خرد جمعی و حق رأی 1/5
«لاظهیر کالمشاوره»
امام صادق علیه السلام:مشورت با چهار شرط خوب است و گر نه زیانش بر مشورت کننده بیش از سود است، اول: عاقل باشد، دوم: متدین و آزادمرد باشد، سوم: دوست و برادر باشد، (چهارم:) رازدار باشد...در جایی دیگر میفرماید:شاور في امورك ممّا يقتضى الدّين مَن فيه خمس خصال، عقل و علم و تجربة و نُصح و تقوى، فان لم تجد فاستعمل الخمسة، و اعزم و توكّل على اللّٰه، فانّ ذلك يؤدّيك إلى الصّواب.با کسی مشورت کن که پنج ویژگی داشته باشد؛ عقل، علم، تجربه، نصح (ناصح باشد) و تقوا ...
همچنین امیرالمومنین از مشورت با سه شخص بر حذر میدارند: بخيل را در مشورت كردن دخالت نده كه تو را از نيكوكاری باز میدارد و از تنگدستی میترساند، ترسو را در مشورت كردن دخالت نده كه در انجام كارها روحيه تو را سست میكند، حريص را در مشورت كردن دخالت نده كه حرص را با ستمكاری در نظرت زينت میدهد...
خلاصه اینکه مشاور خوب علاوه بر عقل، علم و تجربه به ویژگیهای اخلاقی نظیر خدا ترسی، تقوا، ناصح بودن، جوانمردی، رازداری، شجاعت، سخاوت و... هم نیاز دارد.(صفات و ویژگیهای مشاور در اسلام؛ صفات ایجابی و صفات سلبی)
مشورت با اهلش علاوه بر برکات و توفیقات الهی امریست که برای اثبات اهمیتش عقل به تنهایی (بدون تاکید روایات) هم کفایت میکرد، اگر فقط دو فایده زیر را به تنهایی داشت:۱-استفاده از تجربیات دیگران۲-به یاری گرفتنِ نگاههای مختلف و دیدنِ ابعاد مختلف یک مسئله
البته گاهی مشورت گمراه کننده است. برای جلوگیری از گمراهی باید به صفاتی که گفته شد توجه کرد؛ انسانی که دستگاه تحلیل ذهنی معیوب داشته باشد (نبود عقل
) و یا از مسئله مورد مشورت چیزی نداند (نبود علم یا تجربه) نمیتواند اطلاعات صحیحی در اختیار ما بگذارد.حتی اگر عقل و دانش هم بود ولی صفات اخلاقی لازم نبود، امکان خیانت در مشورت و گمراه کردن وجود دارد. (نبود تقوا و وجود رذائل اخلاقی)فلذا مشورت تنها با اهلش، میتواند از خطاهای احتمالی در تصمیمگیری بکاهد.
ادامه دارد...
«لاظهیر کالمشاوره»
امام صادق علیه السلام:مشورت با چهار شرط خوب است و گر نه زیانش بر مشورت کننده بیش از سود است، اول: عاقل باشد، دوم: متدین و آزادمرد باشد، سوم: دوست و برادر باشد، (چهارم:) رازدار باشد...در جایی دیگر میفرماید:شاور في امورك ممّا يقتضى الدّين مَن فيه خمس خصال، عقل و علم و تجربة و نُصح و تقوى، فان لم تجد فاستعمل الخمسة، و اعزم و توكّل على اللّٰه، فانّ ذلك يؤدّيك إلى الصّواب.با کسی مشورت کن که پنج ویژگی داشته باشد؛ عقل، علم، تجربه، نصح (ناصح باشد) و تقوا ...
همچنین امیرالمومنین از مشورت با سه شخص بر حذر میدارند: بخيل را در مشورت كردن دخالت نده كه تو را از نيكوكاری باز میدارد و از تنگدستی میترساند، ترسو را در مشورت كردن دخالت نده كه در انجام كارها روحيه تو را سست میكند، حريص را در مشورت كردن دخالت نده كه حرص را با ستمكاری در نظرت زينت میدهد...
خلاصه اینکه مشاور خوب علاوه بر عقل، علم و تجربه به ویژگیهای اخلاقی نظیر خدا ترسی، تقوا، ناصح بودن، جوانمردی، رازداری، شجاعت، سخاوت و... هم نیاز دارد.(صفات و ویژگیهای مشاور در اسلام؛ صفات ایجابی و صفات سلبی)
مشورت با اهلش علاوه بر برکات و توفیقات الهی امریست که برای اثبات اهمیتش عقل به تنهایی (بدون تاکید روایات) هم کفایت میکرد، اگر فقط دو فایده زیر را به تنهایی داشت:۱-استفاده از تجربیات دیگران۲-به یاری گرفتنِ نگاههای مختلف و دیدنِ ابعاد مختلف یک مسئله
البته گاهی مشورت گمراه کننده است. برای جلوگیری از گمراهی باید به صفاتی که گفته شد توجه کرد؛ انسانی که دستگاه تحلیل ذهنی معیوب داشته باشد (نبود عقل
) و یا از مسئله مورد مشورت چیزی نداند (نبود علم یا تجربه) نمیتواند اطلاعات صحیحی در اختیار ما بگذارد.حتی اگر عقل و دانش هم بود ولی صفات اخلاقی لازم نبود، امکان خیانت در مشورت و گمراه کردن وجود دارد. (نبود تقوا و وجود رذائل اخلاقی)فلذا مشورت تنها با اهلش، میتواند از خطاهای احتمالی در تصمیمگیری بکاهد. ادامه دارد...
۱۴:۵۷