ا
راه های شناخت احکام ؛مکلف برای شناخت احکام دین و عمل به آنها سه راه داره؛
اجتهاد ( خودش مجتهد بشه و احکام شرعی رو از دل قرآن و روایات بکشه بیرون ) احتیاط ( طوری عمل کنه که مطمئن بشه به وظیفه شرعی خودش عمل کرده ، مثل کسی که نمیدونه قبله کدوم طرفه و به هر چهار جهت نماز بخونه) تقلید ( از مجتهد جامعالشرایط تقلید کنه )۱۶:۲۹
اقسام تقلید؛تقلید از میّت بر دو قسم است؛
ابتدایی ( تقلید از مجتهدی که از دنیا رفته بدون آنکه در زمان حیات مجتهد ازش تقلید کرده باشه ) که بنا بر احتیاط (واجب) جایز نیست. بقایی ( باقی موندن بر تقلید از مجتهدی که در زمان حیات از وی تقلید میکرده ) که در همه مسائل حتی مسائلی که تا حالا ازش تقلید نکرده جایز است.۱۶:۳۴
شرایط مرجع تقلید ؛ مرد باشد بالغ باشد عاقل باشد شیعه ۱۲ امامی باشد حلال زاده باشد بنابر احتیاط (واجب) زنده باشد عادل باشد قدرت تسلط بر نفس سرکش را داشته و حرص به دنیا نداشته باشد مجتهد باشد بنابر احتیاط واجب اعلم باشد.۱۵:۵۷
تبعیض در تقلید ؛ تبعیض در تقلید یعنی در هر حکمی از مرجع خاصی تقلید کرد ، مثلا در احکام نماز یک مرجع و در احکام روزه از مرجع دیگری تقلید کند🟥 پرسش؛
اگر ثابت شود که تعدادی از علما در بعضی از مسائل اعلم هستند، یعنی هر کدام از آنان در مسأله معیّنی اعلم باشند، آیا تقلید از هر یک از آنان جایز است؟
🟩 پاسخ؛
تبعیض در تقلید اشکال ندارد و اگر اعلمیت هر یک از آنان در مسائلی که مکلف بنا دارد در آن مسائل از او تقلید کند محرز شود، بنا بر احتیاط، تبعیض در تقلید در صورت اختلاف فتوا در مسائل مورد نیاز مقلّد، واجب است.
۱۶:۰۴
راه های شناخت مجتهد جامعالشرایط ( مرجع تقلید) ؛ اطمینان ، چه از راه شهرت فراگیر بین مردم و چه از راه تجربهی شخصی و چه راه دیگر شهادت دو نفر عادل از اهل خبره ، هرچند موجب اطمینان نشه۱۶:۱۹
راه های به دست آوردن فتوای مجتهد ؛ شنیدن از خود مجتهد شنیدن از دو یا یک نفر عادل شنیدن از یک نفر مورد اطمینان دیدن در رساله مجتهد در صورتیکه رساله وی مصون از اشتباه باشد.۱۶:۳۶
جاهل نسبت به احکام شرعی در احکام شرعی دو مدل جاهل داریم ؛
جاهل قاصر: کسی که اصلا متوجه جهل خود نیست و یا راهی برای برطرف کردن جهل خود ندارد. (مثل افرادی که در نقاط دوردست زندگی میکنند که هیچگونه دسترسی به احکام شرعی را ندادند) جاهل مقصر : به کسی گفته میشود که متوجه جهل خود بوده و راه های برطرف کردن جهل خود را میداند ولی در آموختن احکام کوتاهی میکند.️ جاهل قاصر عِقاب و عذاب ندارد ولی جاهل مقصر چون دسترسی به احکام شرعی را دارد و کوتاهی کرده عِقاب و عذاب دارد.۱۵:۲۴
فرق بین احتیاط واجب و احتیاط مستحب چیست ؟احتیاط واجب ؛
در احتیاط واجب شما میتوانید به فتوای مرجع تقلید خود عمل کنید و یا به فتوای مرجع بعدی عمل کنید ( البته درصورتیکه مرجع دیگر احتیاط واجب را ذکر نکرده باشند)
مثلا مرجع تقلید شما حکم کرده که؛
«احتیاط آن است که بر برگ درخت انگور، اگر تازه باشد، سجده نکنند.»
