بله | کانال انجمن نجوم دبیرستان کریمه اهل بیت

۶ بهمن ۱۴۰۴

فراخوان مشارکت در معرفی گرایش‌های مسابقات کشوری نجوم و فناوری‌های فضایی
از تمامی دانش‌آموزان علاقه‌مند و انجمن‌های علمی نجوم در سراسر کشور دعوت می‌شود تا در معرفی خلاقانه و جذاب گرایش‌های مختلف مسابقات کشوری نجوم و فناوری‌های فضایی مشارکت نمایند.

علاقه‌مندان می‌توانند با استفاده از شیوه‌های متنوع و نوآورانه، محتوای معرفی خود را تهیه و ارسال کنند؛ از جمله:
پادکست

کلیپ و ویدئوی کوتاه موشن‌گرافیک

گزارش تصویری*

معرفی متنی خلاقانه و یا هر ایده ابتکاری دیگر برای معرفی گرایش‌ها

هدف از این فراخوان، آشنایی هرچه بیشتر دانش‌آموزان با گرایش‌های مسابقات، ترویج علم نجوم و فناوری‌های فضایی و بهره‌گیری از ایده‌ها و نگاه خلاقانه شما است. آثار برگزیده در کانال رسمی قطب نجوم و فناوری های فضایی منتشر خواهد شد.

لطفاً در محتوای ارسالی، نام گرایش معرفی‌شده و نام ارسال‌کننده (دانش‌آموز یا انجمن علمی) ذکر شود.

ارسال آثار از طریق آیدی زیر انجام می‌شود:

@umdinb5742

با مشارکت شما، آسمان علم را روشن‌تر کنیم

۱۸:۳۵

پرسش بزرگ: آیا می‌توان در زمان سفر کرد؟

پاسخ کوتاهبر اساس نظریه‌ی نسبیت خاص اینشتین، زمان برای همه یکسان نمی‌گذرد. اگر فردی با سرعتی نزدیک به سرعت نور حرکت کند، زمان برای او کندتر از کسی می‌گذرد که ساکن است. همین اثر در میدان‌های گرانشی قوی نیز رخ می‌دهد؛ مثلاً ساعت‌ها در نزدیکی یک سیاه‌چاله یا حتی روی ماهواره‌های GPS کمی کندتر از سطح زمین کار می‌کنند. این یعنی «سفر به آینده» در عمل امکان‌پذیر است و همین حالا هم به‌صورت بسیار محدود رخ می‌دهد.
اما سفر به گذشته بسیار پیچیده‌تر است. برخی نظریه‌ها در چارچوب نسبیت عام، ساختارهایی مانند کرم‌چاله‌ها را پیش‌بینی می‌کنند که می‌توانند دو نقطه‌ی متفاوت از فضا–زمان را به هم وصل کنند. با این حال، چنین ساختارهایی یا ناپایدارند یا به نوعی ماده‌ی ناشناخته با انرژی منفی نیاز دارند که هنوز وجودش تأیید نشده است. افزون بر این، سفر به گذشته با پارادوکس‌هایی مثل «پارادوکس پدربزرگ» روبه‌روست که نشان می‌دهد شاید قوانین طبیعت به‌طور بنیادی جلوی آن را بگیرند.

چرا مهم است؟مطالعه‌ی امکان سفر در زمان، مرزهای دانش ما درباره‌ی زمان، علیت و ساختار جهان را روشن می‌کند و نشان می‌دهد هنوز چقدر درباره‌ی واقعیت بنیادی کیهان نمی‌دانیم.

۱۸:۳۶

معرفی گرایش های هفتمین دوره از مسابقات کشوری نجوم و فناوری های فضایی

گرایش انجمن علمی‌پژوهشی نجوم و فناوری‌های فضایی
این گرایش با هدف ترویج علم، تقویت فعالیت‌های پژوهشی و شناسایی استعدادهای دانش‌آموزی در حوزه نجوم و فناوری‌های فضایی برگزار می‌شود. دانش‌آموزان با تشکیل انجمن نجوم و فناوری‌های فضایی در مدرسه و فعالیت مستمر علمی، در این رقابت شرکت می‌کنند.

