️*آغاز به کار انجمن علمی کشاورزی و صنایع غذایی*انجمن علمی کشاورزی و صنایع غذایی، به عنوان مرجع فعالیتهای آموزشی و پژوهشی در این حوزه آغاز به کار کرد.این انجمن در زمینه انتشار محتواهای آموزشی، برگزاری کارگاههای پژوهشی و آموزشی، اجرای طرحهای پژوهشی زیر نظر اعضای برجسته هیئت علمی دانشگاههای داخلی و خارجی، حمایت از پایاننامههای دانشجویی، ارتباط با صنعت و فناوری، توسعه دانش در این حوزه و ... فعالیت خواهد کرد.
در کانال انجمن علمی کشاورزی با ما همراه باشید…| @Agricultural_Association |۱۸:۱۴
تحلیل تأثیر انسداد تنگه هرمز بر تجارت جهانی کودهای شیمیایی و امنیت غذایی
تنگه هرمز به عنوان یکی از حیاتیترین شریانهای تجارت جهانی، نهتنها مسیر عبور بخش عمدهای از انرژی فسیلی جهان است، بلکه نقشی استراتژیک و کمتر شناختهشده در زنجیره تأمین جهانی نهادههای کشاورزی، بهویژه کودهای شیمیایی دارد. با توجه به وابستگی شدید تولید جهانی غذا به کودهای نیتروژنی، فسفاته و پتاسه، هرگونه اختلال در این آبراه میتواند امواج شوکآوری را به بازارهای کالای کشاورزی ارسال کند. در ادامه با استناد به دادههای کلان سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، انجمن بینالمللی کود (IFA)، بانک جهانی و آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، به بررسی دقیق پیامدهای اقتصادی و لجستیکی ناشی از بسته شدن احتمالی این تنگه بر زنجیره تأمین کود و امنیت غذایی جهان میپردازیم.
در کانال انجمن علمی کشاورزی با ما همراه باشید…
| @Agricultural_Association |
تنگه هرمز به عنوان یکی از حیاتیترین شریانهای تجارت جهانی، نهتنها مسیر عبور بخش عمدهای از انرژی فسیلی جهان است، بلکه نقشی استراتژیک و کمتر شناختهشده در زنجیره تأمین جهانی نهادههای کشاورزی، بهویژه کودهای شیمیایی دارد. با توجه به وابستگی شدید تولید جهانی غذا به کودهای نیتروژنی، فسفاته و پتاسه، هرگونه اختلال در این آبراه میتواند امواج شوکآوری را به بازارهای کالای کشاورزی ارسال کند. در ادامه با استناد به دادههای کلان سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، انجمن بینالمللی کود (IFA)، بانک جهانی و آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، به بررسی دقیق پیامدهای اقتصادی و لجستیکی ناشی از بسته شدن احتمالی این تنگه بر زنجیره تأمین کود و امنیت غذایی جهان میپردازیم.
در کانال انجمن علمی کشاورزی با ما همراه باشید…| @Agricultural_Association |
۱۶:۲۶
جایگاه تنگه هرمز در زنجیره تأمین جهانی کود کشورهای حاشیه خلیج فارس به دلیل دسترسی به منابع عظیم گاز طبیعی (خوراک اصلی تولید آمونیاک و اوره) و گوگرد (محصول جانبی پالایش نفت و گاز)، از بازیگران اصلی بازار کودهای شیمیایی هستند. تولیدکنندگان و صادرکنندگان کلیدی: کشورهای منطقه شامل قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، عمان و ایران، بخش قابلتوجهی از صادرات جهانی اوره، آمونیاک و گوگرد را به خود اختصاص دادهاند. حجم تجارت و نوع محصولات: بر اساس دادههای IFA، منطقه خاورمیانه حدود ۳۰ درصد از تجارت جهانی اوره (مهمترین کود نیتروژنی) را تأمین میکند. علاوه بر این، صادرات گوگرد این منطقه برای تولید اسید سولفوریک — که در فرآوری سنگ فسفات و تولید کودهای فسفاته (مانند DAP و MAP) در کشورهایی نظیر مراکش و چین استفاده میشود — کاملاً حیاتی است. مسیرهای صادراتی: تقریباً تمام صادرات فلهای کود و گوگرد این کشورها (به جز بخشهایی از عربستان که به دریای سرخ دسترسی دارد و عمان که در خارج از تنگه قرار دارد) باید از طریق کشتیهای فلهبر از تنگه هرمز عبور کند. در کانال انجمن علمی کشاورزی با ما همراه باشید…| @Agricultural_Association |
