ت
خلاصه تاریخی (خیلی فشرده)- ساکنان تاریخی: در سرزمین تاریخی فلسطین/فلسطین-اشغالی جمعیتهای گوناگون (عربزبان مسلمان و مسیحی، یهودیان، در شهرها و روستاها) وجود داشتند. جامعه یهودی در آنجا هم پیوسته حضور داشت، اما در قرن نوزدهم تا قبل از موجهای عظیم مهاجرت صهیونیستی جمعیت یهودیان نسبتاً کوچک بود.- صهیونیسم: در اواخر قرن نوزدهم یک جریان ملیگرای یهودی (صهیونیسم) شکل گرفت که هدفش بازسازی وطن ملی یهودیان در سرزمین تاریخی اسرائیل/فلسطین بود. این جنبش از مهاجرت (aliyah) و خرید زمین و ایجاد مؤسسات اقتصادی-کشاورزی استفاده کرد.- دوره عثمانی و قیمومت بریتانیا: قبل از جنگ جهانی اول سرزمین تحت امپراتوری عثمانی بود. پس از جنگ، بریتانیا مأمور ادارهٔ منطقه شد (قیمومت بریتانیا 1917–1948) و وعدههای متناقضی داد (اعلان بالفور 1917 و حمایت از تشکیل «وطن ملی برای مردم یهود» در کنار وعدههایی به اعراب).- 1947–1949 و 1948: سازمان ملل طرح تقسیم (Partition) را تصویب کرد؛ رهبران یهودی طرح را پذیرفتند، رهبران عرب آن را رد کردند. با خروج بریتانیا و اعلام استقلال اسرائیل (1948)، جنگ میان جریانهای یهودی و عربی/دولتی رخ داد. نتیجتاً حدود 700 هزار فلسطینی آواره شدند (نکتهٔ عدد دقیق و تفاصیل و علل جای بحث پژوهشی است).- 1967 به بعد: جنگ شش روزه و اشغال غربِ کرانه، غزه، شرقِ بیتالمقدس و مناطق دیگر. از آن زمان سیاستهای اسرائیلی در سرزمینهای اشغالی (استقرار شهرکها/Settlements، مصادره زمین، مقررات نظامی) مورد اعتراض و محکومیت بینالمللی قرار گرفتهاند.#یهود
۲۱:۱۰