شرایط شرکت‌کنندگان:
ویژه دانش‌آموزان دوره اول و دوم متوسطه
ثبت‌نام به‌صورت تیمی ۳ نفره از اعضای یک انجمن اعضای تیم باید هم‌منطقه، هم‌دوره و هم‌جنسیت باشند

محور فعالیت‌ها:

راه‌اندازی و مدیریت کانال انجمن در پیام‌رسان ایتا (مبنای اصلی داوری) تولید و انتشار محتوای علمی نجومی و فضایی
برگزاری کارگاه‌ها، همایش‌ها، مسابقات و نمایشگاه‌ها اجرای برنامه‌های رصد آسمان و مناسبت‌های نجومی
معرفی منابع علمی، کتاب‌ها، سایت‌ها و مراکز مرتبط مصاحبه با کارشناسان و فعالان حوزه نجوم و فضا
انجام فعالیت‌های خلاقانه مانند طراحی اتاق نجوم، ساخت المان‌های نجومی–فضایی و پروژه‌های عملی

مستندات موردنیاز:
آدرس کانال انجمن و شرح نوآوری‌ها
مستندات کامل فعالیت‌ها طبق نمون‌برگ داوری پاورپوینت یا ویدئوی حداکثر ۵ دقیقه‌ای از پروژه نجومی–فضایی
گواهی شرکت در آزمون بسندگی نجوم برای تمام اعضای تیم

۱۸:۳۸

آغاز مسیر هفتمین دوره مسابقات نجوم و فناوری‌های فضایی
شیوه‌نامه هفتمین دوره مسابقات نجوم و فناوری‌های فضاییذیل هفتمین جشنواره علمی‌–پژوهشی پژوهش‌سراهای دانش‌آموزی منتشر شد.
این مسابقات فرصتی است برای

فعالیت انجمن های علمی پژوهشی

ارائه محتوا و مدلسازی نجومی و فضایی

تمرین ماموریت فضایی با چالش گرانش

پژوهش در نجوم و فضا با نگارش و ارائه مقاله

تمرین استهلال و کسب مهارت در نجوم رصدی

کاوش آسمان توسط بچه ها

ساخت و طراحی ماهواره و کاوشگر برای کاوش فضا

تمرین کارآفرینی دانش بنیان با اطلاعات نجومی و فضایی
دانش‌آموزان علاقه‌مند می‌توانند با تکیه بر خلاقیت، دانش و تلاش فردی یا گروهی، در گرایش‌های متنوع این دوره شرکت کرده و دستاوردهای خود را در مسیر یک رقابت علمی ملی ارائه دهند.

۱۸:۳۹

معرفی گرایش های هفتمین دوره مسابقات کشوری نجوم و فناوری های فضای

گرایش استهلال و نجوم رصدی

شرایط شرکت‌کنندگان:
ویژه دانش‌آموزان دوره اول و دوم متوسطه
ثبت‌نام به صورت تیمی ۲ یا ۳ نفره از یک منطقه، دوره و جنسیت

محورهای اصلی فعالیت‌ها:
1. تیم استهلال شامل: رصدگر، محاسب و مستندساز2. استهلال ماه: ثبت دقیق زمان و مکان رویت هلال و تهیه گزارش طبق جدول مشخص3. رصد جرم آسمانی دیگر: انتخاب و مشاهده یک جرم آسمانی دلخواه با تلسکوپ یا ابزار رصدی، ثبت جزئیات مکان، زمان و مشاهدات4. فیلم مستند رصد: ۳ تا ۵ دقیقه از مراحل رصد و استهلال شامل ابزار و فعالیت اعضای تیم5. گزارش نهایی: معرفی اعضای تیم، ابزارهای استفاده شده، مختصات سماوی اجرام، گزارش استهلال و رصد، به صورت PDF و Word6. عکاسی: امکان ثبت عکس از هلال ماه و سایر اجرام (در امتیاز نهایی نقش ندارد، اما در صورت تساوی تیم‌ها مؤثر است)7. ثبت مشخصات ابزار رصدی: قطر دهانه، فاصله کانونی، بزرگ‌نمایی، میدان دید و محل رصد

