༻﷽༺
برشی از یک کتاب
کتاب: #وداع_با_اسلحهاثر: #ارنست_همینگوی موضوع: #عقل_پیران
╭════════╮@ketaabwich☜╰════════╯
برشی از یک کتابکتاب: #وداع_با_اسلحهاثر: #ارنست_همینگوی موضوع: #عقل_پیران╭════════╮
@ketaabwich☜╰════════╯۴:۵۱
༻﷽༺ امروز سهشنبه ↯
۲۰ خرداد ۱۳۹۹ ۱۷ شوال ١۴۴١ ۰۹ ژوئـن ٢٠٢٠
ذکر روز: ☆یا أَرْحَمَ الرَّاحِمِین☆
رویدادها و مناسبتها:
وقوع غزوه خندق معروف به جنگ احزاب (۵ ه.ق) روز فرهنگ پهلوانی و ورزش زورخانهای شهادت آیتالله سعیدی (۱۳۴۹ ه.ش) روز صنایع دستی زادروز فخرالدین عراقی؛ شاعر، نویسنده و فیلسوف ایرانی (۵۹۲ ه.ش)
╭════════╮@ketaabwich☜╰════════╯
امروز سهشنبه ↯ ۲۰ خرداد ۱۳۹۹ ۱۷ شوال ١۴۴١ ۰۹ ژوئـن ٢٠٢٠ ذکر روز: ☆یا أَرْحَمَ الرَّاحِمِین☆رویدادها و مناسبتها: وقوع غزوه خندق معروف به جنگ احزاب (۵ ه.ق) روز فرهنگ پهلوانی و ورزش زورخانهای شهادت آیتالله سعیدی (۱۳۴۹ ه.ش) روز صنایع دستی زادروز فخرالدین عراقی؛ شاعر، نویسنده و فیلسوف ایرانی (۵۹۲ ه.ش)╭════════╮
@ketaabwich☜╰════════╯۷:۱۸
༻﷽༺سخنی زیبااز کتابِ:
«تأملات» مارکوس اورلیوســـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــهر روز را بــا گــفــتــن ایــن ســخــن بــه خــود آغــاز ڪــنــیــد: امــروز بــا بــیاحــتــرامــی، فــضــولــی، نــاســپــاســی، خــصــومــت و خــودپــســنــدی مــواجــه خــواهم شــد، همــهٔ ایــنــها ریــشــه در جــهل آدمــها نــســبــت بــه نــیــک و بــد امــور دارد.ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
╭════════╮@ketaabwich☜╰════════╯
سخنی زیبااز کتابِ:«تأملات» مارکوس اورلیوســـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــهر روز را بــا گــفــتــن ایــن ســخــن بــه خــود آغــاز ڪــنــیــد: امــروز بــا بــیاحــتــرامــی، فــضــولــی، نــاســپــاســی، خــصــومــت و خــودپــســنــدی مــواجــه خــواهم شــد، همــهٔ ایــنــها ریــشــه در جــهل آدمــها نــســبــت بــه نــیــک و بــد امــور دارد.ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ╭════════╮
@ketaabwich☜╰════════╯۷:۱۹
༻﷽༺🤏 تکهای از کتابِ:
«جنگجوی عشق» گلنن دویل ملتنـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ داشــتــن چــیــزی بــرای گــفــتــن و نــبــودن ڪــســی بــرای شــنــیــدن، خــیــلــی وحــشــتــنــاک اســت. اوج بــیڪــســیســت.ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
╭════════╮@ketaabwich☜╰════════╯
🤏 تکهای از کتابِ:«جنگجوی عشق» گلنن دویل ملتنـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ داشــتــن چــیــزی بــرای گــفــتــن و نــبــودن ڪــســی بــرای شــنــیــدن، خــیــلــی وحــشــتــنــاک اســت. اوج بــیڪــســیســت.ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ╭════════╮
@ketaabwich☜╰════════╯۷:۲۰
༻﷽༺فعالیت کتابخانههای عمومی از یکشنبه اول تیرماه
در سومین مرحله بازگشایی کتابخانههای عمومی، با رعایت دستورالعملهای وزارت بهداشت و هماهنگی با ستاد مبارزه با کرونا و همچنین شرایط جدید حضور و استفاده مراجعان، کتابخانههای عمومی سراسر کشور از ابتدای تیرماه بازگشایی خواهد شد. حضور اعضای کودک در این مرحله امکانپذیر نیست، ولی والدین میتوانند کتابهای مورد نیاز فرزندان خود را امانت بگیرند و بخش نابینایان و ناشنوایان نیز کماکان تعطیل خواهد بود.
