ویرتو [امیرحسین صدیقی]

هزینه‌های سنگین اقتصادی جنگ با ایران برای اسرائیل (Calcalist)

(مقاله تحلیل اقتصادی جنگ از روزنامه اسرائیلی کلکلیست)
#قسمت_دوم

اما حتی این هزینه‌های غیرنظامی هم در برابر جهش شدید هزینه‌های دفاعی که در پی درگیری‌های اخیر ایجاد شده، ناچیز به نظر می‌رسند. درست پیش از تصویب بودجه سال ۲۰۲۶ در کنست در پایان ماه گذشته، دولت، افزایش بودجه‌ای در حدود ۳۰ میلیارد شِکِل (10 میلیارد دلار) برای بخش دفاعی را تصویب کرد؛ بودجه‌ای که پیش از آغاز این درگیری‌ها تعیین شده بود و اکنون به ۱۴۳ میلیارد شِکِل (47.5 میلیلارد دلار) رسیده است. برای درک بهتر این رقم، کافی است بدانیم «کمیته ناگل» که از سوی دولت برای بررسی و ارائه پیشنهاد درباره بودجه دفاعی دهه آینده تشکیل شده بود، برآورد کرده بود که بودجه دفاعی در سال ۲۰۲۶ تنها حدود ۹۶ میلیارد شِکِل خواهد بود. بنابراین با فاصله‌ای ۴۷ میلیارد شِکِلی مواجه هستیم، آن هم پیش از آنکه درخواست‌های جدید و قطعی آینده مطرح شوند.

این احتمالاً نقطه کلیدی در پیوند میان نتایج جنگ تا اینجا و اقتصاد اسرائیل است. ناکام ماندن انتظارها برای تغییر حکومت در ایران و از بین رفتن تهدید وجودی علیه اسرائیل—با این فرض که مردم ایران دست به انقلاب نزنند و حکومتی روی کار نیاید که هدفش نابودی اسرائیل نباشد—جای خود را به نگرانی تازه‌ای داده است: اینکه این «جنگ وجودی» ممکن است فقط به یک دور دیگر از درگیری‌ها تبدیل شود و در آینده نیز دورهای بیشتری در پیش باشد. دولت و ارتش به‌سرعت از آسیب‌های جدی واردشده به زیرساخت‌های تولید تسلیحات در ایران در جنگ اخیر سخن گفتند و مدعی شدند که این برنامه‌ها را سال‌ها به عقب رانده‌اند؛ اما چنین اظهاراتی پس از جنگ 12 روزه در ژوئن گذشته هم مطرح شده بود، در حالی که پس از آن، تولید تسلیحات در ایران به‌سرعت بازیابی شد. همچنین این واقعیت که ایران نزدیک به نیم تُن اورانیوم غنی‌شده در اختیار دارد، نشان می‌دهد که جاه‌طلبی هسته‌ای آن همچنان پابرجاست و احتمالاً پس از ضرباتی که در جنگ اخیر متحمل شده، تلاش خواهد کرد برای رویارویی‌های احتمالی آینده، ابزارهای بازدارنده‌ای در اختیار داشته باشد.

این موضوع به‌طور مستقیم با بودجه دفاعی اسرائیل گره خورده است. پس از جنگ 12 روزه، در وزارت دارایی هنوز این امید وجود داشت که با کاهش تهدید اصلی از سوی ایران، بتوان به‌تدریج بودجه دفاعی را کاهش داد. در مقابل، وزارت دفاع خواهان افزایش قابل‌توجه این بودجه برای آمادگی در برابر هر سناریوی احتمالی آینده و نیز بازسازی ذخایر موشک‌های رهگیر بود. درگیری اخیر و نتایج آن، در عمل نشان داد که دیدگاه نهادهای دفاعی درست‌تر بوده و به‌طور قطع اکنون خواهان افزایش‌های چشمگیر بودجه در سال‌های آینده خواهند شد. درخواست بنیامین نتانیاهو برای افزایش ۳۵۰ میلیارد شِکِلی بودجه دفاعی در دهه آینده نیز نشان می‌دهد که این کشمکش میان وزارت دفاع و وزارت دارایی عملاً از پیش به نفع بخش دفاعی پایان یافته است.

پیامد همه این‌ها برای اقتصاد اسرائیل بسیار سنگین خواهد بود. در حالی که در دهه گذشته سهم هزینه‌های دفاعی از تولید ناخالص داخلی کاهش یافته بود (از جمله در چارچوب توافق یعلون-کحلون) از ۷ اکتبر به بعد این روند معکوس شده و فعلاً نشانه‌ای از تغییر آن دیده نمی‌شود. توافق یعلون-کحلون، با وجود نیت مثبت برای کارآمدسازی ارتش و کاهش سهم هزینه‌های دفاعی، بدون خطا هم نبود؛ چرا که تهدیدهای پیش روی اسرائیل، به‌ویژه در مرزهای لبنان و نوار غزه، به‌درستی برآورد نشده بود. با این حال، اکنون کفه ترازوی میان هزینه‌های دفاعی و هزینه‌های غیرنظامی با شدتی زیاد به سمت افراط در حوزه نظامی سنگینی کرده است.

#جنگ_رمضان#ایران#آمریکا#اسرائیل#تحلیل#اقتصاد#هزینه_جنگ

@virtu_ir

۸:۰۱