مستندات موردنیاز برای ارسال:
تکمیل نمون‌برگ ۱ (شرح جرم رصد شده)
جداول ۱ و ۲ تکمیل‌شده استهلال و رصد گزارش کامل رصدی (PDF و Word)
فیلم گزیده مراحل رصد گواهی استهلال قطب کشوری
گواهی قبولی آزمون بسندگی نجوم

۱۸:۴۱

۹ بهمن ۱۴۰۴

چهارشنبه ها با آموزش مفاهیم نجومی

امواج گرانشی (Gravitational Waves)
امواج گرانشی اختلال‌هایی بسیار ضعیف در فضا–زمان هستند که وقتی اجرام بسیار پرجرم با شتاب زیاد حرکت می‌کنند یا به هم برخورد می‌کنند، ایجاد می‌شوند.این امواج با سرعت نور در سراسر جهان پخش می‌شوند.

چه چیزهایی امواج گرانشی می‌سازند؟
برخورد یا ادغام دو سیاه‌چاله
برخورد دو ستاره‌ی نوترونی انفجارهای بسیار شدید مثل بعضی ابرنواخترها

(حرکت‌های معمولی مثل گردش زمین به دور خورشید موج قابل‌تشخیص ایجاد نمی‌کند.)

چگونه آشکار می‌شوند؟

آشکارسازی امواج گرانشی بسیار دشوار است چون اثرشان فوق‌العاده کوچک است.
رصدخانه‌هایی مثل LIGO و VIRGO با لیزرهای بسیار دقیق اندازه می‌گیرند که
فاصله‌ها به اندازه‌ای کوچک‌تر از قطر یک اتم تغییر می‌کند!

چرا کشفشان مهم بود؟

تأیید مستقیم نسبیت عام انیشتین آغاز شاخه‌ای جدید به نام نجوم امواج گرانشی
امکان مطالعه‌ی اجرامی که نور از آن‌ها به ما نمی‌رسد (مثل سیاه‌چاله‌ها)

مثال ساده:اگر نور «دیدن» کیهان باشد،امواج گرانشی «شنیدن» کیهان هستند

۱۳:۴۰

جلسه اول: مریخ‌نورد چیست؟
مریخ‌نورد (Mars Rover) یک ربات متحرک فضایی است که برای حرکت روی سطح سیاره مریخ طراحی شده و بدون حضور انسان، مأموریت‌های علمی و فنی انجام می‌دهد.
این ربات‌ها پس از فرود روی مریخ، با استفاده از چرخ‌ها (و گاهی ابزارهای کمکی)، روی سطح سیاره حرکت می‌کنند و اطلاعاتی مثل:
ترکیب خاک و سنگ‌ها
شرایط آب‌وهوایی نشانه‌های آب و زیست‌پذیری
را جمع‌آوری و به زمین ارسال می‌کنند

هدف از ساخت مریخ‌نوردها

مریخ‌نوردها به‌جای انسان به مریخ فرستاده می‌شوند چون:

شرایط مریخ برای انسان بسیار خطرناک است

هزینه و ریسک مأموریت انسانی بالاست
ربات‌ها می‌توانند سال‌ها بدون وقفه کار کنند

مریخ‌نوردها چگونه کار می‌کنند؟
انرژی از پنل خورشیدی یا مولد هسته‌ای می‌گیرند
از طریق آنتن‌ها با زمین ارتباط دارند با دوربین‌ها و ابزار علمی محیط را بررسی می‌کنند
بیشتر تصمیم‌ها از زمین ارسال می‌شود (با تأخیر زمانی)