۱۶:۲۷
تحلیل اثرات زمانی انسداد تنگه هرمز بر بازارهای جهانییک مدل سادهسازیشده از تابع هزینه تولیدات کشاورزی به صورت زیر تعریف میشود: C = f(Pf, Pe, L, K)در این رابطه: Pf نمایانگر قیمت کود است. Pe نمایانگر قیمت انرژی است.انسداد تنگه هرمز باعث افزایش همزمان هر دو متغیر Pf و Pe شده و در نتیجه هزینه تولید (C) به شدت افزایش مییابد. این اثرات در سه بازه زمانی قابل بررسی است:
اثرات کوتاهمدت (۱ تا ۳ ماه) شوک قیمتی مضاعف (Double Shock): اولین واکنش بازار، افزایش ناگهانی و شدید قیمت کودهای نیتروژنی به دلیل توقف فوری صادرات خلیج فارس خواهد بود. همزمان، به دلیل توقف صادرات گاز مایع (LNG) از قطر، قیمت جهانی گاز طبیعی (خوراک کارخانههای تولید کود در اروپا و آسیا) جهش میکند و این موضوع میتواند به تعطیلی موقت واحدهای پتروشیمی در سایر نقاط جهان منجر شود. خریدهای وحشتزده (Panic Buying): کشورهای واردکننده برای تأمین نیاز فصل کشت پیشرو به بازارهای جایگزین هجوم میآورند و این تقاضای هیجانی قیمتها را بیش از پیش افزایش میدهد. اثرات میانمدت (۶ تا ۱۲ ماه) کاهش دسترسی و سهمیهبندی نهادهها: ذخایر استراتژیک کشورهای واردکننده به تدریج تخلیه میشود و کشاورزان در سراسر جهان با کمبود فیزیکی اوره و کودهای فسفاته (به دلیل کمبود گوگرد) مواجه خواهند شد. کاهش عملکرد در هکتار: با افزایش قیمتها و کاهش دسترسی، کشاورزان مجبور میشوند کمتر از مقدار بهینه کود استفاده کنند (Sub‑optimal application). این موضوع مستقیماً باعث کاهش عملکرد محصولات پایه مانند گندم، ذرت و برنج میشود. اثرات بلندمدت (بیش از ۱ سال) تغییر ساختار تجارت جهانی: واردکنندگان به سمت قراردادهای بلندمدت با تولیدکنندگان در آمریکای شمالی، روسیه و شمال آفریقا متمایل خواهند شد. تورم ساختاری مواد غذایی: کاهش تولید جهانی غلات به معنای افزایش قیمت تمامشده مواد غذایی است و میتواند شاخص قیمت غذای FAO را برای مدت طولانی در سطوح بالا نگه دارد. در کانال انجمن علمی کشاورزی با ما همراه باشید…| @Agricultural_Association |
۱۶:۲۷
چالشهای لجستیکی، اقتصادی و زیستمحیطی چالشهای لجستیکیفقدان مسیرهای جایگزین خط لوله: برخلاف نفت خام که در برخی کشورهای منطقه دارای خطوط لوله جایگزین برای دور زدن تنگه هرمز است، کودهای شیمیایی فلهای (جامد) و آمونیاک (نیاز به کشتیهای تحت فشار) هیچ مسیر جایگزینی به جز حمل و نقل دریایی ندارند.بحران بیمه و حملونقل: حتی در صورت باز بودن نسبی مسیر، حق بیمه ریسک جنگ (War Risk Premium) برای کشتیهای فلهبر به شدت افزایش مییابد که هزینه نهایی (CFR/CIF) را برای خریدار گرانتر میکند. چالشهای اقتصادیانتقال تورم به سبد مصرفکننده: بر اساس گزارشهای بانک جهانی، همبستگی مستقیمی بین شاخص قیمت کود و شاخص قیمت غلات وجود دارد. افزایش هزینههای نهاده با یک وقفه زمانی (Time Lag) یک فصله، به تورم مواد غذایی در خردهفروشیها تبدیل میشود.یارانه کشاورزی: دولتها در کشورهای در حال توسعه مجبور به استقراض یا چاپ پول برای افزایش یارانههای حمایتی کشاورزان خواهند شد که کسری بودجه آنها را تعمیق میکند.🪴 چالشهای زیستمحیطیدر پی گرانی کودهای شیمیایی، احتمال روی آوردن کشاورزان کشورهای فقیرتر به روشهای ناپایدار کشاورزی مانند جنگلتراشی برای گسترش سطح زیر کشت (جهت جبران افت عملکرد در هکتار) و استفاده از کودهای با کیفیت پایین که باعث تخریب بافت خاک میشود، به شدت افزایش مییابد.
