظامی به یک نظم پایدار سیاسی، امنیتی و اقتصادی در منطقه خواهد بود. تجربه بسیاری از جنگها نشان میدهد که پیروزی در میدان نبرد زمانی پایدار میشود که به ترتیبات نهادی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی جدید تبدیل شود. این یادداشت سیاستی مجموعهای از راهبردهای پیشنهادی را در ۶ محور اصلی ارائه میکند: تثبیت نظم امنیتی منطقهای؛ مدیریت گلوگاههای ژئوپلیتیکی و مسیرهای انرژی؛ بازآرایی موازنه قدرت منطقهای؛ بازسازی اقتصادی و تقویت استقلال مالی؛ توسعه زیرساختهای ترانزیتی و کریدورهای تجاری؛ اصلاحات داخلی و بازسازی سرمایه اجتماعی. جمع بندیدوره پساجنگ برای هر کشوری مرحلهای تعیینکننده است؛ زیرا در این دوره روشن میشود که آیا دستاوردهای امنیتی و نظامی میتوانند به ثبات پایدار، بازسازی اقتصادی و ترتیبات جدید منطقهای تبدیل شوند یا نه. برمبنای سناریوی مورد بحث، ایران درصورت عبور موفق از مرحله درگیری، با فرصتی همزمان و پرریسک مواجه خواهد بود: از یکسو امکان ارتقای موقعیت منطقهای و بهرهگیری از ظرفیتهای ژئوپلیتیکی، و از سوی دیگر خطر فرسایش اقتصادی، بازتولید تهدیدات و کاهش انسجام داخلی.ازاینرو، راهبرد موثر در سناریوی پساجنگ باید بر ۳ پیوند اساسی استوار شود:
امنیت پایدار؛ بازیابی اقتصادی؛ بازسازی ظرفیت حکمرانی و سرمایه اجتماعی.تنها درصورت همافزایی این ۳ حوزه میتوان انتظار داشت که کشور از مرحله بحران عبور کرده و وارد مسیر ثبات و توسعه شود.
بهطورکلی راهبرد پساجنگ ایران میتواند بر چهار هدف اصلی استوار باشد:
تثبیت امنیت و بازدارندگی در منطقه؛ تبدیل برتری نظامی به دستاوردهای ژئوپلیتیکی پایدار؛ بازسازی و تقویت اقتصاد ملی؛ شکلدهی به نظم امنیتی و اقتصادی جدید در منطقه با محوریت ایران.که اگر این راهبردها از نظر اولویت عملیاتی مرتب شوند، ترتیب منطقی میتواند چنین باشد:
تثبیت امنیت و جلوگیری از تهدیدات فوری؛ مدیریت تنگهها و اهرمهای ژئوپلیتیکی؛ ایجاد نظم امنیتی منطقهای؛ بازسازی اقتصاد و بازیابی منابع مالی؛ توسعه تجارت و ترانزیت؛ اصلاحات داخلی و تقویت انسجام اجتماعی.دوره پساجنگ معمولا مرحلهای تعیینکننده در سرنوشت کشورهاست. کشورهایی که بتوانند دستاوردهای نظامی خود را به ترتیبات پایدار اقتصادی، سیاسی و امنیتی تبدیل کنند، قادر خواهند بود موقعیت خود را در نظم منطقهای و جهانی تثبیت کنند. برای ایران نیز موفقیت در چنین سناریویی مستلزم ترکیبی از راهبردهای امنیتی، ژئوپلیتیکی، اقتصادی و اصلاحات داخلی است. تنها درصورت همافزایی این عوامل میتوان انتظار داشت که کشور از مرحله جنگ عبور کند و وارد مرحلهای از ثبات و توسعه پایدار شود. بنابراین سناریوی مطلوب برای ایران در دوره پساجنگ زمانی محقق میشود که برتری نظامی به یک نظم پایدار اقتصادی و امنیتی تبدیل شود. در این چارچوب، ایران میتواند با تکیه بر سه مزیت اصلی خود (جغرافیا، انرژی و ظرفیت انسانی) جایگاه خود را بهعنوان یکی از قدرتهای تعیینکننده در نظم جدید منطقه تثبیت کند.
متن کامل یادداشت#یادداشت_سیاستی#پرونده_جنگ
جامعه اندیشکدهها در وب I بله۹:۲۳