شما میتوانید به این حکم عمل کنید یا رجوع کنید به مرجع دیگری که احتیاط واجب را ذکر نکرده و گفته میشود به برگ درخت انگور اگر تازه هم باشد سجده کرد
احتیاط مستحب ؛
در احتیاط مستحب کاری به فتوای مرجع دیگر ندارد و مجتهد علاوه بر اظهار نظر در حکم ، راه احتیاط را هم نشان داده و مقلد میتواند در آن مسئله به فتوا و یا احتیاط عمل کند و حق رجوع به مرجع دیگر را ندارد
به عنوان مثال مجتهد فتوا داده است؛
«ظرف نجس را اگر یک مرتبه در آب کُر بشویند پاک مى شود، هرچند احتیاط آن است که سه مرتبه بشویند.»
شما میتوانید ظرف نجس را یک مرتبه بشویید و یا احتیاط کرده و سه مرتبه بشویید ، ولی نمیشود به مجتهد دیگر رجوع کرد
۱۷:۰۲
ولایت فقیه عبارت است از ولایت و حکومتی که فقیه جامعالشرایط بر اساس احکام شرعی، قانونگذاری، اجرا و نظارت بر امور اسلامی و مسلمین دارد. این ولایت بر پایه اجتهاد، علم، تقوا و توفق فقیه است و شامل اداره جامعه، سیاستگذاری و تصمیمگیریهای کلان میشود. در نظام جمهوری اسلامی ایران، ولایت فقیه به عنوان رکن اصلی حاکمیت و مدیریت کشور است.
۱۷:۰۱
قلمرو ولایت فقیه؛ اوامر ولایی ولی فقیههمهی مسلمانان باید از اوامر ولایی و دستورات حکومتی ولی فقیه اطاعت نموده و تسلیم امر و نهی او باشند. این حکم شامل فقهای عظام هم میشود چه رسد به مقلدین آنان.
توجه:
برای هیچ کسی جایز نیست که با متصدی امور ولایت به این بهانه که خودش شایسته تر است، مخالفت نماید. این در صورتی است که متصدی منصب ولایت از راههای قانونی شناخته شده به مقام ولایت رسیده باشد.
احکام ولایی ولی فقیهاحکام ولایی و انتصابات صادره از طرف ولی امر مسلمین اگر هنگام صدور، موقت نباشد، همچنان استمرار دارد و نافذ خواهد بود، مگر این که ولی امر جدید مصلحتی در نقض آنها ببیند و آنها را نقض کند.
اجرای حدوداجرای حدود (مثل حد زنا و سرقت) در زمان غیبت هم واجب است، و ولایت بر آن اختصاص به ولی امر مسلمین دارد.
مقدم بودن اختیارات ولی فقیه بر اختیارات آحاد امتتصمیمات و اختیارات ولی فقیه در مواردی که مربوط به مصالح عمومی اسلام و مسلمین است، در صورت تعارض با اراده و اختیار آحاد مردم، بر اختیارات و تصمیمات آحاد امت، مقدم و حاکم است.
ادارهی رسانههای گروهیادارهی رسانههای گروهی باید تحت امر و اشراف ولی امر مسلمین باشد و در جهت خدمت به اسلام و مسلمین و نشر معارف ارزشمند الهی به کار گمارده شود، و نیز در جهت پیشرفت فکری جامعهی اسلامی و حل مشکلات آن و اتحاد مسلمانان و گسترش اخوت و برادری در میان مسلمین و امثال این گونه امــور از آن استفاده میشود.