در کانال انجمن علمی کشاورزی با ما همراه باشید…| @Agricultural_Association |
۸:۱۲
آسیبشناسی کشورهای واردکننده (تمرکز منطقهای) آسیا (بهویژه هند و آسیای جنوب شرقی): هند یکی از بزرگترین واردکنندگان اوره در جهان است و بخش قابلتوجهی از نیاز خود را از عمان، قطر و امارات تأمین میکند. اختلال در این زنجیره، امنیت غذایی بیش از یک میلیارد نفر را در این کشور تهدید کرده و دولت هند را با بحران تأمین یارانه کود مواجه میسازد. قاره آفریقا: کشورهای جنوب صحرای آفریقا به شدت در برابر نوسانات قیمت کود آسیبپذیرند. نرخ مصرف کود در این منطقه از پیش پایینتر از میانگین جهانی است و هرگونه افزایش قیمت به معنای حذف کامل کود از چرخه تولید کشاورزان خرد و بروز قحطیهای محلی خواهد بود. خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA): کشورهای غیرتولیدکننده نفت در این منطقه (مانند اردن، لبنان، و مصر) علاوه بر مواجهه با قبوض سنگینتر واردات انرژی، با بحران تأمین نهاده برای بخش کشاورزی شکننده خود روبرو خواهند شد. در کانال انجمن علمی کشاورزی با ما همراه باشید…| @Agricultural_Association |
۸:۱۲
انسداد تنگه هرمز به مثابه یک شوک سیستمی و فلجکننده در زنجیره تأمین جهانی تحلیل دادههای اقتصاد کشاورزی و جریان تجارت بینالملل نشان میدهد که تنگه هرمز صرفاً یک آبراه ترانزیتی انرژی نیست، بلکه یک «نقطه شکست منفرد» (Single Point of Failure) در معماری امنیت غذایی جهان محسوب میشود. وابستگی ساختاری کشاورزی مدرن به کودهای شیمیایی، بهویژه اوره و مشتقات آمونیاک، باعث شده است که جریان مداوم این نهادهها از مبدأ خاورمیانه به بازارهای مصرف، شاهرگ حیاتی تولید جهانی غذا باشد. انسداد این گلوگاه استراتژیک، با ایجاد یک شوک عرضه بیسابقه، زنجیره تأمین نهادههای کشاورزی را عملاً فلج خواهد کرد. مکانیسم این فلجشدگی دوگانه است: از یک سو توقف فیزیکی جریان محمولههای کودهای نیتروژنی و گوگرد رخ میدهد و از سوی دیگر، جهش همزمان قیمت جهانی گاز طبیعی (به دلیل توقف صادرات LNG منطقه)، هزینه تولید کود را در سایر نقاط جهان به شدت افزایش داده و امکان جبران سریع این کمبود توسط تولیدکنندگان جایگزین را غیرممکن میسازد. از منظر اقتصاد خرد و کلان، ترکیب این عوامل منجر به افزایش تصاعدی هزینه نهایی تولید در بخش کشاورزی (c) میگردد. در شرایطی که تقاضا برای مواد غذایی از نظر اقتصادی کاملاً بیکشش (Inelastic) است، ناتوانی فیزیکی و مالی کشاورزان در تأمین نهادهها به افت شدید و سریع عملکرد در هکتار میانجامد. در یک جمعبندی علمی و به دور از سوگیری، باید اذعان داشت که پیامدهای بسته شدن تنگه هرمز بسیار فراتر از نوسانات مقطعی بازار خواهد بود. این رویداد پتانسیل آن را دارد که با ایجاد یک اثر دومینویی، شبکه جهانی تولید و توزیع غذا را زمینگیر کرده و کشورهای وابسته به واردات را با بحرانهای عمیق و غیرقابلجبران امنیت غذایی مواجه سازد. در کانال انجمن علمی کشاورزی با ما همراه باشید…| @Agricultural_Association |
۸:۳۵
راهنمای عملی کشاورزی در شرایط ناامن و بحرانیدر شرایطی که ناامنی، اختلال در حملونقل، یا کمبود منابع میتواند کشاورزی را با خطر مواجه کند، مدیریت هوشمند مزرعه اهمیت بیشتری پیدا میکند. هدف این راهنما کمک به حفظ جان کشاورزان، کاهش ریسک خسارت به محصول و کمک به تأمین امنیت غذایی خانوادهها است. نکات زیر بهصورت خلاصه مهمترین اقداماتی را که میتوان در مراحل مختلف فصل کشت انجام داد، مرور میکند.
