استخدام «مدیر فونت»
انتشارات هَچِت آگهی داده که «مدیر فونت» استخدام میکند (قرارداد یکساله، تماموقت، لندن).
هچت از بزرگترین گروههای نشر انگلستان است؛ با دهها انتشارات زیرمجموعه و خروجیهای چندرسانهای: از کتاب چاپی و جلد تا کتاب الکترونیک و صوتی، وبسایت و شبکههای اجتماعی، تبلیغات و ویدئو. در این مقیاس، فونت یک «جزئیات تزئینی» نیست؛ یک دارایی حقوقی و هویتی است.
در شرح وظایف هم همین نگاه دیده میشود: مدیر فونت قرار است مرجع اصلی فونت در کل گروه باشد؛ تأمین و ساماندهی فونتها، مدیریت مجوزها و انطباق کاربردها با قراردادهای لایسنس، بازبینی فرایندها، هماهنگی با تیمها و فروشندهها، گزارشدهی به واحدهای کسبوکار و حقوقی، و آموزش تیمها برای استفاده درست در محیطهای مختلف (چاپ، وب، اپ، ویدئو و تبلیغ).
طبیعی است ناشران کوچک «مدیر فونت» استخدام نکنند، اما باید به فونت توجه جدی داشته باشند. امروز مسئله فقط «زیبایی» نیست: مجوزها، کاربردهای چندسکویی، و حتی جزئیاتی مثل درستنمایشدادن نویسهها در خروجیهای دیجیتال، میتواند کیفیت و اعتبار ناشر را بالا یا پایین ببرد.فونت بد، کتاب را بیصدا خراب میکند؛ مخاطب شاید نتواند توضیح دهد، اما خستگی چشم و بیحوصلگی را حس میکند.
کاغذک
انتشارات هَچِت آگهی داده که «مدیر فونت» استخدام میکند (قرارداد یکساله، تماموقت، لندن).
هچت از بزرگترین گروههای نشر انگلستان است؛ با دهها انتشارات زیرمجموعه و خروجیهای چندرسانهای: از کتاب چاپی و جلد تا کتاب الکترونیک و صوتی، وبسایت و شبکههای اجتماعی، تبلیغات و ویدئو. در این مقیاس، فونت یک «جزئیات تزئینی» نیست؛ یک دارایی حقوقی و هویتی است.
در شرح وظایف هم همین نگاه دیده میشود: مدیر فونت قرار است مرجع اصلی فونت در کل گروه باشد؛ تأمین و ساماندهی فونتها، مدیریت مجوزها و انطباق کاربردها با قراردادهای لایسنس، بازبینی فرایندها، هماهنگی با تیمها و فروشندهها، گزارشدهی به واحدهای کسبوکار و حقوقی، و آموزش تیمها برای استفاده درست در محیطهای مختلف (چاپ، وب، اپ، ویدئو و تبلیغ).
طبیعی است ناشران کوچک «مدیر فونت» استخدام نکنند، اما باید به فونت توجه جدی داشته باشند. امروز مسئله فقط «زیبایی» نیست: مجوزها، کاربردهای چندسکویی، و حتی جزئیاتی مثل درستنمایشدادن نویسهها در خروجیهای دیجیتال، میتواند کیفیت و اعتبار ناشر را بالا یا پایین ببرد.فونت بد، کتاب را بیصدا خراب میکند؛ مخاطب شاید نتواند توضیح دهد، اما خستگی چشم و بیحوصلگی را حس میکند.
۱۵:۰۷
کوپن مراقبت از چشم
در این آگهی استخدام، جایی که مزایا و تسهیلات آمده، کنار تخفیف خرید کتاب تا ۷۰٪ و ساعتهای سبکتر در تابستان، یک چیز جلب توجه میکند: کوپن مراقبت از چشم!
کوپن مراقبت از چشم یعنی شرکت برای هزینههای مرتبط با بینایی، یک اعتبار مشخص در اختیار کارکنان میگذارد.این اعتبار میتواند برای معاینه چشم، تهیه یا تعویض عینک، و خدمات مرتبط استفاده شود.این مزیت معمولاً بهصورت یک اعتبار سالانه تعریف میشود که مستقیماً با ماهیت کار در انتشارات مرتبط است.
این یکی از تسهیلات رفاهی است که به شکل هوشمندانهای طراحی شده است.چون نشر شغلی است با ساعتهای طولانی کار با صفحهنمایش، ریزخوانی، و تمرکز مداوم روی جزئیات.وقتی شرکت دقیقاً همین نقطه فرساینده را هدف میگیرد، پیامش روشن است: ما کار شما را میشناسیم و برای سلامت و دوام شما برنامه داریم.
ممکن است بسیاری از شرکتها این خدمات را در قالب بیمه تکمیلی هم پوشش بدهند، اما هچت آن را مشخص و برجسته کرده است.همین توجه ویژه، مزیت را از یک بند خاموش به یک تجربه قابل لمس تبدیل میکند و مشارکت و دلبستگی کارکنان را بالا میبرد.کارکنان بیشتر حس دیدهشدن میکنند، درباره مزایا حرف میزنند، و تعلق سازمانی تقویت میشود.
کاغذک
در این آگهی استخدام، جایی که مزایا و تسهیلات آمده، کنار تخفیف خرید کتاب تا ۷۰٪ و ساعتهای سبکتر در تابستان، یک چیز جلب توجه میکند: کوپن مراقبت از چشم!
کوپن مراقبت از چشم یعنی شرکت برای هزینههای مرتبط با بینایی، یک اعتبار مشخص در اختیار کارکنان میگذارد.این اعتبار میتواند برای معاینه چشم، تهیه یا تعویض عینک، و خدمات مرتبط استفاده شود.این مزیت معمولاً بهصورت یک اعتبار سالانه تعریف میشود که مستقیماً با ماهیت کار در انتشارات مرتبط است.