۱۷:۰۷
اختلاف نظر ولی فقیه با نظر مرجع تقلید؛در مواردی که نظر ولی فقیه با نظر مرجع تقلید مختلف است، اگر این اختلاف، در مسایل مربوط به ادارهی کشور و اموری که به عموم مسلمانان ارتباط دارد باشد، مثل دفاع از اسلام و مسلمین بر ضد کفار و مستکبران متجاوز، باید نظر ولی امر مسلمین اطاعت شود و اگر در مسایل فردی محض باشد، هر مکلفی باید از فتوای مرجع تقلیدش پیروی نماید.
۱۷:۱۰
احکام آب ها؛اقسام آب ؛
آب ها به دو قسم تقسیم میشوند:
آب مضاف؛ آبی که از چیز دیگر گرفته شده باشد مثل آب میوه ها و گلاب و ... آب مطلق ( خالص) ؛ آبی که از چیزی گرفته نشده باشد و چیزی هم به آن اضافه نشده باشد به طوری که از عنوان آب بودن خارج شود.آب مطلق یا خالص چند قِسم دارد؛
آب کر ؛ حدود ۳۸۴ لیتر باشد. آب قلیل ؛ آبی که کمتر از کر باشد. آب جاری آب باران آب چاه۱۶:۲۲
احكام آب مضاف ؛ آب مضاف، چيز نجس را پاك نمى كند (از مطهرات نيست). با برخورد به نجاست، نجس مى شود (هر چند نجاست كم باشد و بو يا رنگ يا مزه ى آب عوض نشود و هر چند آب مضاف به اندازه كر باشد). وضو و غسل با آب مضاف باطل است. نکته؛گاهى به آب، موادى اضافه مى كنند كه آن را به رنگ شير در مى آورد، اين آب، حكم آب مضاف را ندارد، (بنابراين مى توان با آن چيزهاى نجس را شست و وضو گرفت و غسل كرد).
۱۶:۲۲
احكام آب مطلق آب مطلق چيز نجس را پاك مى كند (از مطهرات است). آب مطلق به جز آب قليل، تا زمانى كه بر اثر برخورد با نجاست، رنگ يا بو يا مزه ى نجاست نگرفته باشد پاك است. وضو و غسل با آب مطلق صحيح است. نکته؛براى ترتب آثار شرعى آب مطلق، صدق عنوان آن در نظر عرف كافى است، بنابراين از آن جا كه صرف غلظت آب به سبب وجود املاح، مانع از صدق عنوان آب مطلق بر آن نمى شود، از اين رو مى توان با آب دريايى كه بر اثر وجود املاح فراوان غليظ شده است، مثل درياچه ى اروميه چيزهاى نجس را شست و وضو گرفت و غسل كرد.
۱۶:۲۷
احکام آب قليل ؛ اگر چيز نجسى در آب قليل فرو برده شود نجس مى شود و چيزى را كه نجس شده پاك نمى كند. اگر آب قليل را بر روى چيزهايى كه نجس شده است بريزند آنها را پاك مى كند ، ولى آن مقدار آبى كه پس از ريخته شدن بر روى نجس، از آن سرازير مى شود، نجس است. آب قليلى كه به طور سرازير و بدون فشار به پايين مى ريزد و قسمت پايين آن با نجاست برخورد مى كند، در صورتى كه سرازيرى آب به گونه يى باشد كه جريان از بالا به پايين بر آن صدق كند قسمت بالاى آن پاك است. آب قليل اگر به كر يا جارى متصل باشد در حكم كر و جارى است.۱۶:۰۲
احكام شك در آب؛ آبى كه نمى دانيم پاك است يا نجس شرعاً پاك است، ولى آبى كه نجس بوده و نمى دانيم بعداً پاك شده يا نه، در حكم نجس است. آبى كه به اندازه ى كر بوده اگر انسان شك كند كه از كر كمتر شده يا نه، در حكم آب كر است. آبى كه كمتر از كر بوده تا انسان يقين نكند كه به مقدار كر شده، حكم آب قليل را دارد. توجه ؛براى ترتب آثار كر بودن آب، علم به كر بودن آن واجب نيست، بلكه اگر حالت سابقه ى كر بودن آب احراز شود بنا گذاشتن بر كر بودن آن جايز است (مثلاً اگر بدانيم آب موجود در دستشوييهاى قطار و غيره قبلاً به اندازه ى كر يا بيشتر بوده است و شك كنيم از كر افتاده مى توانيم بنا را بر كر بودن آن بگذاريم).
