حقوق تجارت فرید کشاورز مویدی
صوت : اگر چک فقط به صورت فیزیکی صادر شود اما در سامانه صیاد ثبت شود چه آثاری بر آن مترتب است ؟ مدرس : محمد مهدی توکلی زمان تدریس : دوشنبه ، 12 تیر ماه 1402 _ ساعت 14:00 چک الکترونیکی چک کاغذی ( صیادی ) از سال 1400 تشریفات صدور چک در قانون تجارت و قانون صدور چک نکته : بخشی از فرایند عمل حقوقی صدور چک ثبت در سامانه صیاد است دادخواست الزام به ثبت چک در سامانه صیاد قابل طرح نیست و در صورت پذیرش ، قابلیت اجرا ندارد ( بند 7 ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی ) برخورد اول : از نظر دادگاه قرار رد دعوا صادر شود برخورد دوم : اگر دادگاه حکم به الزام به ثبت در سامانه صیاد دهد ، ضمانت اجرا ندارد آیین دادرسی مدنی > فصل سوم - جریان دادخواست تا جلسه رسیدگی ( مواد 64 تا 92 ) ماده 84 - در موارد زیر خوانده می تواند ضمن پاسخ نسبت به ماهیت دعوا ایراد کند: 1 - دادگاه صلاحیت نداشته باشد. 2 - دعوا بین همان اشخاص در همان دادگاه یا دادگاه هم عرض دیگری قبلا اقامه شده و تحت رسیدگی باشد و یا اگر همان دعوا نیست دعوایی باشد که با ادعای خواهان ارتباط کامل دارد. 3 - خواهان به جهتی از جهات قانونی از قبیل صغر، عدم رشد، جنون یا ممنوعیت از تصرف در اموال در نتیجه حکم ورشکستگی، اهلیت قانونی برای اقامه دعوا نداشته باشد. 4 - ادعا متوجه شخص خوانده نباشد. 5 - کسی که به عنوان نمایندگی اقامه دعوا کرده از قبیل وکالت یا ولایت یا قیمومت و سمت او محرز نباشد. 6 - دعوای طرح شده سابقا بین همان اشخاص یا اشخاصی که اصحاب دعوا قائم مقام آنان هستند، رسیدگی شده نسبت به آن حکم قطعی صادر شده باشد. - دعوا بر فرض ثبوت اثر قانونی نداشته باشد از قبیل وقف و هبه بدون قبض . 8 - مورد دعوا مشروع نباشد. 9 - دعوا جزمی نبوده بلکه ظنی یا احتمالی باشد. 10 - خواهان در دعوای مطروحه ذی نفع نباشد. 11 - دعوا خارج از موعد قانونی اقامه شده باشد. نکات اگر در حساب موجودی باشد بانک پرداخت نمی کند اگر در حساب موجودی نباشد بانک گواهی عدم پرداخت نمی دهد امکان مراجعه به اداره ثبت اسناد املاک و تقاضای صدور اجراییه ثبتی وجود ندارد امکان مراجعه به دادگاه و تقاضای صدور اجراییه طبق ماده ۲۳ وجود ندارد امکان شکایت کیفری وجود ندارد امکان طرح دعوا به طور تضامنی علیه صادر کننده و ظهررنویس وجود ندارد طرح دعوا مطالبه طلب ( مدنی ) علیه صادر کننده خسارت تاخیر تادیه از تاریخ مطالبه طلب یعنی از تاریخ تقدیم دادخواست حساب می شود امکان مراجعه به ظهرنویسی از دست می رود به اعتقاد برخی : امکان استفاده از مسئولیت تضامنی بین صادر کننده و ضامن از دست می رود امکان طرح دعوا علیه مدیران از دست می رود در انتقال طلب مدنی ، ظهرنویس مسئولیتی ندارد در انتقال طلب مدنی ، انتقال دهنده طلب مسئولیتی ندارد ، کسی که طلب به او منتقل شده است فقط می تواند به مدیون اصلی مراجعه نماید
صوت : اگر چک فقط به صورت فیزیکی صادر شود اما در سامانه صیاد ثبت شود چه آثاری بر آن مترتب است ؟ مدرس : محمد مهدی توکلی زمان تدریس : دوشنبه ، 12 تیر ماه 1402 _ ساعت 14:00 چک الکترونیکی چک کاغذی ( صیادی ) از سال 1400 تشریفات صدور چک در قانون تجارت و قانون صدور چک نکته : بخشی از فرایند عمل حقوقی صدور چک ثبت در سامانه صیاد است دادخواست الزام به ثبت چک در سامانه صیاد قابل طرح نیست و در صورت پذیرش ، قابلیت اجرا ندارد ( بند 7 ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی ) برخورد اول : از نظر دادگاه قرار رد دعوا صادر شود برخورد دوم : اگر دادگاه حکم به الزام به ثبت در سامانه صیاد دهد ، ضمانت اجرا ندارد آیین دادرسی مدنی > فصل سوم - جریان دادخواست تا جلسه رسیدگی ( مواد 64 تا 92 ) ماده 84 - در موارد زیر خوانده می تواند ضمن پاسخ نسبت به ماهیت دعوا ایراد کند: 1 - دادگاه صلاحیت نداشته باشد. 2 - دعوا بین همان اشخاص در همان دادگاه یا دادگاه هم عرض دیگری قبلا اقامه شده و تحت رسیدگی باشد و یا اگر همان دعوا نیست دعوایی باشد که با ادعای خواهان ارتباط کامل دارد. 3 - خواهان به جهتی از جهات قانونی از قبیل صغر، عدم رشد، جنون یا ممنوعیت از تصرف در اموال در نتیجه حکم ورشکستگی، اهلیت قانونی برای اقامه دعوا نداشته باشد. 4 - ادعا متوجه شخص خوانده نباشد. 