این یکی از تسهیلات رفاهی است که به شکل هوشمندانهای طراحی شده است.چون نشر شغلی است با ساعتهای طولانی کار با صفحهنمایش، ریزخوانی، و تمرکز مداوم روی جزئیات.وقتی شرکت دقیقاً همین نقطه فرساینده را هدف میگیرد، پیامش روشن است: ما کار شما را میشناسیم و برای سلامت و دوام شما برنامه داریم.
ممکن است بسیاری از شرکتها این خدمات را در قالب بیمه تکمیلی هم پوشش بدهند، اما هچت آن را مشخص و برجسته کرده است.همین توجه ویژه، مزیت را از یک بند خاموش به یک تجربه قابل لمس تبدیل میکند و مشارکت و دلبستگی کارکنان را بالا میبرد.کارکنان بیشتر حس دیدهشدن میکنند، درباره مزایا حرف میزنند، و تعلق سازمانی تقویت میشود.
۱۵:۱۰
یولابوکافلود
یولابوکافلود (Jólabókaflóð) یک واژه ترکیبی ایسلندی است.واژهای که خودش، داستان یک سنت را تعریف میکند:
یول (Jól) یعنی کریسمس
بوک (Bók) یعنی کتاب
فلود (Flóð) یعنی سیل
کنار هم یعنی: سیل کتابهای کریسمس.
در ایسلند، این واژه توصیف دقیق یک واقعیت است.در آستانه کریسمس واقعاً سیلی از کتابها در این کشور کوچک به راه میافتد.
انتشار، خرید، هدیهدادن و خواندن کتاب چنان اوج میگیرد که حدود ۴۰ ٪ فروش سالانهٔ کتاب، فقط در فصل کریسمس اتفاق میافتد.در عمل، موفقیت یا شکست بسیاری از نویسندگان ایسلندی به عملکرد کتابشان در فصل کریسمس بستگی دارد.
یولابوکافلود هم یک رسم دلنشین فرهنگی جاافتاده است، هم یک سازوکار اقتصادی پایدار.
کاغذک
یولابوکافلود (Jólabókaflóð) یک واژه ترکیبی ایسلندی است.واژهای که خودش، داستان یک سنت را تعریف میکند:
کنار هم یعنی: سیل کتابهای کریسمس.
در ایسلند، این واژه توصیف دقیق یک واقعیت است.در آستانه کریسمس واقعاً سیلی از کتابها در این کشور کوچک به راه میافتد.
انتشار، خرید، هدیهدادن و خواندن کتاب چنان اوج میگیرد که حدود ۴۰ ٪ فروش سالانهٔ کتاب، فقط در فصل کریسمس اتفاق میافتد.در عمل، موفقیت یا شکست بسیاری از نویسندگان ایسلندی به عملکرد کتابشان در فصل کریسمس بستگی دارد.
یولابوکافلود هم یک رسم دلنشین فرهنگی جاافتاده است، هم یک سازوکار اقتصادی پایدار.
۱۷:۲۰
ریشهٔ یولابوکافلود
ایسلند در دههٔ ۱۹۴۰ کشوری کوچک، دورافتاده و کمجمعیت بود که برای بسیاری از نیازهای روزمره خود نیازمند واردات بودند.
در جریان جنگ جهانی دوم، زندگی مردم تحت فشار بود.کالاهای مصرفی محدود شدند و بسیاری از اقلام جیرهبندی بودند.در چنین شرایطی، ایسلند توانست کاغذ را تأمین کند. برخلاف بسیاری از کالاها، کاغذ جیرهبندی نشد.
به این ترتیب، بازار کتاب پویایی خود را حفظ کرد. ناشران فعال ماندند و کتاب به هدیهای در دسترس، ماندگار و معنادار تبدیل شد؛هدیهای که با شبهای بلند زمستان و سنت دیرینه خواندن و قصهگویی سازگار بود.
همزمان با اعلام استقلال ایسلند از دانمارک، سنت یولابوکافلود از دل کمبود و جنگ بیرون آمد و به سنتی پایدار بدل شد که هنوز هم فرهنگ کتاب و صنعت نشر ایسلند را به حرکت درمیآورد.
کاغذک
ایسلند در دههٔ ۱۹۴۰ کشوری کوچک، دورافتاده و کمجمعیت بود که برای بسیاری از نیازهای روزمره خود نیازمند واردات بودند.
در جریان جنگ جهانی دوم، زندگی مردم تحت فشار بود.کالاهای مصرفی محدود شدند و بسیاری از اقلام جیرهبندی بودند.در چنین شرایطی، ایسلند توانست کاغذ را تأمین کند. برخلاف بسیاری از کالاها، کاغذ جیرهبندی نشد.
به این ترتیب، بازار کتاب پویایی خود را حفظ کرد. ناشران فعال ماندند و کتاب به هدیهای در دسترس، ماندگار و معنادار تبدیل شد؛هدیهای که با شبهای بلند زمستان و سنت دیرینه خواندن و قصهگویی سازگار بود.
همزمان با اعلام استقلال ایسلند از دانمارک، سنت یولابوکافلود از دل کمبود و جنگ بیرون آمد و به سنتی پایدار بدل شد که هنوز هم فرهنگ کتاب و صنعت نشر ایسلند را به حرکت درمیآورد.
۱۷:۲۱
#خخخ_کتابخبرهای خلاصه خودمونی از کتابدر هفتهای که گذشت:
آخر سال میلادی است و همۀ سایتهای خارجی لیستباز شدهاند؛ از بهترین رمانهای ۲۰۲۵ و کتابهای برگزیده منتقدان گرفته تا انتخابهای شخصی چهرهها (مثل فهرست سالانه اوباما) و بهترین طرح جلدهای سال.
