ن
در ارتباط با عنصر «مکتبی» این نظام، آیتالله بهشتی معتقد است نظام اجتماعی مبتنی بر نظریه امت و امامت، نظامی دارای ایدئولوژی و جهانبینی الهی است، نه آنکه همانند بسیاری از نظامهای سیاسی دنیا تعهدی در قبال مکتب نداشته باشد؛ به عبارت بهتر شهید بهشتی تحقق این نظام سیاسی را در واقع تحقق خواسته عمومی جامعه مبنی بر تشکیل نظامی مردمی و بر پایه مکتب اسلام میداند و به همین سبب ایشان نظام جمهوری اسلامی، که در واقع تعبیری دیگر از نظام امت و امامت است را، نظامی مکتبی میداند که در برابر یک ایدئولوژی مشخص و منتخب مردم و نه تحمیل شده، متعهد و ملتزم عنوان مینماید (کتاب مبانی نظری قانون اساسی، ۱۳۹۰، ص 42).لازم به توجه است که پس از پیروزی انقلاب اسلامی، بسیاری از افراد معتقد بودند که چون مردم ایران در راهپیماییها و تظاهرات ضد نظام استبداد، نوع حکومت را جمهوری اسلامی فریاد زدند، دیگر نیازی به برگزاری همهپرسی و رفراندوم برای تعیین نوع حکومت وجود ندارد، اما امام خمینی (ره) معتقد بودند که باید نوع حکومت با وجود پذیرش مردم به تایید ملت برسد و به همین سبب یکی از اولین اقداماتی که توسط امام خمینی (ره) به شکل جدی پیگیری شد، مسئله برگزاری یک همهپرسی برای انتخاب نوع حکومت بود؛ از این رو در 12 فروردین ماه سال 1358 رفراندوم و همهپرسی پیرامون تعیین نوع حکومت برگزار گردید که ملت مسلمان ایران با رأی قاطعانه 2/98 درصدی نوع حکومت را جمهوری اسلامی انتخاب کرد.شهید بهشتی که خود از موافقین برگزاری این همه پرسی بود این اتفاق تاریخی را چنین روایت میکنند: «خوب یادم میآید در جلسه ای که در مدرسه علوی (محل استقرار امام خمینی) تشکیل شد، عدهای اصرار داشتند که حالا که همه دنیا فهمیدهاند این ملت، جمهوری اسلامی میخواهد، دیگر رفراندوم چه معنایی دارد؟ تاریخ هم ثبت میکند ... با این حال، به نظر ما ارزش داشت اگر ما چند روز وقت صرف کنیم و برایاش شناسنامه رسمی صادر کنیم. بنابراین، ما با اکثریت بر آن شدیم که باید رفراندوم برگزار شود تا مردم بگویند جمهوری اسلامی، آری یا نه ... ملت گفت: آری؛ یعنی با سند برای همیشه ثابت میماند که نظام جمهوری اسلامی متکی است به مردم. این جمهوری اسلامی قانون اساسی هم میخواهد» (کتاب ویژگیهای انقلاب اسلامی ایران، 1363، ص 33).همچنین ما اگر به اصل 9 قانون اساسی نگاهی داشته باشیم دریابیم که مفاهیم و مقولههای مهمی همچون آزادی، استقلال، وحدت و تمامیت ارضی کشور از یکدیگر تفکیکناپذیر بوده و وظیفه حفظ آن بر عهده دولت و آحاد ملت قرار داده شده است. شهید بهشتی با تیزبینی خاص خود در جریان تصویب این اصل چنین فرموده و پیشنهاد دادند: «این یك واقعیت است كه یكی از دامهای استعمار، تجزیه است. یعنی وقتی یك جامعه و كشور بزرگی وجود دارد كه چون بزرگ نیرومند است میتواند در برابر قدرتهای استعماری مقاومت كند، برای اینكه این مقاومت قابل شكستن باشد، میآیند و تمایلات تجزیه طلبی را تحریك میكنند تا با تجزیه، این قدرت بزرگ و نیرومند را بشكنند. پس اگر بنویسیم (تمامیت ارضی) مشعر به آن روح مطلب نیست، روح اصلی مطلب (وحدت) است. (تمامیت ارضی) در حقیقت مكمل آن است. برای همین است كه من كلمه (وحدت) را پیشنهاد کردم و روی آن اصرار ورزیدم» (مذاكرات مذاکرات قانون اساسی، 1364، ج 1، ص 431).بنابراین با بررسی بیانات شهید بهشتی درمییابیم که در نظر ایشان نظام جمهوری اسلامی عرصه پیوند مردم و مکتب و نیز عرصه نقشآفرینی ملت در عرصه اجتماع و سیاست اسلامی است و شاهد بر این نکته آن است که ملت ایران به فاصله 9 ماه از 12 فروردین 1358 تا 12 آذر ماه 1358 در 3 انتخابات شرکت کردند، اتفاقی که در هیچ کدام از مقاطع آغازین پس از انقلابهای دنیا رخ نداده است و همین نکته، برگ زرینی از نقش آفرینی مردم ایران اسلامی در عرصه حکومت و سرنوشت سیاسیشان محسوب میشود و به عقیده ایشان حراست و مراقبت از این استقلال سیاسی جز از راه حفظ وحدت میان آحاد مردم و حفاظت از تمامیت ارضی ایران ممکن نخواهد بود و در ایام فعلی همین حضور حماسی و شورآفرین مردم در تجمعات و راهپیماییهای شبانه، ضامن حفظ و استمرار دستاورد مبارکی است که شهید بهشتی و یاران ایشان در ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی پایهگذار آن بودهاند.ـــــــــــــــــــــــــــــــــ نشریه علمی - دانشجویی عریضه️ بله | تلگرام | اینستاگرامانجمن علمی - دانشجویی معارف اسلامی و حقوق دانشگاه امام صادق (ع) ️ بله | تلگرام۱۷:۳۵