آثار: بدو و نمیر، تذکره اندوهگینان، کلت۴۵، پسران سالخورده، درخت بهجنگ با پیشکسوتانِ داستاننویسی!
دربارۀ جنگ رسانهای بسیار گفتهاند. اما خوب است بدانیم یکورِ این جنگ کیست؟
در میان داستانگویانِ پرسابقه، بنیاسرائیل تاریخدارترین قوم است که از قضا غنیترین داستانها را دارد.خوشمان بیاید یا نه، همین حالا هم بسیاری از داستاننویسان و فیلمسازانِ شهیر عالم، یهودیتبارند. این تاریخ است، نه تئوری توطئه. آنها داستانگویانی ماهرند چون از چشمۀ روایتها ارث بردهاند و آن چشمۀ غنی، مجموعهای از کتابهاست که «عهد عتیق» نامیده میشود. در تاریخ بشری، بنیاسرائیل بیش و پیش از هر قوم دیگری داستان را قدر دانسته و بر مَرکبِ داستان، خود را منتشر کرده.
قومِ چهلکتاب
این قوم بیش از ۴۰ کتاب رسمی دارد که نه یکباره، بلکه در طول تاریخ نوشته و منتشر شدهاند. آنها پیش از ظهور حضرت عیسی علیهالسلام داستان گفتهاند، پس از اسلام هم داستان گفتهاند. «اسرائیلیات» فقط نمونهای از این داستانهاست.راویان بنیاسرائیل در حجازِ پس از ظهور اسلام، مردم را دور خود جمع میکردند و برایشان داستان میگفتند؛ تا آنجا که در وصف و نکوهش این وضعیت، آیۀ ۶ از سورۀ لقمان نازل شد: و برخی از مردماند که افسانههای بیهوده و سخنان یاوه و سرگرمکننده را میخرند تا از روی نادانی و بیدانشی از راه خدا گمراه کنند و آن را به مسخره بگیرند. اینان هستند که برایشان عذابی خوارکننده خواهد بود.
امتدادِ گذشته
این سنّت، در طول قرنها نه متوقف شده، نه راکد مانده؛ بلکه برعکس، خودش را نوآورانه و هوشمندانه باززنده و پرجان کرده. امروز بزرگترین امپراطوریهای رسانهای و استودیوهای سینمایی جهان را یهودیتباران اداره میکنند و این موضوع نه یک تئوری توطئه، نه یک ادعای خیالی، که مستندی انکارناپذیر است. کتابهای عهد عتیق از نظر سبک نوشتاری و روایی پرتنوع و غنیست. این آثار، مملو از داستانهای اسطورهای، قصههای تمثیلی، روایت انبیاء، روایت تاریخ، روایت مکاشفه، داستانهای فلسفی یا تغزلی است.
داستانها میجنگند
داستان را نباید دستکم گرفت. این داستانها هستند که جنگها و جنایتها و کنشهای سیاسی را مشروع و حتی مقدس میکنند. مهارت داستانگویی بهمعنای «حقگویی» نیست. در بازی قدرتها، کسی برنده است که داستانگوی ماهرتری باشد نه راوی صادقتر. انسان امروز بیش از گذشته میداند ولی کمتر از انسان گذشته بر ذهن و روان و حتی بدن خود تسلط دارد. ما تصور میکنیم آگاهتر از پیشینیان هستیم چون ذهنمان بیش از هر زمان دیگری در گذشته در معرض آوار اطلاعات است ولی در عین حال بیش از انسان گذشته مهار خودآگاه و قدرت انتخاب خود را از دست میدهیم. ما مخاطبانِ داستانهاییم و باورهایمان بیش از آنکه ثمرۀ تعقل و تحقیق باشد، تأثیر داستانهاییست که شنیده، دیده یا خواندهایم.
حسامالدین مطهری@hmotahari_com
دربارۀ جنگ رسانهای بسیار گفتهاند. اما خوب است بدانیم یکورِ این جنگ کیست؟
در میان داستانگویانِ پرسابقه، بنیاسرائیل تاریخدارترین قوم است که از قضا غنیترین داستانها را دارد.خوشمان بیاید یا نه، همین حالا هم بسیاری از داستاننویسان و فیلمسازانِ شهیر عالم، یهودیتبارند. این تاریخ است، نه تئوری توطئه. آنها داستانگویانی ماهرند چون از چشمۀ روایتها ارث بردهاند و آن چشمۀ غنی، مجموعهای از کتابهاست که «عهد عتیق» نامیده میشود. در تاریخ بشری، بنیاسرائیل بیش و پیش از هر قوم دیگری داستان را قدر دانسته و بر مَرکبِ داستان، خود را منتشر کرده.
قومِ چهلکتاب
این قوم بیش از ۴۰ کتاب رسمی دارد که نه یکباره، بلکه در طول تاریخ نوشته و منتشر شدهاند. آنها پیش از ظهور حضرت عیسی علیهالسلام داستان گفتهاند، پس از اسلام هم داستان گفتهاند. «اسرائیلیات» فقط نمونهای از این داستانهاست.راویان بنیاسرائیل در حجازِ پس از ظهور اسلام، مردم را دور خود جمع میکردند و برایشان داستان میگفتند؛ تا آنجا که در وصف و نکوهش این وضعیت، آیۀ ۶ از سورۀ لقمان نازل شد: و برخی از مردماند که افسانههای بیهوده و سخنان یاوه و سرگرمکننده را میخرند تا از روی نادانی و بیدانشی از راه خدا گمراه کنند و آن را به مسخره بگیرند. اینان هستند که برایشان عذابی خوارکننده خواهد بود.
امتدادِ گذشته
این سنّت، در طول قرنها نه متوقف شده، نه راکد مانده؛ بلکه برعکس، خودش را نوآورانه و هوشمندانه باززنده و پرجان کرده. امروز بزرگترین امپراطوریهای رسانهای و استودیوهای سینمایی جهان را یهودیتباران اداره میکنند و این موضوع نه یک تئوری توطئه، نه یک ادعای خیالی، که مستندی انکارناپذیر است. کتابهای عهد عتیق از نظر سبک نوشتاری و روایی پرتنوع و غنیست. این آثار، مملو از داستانهای اسطورهای، قصههای تمثیلی، روایت انبیاء، روایت تاریخ، روایت مکاشفه، داستانهای فلسفی یا تغزلی است.
داستانها میجنگند
داستان را نباید دستکم گرفت. این داستانها هستند که جنگها و جنایتها و کنشهای سیاسی را مشروع و حتی مقدس میکنند. مهارت داستانگویی بهمعنای «حقگویی» نیست. در بازی قدرتها، کسی برنده است که داستانگوی ماهرتری باشد نه راوی صادقتر. انسان امروز بیش از گذشته میداند ولی کمتر از انسان گذشته بر ذهن و روان و حتی بدن خود تسلط دارد. ما تصور میکنیم آگاهتر از پیشینیان هستیم چون ذهنمان بیش از هر زمان دیگری در گذشته در معرض آوار اطلاعات است ولی در عین حال بیش از انسان گذشته مهار خودآگاه و قدرت انتخاب خود را از دست میدهیم. ما مخاطبانِ داستانهاییم و باورهایمان بیش از آنکه ثمرۀ تعقل و تحقیق باشد، تأثیر داستانهاییست که شنیده، دیده یا خواندهایم.
حسامالدین مطهری@hmotahari_com
۱۱:۱۰