چکلیست ایمنی و مدیریت مزرعه 🧾 پیش از شروع فصل کشت (آمادگی)پیش از آغاز کشت، بهتر است بذر، کود و سموم را بهصورت پراکنده و در چند محل امن نگهداری کنید تا در صورت بروز حادثه یا سرقت، همه منابع از بین نرود. ثبت اطلاعات مزرعه مثل نقشه زمین، مسیرهای دسترسی، منابع آب و مشخصات همسایگان نیز میتواند در شرایط اضطراری بسیار کمککننده باشد (ترجیحاً در تلفن همراه ذخیره شود). همچنین داشتن ابزارهای دستی پایه برای مواقعی که برق یا سوخت در دسترس نیست، میتواند ادامه کار را ممکن کند.
حین فصل کشت (حضور در زمین)در دوره کاشت و نگهداری محصول، ایمنی فردی اهمیت زیادی دارد. بهتر است کشاورزان بهصورت گروهی یا هماهنگ با همسایگان به زمین بروند و از کار کردن بهتنهایی خودداری کنند. اطلاع دادن زمان رفتوبرگشت و مسیر حرکت به خانواده نیز یک اقدام ساده اما مهم برای افزایش ایمنی است. تا حد امکان کارهایی مثل آبیاری یا رسیدگی به محصول را در ساعات روشن روز انجام دهید و از فعالیتهای شبانه پرهیز کنید.
مرحله برداشت و انبارداریدر زمان برداشت، مدیریت محصول اهمیت ویژهای دارد. بهتر است محصول برداشتشده در چند انبار کوچک و جدا از هم نگهداری شود تا ریسک از بین رفتن یا سرقت کاهش پیدا کند. همچنین برداشت مرحلهای میتواند از تجمع حجم زیاد محصول در یک زمان جلوگیری کند. در زمان حملونقل نیز تلاش کنید از مسیرهای کمخطرتر استفاده کنید و در صورت امکان، بارگیری را به روزهای آرامتر موکول کنید.
راهبردهای کاهش ریسک خسارت به محصول کشت ارقام زودرس: استفاده از ارقام زودرس باعث میشود زمان حضور محصول در مزرعه کوتاهتر شود و محصول سریعتر به غذا یا درآمد تبدیل شود؛ مانند برخی سبزیجات برگدار یا غلات زودرس. تغییر الگوی کشت: در شرایط پرریسک، کاهش سطح زیرکشت محصولات حساس و پرآببر و جایگزینی آن با محصولات مقاومتر به تنش (مانند برخی حبوبات دیم یا گیاهان ریشهای) میتواند ریسک خسارت را کمتر کند. تنوعبخشی در کشت: تکیه بر یک محصول ریسک بالایی دارد. کشت چند محصول مختلف باعث میشود اگر یک محصول آسیب دید، همه سرمایه از بین نرود. اولویت امنیت غذایی خانواده: بخشی از زمین را به کشت محصولات پایه و کالریمحور اختصاص دهید تا حتی در شرایط دشوار نیز حداقل غذای موردنیاز خانواده تأمین شود. در کانال انجمن علمی کشاورزی با ما همراه باشید…| @Agricultural_Association |
۷:۰۴
مدیریت منابع کشاورزی در شرایط بحرانآب، نهادهها و سوخت سه منبع حیاتی کشاورزی هستند که در شرایط بحرانی باید با دقت و هوشمندی مدیریت شوند تا تولید غذا حفظ و تداوم یابد.