️ باشگاههای کتابخوانی هم فرتوفرت لیستهای پایان سالشان را منتشر میکنند. این لیستها ابزار دیدهشدن، اعتبارسازی و هدایت خرید در شلوغترین فصل بازار کتاباند و مستقیم روی فروش و تجدیدچاپ اثر میگذارند.
این هفته انگلستان یک جایزه ادبی تازه برای نویسندگان دارای معلولیت، و فرانسه یک جایزه ادبی برای کتابهایی درباره رابطه انسان و حیوانات تعریف کرد. جوایز دارند از «بهترین مطلق» فاصله میگیرند و به سمت صداهای خاص و اعتبارسازی تخصصی حرکت میکنند.
این هفته آمارهای نمایشگاه گوادالاخارا اعلام شد. بزرگترین نمایشگاه کتاب اسپانیاییزبان جهان که هم خریداران عادی دارد و هم حرفهایهای رایت و ترجمه، با ۲,۷۹۰ ناشر از ۶۴ کشور طی ۹ روز چند بازدیدکنندۀ یکتا داشته؟ رکورد پارسال را زده و به ۹۵۳ هزار نفر رسیده.
چهلودومین نمایشگاه کتاب استانبول (بزرگترین نمایشگاه کتاب ترکیه) که هم مخاطبان عمومی دارد، هم فعالیتهای حرفهایهای نشر، امسال تمرکز ویژهای بر بازار رایت «کشورهای ترکزبان» گذاشته بود.
فردا اختتامیۀ نمایشگاه کتاب جده است. هزار تا ناشر از ۲۴ کشور این هفته حسابی مشغول بودند. دولت عربستان رسماً اعلام کرده صنعت نشرش باید به سهم مشخصی از GDP برسد. مانگا و کمیک را هم خیلی جدی گرفتهاند.
این هفته کامران فانی رفت. جای خالی این بزرگان را چگونه باید پر کنیم؟
با کاغذک در جریان بازار کتاب باشید.
۴:۴۶
بوکاتیدیندی
تصور کنید هر سال، کمی پیش از تعطیلات عید، همهٔ خانههای یک کشور کتابچهای دریافت کنند که کتابهای منتشرشدهٔ سال را معرفی میکند.
در ایسلند، این تصویر واقعی است.نام این کتابچه بوکاتیدیندی (Bókatíðindi) است.
ایسلند کشوری بسیار کوچک است؛از نظر جمعیت، تقریباً هماندازهٔ یک شهر متوسط.در چنین کشوری، بوکاتیدیندی یک تصمیم آگاهانهٔ فرهنگی است که:
بهصورت چاپی منتشر میشود
رایگان در دسترس همه است
و به همهٔ خانهها ارسال میشود.
بوکاتیدیندی امسال نزدیک ۸۰۰ عنوان کتاب دارد و تیراژ آن بیش از ۱۰۰ هزار نسخه است.این اعداد برای کشوری با کمتر از ۴۰۰ هزار نفر جمعیت عددی چشمگیر است و نشان میدهد مخاطب آن «همهٔ جامعه» است.
بوکاتیدیندی فقط یک فهرست نیست؛مرجع انتخاب کتاب است:مرجعی برای دیدن، انتخابکردن، هدیهدادن و خواندن کتاب.
کاغذک
تصور کنید هر سال، کمی پیش از تعطیلات عید، همهٔ خانههای یک کشور کتابچهای دریافت کنند که کتابهای منتشرشدهٔ سال را معرفی میکند.
در ایسلند، این تصویر واقعی است.نام این کتابچه بوکاتیدیندی (Bókatíðindi) است.
ایسلند کشوری بسیار کوچک است؛از نظر جمعیت، تقریباً هماندازهٔ یک شهر متوسط.در چنین کشوری، بوکاتیدیندی یک تصمیم آگاهانهٔ فرهنگی است که:
بوکاتیدیندی امسال نزدیک ۸۰۰ عنوان کتاب دارد و تیراژ آن بیش از ۱۰۰ هزار نسخه است.این اعداد برای کشوری با کمتر از ۴۰۰ هزار نفر جمعیت عددی چشمگیر است و نشان میدهد مخاطب آن «همهٔ جامعه» است.
بوکاتیدیندی فقط یک فهرست نیست؛مرجع انتخاب کتاب است:مرجعی برای دیدن، انتخابکردن، هدیهدادن و خواندن کتاب.
۱۴:۱۷
منطق بوکاتیدیندی
در کشور کوچک ایسلند با بازار فصلی کریسمس، خطر اصلی این است که مردم نتوانند کتاب مناسب خودشان را پیدا کنند.بوکاتیدیندی با این منطق ساده شکل گرفته است که انتخاب کتاب واقعاً مردمی باشد.
اگر این فهرست فقط آنلاین منتشر میشد، به دست بسیاری نمیرسید و توجه عمومی چندانی جلب نمیکرد.
اگر فقط در کتابفروشیها در دسترس بود، به مخاطبان حرفهای محدود میماند و به فضای خانهها راه پیدا نمیکرد.
اگر دستهبندی کتابها روشن و کاربردی نبود، فهرست در عمل به کار نمیآمد و مخاطب نمیتوانست کتاب دلخواهش را پیدا کند.
اگر بهجای معرفی بیواسطهٔ کتابها، بر اخبار، مصاحبهها و وعدههای مدیران فرهنگی تکیه میکرد، در حد یک حرکت نمادین و کماثر باقی میماند.
اگر فهرست کتابها سلیقهای یا گزینشی بود، اعتماد عمومی شکل نمیگرفت و مرجعیت آن از همان ابتدا از بین میرفت.
اگر زمان انتشار با فصل هدیه و زمان مطالعه در تعطیلات هماهنگ نبود، اثرگذاریاش بسیار کمتر میشد.