۱۳:۴۱

به استناد بخش "ج" بخشنامه به شماره 405/400 مورخ 1404/09/29 تحت عنوان شیوه نامه عمومی هفتمین دوره جشنواره علمی – پژوهشی و نمایشگاه دستاوردهای پژوهش سراهای دانش آموزی مطابق تقویم اجرایی مندرج، به استحضار می‌رساند که امکان ثبت‌نام از طریق بخش پژوهش سرا در پنل دانش آموزی سامانه "my.medu.ir" تا تاریخ 1404/12/22 فعال شده است.مقتضی است دستور فرمایید با اطلاع‌رسانی گسترده به ذینفعان در تمامی رسانه‌ها، به‌ویژه به دانش‌آموزان عضو پژوهش سراهای دانش آموزی و علاقه مندان به فعالیت های علمی پژوهشی، زمینه مشارکت حداکثری را فراهم آورند.

تذکرات مهم:

ثبت‌نام جشنواره تنها از طریق ورود به صفحه (شخص والدین - نمایش فرزندان) یا (ورود با رمز یکبار مصرف - کد ملی دانش آموز) در ادامه خدمات آموزشی - پژوهش سرا در سامانه مذکور امکان پذیر است. همچنین تمامی مراحل بعدی، از جمله بارگذاری آثار، اعلام نتایج، رفع نواقص ثبت‌نام و... نیز از همین طریق قابل پیگیری می‌باشد.

ثبت‌نام خارج از ضوابط تعیین‌شده در شیوه نامه های مسابقات ۱۲ گانه (مانند عدم تطابق منطقه، دوره تحصیلی و جنسیت و ... ) مجاز نیست و در صورت عدم رعایت قوانین، تیم از شرکت در داوری و مراحل بعدی حذف خواهد شد.

توصیه می گردد که دانش آموزان بارگذاری آثار را به دلیل ترافیک بالا در سامانه، به روز های پایانی موکول ننمایند.

برگزیدگان کشوری این جشنواره جزء مشمولین مصوبه ۸۹۴ شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص ابلاغ آیین‌نامه جذب و پذیرش استعدادهای برتر ملی در حوزه‌های علمی، پژوهشی، فنّاوری، فرهنگی، هنری، تربیتی، قرآنی و ورزشی در دانشگاه فرهنگیان، می باشند.

۱۳:۴۴

۱۰ بهمن ۱۴۰۴

پرسش و پاسخ برای تبیین گرايش كاوشگري

۱. این گرایش دقیقاً چه هدفی را دنبال می‌کند؟پاسخ: هدف این برنامه آن است که دانش‌آموزان مثل کاوشگران کوچک، با دنیای حمل‌ونقل فضایی آشنا شوند، خلاقیتشان را به کار بگیرند و بتوانند آینده‌ای علمی برای خود تصور کنند. این گرایش قرار است تخیل کودکان را به علم پیوند بزند.

۲. چرا موضوع «حمل‌ونقل فضایی» برای دانش‌آموزان انتخاب شده است؟پاسخ: چون حمل‌ونقل فضایی یکی از مهم‌ترین بخش‌های آینده‌ی بشر است؛ از سفر به مریخ گرفته تا ارسال ماهواره‌ها. آشنایی با این حوزه، ذهن دانش‌آموزان را برای فناوری‌های آینده آماده می‌کند.

۳. چه کسانی می‌توانند در این برنامه شرکت کنند؟پاسخ: دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی. آن‌ها می‌توانند به‌صورت فردی یا گروهی شرکت کنند و هر مدرسه تعداد مشخصی شرکت‌کننده معرفی می‌کند.

۴. دانش‌آموزان باید اثر خود را در چه قالب‌هایی ارائه دهند؟پاسخ: سه قالب اصلی وجود دارد:- کتابچه مصور (ترکیبی از متن، نقاشی و عکس، حداکثر ۱۴ صفحه)- فیلم کوتاه (حداکثر ۷ دقیقه، فرمت MP4)- انیمیشن (دستی یا دیجیتال، با یک داستان مشخص)

۵. چه ویژگی‌هایی باعث می‌شود یک اثر امتیاز بیشتری بگیرد؟پاسخ: - خلاقیت - نوآوری - مستندسازی روند کار - استفاده از منابع معتبر - ارائه‌ی منظم و قابل فهم
آثاری که فقط یک کار ساده باشند، امتیاز ویژه نمی‌گیرند.

