چین در میانه جنگ آمریکا علیه ایران، در عرصه دیپلماسی به ایفای نقش پرداخت. سفر نماینده ویژه چین به منطقه، تماسهای «وانگ یی» وزیرخارجه این کشور با همتایان خود، ارائه پیشنهاد ۵ مادهای برای حل بحران، وتوی قطعنامه پیشنهادی بحرین در شورای امنیت و در این اواخر دیدار شی با ولیعهد امارات و تماس تلفنی او با بنسلمان و ارائه پیشنهاد ایجاد یک ساختار امنیتی جامع و شراکتی در خلیج فارس همگی حکایت از نگاه جدی چین به تحولات منطقه دارد. تمام این اقدامات در چهارچوب رویکرد توازنبخش چین در منطقه انجام شده است.
محیط پساجنگ، احتمالاً هم چین و هم کشورهای منطقه را به سوی مسیرهای جدید برای ادغام عمیقتر سوق خواهد داد. چین احتمالاً در خلیج فارس در سه بخش حیاتی شراکت اقتصادی خود را تقویت خواهد کرد: نخست، انرژی سبز است. همکاری چین و کشورهای منطقه در حوزه تأمین فناوریهای مورد نیاز در این حوزه افزایش قابلتوجهی خواهد یافت. عرصه دوم همکاری در چهارچوب بریکسپلاس است که میتواند سکویی برای همگرایی مالی باشد و درنهایت بتواند فاصلهگرفتن از نظام مالی غربمحور را تسهیل کند. حوزه سوم همکاری، پروژههای کریدوری چین، همانند سیپک خواهد بود. چین، کشورهای خلیج فارس را به سرمایهگذاری در سیپک و بندر گوادر تشویق خواهد کرد تا آنها مسیرهای دریایی خود را از این طریق به آسیای مرکزی پیوند بزنند.
باوجوداین، چین برای تبدیل شدن به بازیگر اصلی امنیتی و نظامی در منطقه با چالشهایی روبهروست. هرچند جنگ اخیر یک زنگ خطر جدی برای اعراب بود، اما نباید آن را به معنای تمایل آنها برای جایگزین ساختن چین در معماری امنیتی منطقه تلقی کرد. آمریکا حضور امنیتی بیچون و چرایی با ۴۰ تا ۵۰ هزار نیرو در ۱۰ کشور منطقه دارد. در مقابل، حضور نظامی چین تنها به یک پایگاه در جیبوتی محدود است. حتی در حوزه خرید تجهیزات دفاعی نیز اعداد، شکاف قابلتوجهی را نشان میدهد که پرکردن آن زمانبر است. بر اساس آمار سیپری، ۴۵ درصد واردات تسلیحاتی کشورهای خاورمیانه (۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵) از آمریکا بوده است.
علاوهبراینها، پکن نمیتواند سامانههای دفاعی یکپارچه را مشابه با آمریکا در اختیار اعراب قرار دهد. کشورهای خلیج فارس نیز در شرایط پساجنگ نمیخواهند چین را بهعنوان جایگزینی برای آمریکا در حوزه امنیتی ببینند و پکن را بیشتر یک وزنه متعادلکننده در نظر گرفتهاند. اعراب با متنوعساختن شرکای اقتصادی و امنیتی بهدنبال یک «سیاست تضمین چندقطبی» هستند که ریسک به مراتب کمتری از اتکا بر یک چتر امنیتی واحد دارد. درواقع، کشورهای عربی بهدنبال یک بنیاد و چهارچوب منعطف و تابآور هستند که بتواند بقای آنها را با حضور بازیگران امنیتی مختلف تضمین کند.
#سیاست_خارجی#امنیت_بین_الملل#جنگ_رمضان#چین
۱۲:۰۹