و اگر اجرا نامنظم بود، مثلاً یک سال بهموقع انجام نمیشد، انتظار شکلگرفته از بین میرفت و به این زودیها ترمیم نمیشد.
طراحی دقیق بوکاتیدیندی، تقاضایی واقعی و پایدار ساخته است؛تا جایی که اگر کتابچه سرِ وقت به دست مردم نرسد، این خودِ مخاطباناند که پیگیر آن میشوند.
کاغذک
در کشور کوچک ایسلند با بازار فصلی کریسمس، خطر اصلی این است که مردم نتوانند کتاب مناسب خودشان را پیدا کنند.بوکاتیدیندی با این منطق ساده شکل گرفته است که انتخاب کتاب واقعاً مردمی باشد.
طراحی دقیق بوکاتیدیندی، تقاضایی واقعی و پایدار ساخته است؛تا جایی که اگر کتابچه سرِ وقت به دست مردم نرسد، این خودِ مخاطباناند که پیگیر آن میشوند.
۱۴:۲۹
محاسبات اشتباه در آمارهای کتابدر گزارش آماری ماهانه خانه کتاب، مقادیر درصد تغییر اشتباه محاسبه شده است.
مهرماه سال گذشته ۷۲٪ از کتابهای منتشرشده کشور در تهران بوده، اما در مهرماه امسال سهم این آثار به ۶۳٪ کاهش یافته است. در گزارش اعلام شده که تغییر آن تنها ۱ درصد کاهش داشته است، که اشتباه است.
مهرماه سال گذشته ۲۸٪ از کتابهای منتشرشده کشور در سایر استانها بوده، اما در مهرماه امسال سهم این آثار به ۳۷٪ افزایش یافته است. در گزارش اعلام شده که تغییر آن ۵۰٪ بیشتر شده است، که این هم به وضوح اشتباه است.
کاغذک
مهرماه سال گذشته ۷۲٪ از کتابهای منتشرشده کشور در تهران بوده، اما در مهرماه امسال سهم این آثار به ۶۳٪ کاهش یافته است. در گزارش اعلام شده که تغییر آن تنها ۱ درصد کاهش داشته است، که اشتباه است.
مهرماه سال گذشته ۲۸٪ از کتابهای منتشرشده کشور در سایر استانها بوده، اما در مهرماه امسال سهم این آثار به ۳۷٪ افزایش یافته است. در گزارش اعلام شده که تغییر آن ۵۰٪ بیشتر شده است، که این هم به وضوح اشتباه است.
۹:۳۲
چرا اشتباهات باقی میمانند؟
به ردیف دوم این جدول دقت کنید. این خطای فاحش از پارسال همین موقعها منتشر شده و هنوز همانجا مانده است.
در ردیف «میانگین شمارگان» نوشتهاند: ۹۱.۱ ٪ کاهش!کاهش ۹۱ درصدی میانگین شمارگان در یک سال، بعید است در تاریخ نشر جهان ـ جز در حادثهای مثل هیروشیما ـ سابقه داشته باشد.
اشتباه از کجاست؟ عدد ۱۰۳۲۱ اصلاً میانگین شمارگان نیست؛ همان عدد ردیف اول جدول است: «تعداد عناوین». یک جابهجایی ساده در جدول، این نتیجهگیری تکاندهنده و غلط را ساخته است.
سؤال اصلی این است: چرا چنین خطاهایی اصلاح نمیشوند؟آمار ابزار تصمیمسازی است، و اگر خطایی پیش آمد لازم است شفاف اصلاح شود تا نقض غرض نکند.
کاغذک
به ردیف دوم این جدول دقت کنید. این خطای فاحش از پارسال همین موقعها منتشر شده و هنوز همانجا مانده است.
در ردیف «میانگین شمارگان» نوشتهاند: ۹۱.۱ ٪ کاهش!کاهش ۹۱ درصدی میانگین شمارگان در یک سال، بعید است در تاریخ نشر جهان ـ جز در حادثهای مثل هیروشیما ـ سابقه داشته باشد.
اشتباه از کجاست؟ عدد ۱۰۳۲۱ اصلاً میانگین شمارگان نیست؛ همان عدد ردیف اول جدول است: «تعداد عناوین». یک جابهجایی ساده در جدول، این نتیجهگیری تکاندهنده و غلط را ساخته است.
سؤال اصلی این است: چرا چنین خطاهایی اصلاح نمیشوند؟آمار ابزار تصمیمسازی است، و اگر خطایی پیش آمد لازم است شفاف اصلاح شود تا نقض غرض نکند.
۷:۱۳
#خخخ_کتابخبرهای خلاصه خودمونی از کتابدر هفتهای که گذشت:
گاردین دیروز نوشته برای رمان Wet Ink که قرار است ۲۰۲۷ منتشر شود، از همین حالا مزایده حق اقتباس تلویزیونی راه افتاده. وقتی بازار سریال روی ایدهها قیمت بگذارد، موتور بازاریابی کتاب میشود.
نویسندههایی که میگویند کتابهایشان بدون اجازه خوراک آموزشِ هوش مصنوعی شده، این هفته بهجای شکایت گروهی، تکبهتک از آنتروپیک، اوپنایآی، گوگل، متا، ایکسایآی و پرپلکسیتی شکایت کردند تا پول بیشتری بگیرند.
🦳یک نویسنده پیرمرد امریکایی رمان خودانتشاریاش را طوری در گروههای فیسبوک همسنوسالهایش ترویج کرد که ترکاند و انتشارات سایمون اند شوستر آمد حق نشرش را خرید. کتابخوانهای سالمند را دستکم نگیرید.
🧨 دیوید والیمز (نویسنده پرفروش کودک) به اتهام مزاحمت برای خانمها در محیط کار خبرساز شد. خودش اتهامها را رد کرده، اما انتشارات هارپرکالینز گفت دیگر کتاب تازهای از او منتشر نمیکند و واتراستونز هم از جشنواره کتاب کودک داندی حذفش کرد.