╭════════╮@ketaabwich☜╰════════╯
فعالیت کتابخانههای عمومی از یکشنبه اول تیرماه در سومین مرحله بازگشایی کتابخانههای عمومی، با رعایت دستورالعملهای وزارت بهداشت و هماهنگی با ستاد مبارزه با کرونا و همچنین شرایط جدید حضور و استفاده مراجعان، کتابخانههای عمومی سراسر کشور از ابتدای تیرماه بازگشایی خواهد شد. حضور اعضای کودک در این مرحله امکانپذیر نیست، ولی والدین میتوانند کتابهای مورد نیاز فرزندان خود را امانت بگیرند و بخش نابینایان و ناشنوایان نیز کماکان تعطیل خواهد بود.╭════════╮
@ketaabwich☜╰════════╯۷:۱۰
༻﷽༺ معرفی کتب اربعه
کتب اربعه شیعه، گوهرهای گرانبهایی هستند که از ابتدای تألیف تاکنون مورد توجه علمای شیعه و اقشار مختلف قرار گرفته است و در حقیقت بخش اعظمی از متون دینی و مکتبی تشیع در این چهار کتاب ارزشمند نهفته است.«کتب اربعه» یا «اصول اربعه» عنوان چهار کتاب مهم حدیثى شیعه است. از این کتابها در اصطلاح عالمان متأخر با عنوان «جوامع حدیثى متقدم» یا «جوامع اولیه» نیز یاد شده است. نزدیکى دوران زندگی نویسندگان این چهار کتاب به عصر امامان معصوم (ع)، شخصیت علمى و آگاهى گسترده آنان از احادیث، شیوه فصلبندی احادیث و جامعیت کتابهاى فراهم آمده، ارزش و اعتبارى ویژه در مقایسه با سایر آثار روایى، به آنها بخشیده است به گونهاى که عالمان شیعه از آغاز تاکنون شروح بسیارى بر آنها نوشتهاند.در ادامه به معرفی تک به تک این چهار کتاب بسیار ارزشمند به ترتیب قدمت و نزدیکی با عصر امامان معصوم (ع) میپردازیم.
╭════════╮@ketaabwich☜╰════════╯
معرفی کتب اربعه کتب اربعه شیعه، گوهرهای گرانبهایی هستند که از ابتدای تألیف تاکنون مورد توجه علمای شیعه و اقشار مختلف قرار گرفته است و در حقیقت بخش اعظمی از متون دینی و مکتبی تشیع در این چهار کتاب ارزشمند نهفته است.«کتب اربعه» یا «اصول اربعه» عنوان چهار کتاب مهم حدیثى شیعه است. از این کتابها در اصطلاح عالمان متأخر با عنوان «جوامع حدیثى متقدم» یا «جوامع اولیه» نیز یاد شده است. نزدیکى دوران زندگی نویسندگان این چهار کتاب به عصر امامان معصوم (ع)، شخصیت علمى و آگاهى گسترده آنان از احادیث، شیوه فصلبندی احادیث و جامعیت کتابهاى فراهم آمده، ارزش و اعتبارى ویژه در مقایسه با سایر آثار روایى، به آنها بخشیده است به گونهاى که عالمان شیعه از آغاز تاکنون شروح بسیارى بر آنها نوشتهاند.در ادامه به معرفی تک به تک این چهار کتاب بسیار ارزشمند به ترتیب قدمت و نزدیکی با عصر امامان معصوم (ع) میپردازیم.╭════════╮
@ketaabwich☜╰════════╯۷:۱۲
༻﷽༺ معرفی کتاب (۳۴):
«الکافی» (اصول کافی) (اولین و جامعترین کتاب از کتب اربعه)
ابوجعفر محمد بن یعقوب بن اسحاق کلینی رازی مؤلف نخستین کتاب از کتب اربعه شیعه به نام «الکافی» است. زادگاه کلینی، روستای کلین از توابع شهر ری بوده که وفات او در سال ۳۲۹ هجری در بغداد اتفاق افتاده است. وی سالهای ابتدای زندگی خود را در زادگاه خود سپری کرد و سپس برای کسب معلومات دینی ابتدا به قم و سپس به حوزههای کوفه، نیشابور و بغداد نیز سفر کرد. در مورد وجه تسمیه کتاب «کافی» به نظر میرسد این کتاب از سوی مؤلف آن مسمّی به «کافی» نبوده است. اما میتوان احتمال داد که عنوان «الکافی» از خطبه وی در شروع کتاب، آنجا که مینویسد «و قلت انک تحبّ ان یکون عندک کتاب کاف یجمع فیه من جمیع فنون علم الدین…» اقتباس شده است. کتاب کافی در نزد علماء و محدثان شیعه از جایگاه ویژهای برخوردار است به طوری که علامه مجلسی درباره آن فرموده است: کافی، اضبط اصول و اجمع آنهاست و بهترین و بزرگترین مؤلفات فرقه ناجیه (شیعه) است. کافی شامل ۱۶۱۹۹ حدیث و مشتمل بر سی کتاب در اصول عقاید و احادیث احکام فقهی و در پایان، بخشی در خطب و مواعظ به «الروضه» است که بعضی در انتساب این بخش به کلینی تردید دارند. با مطالعه مقدمه کافی روشن میشود که مرحوم کلینی این کتاب را به تقاضای یکی از دوستان و مریدان خود که احتمالاً محمد بن احمد بن عبدالله بن قضاعه صفوانی یا محمد بن ابراهیم نعمانی بوده، نوشته است. او از شیخ کلینی درخواست میکند که با نوشتن (کتاب) جامع مذهبی خود گامی در جهت رفع نابسامانیهای موجود بردارد.