مدیریت آبآبیاری را در ساعات کمتبخیر (صبح زود یا غروب) انجام دهید و با استفاده از مالچ پوششی روی خاک، تبخیر را کاهش دهید. نشتیها را سریعتر تعمیر کنید و منابع آبی را به سمت محصولات استراتژیک و حساس اولویت دهید. آبیاری عمیق و با فاصله بیشتر به جای آبیاری سطحی، موثرتر است.
مدیریت نهادهها (بذر، کود، سم)کوددهی هدفمند فقط در نقاط نیاز گیاه انجام شود و تا حد امکان از کودهای آلی و بقایای گیاهی استفاده شود. بذر و نهادهها را در چند مکان امن ذخیره کنید و مصرف را برای قطعات پر بازده اولویتبندی نمایید. همچنین، اشتراک نهادهها بین کشاورزان هممحلی میتواند در شرایط کمبود راهگشا باشد.
مدیریت سوخت و ماشینآلاتبرنامهریزی برای کاهش رفتو آمد و انجام چندین کار مزرعه در یک نوبت ورود ماشینآلات، مصرف سوخت را کاهش میدهد. سرویس مرتب تراکتورها به بهینهسازی مصرف کمک میکند. استفاده مشترک از ماشینآلات و ذخیره حداقلی اما مطمئن سوخت برای مواقع ضروری، نکتههای کلیدی مدیریت سوخت هستند.
مدیریت درست و هوشمندانه منابع کشاورزی، راهی برای حفظ و تضمین تولید غذا حتی در روزهای سخت است. در کانال انجمن علمی کشاورزی با ما همراه باشید…| @Agricultural_Association |
۱۰:۴۲
@agricultural_association | GLOBAL AGRIFOOD IMPLICATIONS OF THE 2026 CONFLICT IN THE MIDDLE EAST.pdf
۱.۵۹ مگابایت
یادداشت اطلاعاتی دفتر اقتصاددان ارشد فائو با عنوان: «پیامدهای جهانی جنگ ۲۰۲۶ در خاورمیانه بر کشاورزی و مواد غذایی: آثار بر تجارت انرژی و کود، و امنیت غذایی» (تاریخ انتشار: ۱۵ مارچ ۲۰۲۶). درگیریهای خاورمیانه فقط یک مسئله منطقهای نیست. تشدید تنشها در سال ۲۰۲۶ میتواند بازارهای انرژی، تجارت کود و در نهایت امنیت غذایی جهان را تحت تأثیر قرار دهد. در فایل پیوست، متن کامل این گزارش درباره پیامدهای این تحولات بر سیستمهای کشاورزی و غذایی (Agrifood) ارائه شده است. پیامهای کلیدی تشدید درگیریها در جمهوری اسلامی ایران و خاورمیانه، خطرات پیش روی سیستمهای جهانی انرژی، کود و کشاورزی-غذایی را به شدت افزایش داده است. تنگه هرمز که یک گذرگاه حساس و استراتژیک برای نفت، گاز و کودهای شیمیایی است، تاکنون شاهد اختلالاتی بوده است که موجب افزایش هزینههای انرژی و نهادههای کشاورزی در سراسر جهان شده است. کمبود کود و قیمتهای بالاتر انرژی، بازده محصولات کشاورزی را تهدید میکند؛ در حالی که کاهش درآمدهای ارزی ارسالی (حوالههای کارگران مهاجر) و روی آوردن احتمالی به سمت تولید سوختهای زیستی میتواند نوسانات قیمت غذا را، بهویژه در آفریقا، آسیا و سایر مناطق وابسته به واردات، تشدید کند. برای تثبیت زنجیرههای تأمین، اقدامات فوری نظیر توسعه مسیرهای تجاری جایگزین، تقویت نظارت بر بازار، ارائه حمایت مالی به کشاورزان و اختصاص کمکهای هدفمند به کشورهای آسیبپذیر، ضروری است. استراتژیهای بلندمدت باید بر کشاورزی داخلی، تولید پایدار کود، انرژیهای تجدیدپذیر و اصلاحات ساختاری متمرکز باشند؛ در عین حال، تلاشهای دیپلماتیک برای بازگشایی تنگه هرمز به منظور حفظ امنیت جهانی انرژی و غذا همچنان حیاتی است. در کانال انجمن علمی کشاورزی با ما همراه باشید…| @Agricultural_Association |
۱۴:۵۰