آمار پرفروشهای ۲۰۲۵ انگلستان میگوید کنار ژانر فانتزی و جنایی و رمانهای پرتعلیق تریلر، یک شگفتی هم برگشته: کتابهای رنگآمیزی بزرگسال، با فروش نزدیک نیممیلیون نسخه!
آمار پرفروشهای ۲۰۲۵ فرانسه میگوید موج مورد استقبال امسال «خانوادهنامه» و «اتوفیکشن» بوده: داستانهایی که نویسنده در قالب رمان، از زندگی واقعی و خانواده خودش میگوید.
🩸 ترجمه انگلیسی کتابهای ژاپنی در ۲۰۲۵ نشان میدهد کنار داستانهای آرامشبخش و جنایی، موج «عجیب و نامتعارف» هم جدی شده؛ از احیای آثار یک نویسنده کلاسیک ژاپنی تا موفقیت جهانی نویسندهای معاصر که با روایتهای ترسناک و تصویری به فروش میلیونی رسیده است.
یکشنبه جشنواره ۹ روزه کتاب پونا پایان یافت. پونا هشتمین شهر بزرگ هند است. در این نمایشگاه ۱٬۲۵۰٬۰۰۰ بازدیدکننده، ۳ میلیون نسخه کتاب به ارزش ۵۰ کرور روپیه (یعنی حدود ۷۵۰ میلیارد تومان) خریدند.
🧮 پنجشنبه نوزدهمین نمایشگاه کتاب کرمان پایان یافت. این رویداد ۸ روزه که آن را «بینالمللی» خواندیم، در مجموع ۵۰ هزار نسخه کتاب به ارزش ۱۰ میلیارد تومان فروخت.
با کاغذک در جریان بازار کتاب باشید.
🧨 دیوید والیمز (نویسنده پرفروش کودک) به اتهام مزاحمت برای خانمها در محیط کار خبرساز شد. خودش اتهامها را رد کرده، اما انتشارات هارپرکالینز گفت دیگر کتاب تازهای از او منتشر نمیکند و واتراستونز هم از جشنواره کتاب کودک داندی حذفش کرد.
🩸 ترجمه انگلیسی کتابهای ژاپنی در ۲۰۲۵ نشان میدهد کنار داستانهای آرامشبخش و جنایی، موج «عجیب و نامتعارف» هم جدی شده؛ از احیای آثار یک نویسنده کلاسیک ژاپنی تا موفقیت جهانی نویسندهای معاصر که با روایتهای ترسناک و تصویری به فروش میلیونی رسیده است.
🧮 پنجشنبه نوزدهمین نمایشگاه کتاب کرمان پایان یافت. این رویداد ۸ روزه که آن را «بینالمللی» خواندیم، در مجموع ۵۰ هزار نسخه کتاب به ارزش ۱۰ میلیارد تومان فروخت.
۱۴:۳۰
#خخخ_کتابخبرهای خلاصه خودمونی از کتابدر هفتهای که گذشت:
انگلستان از دیروز برای هر نوزاد کارت کتابخانه صادر میکند. این برنامه در چارچوب «سال ملی خواندن ۲۰۲۶» انجام میشود. بعد از ۱۹۹۸ و ۲۰۰۸، این سومین تجربهٔ سال ملی خواندنشان است که با طرحهایی مثل توزیع کتاب در مناطق محروم ادامه پیدا میکند.
آمارهای ۲۰۲۵ نشان داد در چند رمان پرفروش امریکا، نسخهٔ صوتی از گالینگور جلو زده. چرا؟ (۱) راوی خوب، (۲) قیمت مناسب و (۳) بازاریابی با کلیپهای صوتی قبل از انتشار کتاب. بازار کتابهای صوتی هر روز جدیتر میشود.
برای اتحادیهٔ کتاب آلمان رئیس جدید آمده. مصاحبه کرده گفته ۱۰ میلیون آلمانی نمیتوانند درست کتاب بخوانند و یکچهارم کودکان هم مطالعه کافی ندارند؛ قشنگ معلوم است دارد زمینهچینی میکند برای مطالبهٔ حمایتهای دولتی.
ژاپن در چارچوب ایدهٔ «شهرهای کتابخوان» آموزشهایی ۲ ماهه در چند شهر شروع کرده. مثلاً برای کتابدارها و کتابفروشها آموزش مشترکی میگذارند تا یاد بگیرند چطور همکاری کنند و دادههای سامانهشان را به هم وصل کنند، با این هدف که مطالعه در شهر بیشتر شود.
تاجیکستان در آخرین روز سال میلادی، کتاب برگزیدهٔ ۲۰۲۵ را اعلام کرد و این جایزهٔ دولتی را تقدیم کرد به اثری ۲ جلدی که به ۳ زبان منتشر شده. کتاب «ابرمرد تاریخساز» دربارهٔ کیست؟ زندگینامهٔ رئیسجمهور امامعلی رحمان است. بابا ابرمرد!
🧧بازار کتابهای دستدوم آخر سال چین هم شلوغ بود. از «گنجهای پنهان» مثل نسخههای قدیمی و کمیکها تا «جعبه کتاب شانسی» و دورهمیهای خواندن. تورق و تخفیف چه فرهنگ خوبی برای تحویل سال است.
در تونس، خیابان حبیب بورقیبه «خیابان فرهنگ» شد. ۸۰ ناشر روی ۳۰ هزار عنوان کتاب تخفیف بالا گذاشتهاند تا نمایشگاه کتاب را به قلب شهر بیاورند. برنامههای ترویجی تا فردا برپاست. این همان خیابانی است که تظاهرات بزرگ انقلاب تونس هم در آن شکل گرفت.