۶. موضوعات پیشنهادی برای پروژه‌ها چه هستند؟پاسخ: موضوعات بسیار متنوع‌اند؛ از «سفر فضانورد»، «کشاورزی در فضا»، «نجات زمین از شهاب‌سنگ»، «بازیافت زباله‌های فضایی» تا «مأموریت زیردریایی در خلیج فارس». هر موضوعی که به حمل‌ونقل فضایی یا فناوری‌های فضایی مربوط باشد، قابل انتخاب است.

۷. دانش‌آموزان باید چه مستنداتی ارسال کنند؟پاسخ: همه‌ی مدارک در یک فایل ZIP ارسال می‌شود:- فرم ثبت‌نام و چکیده‌ی اثر - فایل تایپ‌شده‌ی توضیحات - فایل PDF و JPG کتابچه (در صورت انتخاب این قالب) - عکس یا صحنه‌هایی از فیلم/انیمیشن - فایل نهایی MP4 (حداکثر ۱۰۰ مگابایت)

۸. داوری آثار چگونه انجام می‌شود؟پاسخ: داوری در چند مرحله انجام می‌شود:
مرحله منطقه‌ای: آثار در پژوهش‌سراهای منطقه بررسی می‌شوند و برترین‌ها به استان می‌روند.

مرحله اول استانی: ارزیابی توسط قطب‌های استانی؛ ۷۰٪ امتیاز نهایی در این مرحله است.
# مرحله دوم استانی: مصاحبه حضوري یا آنلاین با داوران. حضور همزمان اعضای تیم ضروری است.
مرحله اول کشوری: ارزیابی غیرحضوری آثار. آثار با امتیاز ۸۰ به بالا وارد مرحله دوم می‌شوند.
مرحله دوم کشوری: مصاحبه نهایی. آثار با بیشترین مجموع امتیاز معرفی می‌شوند.

۹. چرا مصاحبه حضوری یا آنلاین در داوری اهمیت دارد؟پاسخ: چون داوران می‌خواهند مطمئن شوند که خود دانش‌آموزان اثر را تولید کرده‌اند، روند کار را می‌فهمند و می‌توانند از ایده‌شان دفاع کنند.

۱۰. این برنامه چه مهارت‌هایی را در دانش‌آموزان تقویت می‌کند؟پاسخ: - تفکر علمی - خلاقیت - کار گروهی - مستندسازی - ارائه و دفاع از پروژه - آشنایی با فناوری‌های آینده

۱۵:۱۹

۲۴ بهمن ۱۴۰۴

معرفی گرایش های هفتمین دوره مسابقات نجوم و فناوری های فضایی

گرایش چالش گرانش
شرایط شرکت
دانش‌آموزان متوسطه اول و دوم
تیم‌های ۲ یا ۳ نفره اعضا از یک منطقه، دوره و جنسیت
ثبت‌نام در my.medu.ir
شرح چالش «گرانش»
طراحی و ساخت سازه پرتابی
مأموریت: پرتاب تخم‌مرغ خام، جداسازی، سنجش ارتفاع و بازگشت سالم شامل پرتابگر مرکزی، ۳ یا ۴ بوستر و سکوی پرتاب ایمن
بازیابی ترجیحاً با چتر نجات
ارزیابی
سلامت محموله
ارتفاع پرتاب پایداری و کیفیت جداسازی
ایمنی و دقت فرود ارتفاع بیشتر = امتیاز تشویقی

کپسول مأموریت

ضربه‌گیر و ایمن دو بخش جدا: تخم‌مرغ و تجهیزات

الزامات ایمنی

بطری پلاستیکی مقاوم فشار حداکثر ۵ بار
پرتاب از فاصله حداقل ۱٫۵ متر
مستندات
نمون‌برگ تکمیل‌شده
گزارش PDF و پاورپوینت فیلم ۵ دقیقه‌ای پرتاب
گواهی آزمون نجوم
عدم ارسال مدارک = حذف از داوری

