ماهنامۀ سوره
تصویر
چرا سوره به حوادث سال ۱۴۰۱ میگوید: «بلوا»
گزیدهای از گفتوگوی سید علی سیدان؛ سردبیر «سوره» با خبرگزاری مهر، درباره ماجرای انتشار پیششماره اول ماهنامه سوره در پاییز ۱۴۰۱ و انتخاب واژه «بلوا» برای ویژهنامه حوادث سال گذشته:
اتفاقات سال گذشته، فضای نخبگانی ما را غافلگیر کرد. جریان برانداز از «انقلاب»، «خیزش» یا «اعتراضات سراسری» نام میبُرد که بیشتر جنبه شعاری و تبلیغی برای تحریک عواطف داشت اما این اتفاقات در اندازه یک انقلاب عمومی نبود و نتیجهاش هم مشخص بود. اما کارشناسان داخلی اکثراً به آن «حوادث اخیر» میگفتند که خیلی مبهم و خنثی بود.
سال ۱۳۸۸ از واژه «فتنه» استفاده کردیم و کلمات دیگری همچون «بصیرت» و «ریزش» و «رویش» نیز حول فتنه شکل گرفت که باعث آرایش دادن نیروهای انقلاب و ساختن ذهنیت آنها میشد.
ابعاد اتفاقات سال گذشته، مثل سال ۸۸ گسترده نبود و بدنه سیاسی داخلی هم نداشت که به آن «فتنه» بگوییم و از طرفی «جنبش اجتماعی» هم نبود چون اتفاقات حالتی مصنوعی و رسانهساخته داشت. عدهای از واژه «شورش» استفاده کردند که این واژه در علوم اجتماعی مدرن، یک تباری دارد.
ما فکر کردیم از واژهای بهره بگیریم که به سنتمان هم بخورد و «بلوا» را انتخاب کردیم؛ به این معنی که انگار در جایی دور از ما معرکهای برپا شده و عدهای همهمه و شلوغی درست کردند و خبر و بازنمایی این همهمه به ما رسیده است. خودش بیشتر یک شلوغکاری است. از طرفی «بلوا» از ریشه «بلا» است که نوعی «آزمایش» برای ما محسوب میشود. ما مبتلا به آن میشویم. همچنان که خیلیها به آن مبتلا شدهاند نه اینکه سهمی در برپایی آن داشته باشند. به تعبیر رسانهای، یک حباب یا حادواقعیت شکل گرفت.
هدف بلوای ۱۴۰۱، حتی براندازی هم نبود و بیشتر هدفشان، هرج و مرج و التهاب امنیتی بود که اتفاقاً بلوا، هرج و مرج را نیز به ذهن متبادر میکند. آیات قرآن در خصوص توضیح بلوا، بسیار کمککننده است و انشاءالله در یک مطلب جداگانه میتوان به ریشه بلوا از منظر قرآن پرداخت.
ما سعی کردیم در پیششماره اول سوره به فاصله دو ماه از آغاز بلوا، با آرامش، این موضوع را تبیین کنیم. برای مثال در مورد جستار «بلوا در حباب»، با متن ۷ هزار کلمهای روبهرو هستید که با طمأنینه در حال تبیین موضوع است. این مطلب به عنوان برگزیده اول بخش مقالات، جشنواره رسانههای ایران انتخاب شد. کل پیششماره اول سوره، در واقع یک بسته تحلیلی جامع و بهنگام در تبیین بلوای سال ۱۴۰۱ بود که صحت بسیاری از تحلیلها و پیشبینیهای آن بعداً مشخص شد.
۱۷:۵۹