♾️ دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی گفت امانت الکترونیک کتاب را پیادهسازی کردهایم: نفری ۶۰ هزار تومان بدهید، ۵۰ هزار عنوان کتاب الکترونیکی امانت بگیرید و ۶ ماه هم دستتان بماند.
با کاغذک در جریان بازار کتاب باشید.
🧧بازار کتابهای دستدوم آخر سال چین هم شلوغ بود. از «گنجهای پنهان» مثل نسخههای قدیمی و کمیکها تا «جعبه کتاب شانسی» و دورهمیهای خواندن. تورق و تخفیف چه فرهنگ خوبی برای تحویل سال است.
♾️ دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی گفت امانت الکترونیک کتاب را پیادهسازی کردهایم: نفری ۶۰ هزار تومان بدهید، ۵۰ هزار عنوان کتاب الکترونیکی امانت بگیرید و ۶ ماه هم دستتان بماند.
۱۸:۲۸
آییننامه «ترویج خواندن همگانی» چین
رئیسجمهور چین برای ترویج کتابخوانی یک آییننامه سراسری ابلاغ کرده که از ۱ فوریه ۲۰۲۶ (۱۲ بهمن ۱۴۰۴) اجرا میشود.
کیفیت نشر و آثار باکیفیت
حمایت از کتابفروشیهای فیزیکی
خواندن دیجیتال و سنتی 🧾 مدیریت محتوای دیجیتال
مشوقهای مالیاتی
بودجهگذاری محلی
هفته مطالعه
استاندارد حرفهای مروجان 🪑 سالن مطالعه رایگان
افزایش ساعت کتابخانه 🧭 اعلام ساعات و خدمات
حفاظت از زیرساختها
خواندن در مکانهای عمومی
خواندن در حملونقل عمومی
گردش کتاب دستدوم
خدمات سالمندان
️ نسخههای دسترسپذیر
برنامه کودک و نوجوان
پژوهش و پیمایش
نظارت و مسئولیتها 🧩 خواندن به مثابه خدمت عمومی
ترجمه فارسی آییننامه «ترویج خواندن همگانی» چین را در وبسایت کاغذک بخوانید.
رئیسجمهور چین برای ترویج کتابخوانی یک آییننامه سراسری ابلاغ کرده که از ۱ فوریه ۲۰۲۶ (۱۲ بهمن ۱۴۰۴) اجرا میشود.
۸:۵۱
۸:۴۷
باشگاه کتاب: موتور ترویج مطالعه
گزارش اخیر مجله «پیپل» نشان داد باشگاههای کتاب در سال ۲۰۲۵ همچنان یکی از مهمترین راههای انتخاب کتاب بودهاند و این روند در سال ۲۰۲۶ هم ادامه خواهد داشت.
این گزارش بر اساس دو نوع داده انجام شده است: اظهارات بیش از ۱۶۰۰ بزرگسال امریکایی که در سالهای اخیر برای کتاب صوتی یا الکترونیکی هزینه کردهاند؛ و بررسی رفتار واقعی کاربران شبکههای اجتماعی کتابمحور طی سال ۲۰۲۵. نتایج نشان میدهد:
۳۷ ٪ این کاربران در سال ۲۰۲۵ عضو باشگاه کتاب بودهاند.
کتابخوانی دارد از تجربهای صرفاً فردی به تجربهای جمعیتر تبدیل میشود.
انتخاب کتاب بیش از گذشته به تعامل آدمها و احساس تعلقشان گره میخورد.
توصیهٔ انسانی و دهانبهدهان آرامآرام از پیشنهادهای الگوریتمی جلو میزند.
کاغذک
گزارش اخیر مجله «پیپل» نشان داد باشگاههای کتاب در سال ۲۰۲۵ همچنان یکی از مهمترین راههای انتخاب کتاب بودهاند و این روند در سال ۲۰۲۶ هم ادامه خواهد داشت.
این گزارش بر اساس دو نوع داده انجام شده است: اظهارات بیش از ۱۶۰۰ بزرگسال امریکایی که در سالهای اخیر برای کتاب صوتی یا الکترونیکی هزینه کردهاند؛ و بررسی رفتار واقعی کاربران شبکههای اجتماعی کتابمحور طی سال ۲۰۲۵. نتایج نشان میدهد:
۱۷:۱۱
خستگی از فهرستها و الگوریتمها
در این گزارش آمده است که جذابیت فهرستهای رسانهای «بهترین کتابها» رو به کاهش است و همزمان دلزدگی از توصیههای الگوریتمی بیشتر میشود؛ چون بسیاری از خوانندگان این پیشنهادها را شبیه تبلیغ میدانند.
در مقابل، مسیر توصیهٔ کتاب به سمت فضاهای کوچکتر و خصوصیتر در حال حرکت است؛ جاهایی که پیشنهادها نه بر اساس الگوی کلیک و فروش، بلکه از دل تجربهٔ واقعی آدمها و گفتوگوهای جمعی شکل میگیرد.
یک نکتهٔ معنادار هم در دادهها دیده میشود: بخشی از افرادی که عضو باشگاه کتاب نیستند گفتهاند اگر باشگاهها امکان «پیشنهاد کتاب» داشته باشند، احتمال پیوستنشان بیشتر میشود. برای خیلیها مسئله اصلی هنوز هم ساده است: پیدا کردن کتاب بعدی. باشگاههای کتاب دقیقاً روی همین نیاز دست گذاشتهاند.
کاغذک
در این گزارش آمده است که جذابیت فهرستهای رسانهای «بهترین کتابها» رو به کاهش است و همزمان دلزدگی از توصیههای الگوریتمی بیشتر میشود؛ چون بسیاری از خوانندگان این پیشنهادها را شبیه تبلیغ میدانند.