۱۳:۱۲

معرفی گرایش های هفتمین دوره مسابقات نجوم و فناوری های فضایی

۱۳:۱۳

معرفی گرایش انجمن علمی پژوهشی در هفتمین دوره مسابقات نجوم و فناوری های فضایی-پژوهشسراها.pdf

۱.۷۲ مگابایت

۱۳:۱۶

گرایش پژوهش (نجوم و فناوری‌های فضایی)

گرایش پژوهش در حوزه نجوم و فناوری‌های فضایی فرصتی علمی و الهام‌بخش برای دانش‌آموزان کنجکاو و علاقه‌مند به کشف رازهای کیهان است. این گرایش با رویکردی پژوهش‌محور، دانش‌آموزان را با فرآیند واقعی تولید دانش علمی آشنا کرده و مهارت‌هایی مانند پرسشگری، تحلیل داده، تفکر انتقادی و نگارش علمی را در آنان تقویت می‌کند.

این گرایش در دو قالب برگزار می‌شود:
1. نگارش مقاله علمی بر پایه اجرای یک پروژه پژوهشی یا آزمایش علمی در زمینه‌های نجوم، اخترفیزیک و فناوری‌های فضایی که به شکل مقاله نگارش می شود.2. ارائه مقاله علمی شامل مطالعه،و تحلیل مقالات علمی معتبر منتخب قطب کشوری نجوم و فناوری‌های فضایی که توسط دانش آموز به روش خلاقانه ارائه می شود.
شرکت در این گرایش به‌صورت انفرادی یا تیمی (۲ تا ۳ نفره) برای تمامی دانش‌آموزان دوره اول و دوم متوسطه امکان‌پذیر است. هدف این گرایش، پرورش ذهن‌های جست‌وجوگر و توانمندسازی دانش‌آموزان برای ورود آگاهانه و خلاقانه به دنیای پژوهش‌های علمی است.

۱۳:۱۷

۳ اسفند ۱۴۰۴

معرفی مقاله جهت شرکت در گرایش پژوهش نجومی بخش ارائه مقاله
عنوان: «Submicron-scale detection of microbes and smectite from a Mars-analogue rock»
این مقاله منتشرشده در International Journal of Astrobiology بررسی می‌کند که چگونه می‌توان در سنگ‌هایی شبیه به مریخ، نشانه‌های بسیار ریز حیات را شناسایی کرد.
دانشمندان برای آمادگی مأموریت Mars Sample Return از یک سنگ بازالتی (مشابه سنگ‌های جمع‌آوری‌شده توسط مریخ‌نورد Perseverance در دهانه Jezero Crater) استفاده کردند.
آن‌ها با روش پیشرفته O-PTIR توانستند:
نشانه‌های مولکولی سازگار با سلول‌های میکروبی را در ترک‌های پر از رس شناسایی کنند.
کانی رسی «نونترونیت» (که در حضور آب تشکیل می‌شود) را تشخیص دهند.

نتیجه مهم: این روش می‌تواند بدون تخریب نمونه، همزمان مواد زیستی احتمالی و کانی‌های مرتبط با آب را با دقت بسیار بالا شناسایی کند.
این پژوهش نشان می‌دهد که فناوری‌های جدید چگونه می‌توانند در آینده به ما کمک کنند تا اگر در نمونه‌های مریخی اثری از حیات وجود داشته باشد، آن را تشخیص دهیم.

۱۵:۳۷

پارامترها و عوامل نجومی مهم در رویت هلال

مقارنه :

طبق تعریف، زمانی که ماه و خورشید و زمین در یک راستای دید قرار بگیرند مقارنه اتفاق می افتد .هنگامی که ماه بین زمین و خورشید قرار دارد هیچ بخشی از ماه برای ناظر زمینی روشن نیست. در واقع مقارنه لحظه تولد ماه است. شاید به نظر برسد که در هر ماه قمری باید یک خورشیدگرفتگی داشته باشیم ولی از آنجا که صفحه مدار ماه با صفحه مدار زمین به دور خورشید زاویه می‌سازد(حدود 5 درجه ) بنابراین در برخی از موارد سایه ماه از بالا یا پایین صفحه مدار زمین می‌گذرد و خورشیدگرفتگی اتفاق نمی‌افتد.