5 - کسی که به عنوان نمایندگی اقامه دعوا کرده از قبیل وکالت یا ولایت یا قیمومت و سمت او محرز نباشد. 6 - دعوای طرح شده سابقا بین همان اشخاص یا اشخاصی که اصحاب دعوا قائم مقام آنان هستند، رسیدگی شده نسبت به آن حکم قطعی صادر شده باشد. - دعوا بر فرض ثبوت اثر قانونی نداشته باشد از قبیل وقف و هبه بدون قبض . 8 - مورد دعوا مشروع نباشد. 9 - دعوا جزمی نبوده بلکه ظنی یا احتمالی باشد. 10 - خواهان در دعوای مطروحه ذی نفع نباشد. 11 - دعوا خارج از موعد قانونی اقامه شده باشد. نکات اگر در حساب موجودی باشد بانک پرداخت نمی کند اگر در حساب موجودی نباشد بانک گواهی عدم پرداخت نمی دهد امکان مراجعه به اداره ثبت اسناد املاک و تقاضای صدور اجراییه ثبتی وجود ندارد امکان مراجعه به دادگاه و تقاضای صدور اجراییه طبق ماده ۲۳ وجود ندارد امکان شکایت کیفری وجود ندارد امکان طرح دعوا به طور تضامنی علیه صادر کننده و ظهررنویس وجود ندارد طرح دعوا مطالبه طلب ( مدنی ) علیه صادر کننده خسارت تاخیر تادیه از تاریخ مطالبه طلب یعنی از تاریخ تقدیم دادخواست حساب می شود امکان مراجعه به ظهرنویسی از دست می رود به اعتقاد برخی : امکان استفاده از مسئولیت تضامنی بین صادر کننده و ضامن از دست می رود امکان طرح دعوا علیه مدیران از دست می رود در انتقال طلب مدنی ، ظهرنویس مسئولیتی ندارد در انتقال طلب مدنی ، انتقال دهنده طلب مسئولیتی ندارد ، کسی که طلب به او منتقل شده است فقط می تواند به مدیون اصلی مراجعه نماید ضمانت اجرای عدم ثبت چک در سامانه صیاد نظریه مشورتی 7/1402/1009 _ 1402/12/16 اداره کل حقوقی قوه قضاییه :استعلام :
با عنایت به ماده 21 مکرر ( اصلاحی 1397 و 1400 ) مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی ، خواهشمند است به پرسش های زیر پاسخ دهید :
الف ) اگر شخصی با امضای ظهر چک ( بدون ثبت انتقال در سامانه ) ، قصد انتقال چک را داشته باشد ، آیا امضای ظهر چک مذکور را می توان ضمانت تلقی کرد ؛ چنانچه امضاء مذکور ضمانت محسوب نشود ، چه اثری بر آن مترتب است ؛ این امضا مصداق کدام ماهیت حقوقی است ؟
ب) هرگاه چک به صورت « در وجه حامل » صادر شود ، چه اثر حقوقی بر آن مترتب می شود و این چک مصداق کدام ماهیت حقوقی است ؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :الف- اولاً ، به موجب تبصره یک اصلاحی 29/1/1400 ماده 21 مکرر قانون صدور چک مصوب 13/8/1397 ، ثبت چک در سامانه صیاد ، شرط اعتبار و شمول قوانین مربوط به چنین سندی است و در صورت عدم ثبت در این سامانه ، چک ماهیت تجاری خود را از دست می دهد و دارنده نمی تواند از مزایای اسناد تجاری از جمله ظهرنویسی استفاده کند و روابط طرفین تابع عمومات قانون مدنی است ؛
بنابراین در فرض سؤال ، امضای ظهر چک به قصد انتقال ، ضمانت نیز تلقی نمی شود .
ثانیاً ، با توجه به اینکه در فرض سؤال امکان ظهرنویسی چک به لحاظ عدم ثبت در سامانه وجود ندارد ، ظهرنویسی فیزیکی مشمول مقررات قانون تجارت مصوب 1311 و قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی نیست و تشخیص نوع رابطه دارنده با صادرکننده و همچنین ظهرنویس با لحاظ ماده 403 قانون تجارت مصوب 1311 ، امری موضوعی و مصداقی است که بر عهده مرجع قضایی رسیدگی کننده است .
ب- در فرض سؤال که صادرکننده ، چک را در وجه حامل و بدون ثبت در سامانه صیاد تنظیم کرده و به دارنده تحویل داده است ، با عنایت به اینکه وفق تبصره یک اصلاحی ماده 21 مکرر یاد شده ، صدور چک در وجه حامل ممنوع است و قید نام دارنده چک در آن از جمله شرایط سند محسوب می شود ، مشمول مقررات راجع به اسناد تجاری نخواهد بود و دارنده نمی تواند از مزایای اسناد تجاری استفاده کند و روابط طرفین تابع عمومات قانون مدنی است .
۱۲:۳۷