در مقابل، مسیر توصیهٔ کتاب به سمت فضاهای کوچکتر و خصوصیتر در حال حرکت است؛ جاهایی که پیشنهادها نه بر اساس الگوی کلیک و فروش، بلکه از دل تجربهٔ واقعی آدمها و گفتوگوهای جمعی شکل میگیرد.
یک نکتهٔ معنادار هم در دادهها دیده میشود: بخشی از افرادی که عضو باشگاه کتاب نیستند گفتهاند اگر باشگاهها امکان «پیشنهاد کتاب» داشته باشند، احتمال پیوستنشان بیشتر میشود. برای خیلیها مسئله اصلی هنوز هم ساده است: پیدا کردن کتاب بعدی. باشگاههای کتاب دقیقاً روی همین نیاز دست گذاشتهاند.
۱۷:۱۳
باشگاه کتاب ساکت، بهشت درونگراها
در این گزارش به رشد «باشگاههای کتابخوانی ساکت» نیز اشاره شده است؛ دورهمیهایی که در آن افراد کنار هم و در سکوت کتاب میخوانند و فقط در صورت تمایل، پس از آن وارد گفتوگو میشوند.
این الگو برای کاستن از فشار باشگاههای کتاب کلاسیک شکل گرفته است؛ قالبی که معمولاً کتاب مشخص، پرسشهای از پیشتعیینشده و بحث رسمی دارد.
طبق دادههای گزارش، این شبکه امروز هزاران شعبه در بیش از ۵۵ کشور دارد و در سال ۲۰۲۵ دهمین سال فعالیت خود را پشت سر گذاشته است.
پیام این تجربه روشن است: برای تجربه مطالعه گروهی، همیشه لازم نیست بحث و بررسی کارشناسانه داشته باشیم. گاهی کافی است کنار هم باشیم، همزمان بخوانیم و فضای مشترک آرامی تجربه کنیم.
کاغذک
در این گزارش به رشد «باشگاههای کتابخوانی ساکت» نیز اشاره شده است؛ دورهمیهایی که در آن افراد کنار هم و در سکوت کتاب میخوانند و فقط در صورت تمایل، پس از آن وارد گفتوگو میشوند.
این الگو برای کاستن از فشار باشگاههای کتاب کلاسیک شکل گرفته است؛ قالبی که معمولاً کتاب مشخص، پرسشهای از پیشتعیینشده و بحث رسمی دارد.
طبق دادههای گزارش، این شبکه امروز هزاران شعبه در بیش از ۵۵ کشور دارد و در سال ۲۰۲۵ دهمین سال فعالیت خود را پشت سر گذاشته است.
پیام این تجربه روشن است: برای تجربه مطالعه گروهی، همیشه لازم نیست بحث و بررسی کارشناسانه داشته باشیم. گاهی کافی است کنار هم باشیم، همزمان بخوانیم و فضای مشترک آرامی تجربه کنیم.
۱۷:۱۴
کنجکاوی مردم درباره قفسه کتاب سلبریتیها
طبق این گزارش، یکی از مسیرهای اثرگذار در توصیه کتاب، توجه مخاطبان به کتابهایی است که چهرههای مشهور میخوانند و معرفی میکنند.
این چهرهها طیفی متنوع را دربر میگیرند؛ از اوپرا وینفری (مجری و چهره رسانهای امریکایی که باشگاه کتابش را از دهه ۹۰ میلادی راهاندازی کرد) تا چهرههای تازهتری مثل ریس ویترسپون (بازیگر و تهیهکننده امریکایی) و جنا بوش هیگر (مجری تلویزیونی و فعال حوزه کتاب).
نکته مهم در این نوع توصیهها «روایت شخصی» است: اینکه چرا این کتاب انتخاب شده، چه چیزی در آن برجسته بوده و چه تجربهای ساخته است. برای بسیاری از مخاطبان، همین روایت انسانی از فهرستهای رسمی و رتبهبندیشده قانعکنندهتر است و میتواند مسیر دیده شدن بعضی کتابها و نویسندگان را تغییر دهد.
کاغذک
طبق این گزارش، یکی از مسیرهای اثرگذار در توصیه کتاب، توجه مخاطبان به کتابهایی است که چهرههای مشهور میخوانند و معرفی میکنند.
این چهرهها طیفی متنوع را دربر میگیرند؛ از اوپرا وینفری (مجری و چهره رسانهای امریکایی که باشگاه کتابش را از دهه ۹۰ میلادی راهاندازی کرد) تا چهرههای تازهتری مثل ریس ویترسپون (بازیگر و تهیهکننده امریکایی) و جنا بوش هیگر (مجری تلویزیونی و فعال حوزه کتاب).
نکته مهم در این نوع توصیهها «روایت شخصی» است: اینکه چرا این کتاب انتخاب شده، چه چیزی در آن برجسته بوده و چه تجربهای ساخته است. برای بسیاری از مخاطبان، همین روایت انسانی از فهرستهای رسمی و رتبهبندیشده قانعکنندهتر است و میتواند مسیر دیده شدن بعضی کتابها و نویسندگان را تغییر دهد.
۱۷:۱۶
هوش مصنوعی داخل کتابامکان Ask this Book شرکت Amazon
وسط خواندن رمانی هستید، یک اسم یا اشاره مهم از چند فصل قبل یادتان نمیآید و میدانید جستجوی اینترنتی ممکن است کل داستان را لو بدهد. آمازون دقیقاً روی همین نقطه دست گذاشته است.
چند هفته است قابلیتی را در کیندل فعال کرده که اجازه میدهد خواننده سؤالش را بپرسد و پاسخ کوتاه بدون اسپویلی بگیرد. این امکان از ۱۱ دسامبر ۲۰۲۵ راه افتاده، قرار است در ۲۰۲۶ گستردهتر شود. ناشر و نویسنده هم امکان غیرفعالکردن آن را ندارند.