سن ماه :

در واقع بعد از مقارنه تولد ماه جدید اتفاق می افتد و آنچه به عنوان سن ماه عنوان می شود مدت زمانی است که از لحظه مقارنه گذشته باشد.زمانی که لحظه مقارنه ماه و خورشید و زمین در اصطلاح ماه نو رخ می دهد در آن هنگام سن هلال ماه صفر است . با گذشت زمان و جدا شدن ماه از خورشید سن هلال رفته رفته افزایش می یابد . برای بررسی رویت هلال در یک منطقه اولین ملاک، رسیدن ماه به سن رکوردی در دنیا است .

این سن به میزان 11 ساعت و 40 دقیقه می باشد.

۱۵:۳۷

پارامترها و عوامل نجومی مهم در رویت هلال

جدایی زاویه ای ماه وخورشید(حد دانژون):

اگر دو خط فرضی از ماه و خورشید به چشم ناظر رسم کنیم. زاویه‌ای که دو خط با یکدیگر می‌سازند. جدایی زاویه‌ای ماه و خورشید نامیده می‌شود. به‌عبارت‌دیگر، فاصله دو جرم سماوی (ماه و خورشید در اینجا) بر روی کره آسمان برحسب درجه را جدایی زاویه‌ای می‌گویند.

که طبق محاسبات دانژون (اختر شناس فرانسوی) بعد از این که جدائی زاویه ای به ۷ درجه رسید بقدر کافی نور به بخش مرئی ماه می تابد تا از زمین قابل رویت شود. این ۷درجه را “حد دانژون” می نامند.

برای این که هلال قابل رویت باشد جدائی زاویه ای نباید از 7 درجه کمتر باشد .

رکورد دیدن هلال با چشم غیر مسلح با جدائی زاویه ای7/3 بوده نه کمتر(با تلسکوپ و ابزار رصدی ۵درصد) در واقع اگر جدائی زاویه ای کمتر از ۷ درجه باشد سایر پارامترها (فازماه ضخامت بخش میانی ,ارتفاع و…) بقدری تضعیف می شود که دیدن هلال عملا غیر ممکن می شود . این به آن معنی نیست که اگرجدائی زاویه ای به ۷ درجه برسدحتما هلال رویت می شود ولی به این معنی است که اگر جدائی زاویه ای کمتر از۷ درجه باشد هلال حتما رویت نمی شود .

۱۵:۳۸

پارامترها و عوامل نجومی مهم در رویت هلال

اختلاف سمت ماه وخورشید در زمان غروب خورشید :

به میزان فاصله پای عمود ماه با افق ناظر تا پای عمود خورشید با افق ناظر ، اختلاف سمت ماه و خورشید می گویند که این اختلاف هر چه بیشتر باشد ماه در مناطق دورتری از خورشید در افق قرار خواهد گرفت و رویت هلال ساده تر خواهد بود.

ارتفاع هلال :

ارتفاع، زاویه بین افق و جسم موردنظر است. ارتفاع هلال ماه یکی از مشخصه‌های تأثیرگذار در رؤیت هلال ماه است. هر چه ارتفاع هلال کمتر باشد، نور رسیده از آن از لایه‌های ضخیم‌تری از جوّ عبور می‌کند و درخشندگی آن کاهش می‌یابد. علاوه بر این در نزدیکی افق گرد و غبار بیشتری وجود دارد که می‌تواند موجب محو شدن هلال ماه شود.هر چه ارتفاع ماه در لحظه غروب خورشید بیشتر باشد، ماه دیرتر غروب می‌کند. در این صورت هم آسمان تاریک تر می‌شود و هم ماه در منطقه ای تاریک تر از آ سمان حاضر می‌شود و هم ماه از این فرصت بیشتر استفاده می‌کند و از خورشید بیشتر فاصله می‌گیرد که به نوبه خود، به بزرگی و درخشندگی هلال می‌افزاید

تجربه نشان داده که رصد در ارتفاع زیر ده درجه مناسب نیست .