ضمن این که گفتنی است از اواخر قرن سوم گامهایی در تدوین حدیث برداشته شد و کتبی تألیف شد ولی هیچ یک از آنها، دانشمندان را از مراجعه به اصول اولیه بینیاز نساخت، اما مرحوم کلینی با تألیف کافی دانشمندان را تا حد زیادی از مراجعه به کتب اولیه بینیاز کرد. همچنین میتوان گفت یکی از انگیزههای کلینی در تألیف کتاب خود، کثرت روایات و احادیث متعارض در آن دوره بوده است. کتاب کافی در بین کتب اربعه از حیث احاطه و اشتمال بر فقهیات و عقاید منحصر به فرد است و شیخ کلینی موفق شده است با جمعآوری روایات در هر باب، اثری بدیع و کمنظیر به وجود آورد و بسیاری از دانشمندان، مرحوم کلینی را از حیث ضبط و اتقان مورد ستایش قرار داده و کتاب وی را بینظیر و یا کم نظیر توصیف کردهاند. سیره کلینی در زمینه سند روایات، درج آن به صورت کامل است. از این رو روایات و احادیث کتاب جز در مواردی اندک، مزین به سلسله سندی است که واسطه های بین او تا امام معصوم علیهالسلام را به طور کامل نشان میدهد.مرحوم کلینی با بیشترین اقامت در قم موفق شد اکثر روایات خود را از مشایخ و منابع موجود در این شهر بدست آورده و در تألیف کتاب از آن بهرهبرداری کند، اما بررسی اسناد روایات کتاب نشان میدهد که کلینی روایات خود را مجموعاً از ۳۴ نفر روایت کرده است. تألیف آن مدت بیست سال طول کشیده و در بغداد خاتمه یافته است. بعضی از علما معتقدند که کتاب کافی بر امام زمان(عج) عرضه شده و آن حضرت فرموده: « الکافی کاف لشیعتنا/همین کتاب کافی شیعیان ما را بس است». از معروفترین شرحها و حاشیههای این کتاب میتوان به «مرآه العقول» علامه مجلسی، شرح اصول کافی تألیف امیر اسماعیل خاتون آبادی، شرح اصول کافی از ملاصدرای شیرازی، شرح ملا خلیل قزوینی بر اصول کافی به زبان فارسی موسوم به صافی و شرح عربی همین دانشمند بنام شافی و «الرواشح السماویه فی شرح الکافی» تألیف سید محمدباقر محقق داماد اشاره کرد.
╭════════╮@ketaabwich☜╰════════╯
معرفی کتاب (۳۴): «الکافی» (اصول کافی) (اولین و جامعترین کتاب از کتب اربعه) ابوجعفر محمد بن یعقوب بن اسحاق کلینی رازی مؤلف نخستین کتاب از کتب اربعه شیعه به نام «الکافی» است. زادگاه کلینی، روستای کلین از توابع شهر ری بوده که وفات او در سال ۳۲۹ هجری در بغداد اتفاق افتاده است. وی سالهای ابتدای زندگی خود را در زادگاه خود سپری کرد و سپس برای کسب معلومات دینی ابتدا به قم و سپس به حوزههای کوفه، نیشابور و بغداد نیز سفر کرد. در مورد وجه تسمیه کتاب «کافی» به نظر میرسد این کتاب از سوی مؤلف آن مسمّی به «کافی» نبوده است. اما میتوان احتمال داد که عنوان «الکافی» از خطبه وی در شروع کتاب، آنجا که مینویسد «و قلت انک تحبّ ان یکون عندک کتاب کاف یجمع فیه من جمیع فنون علم الدین…» اقتباس شده است. کتاب کافی در نزد علماء و محدثان شیعه از جایگاه ویژهای برخوردار است به طوری که علامه مجلسی درباره آن فرموده است: کافی، اضبط اصول و اجمع آنهاست و بهترین و بزرگترین مؤلفات فرقه ناجیه (شیعه) است. کافی شامل ۱۶۱۹۹ حدیث و مشتمل بر سی کتاب در اصول عقاید و احادیث احکام فقهی و در پایان، بخشی در خطب و مواعظ به «الروضه» است که بعضی در انتساب این بخش به کلینی تردید دارند. با مطالعه مقدمه کافی روشن میشود که مرحوم کلینی این کتاب را به تقاضای یکی از دوستان و مریدان خود که احتمالاً محمد بن احمد بن عبدالله بن قضاعه صفوانی یا محمد بن ابراهیم نعمانی بوده، نوشته است. او از شیخ کلینی درخواست میکند که با نوشتن (کتاب) جامع مذهبی خود گامی در جهت رفع نابسامانیهای موجود بردارد.ضمن این که گفتنی است از اواخر قرن سوم گامهایی در تدوین حدیث برداشته شد و کتبی تألیف شد ولی هیچ یک از آنها، دانشمندان را از مراجعه به اصول اولیه بینیاز نساخت، اما مرحوم کلینی با تألیف کافی دانشمندان را تا حد زیادی از مراجعه به کتب اولیه بینیاز کرد. همچنین میتوان گفت یکی از انگیزههای کلینی در تألیف کتاب خود، کثرت روایات و احادیث متعارض در آن دوره بوده است. کتاب کافی در بین کتب اربعه از حیث احاطه و اشتمال بر فقهیات و عقاید منحصر به فرد است و شیخ کلینی موفق شده است با جمعآوری روایات در هر باب، اثری بدیع و کمنظیر به وجود آورد و بسیاری از دانشمندان، مرحوم کلینی را از حیث ضبط و اتقان مورد ستایش قرار داده و کتاب وی را بینظیر و یا کم نظیر توصیف کردهاند. سیره کلینی در زمینه سند روایات، درج آن به صورت کامل است. از این رو روایات و احادیث کتاب جز در مواردی اندک، مزین به سلسله سندی است که واسطه های بین او تا امام معصوم علیهالسلام را به طور کامل نشان میدهد.مرحوم کلینی با بیشترین اقامت در قم موفق شد اکثر روایات خود را از مشایخ و منابع موجود در این شهر بدست آورده و در تألیف کتاب از آن بهرهبرداری کند، اما بررسی اسناد روایات کتاب نشان میدهد که کلینی روایات خود را مجموعاً از ۳۴ نفر روایت کرده است. تألیف آن مدت بیست سال طول کشیده و در بغداد خاتمه یافته است. بعضی از علما معتقدند که کتاب کافی بر امام زمان(عج) عرضه شده و آن حضرت فرموده: « الکافی کاف لشیعتنا/همین کتاب کافی شیعیان ما را بس است». از معروفترین شرحها و حاشیههای این کتاب میتوان به «مرآه العقول» علامه مجلسی، شرح اصول کافی تألیف امیر اسماعیل خاتون آبادی، شرح اصول کافی از ملاصدرای شیرازی، شرح ملا خلیل قزوینی بر اصول کافی به زبان فارسی موسوم به صافی و شرح عربی همین دانشمند بنام شافی و «الرواشح السماویه فی شرح الکافی» تألیف سید محمدباقر محقق داماد اشاره کرد.╭════════╮