۱۶:۰۴
احكام تخلى (بول و غايط كردن)؛ رعايت قبله ؛انسان در هنگام تخلى بايد رو به قبله و پشت به قبله نباشد.
پوشش ؛واجب است انسان در هنگام تخلى و مواقع ديگر - عورت (شرمگاه) خود را از ديگران غير از همسر خود بپوشاند، چه مرد باشد و چه زن، و چه محرم و چه نامحرم، حتى از بچه ى نابالغ كه داراى قدرت تشخيص مى باشد. زن و شوهر لازم نيست عورت خود را از يكديگر بپوشانند.
نکته؛
برخى از مكروهات تخلى ؛ ایستاده ادرار کردن ادرار کردن در زمین سخت و سوراخ جانوران ادرار کردن در آب ، مخصوصاً آب ایستاده خودداری از دفع بول و غایط تخلیه در جاده ها و معابر و زیر درخت میوه دار۱۶:۱۰
تطهير مخرج بول و غايط؛ چگونگى تطهير مخرج بول ؛ مخرج بول (محل دفع ادرار) جز با آب پاك نمى شود. مخرج بول بوسيله آب قليل بنا بر احتياط واجب با دو بار شستن پاك مى شود. چگونگى تطهير مخرج غايط (مدفوع) ؛مخرج غايط را به دو گونه مى توان تطهير كرد:
آن كه با آب بشويد تا نجاست از بين برود، و پس از آن آب كشيدن لازم نيست. آن كه با سه قطعه سنگ يا پارچه ى پاك و امثال آن، نجاست را پاك كنند و اگر با سه قطعه، نجاست زائل نشد با قطعات ديگر، آن را كاملاً پاك نمايند، و به جاى سه قطعه مى توانند از سه جاى يك قطعه سنگ يا پارچه استفاده كنند. نکته؛مخرج غايط در سه صورت فقط با آب پاك مى شود و با سنگ و امثال آن نمى شود آن را تطهير كرد:
آن كه با غايط نجاست ديگرى، مثل خون بيرون آمده باشد. آن كه نجاستى از خارج به مخرج غايط رسيده باشد. آن كه اطراف مخرج بيش از مقدار معمول آلوده شده باشد (به عبارت ديگر غايط از محل مخرج به جاهاى ديگر رسيده باشد).۱۵:۱۷
احکام نجاسات نجاسات در اسلام ؛
بول ( ادرار ) غایط ( مدفوع) منی مردار ( میت ) خون سگ خوک مشروبات مست کننده بنابر احتیاط (واجب) کافری که به دینی آسمانی متدین نیست. نکته ؛تمام اشیاء محکوم به طهارت هستند ( پاک هستن ) مگر آنهایی که شارع مقدس حکم به نجاستشان کرده است.
۱۶:۴۶
احکام نجاسات و بول و غایط ( ادرار و مدفوع ) ؛بول و غایط نجس؛
۱_ انسان
۲_ هر حیوان حرام گوشتی که خون جهنده داره ، مثل موش و گربه و ... ( به جز پرندگان)
بول و غایط پاک؛
۱_ حیوانات حلال گوشت ، خواه پرنده باشه مانند گنجشک و کبوتر و یا غیر پرنده مثل گاو و گوسفند و شتر
۲_ حیوانات حرام گوشتی که خون جهنده نداره ، مانند مار و ماهی بدون پولک و ...
۳_ پرندگان حرام گوشت ، مانند کلاغ و طوطی.
۱۶:۵۷