۱۵:۳۹

پارامترها و عوامل نجومی مهم در رویت هلال

فاز هلال :
درصد بخش روشن ماه را به کل ماه فاز ماه می گویند . بنابر این در ماه شب نو که هیچ بخشی از ماه روشن نیست فاز ماه صفر و در ماه شب ۱۴ یا همان بدر فاز ماه ۱۰۰ ٪ می باشد . فاز ماه ارتباط تنگاتنگی با سن ماه دارد در ساعات اول پس از مقارنه بعلت وجود پستی بلندی ها و کوه های ماه فاز ماه بسرعت رشد نمی کند و در همان حد صفر باقی می ماند و بعد از آن که سن ماه از حدود ۱۱ ساعت گذشت و جدائی زاویه ای از حد دانژن گذشت فاز ماه شروع به رشد می کند و هلال هر ساعت ضخیمتر می شود.

ستاره شناسان هلال های قابل دیدن را با توجه به فاز ماه به این صورت طبقه بندی کرده اند :

فاز کمتر از 0/5 درصد، هلال بهیچ عنوان قابل رویت نیست .

فاز بین 0/5 تا 0/79 درصد، رویت فقط با چشم مسلح ( تلسکوپ و دوربین چشمی و … )

فاز بین 0/8 تا 1/5 درصد، هلال سخت

فاز بین 1/5 تا 1/8درصد، به دلیل مساعد نبودن دیگر پارامترها هلال جذاب ( بین سخت و آسان )

فاز از ۲ درصد به بالا هلال آسان

۱۵:۳۹

پارامترها و عوامل نجومی مهم در رویت هلال

مکث ماه :

فاصله زماني بين غروب خورشيد و غروب ماه را مدت مكث مي گويند. هر چه مدت مكث بيشتر باشد ماه مدت بيشتري در آسمان است و آسمان تاريك تر مي شود و امكان رويت فراهم مي شود.

از طرفی هرچه از مقارنه بگذرد جدائی زاویه ای تقویت می شود و سایر پارامترهائی که کمک به بهتر دیده شدن هلال می کنند (فاز ماه و ضخامت بخش میانی ماه و…) نیز تقویت می شود

البته مدت مكث هلال هاي باريك كمتر از يك ساعت و در برخي از موارد كمتر از ۴۰ دقيقه است.

ضخامت هلال :

اندازه زاویه ای ضخیم ترین بخش ماه را می گویند . که ارتباط تنگاتنگی با فاز ماه دارد طبیعی است که هر چه فاز ماه بیشتر باشد ضخیمترین بخش ماه هم اندازه زاویه ای بزرگتری دارد . برای دیدن ماه با چشم غیر مسلح اندازه بخش میانی باید ۲۵دقیقه و با چشم مسلح ۱۳دقیقه باشد.

۱۵:۴۰

ضمن تبریک به مناسبت فرا رسیدن ماه مبارک رمضان ، پیش‌بینی رؤیت هلال ماه از سوی مؤسسات رصد ماه انجام شده است. با توجه به تصاویر ذیل و اطلاعات رسیده از این مراکز پنجشنبه ،اول ماه مبارک رمضان خواهد بود .

هلال در محدوده سبز رنگ : به راحتی با چشم عادی و غیرمسلّح رویت می شود.

هلال در محدوده آبی رنگ : با ابزار نوری( دوربینهای دوچشمی قوی و تلسکوپ) قابل رویت می‌باشد و مشاهده آن با چشم عادی، دشوار است، امّا غیرممکن نیست.

هلال در محدوده خاکستری رنگ : فقط با ابزار نوری رویت پذیر است.

هلال در محدوده قرمز رنگ به هیچ عنوان قابل رویت نیست.

۱۵:۴۱