@ketaabwich☜╰════════╯۷:۱۲
༻﷽༺ معرفی کتاب (۳۵):
«مَن لا یَحضُرُهُ الفَقِیه» معنی نام کتاب:«(برای) کسی که فقیه نزد او حضور ندارد» (دومین کتاب از کتب اربعه)
ابوجعفر محمد بن علی بن موسی بن بابویه قمی معروف به شیخ صدوق از محدثان بزرگ شیعه در قرن چهارم هجری مؤلف کتاب ارزشمند «مَن لا یَحضُرُهُ الفَقِیه» است.شیخ صدوق در حوالی سال ۳۰۵ هجری قمری در خانوادهای که همگی از فضل و دانش بهره داشتهاند به دنیا آمده و پدر او علی بن حسین بن موسی خود از علمای بزرگ شیعه و استاد و سرآمد محدثان حوزه قم در عصر خود بود.دقت در زندگی هفتاد و چند ساله شیخ صدوق نشان میدهد که او سراسر حیات پربار خود را در مسیر تعلیم و تعلم، نگارش و تألیف کتب مختلف و همچنین دفاع متعهدانه از مذهب و بالاخره پیشوایی علمی و مرجعیت عامه سپری کرد و سرانجام در سال ۳۸۱ هجری قمری در شهر ری بدرود حیات گفت و در همانجا به خاک سپرده شد.این کتاب ارزشمند که احادیث فقهی را بر حسب فروع آن دستهبندی کرده است از زمان تألیف تاکنون مورد توجه محققان واقع شده و به عنوان دومین کتاب از کتب اربعه به حساب آمده است.در خصوص انگیزه تألیف این کتاب شیخ صدوق خود در مقدمه کتابش مینویسد: «چون دست قضای الهی مرا به بلاد غربت کشاند و بنا به تقدیر خدایی به قصبه ایلاق از سرزمین بلخ وارد شدم، در این نقطه، شریف الدین ابوعبدالله معروف به نعمة بر من وارد شد و با مجالست خویش، مسرت مرا تداوم بخشید و در اثنای سخنان خود به من خاطر نشان کرد که محمد بن زکریای رازی کتابی در موضوع طب نوشته و آن را من لایحضره الطبیب نامیده است و به همین ترتیب از من خواست تا به تألیف کتابی در فن فقه، حلال و حرام و شرایع و احکام بپردازم که این کتاب چکیده جامعی از مصنفاتم در این زمینه باشد و آن را «من لایحضره الفقیه» نامگذاری کنم تا او بتواند به آن مراجعه کند، به مطالب آن اعتماد کند و تکیهگاه او در فتوا باشد… من درخواست وی را اجابت کردم و این کتاب را برای او با حذف سند نوشتم. ضمناً من در تألیف این کتاب تنها به ذکر روایاتی پرداختم که به آن فتوا داده و به صحت آنها حکم میکنم و علاوه بر آن معتقدم که این روایات بین من و خدای من حجت است.».آنچنان که از مقدمه ذکر شده برمیآید شیخ صدوق کتاب خود را به عنوان یک خودآموز فقهی که بتواند پاسخگوی مسایل شرعی مردم باشد نوشته است تا یک کتاب درسی برای حوزههای علمی و دینی. مسئله قابل ذکر این که عصر شیخ صدوق دورهای بود که فقه شیعه هنوز از شکل مأثور خود خارج نشده بود، بدین معنی که در صدور احکام و فتاوا فقهای شیعه تنها از متن روایات و احادیث و آثار بهره میبردند، گرچه گرایشاتی نیز در خصوص استنباط و اجتهادات فقهی به چشم میخورد. از این رو مرحوم شیخ صدوق با پیروی از روش غالب این دوره، کتاب خود را به عنوان یک رساله عملیه نوشت.بدون شک حجم قابل توجهی از مطالب کتب و اصول اولیه در این کتاب منعکس شده است که شیخ صدوق تنها به قسمتی از آنها اشاره کرده است. از میان کتب صدر اول وی به کتابهای حریز بن عبیدالله سجستانی، عبدالله بن علی حلبی و ابن ابی عمیر ازدی دسترسی داشته و این عده بعضاً با یک واسطه از راویان امام صادق علیهالسلام بودهاند، شیخ صدوق همچنین با تکیه بر تصانیف عدهای از بزرگان شیعه همانند علی بن مهزیار اهوازی، حسین بن سعید اهوازی و… کتاب خود را نوشت و این عده علاوه بر آن که عموماً حیات چند نفر از امامان را درک کردند، از وکلا و معتمدان آن بزرگواران به شمار میرفتند، ضمناً هر یک در عصر خود از فحول علمای شیعه و چهرههای موثق و معتبر علمی بودهاند.اما سه مرجع عمده صدوق در تألیف «مَن لا یَحضُرُهُ الفَقِیه» عبارت است از کتاب «الرحمه» سعد بن عبدالله اشعری، «جامع» استادش ابن ولید و کتاب «شرایع» پدرش، و می توان گفت: این سه نفر از شخصیتهای بزرگ شیعه در عصر خود بودهاند.در این کتاب حدود شش هزار حدیث نقل شده و بر اساس ابواب فقهی تدوین شده است. در این کتاب، بر خلاف روش کلینی، در سند روایت فقط نام نخستین کسی که روایت را از امام شنیده ذکر شده است. در عوض، ابنبابویه در بخشی الحاقی، که به «مَشیخه» معروف است، سلسلة سند خود به هر یک از آن راویان را بیان میکند. این مشیخه از مهمترین منابع رجالی شیعه است.