جذابیتش روشن است: به جای عقبگردهای طولانی میپرسید «این شخصیت کی وارد شد؟» یا «این اشاره به چه بود؟» و پاسخ را همانجا میگیرید؛ پاسخهایی که برای فهم متن طراحی شدهاند و قابل کپی و اشتراکگذاری نیستند.
اما دعوا از همینجا شروع میشود. انجمن نویسندگان امریکا میگوید این کار کتاب را به یک «محصول تعاملی و تقویتشده» شبیه نسخههای حاشیهنویسیشده تبدیل میکند و بنابراین باید حقش جداگانه مذاکره و هزینهاش تعریف شود.
آمازون میگوید حق اضافهای لازم نیست چون پاسخها فقط بر پایه متن همان کتابِ خریداریشده تولید میشوند و دادهها برای آموزش مدل ذخیره نمیشوند؛ بهنوعی این تقویت امکان جستجو است. چنین تغییرهایی در رابط خواندن، میتواند قواعد بازی در بازار کتاب را جابهجا کند.
کاغذک
وسط خواندن رمانی هستید، یک اسم یا اشاره مهم از چند فصل قبل یادتان نمیآید و میدانید جستجوی اینترنتی ممکن است کل داستان را لو بدهد. آمازون دقیقاً روی همین نقطه دست گذاشته است.
چند هفته است قابلیتی را در کیندل فعال کرده که اجازه میدهد خواننده سؤالش را بپرسد و پاسخ کوتاه بدون اسپویلی بگیرد. این امکان از ۱۱ دسامبر ۲۰۲۵ راه افتاده، قرار است در ۲۰۲۶ گستردهتر شود. ناشر و نویسنده هم امکان غیرفعالکردن آن را ندارند.
جذابیتش روشن است: به جای عقبگردهای طولانی میپرسید «این شخصیت کی وارد شد؟» یا «این اشاره به چه بود؟» و پاسخ را همانجا میگیرید؛ پاسخهایی که برای فهم متن طراحی شدهاند و قابل کپی و اشتراکگذاری نیستند.
اما دعوا از همینجا شروع میشود. انجمن نویسندگان امریکا میگوید این کار کتاب را به یک «محصول تعاملی و تقویتشده» شبیه نسخههای حاشیهنویسیشده تبدیل میکند و بنابراین باید حقش جداگانه مذاکره و هزینهاش تعریف شود.
آمازون میگوید حق اضافهای لازم نیست چون پاسخها فقط بر پایه متن همان کتابِ خریداریشده تولید میشوند و دادهها برای آموزش مدل ذخیره نمیشوند؛ بهنوعی این تقویت امکان جستجو است. چنین تغییرهایی در رابط خواندن، میتواند قواعد بازی در بازار کتاب را جابهجا کند.
۷:۰۹
هوش مصنوعی داخل کتاب صوتیامکان VoiceChat از شرکت ElevenLabs
همان کاری که آمازون با کتاب الکترونیک کرده، برای کتاب صوتی هم انجام شده است: اضافهشدن یک لایه هوشمند که وسط شنیدن، به سؤال مخاطب جواب میدهد.
دارید یک کتاب صوتی گوش میکنید؛ چند دقیقه حواستان پرت میشود و چیزی را متوجه نمیشوید. تا امروز یا باید عقب میزدید و دوباره گوش میدادید، یا بیخیال میشدید. اپلیکیشن اِلِوِنریدر از ۲ دسامبر ۲۰۲۵ قابلیتی فعال کرده که اجازه میدهد شنونده حین گوشدادن، با صدا سؤال بپرسد و پاسخ صوتی بگیرد. مثلاً میپرسید «الان چرا بحثشان اینقدر بالا گرفت؟» و یک توضیح کوتاه میشنوید.
نکته مهم، مسیر حقوقی متفاوت این امکان است. این قابلیت فعلاً فقط روی محتوایی فعال شده که نویسندگان مستقل مستقیم در همان فضا منتشر کردهاند یا کاربر خودش بارگذاری کرده است. شرکت هم صریح گفته بدون رضایت ناشر، چنین تعاملی را روی محتوای او فعال نمیکند و بهدنبال همکاریهای مجوزدار است.
با هوش مصنوعی، کتاب صوتی آرامآرام از یک فایل پخششونده به یک تجربه گفتوگومحور تبدیل میشود.
کاغذک
همان کاری که آمازون با کتاب الکترونیک کرده، برای کتاب صوتی هم انجام شده است: اضافهشدن یک لایه هوشمند که وسط شنیدن، به سؤال مخاطب جواب میدهد.
دارید یک کتاب صوتی گوش میکنید؛ چند دقیقه حواستان پرت میشود و چیزی را متوجه نمیشوید. تا امروز یا باید عقب میزدید و دوباره گوش میدادید، یا بیخیال میشدید. اپلیکیشن اِلِوِنریدر از ۲ دسامبر ۲۰۲۵ قابلیتی فعال کرده که اجازه میدهد شنونده حین گوشدادن، با صدا سؤال بپرسد و پاسخ صوتی بگیرد. مثلاً میپرسید «الان چرا بحثشان اینقدر بالا گرفت؟» و یک توضیح کوتاه میشنوید.
نکته مهم، مسیر حقوقی متفاوت این امکان است. این قابلیت فعلاً فقط روی محتوایی فعال شده که نویسندگان مستقل مستقیم در همان فضا منتشر کردهاند یا کاربر خودش بارگذاری کرده است. شرکت هم صریح گفته بدون رضایت ناشر، چنین تعاملی را روی محتوای او فعال نمیکند و بهدنبال همکاریهای مجوزدار است.
با هوش مصنوعی، کتاب صوتی آرامآرام از یک فایل پخششونده به یک تجربه گفتوگومحور تبدیل میشود.
۱۶:۳۶