بافتار
از سنگنگارههای خاموش تا داد مستضعفان مرور تابلویی از چلیپا که تقابل «باستانگرایی» و درد مردم را به تصویر کشید
بالاخره آن روز بزرگ فرا رسید؛ ۲۲ بهمن، روزی که طومار ۲۵۰۰ سال شاهنشاهی در هم پیچیده شد. اگرچه عظمت آن روز در هیچ بوم و قابی بهتمامی نمیگنجد، اما کاظم چلیپا در اثر «روز بزرگ» توانسته است امین تاریخ باشد و روایتی معتبر و در عین حال زیبا از آن لحظات تاریخی را به بیان کند.
چلیپا با سبکی فیگوراتیو، چهرههایی خشمگین و برافروخته را ترسیم کرده است. در مرکز تصویر، جمعیتی دیده میشود که پیکر شهیدی را بر دوش میکشند؛ دستی خونآلود و معترض از میان جمعیت به سوی آسمان بلند شده که نمادی از دادخواهی است. نکته جالب در میان این فیگورها، حضور چهرهای است که یادآور چشمان خودِ نقاش است؛گویی از میان جمعیت به ما مینگرد.
فضای کلی نقاشی را دود و خاکستر پوشانده و استفاده هنرمندانه از رنگهای سرد در کنار سرخی خون و آتش، تضادی تکاندهنده ایجاد کرده است. این اتمسفر، یادآور بخشی از ترانه «گزینههای روی میز» (اثر حامد زمانی با شعر محمدمهدی سیار) است که میگوید: «ﭼﺸﻤﻪ ﭼﺸﻤﻪ ﻣﻮج ﻣﻮج/ ﻛﻮﭼﻪ ﻛﻮﭼﻪ رود رود/ تو خیابونا به هم رسیدن و ﻳﻜﻰ ﺷﺪن/ ﺷﻜﺴﺘﻦِ ﺳﺮدی دی و ﻏﺮور اﻫﺮﻣﻦ».
در بخش بالایی تابلو، چکمههای یک تندیسِ در آستانه سرنگونی مشاهده میشود؛ چکمههایی که مخاطب را به یاد پهلوی دیکتاتور میاندازد. اما نکته ظریف و هوشمندانه اثر، پایه این مجسمه است که با سنگنگارههای هخامنشی تزیین شده است. این تصویرسازی، نقدی آشکار به سیاست «باستانگرایی» رژیم پهلوی است؛ سیاستی که میکوشید مشروعیت خود را به دوران باستان گره بزند.
پیشتر در مرور تابلوی «میلاد» از استاد چلیپا نیز به این نقد نمادین اشاره شده بود. همنشینی فیگورهای زنده مردم انقلابی با سنگنگارههای بیجانِ سربازان هخامنشی، معنایی عمیق دارد: مردمی که دیگر حاضر نیستند زیر بار ستم طاغوت و شکوهِ پوشالیِ گذشته سر خم کنند و اکنون خود در تاریخ تازهای حاضر شدهاند.
[فایل باکیفیت نقاشی](https://ble.ir/baftar_resane/-1757405815013307652/1770815716639)
برای دیدن و شنیدن مهمترین آثار هنر انقلاب، به کانال «بافتار» بپیوندید:
@baftar_resane
روز بزرگ-رنگوروغن روی بوم-۱۳۶۳-صدوشصت در صدوپانزده سانتیمتر.jpg
۲.۰۴ مگابایت
از سنگنگارههای خاموش تا داد مستضعفان
اطلاعات نقاشی:عنوان: روز بزرگنقاش: کاظم چلیپاتکنیک:رنگوروغن روی بومابعاد: ۱۱۵×۱۶۰سال: ۱۳۶۳
برای دیدن و شنیدن مهمترین آثار هنر انقلاب، به کانال «بافتار» بپیوندید:
@baftar_resane
۱۳:۱۵