╭════════╮@ketaabwich☜╰════════╯
معرفی کتاب (۳۵): «مَن لا یَحضُرُهُ الفَقِیه» معنی نام کتاب:«(برای) کسی که فقیه نزد او حضور ندارد» (دومین کتاب از کتب اربعه) ابوجعفر محمد بن علی بن موسی بن بابویه قمی معروف به شیخ صدوق از محدثان بزرگ شیعه در قرن چهارم هجری مؤلف کتاب ارزشمند «مَن لا یَحضُرُهُ الفَقِیه» است.شیخ صدوق در حوالی سال ۳۰۵ هجری قمری در خانوادهای که همگی از فضل و دانش بهره داشتهاند به دنیا آمده و پدر او علی بن حسین بن موسی خود از علمای بزرگ شیعه و استاد و سرآمد محدثان حوزه قم در عصر خود بود.دقت در زندگی هفتاد و چند ساله شیخ صدوق نشان میدهد که او سراسر حیات پربار خود را در مسیر تعلیم و تعلم، نگارش و تألیف کتب مختلف و همچنین دفاع متعهدانه از مذهب و بالاخره پیشوایی علمی و مرجعیت عامه سپری کرد و سرانجام در سال ۳۸۱ هجری قمری در شهر ری بدرود حیات گفت و در همانجا به خاک سپرده شد.این کتاب ارزشمند که احادیث فقهی را بر حسب فروع آن دستهبندی کرده است از زمان تألیف تاکنون مورد توجه محققان واقع شده و به عنوان دومین کتاب از کتب اربعه به حساب آمده است.در خصوص انگیزه تألیف این کتاب شیخ صدوق خود در مقدمه کتابش مینویسد: «چون دست قضای الهی مرا به بلاد غربت کشاند و بنا به تقدیر خدایی به قصبه ایلاق از سرزمین بلخ وارد شدم، در این نقطه، شریف الدین ابوعبدالله معروف به نعمة بر من وارد شد و با مجالست خویش، مسرت مرا تداوم بخشید و در اثنای سخنان خود به من خاطر نشان کرد که محمد بن زکریای رازی کتابی در موضوع طب نوشته و آن را من لایحضره الطبیب نامیده است و به همین ترتیب از من خواست تا به تألیف کتابی در فن فقه، حلال و حرام و شرایع و احکام بپردازم که این کتاب چکیده جامعی از مصنفاتم در این زمینه باشد و آن را «من لایحضره الفقیه» نامگذاری کنم تا او بتواند به آن مراجعه کند، به مطالب آن اعتماد کند و تکیهگاه او در فتوا باشد… من درخواست وی را اجابت کردم و این کتاب را برای او با حذف سند نوشتم. ضمناً من در تألیف این کتاب تنها به ذکر روایاتی پرداختم که به آن فتوا داده و به صحت آنها حکم میکنم و علاوه بر آن معتقدم که این روایات بین من و خدای من حجت است.».آنچنان که از مقدمه ذکر شده برمیآید شیخ صدوق کتاب خود را به عنوان یک خودآموز فقهی که بتواند پاسخگوی مسایل شرعی مردم باشد نوشته است تا یک کتاب درسی برای حوزههای علمی و دینی. مسئله قابل ذکر این که عصر شیخ صدوق دورهای بود که فقه شیعه هنوز از شکل مأثور خود خارج نشده بود، بدین معنی که در صدور احکام و فتاوا فقهای شیعه تنها از متن روایات و احادیث و آثار بهره میبردند، گرچه گرایشاتی نیز در خصوص استنباط و اجتهادات فقهی به چشم میخورد. از این رو مرحوم شیخ صدوق با پیروی از روش غالب این دوره، کتاب خود را به عنوان یک رساله عملیه نوشت.بدون شک حجم قابل توجهی از مطالب کتب و اصول اولیه در این کتاب منعکس شده است که شیخ صدوق تنها به قسمتی از آنها اشاره کرده است. از میان کتب صدر اول وی به کتابهای حریز بن عبیدالله سجستانی، عبدالله بن علی حلبی و ابن ابی عمیر ازدی دسترسی داشته و این عده بعضاً با یک واسطه از راویان امام صادق علیهالسلام بودهاند، شیخ صدوق همچنین با تکیه بر تصانیف عدهای از بزرگان شیعه همانند علی بن مهزیار اهوازی، حسین بن سعید اهوازی و… کتاب خود را نوشت و این عده علاوه بر آن که عموماً حیات چند نفر از امامان را درک کردند، از وکلا و معتمدان آن بزرگواران به شمار میرفتند، ضمناً هر یک در عصر خود از فحول علمای شیعه و چهرههای موثق و معتبر علمی بودهاند.اما سه مرجع عمده صدوق در تألیف «مَن لا یَحضُرُهُ الفَقِیه» عبارت است از کتاب «الرحمه» سعد بن عبدالله اشعری، «جامع» استادش ابن ولید و کتاب «شرایع» پدرش، و می توان گفت: این سه نفر از شخصیتهای بزرگ شیعه در عصر خود بودهاند.در این کتاب حدود شش هزار حدیث نقل شده و بر اساس ابواب فقهی تدوین شده است. در این کتاب، بر خلاف روش کلینی، در سند روایت فقط نام نخستین کسی که روایت را از امام شنیده ذکر شده است. در عوض، ابنبابویه در بخشی الحاقی، که به «مَشیخه» معروف است، سلسلة سند خود به هر یک از آن راویان را بیان میکند. این مشیخه از مهمترین منابع رجالی شیعه است.╭════════╮
@ketaabwich☜╰════════╯۳:۵۹
༻﷽༺ معرفی کتاب (۳۶):
«تهذیب الاحکام» (سومین کتاب از کتب اربعه)
تهذیب الاحکام کتابی است از شیخ ابوجعفر محمد بن حسن طوسى، معروف به شیخ الطائفه، شامل مجموعه روايات فقهى و احكام شرعى كه از اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام روايت شده است. شیخ طوسی این کتاب را از اصول مورد اعتماد قدماء و منابعی که در بدو ورود به بغداد در اختیار بوده است، تألیف کرد. قسمتی از این کتاب در دوره حیات شیخ مفید و به عنوان شرح رساله فقهی او یعنی «المقنعة» نگارش یافت. شیخ طوسی در آن زمان ۲۵ یا ۲۶ سال بیشتر نداشت و سپس بعد از وفات استاد خود، آن را کامل کرد. کتاب تهذیب پس از نگارش به سرعت مورد توجه قرار گرفت و در حوزههای علمی مورد استنساخ قرار گرفت.اما درباره انگیزه تألیف کتاب تهذیب، شیخ طوسی در مقدمه کتاب خود ابتدا به واقعیت تضاد و تعارض موجود در روایات شیعه در آن دوران و در نتیجه طعن مخالفان نسبت به شیعیان اشاره میکند و پس از آن توصیه شیخی فاضل را چاره جوی این مشکل یادآور میشود و مینویسد: دوست من به من گفت: «در این شرایط اهتمام به تألیف کتابی که بتواند اخبار متناقض و احادیث اختلافی را به نحوی با یکدیگر جمع کند، از مهمترین خدمات دینی و از بالاترین وسائل تقرب به درگاه الهی است و این کار برای همه طبقات، از نوآموزان گرفته تا پژوهشگران مفید است.» وی از من خواست که به شرح رساله استادمان شیخ مفید موسوم به مقنعه روی آورم…در جلد نخست کتاب تهذیب، روایات معمولاً با سند کامل درج شده و این روایات اکثراً به توسط استاد اول او یعنی شیخ مفید نقل شده است اما پس از وفات شیخ مفید، شیخ طوسی تصمیم گرفت مستقیماً به کتب پیشینیان مراجعه کرده و از این کتب روایات خود را استخراج کند. او بدین صورت واسطه بین خود و صاحبان کتاب را حذف کرد و سپس در پایان کتاب برای خارج کردن روایات از عارضه ارسال به نگارش اسامی مشیخه (اساتید روایت کننده) مبادرت ورزید.به دلیل توجه زیاد علمای شیعه به این کتاب، کتب زیادی بر مبنای تهذیب نوشته شده، به طوری که گفته شده شانزده شرح و بیست حاشیه بر آن نوشته شده است، که در این میان میتوان به «احیاء الاحادیث» محمدتقی مجلسی، «ملاذ الاخیار» نوشته محمدباقر مجلسی، «غایه المرام» و «مقصود الانام» نوشته سید نعمتالله جزایری، شرح تهذیب تألیف شهید ثانی و شرح تهذیب از مولی محمدامین بن محمد شریف استرآبادی اخباری اشاره کرد.علاوه بر کتابهای شرح تهذیب الاحکام و حواشی آن، ترجمهها و خلاصههایی از این کتاب هم چاپ شده است؛ از جمله:¤ ترجمه تهذیب الاحکام، از محمدتقی گیلانی.¤ ترجمه تهذیب الاحکام، اثر محمدیوسف گورکانی.¤ گزیده تهذیب، از محمدباقر بهبودی.
╭════════╮@ketaabwich☜╰════════╯
معرفی کتاب (۳۶): «تهذیب الاحکام» (سومین کتاب از کتب اربعه) تهذیب الاحکام کتابی است از شیخ ابوجعفر محمد بن حسن طوسى، معروف به شیخ الطائفه، شامل مجموعه روايات فقهى و احكام شرعى كه از اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام روايت شده است. شیخ طوسی این کتاب را از اصول مورد اعتماد قدماء و منابعی که در بدو ورود به بغداد در اختیار بوده است، تألیف کرد. قسمتی از این کتاب در دوره حیات شیخ مفید و به عنوان شرح رساله فقهی او یعنی «المقنعة» نگارش یافت. شیخ طوسی در آن زمان ۲۵ یا ۲۶ سال بیشتر نداشت و سپس بعد از وفات استاد خود، آن را کامل کرد. کتاب تهذیب پس از نگارش به سرعت مورد توجه قرار گرفت و در حوزههای علمی مورد استنساخ قرار گرفت.اما درباره انگیزه تألیف کتاب تهذیب، شیخ طوسی در مقدمه کتاب خود ابتدا به واقعیت تضاد و تعارض موجود در روایات شیعه در آن دوران و در نتیجه طعن مخالفان نسبت به شیعیان اشاره میکند و پس از آن توصیه شیخی فاضل را چاره جوی این مشکل یادآور میشود و مینویسد: دوست من به من گفت: «در این شرایط اهتمام به تألیف کتابی که بتواند اخبار متناقض و احادیث اختلافی را به نحوی با یکدیگر جمع کند، از مهمترین خدمات دینی و از بالاترین وسائل تقرب به درگاه الهی است و این کار برای همه طبقات، از نوآموزان گرفته تا پژوهشگران مفید است.» وی از من خواست که به شرح رساله استادمان شیخ مفید موسوم به مقنعه روی آورم…در جلد نخست کتاب تهذیب، روایات معمولاً با سند کامل درج شده و این روایات اکثراً به توسط استاد اول او یعنی شیخ مفید نقل شده است اما پس از وفات شیخ مفید، شیخ طوسی تصمیم گرفت مستقیماً به کتب پیشینیان مراجعه کرده و از این کتب روایات خود را استخراج کند. او بدین صورت واسطه بین خود و صاحبان کتاب را حذف کرد و سپس در پایان کتاب برای خارج کردن روایات از عارضه ارسال به نگارش اسامی مشیخه (اساتید روایت کننده) مبادرت ورزید.به دلیل توجه زیاد علمای شیعه به این کتاب، کتب زیادی بر مبنای تهذیب نوشته شده، به طوری که گفته شده شانزده شرح و بیست حاشیه بر آن نوشته شده است، که در این میان میتوان به «احیاء الاحادیث» محمدتقی مجلسی، «ملاذ الاخیار» نوشته محمدباقر مجلسی، «غایه المرام» و «مقصود الانام» نوشته سید نعمتالله جزایری، شرح تهذیب تألیف شهید ثانی و شرح تهذیب از مولی محمدامین بن محمد شریف استرآبادی اخباری اشاره کرد.علاوه بر کتابهای شرح تهذیب الاحکام و حواشی آن، ترجمهها و خلاصههایی از این کتاب هم چاپ شده است؛ از جمله:¤ ترجمه تهذیب الاحکام، از محمدتقی گیلانی.¤ ترجمه تهذیب الاحکام، اثر محمدیوسف گورکانی.¤ گزیده تهذیب، از محمدباقر بهبودی.╭════════╮
@ketaabwich☜╰════════╯۴:۰۰
༻﷽༺ معرفی کتاب (۳۷):
«اَلاِسْتِبْصار» (چهارمین کتاب از کتب اربعه)
«اَلاِسْتِبْصار» که نام کامل آن «اَلاِسْتِبْصار فیما اختلف من الأخبار» است، کتابی از شیخ ابوجعفر محمد بن حسن طوسى، معروف به شیخ طوسی است و همانند تهذیب از زمان تألیف تاکنون همواره مورد توجه فقها قرار گرفته و به عنوان چهارمین کتاب از کتب اربعه مطرح است.گفته میشود شیخ طوسی ابتدا کتاب تهذیب را تألیف کرد و از آنجا که طی جمعآوری آن به تعارض و تنافی ظواهر برخی اخبار برخورد کرد، به فکر تألیف کتاب جداگانهای که جامعه این دسته از احادیث باشد، افتاد و کتاب «استبصار» را تألیف کرد. کتاب استبصار دارای ۵۵۱۱ حدیث و در ۹۲۵ باب جمع آوری شده است. شیخ طوسی خود درباره انگیزه تألیف این کتاب مینویسد: پس از تألیف کتاب تهذیب، جمعی از دانشمندان که آن را مطالعه کرده و کتاب جامعی تشخیص دادند و مشاهده کردند کمتر حدیثی است مگر آن که در آن ذکر شده و برای مبتدی و فقیه و متوسط هر کدام به نحوی قابل استفاده است و همه میتوانند مطلوب خود را از آن برگیرند، خواستار کتابی شدند که احادیث مختلف به طور اختصار، در آن به طور جداگانه جمع آوری شود و در ضمن به این نکته توجه دادند که برای این مقصود باید عنایت بیشتری مبذول کرد، زیرا نفعش بیشتر است.از سویی به این جهت که در گذشته هیچ یک از بزرگان علمای ما که درباره اخبار و فقه و حلال و حرام کتاب نوشتهاند در این باره کتابی تألیف نکردهاند، از من خواستند که چنین کتابی را تألیف کنم.اما در مورد سیره شیخ طوسی در درج روایات این کتاب باید گفت او در استبصار نیز از نقطهنظر سند روایات روشی شبیه به تهذیب داشته است، به این معنی که در دو جزء اول و دوم کتاب، سند روایات را به صورت کامل درج کرده ولی در جزء سوم بیشتر روش اختصار سند و تنظیم مشیخه (اساتید روایت کننده) را برگزیده است.این کتاب از نسخ خطی عتیق و بیمانندی برخوردار است که تنها دو نسخه خطی معتبر آن در کتابخانه ملی ملک وجود دارد. همچنین باید گفت که بر اساس بررسیهای انجام شده از قرن پنجم تاکنون شرحها و تعلیقات بسیاری بر کتاب استبصار نوشته شده است که مرحوم شیخ آقا بزرگ به هجده مورد آن در کتاب الذریعه اشاره کرده است، اما ظاهراً تعداد این شرحها بیش از این مقدار بوده و طبق قولی رقم آنها به ۲۴ شرح و تعلیق میرسد که حاکی از اهمیت این کتاب و توجه دانشمندان شیعه به آن است.در میان این شرحها میتوان به شرح میرزا حسن بن عبدالرسول حسینی زنوزی، شرح شیخ عبدالرضا طفیلی نجفی، شرح شیخ عبدالطیف بن ابی جامع عاملی با عنوان «جامع الاخبار فی شرح الاستبصار»، حاشیه میر محمدباقر داماد، حاشیه سید نعمت الله جزایری و نیز شرح وی بر استبصار با نام «کشف الاسرار» اشاره کرد.
ڪــانــال ڪــتــابــویــچ╭════════╮ @ketaabwich☜╰════════╯
معرفی کتاب (۳۷): «اَلاِسْتِبْصار» (چهارمین کتاب از کتب اربعه) «اَلاِسْتِبْصار» که نام کامل آن «اَلاِسْتِبْصار فیما اختلف من الأخبار» است، کتابی از شیخ ابوجعفر محمد بن حسن طوسى، معروف به شیخ طوسی است و همانند تهذیب از زمان تألیف تاکنون همواره مورد توجه فقها قرار گرفته و به عنوان چهارمین کتاب از کتب اربعه مطرح است.گفته میشود شیخ طوسی ابتدا کتاب تهذیب را تألیف کرد و از آنجا که طی جمعآوری آن به تعارض و تنافی ظواهر برخی اخبار برخورد کرد، به فکر تألیف کتاب جداگانهای که جامعه این دسته از احادیث باشد، افتاد و کتاب «استبصار» را تألیف کرد. کتاب استبصار دارای ۵۵۱۱ حدیث و در ۹۲۵ باب جمع آوری شده است. شیخ طوسی خود درباره انگیزه تألیف این کتاب مینویسد: پس از تألیف کتاب تهذیب، جمعی از دانشمندان که آن را مطالعه کرده و کتاب جامعی تشخیص دادند و مشاهده کردند کمتر حدیثی است مگر آن که در آن ذکر شده و برای مبتدی و فقیه و متوسط هر کدام به نحوی قابل استفاده است و همه میتوانند مطلوب خود را از آن برگیرند، خواستار کتابی شدند که احادیث مختلف به طور اختصار، در آن به طور جداگانه جمع آوری شود و در ضمن به این نکته توجه دادند که برای این مقصود باید عنایت بیشتری مبذول کرد، زیرا نفعش بیشتر است.از سویی به این جهت که در گذشته هیچ یک از بزرگان علمای ما که درباره اخبار و فقه و حلال و حرام کتاب نوشتهاند در این باره کتابی تألیف نکردهاند، از من خواستند که چنین کتابی را تألیف کنم.اما در مورد سیره شیخ طوسی در درج روایات این کتاب باید گفت او در استبصار نیز از نقطهنظر سند روایات روشی شبیه به تهذیب داشته است، به این معنی که در دو جزء اول و دوم کتاب، سند روایات را به صورت کامل درج کرده ولی در جزء سوم بیشتر روش اختصار سند و تنظیم مشیخه (اساتید روایت کننده) را برگزیده است.این کتاب از نسخ خطی عتیق و بیمانندی برخوردار است که تنها دو نسخه خطی معتبر آن در کتابخانه ملی ملک وجود دارد. همچنین باید گفت که بر اساس بررسیهای انجام شده از قرن پنجم تاکنون شرحها و تعلیقات بسیاری بر کتاب استبصار نوشته شده است که مرحوم شیخ آقا بزرگ به هجده مورد آن در کتاب الذریعه اشاره کرده است، اما ظاهراً تعداد این شرحها بیش از این مقدار بوده و طبق قولی رقم آنها به ۲۴ شرح و تعلیق میرسد که حاکی از اهمیت این کتاب و توجه دانشمندان شیعه به آن است.در میان این شرحها میتوان به شرح میرزا حسن بن عبدالرسول حسینی زنوزی، شرح شیخ عبدالرضا طفیلی نجفی، شرح شیخ عبدالطیف بن ابی جامع عاملی با عنوان «جامع الاخبار فی شرح الاستبصار»، حاشیه میر محمدباقر داماد، حاشیه سید نعمت الله جزایری و نیز شرح وی بر استبصار با نام «کشف الاسرار» اشاره کرد.ڪــانــال ڪــتــابــویــچ╭════════╮ @ketaabwich☜╰════════╯۱۸:۱۸