بله | کانال دیدبان پاکستان

۲۰ فروردین

دیدبان پاکستان

روایت مشاور عمران خان از پشت‌پرده میانجی‌گری پاکستان

در حالی که دولت شهباز شریف می‌کوشد آتش‌بس اخیر را به عنوان یک دستاورد دیپلماتیک برای پاکستان معرفی کند، یکی از مشاوران عمران خان، نخست‌وزیر زندانی و رهبر مخالفان دولت کنونی، روایتی متفاوت از پشت‌پرده این میانجی‌گری ارائه کرده است. بنابر این روایت، پشت صحنه این ماجرا با تصویری که دولت عرضه می‌کند فاصله دارد.

به ادعای این چهره نزدیک به عمران خان، در آستانه اعلام آتش‌بس، ساخت قدرت در پاکستان هنوز خود را برای سناریوی تشدید جنگ آماده می‌کرد، نه برای توقف آن. او می‌گوید در نشست فرماندهان ارتش این بحث مطرح بوده که اگر آمریکا جنگ را متوقف نکند و درگیری ادامه یابد، و اگر ایران حملات شدیدتری علیه عربستان انجام دهد، پاکستان ناگزیر خواهد شد به دلیل تعهدات امنیتی و فشارهای منطقه‌ای، به سمت موضع‌گیری و اقدامات جدی‌تر حرکت کند. از نگاه او، همین نشان می‌دهد که اسلام‌آباد تا آخرین لحظات از تصمیم واقعی واشنگتن اطلاع نداشته و خود را برای ورود به شرایط سخت‌تر آماده می‌کرده است.

بخش مهم دیگری از این روایت، به جهت‌دهی سازمان‌یافته به فضای رسانه‌ای پاکستان مربوط می‌شود. او مدعی است که در روزهای منتهی به آتش‌بس، از مسیر نهادهای امنیتی و رسانه‌ای، بسته‌ای از محتوای ضدایرانی در اختیار شبکه‌های تلویزیونی قرار گرفت و از آنان خواسته شد این خط تبلیغی را پررنگ کنند. به گفته او، در این خط رسانه‌ای، ایران به عنوان بازیگری غیرمسئول معرفی می‌شد که به نزدیکی اماکن مقدس در عربستان حمله کرده و ثبات منطقه را به خطر انداخته است. همچنین ادعا می‌شود به شبکه‌ها توصیه شده بود از دعوت تحلیلگرانی که از منظر ایران سخن می‌گویند خودداری کنند و حتی خبرنگاران و صداهای نزدیک به روایت ایرانی نیز از آنتن کنار گذاشته شوند.

در ادامه این مشاور عمران خان ادعا می‌کند که کنفرانس مطبوعاتی سفیر ایران در اسلام‌آباد نیز متوقف یا لغو شد تا امکان ارائه روایت رسمی تهران در آن مقطع به حداقل برسد. از نظر وی، کنار هم گذاشتن این عناصر، یعنی نشست‌های نظامی، آماده‌سازی افکار عمومی، خط‌دهی به تلویزیون‌ها، حذف صداهای همدل با ایران، و ممانعت از برگزاری نشست خبری سفیر ایران، نشان می‌دهد که ساخت قدرت پاکستان خود را نه برای یک مصالحه قریب‌الوقوع، بلکه برای تداوم جنگ و حتی احتمال جانبداری پررنگ‌تر آماده کرده بود.

با این حال، به گفته او، ناگهان ورق برگشت. در روایت این مشاور، آتش‌بس نه حاصل ابتکار مستقل پاکستان، بلکه نتیجه تغییری بود که در موضع آمریکا پدید آمد. او می‌گوید تا زمانی کوتاه پیش از اعلام آتش‌بس، در اسلام‌آباد این تصور وجود داشت که ترامپ همچنان به تشدید فشار و ادامه جنگ تمایل دارد و ایران نیز حاضر به عقب‌نشینی نخواهد شد. اما در ساعات پایانی، متنی از بیرون رسید و از رهبران پاکستان خواسته شد همان را به عنوان پیام رسمی منتشر کنند. از این منظر، دولت پاکستان به جای آنکه طراح اصلی آتش‌بس باشد، بیشتر در جایگاه دریافت‌کننده و اعلام‌کننده تصمیمی قرار گرفت که در جایی دیگر گرفته شده بود.

@Dideban_pakistan |

نکته مهم‌تر در این روایت، تردیدافکنی نسبت به اصل روایت رسمی درباره «میانجی‌گری موفق پاکستان» است. نامبرده این سوال را مطرح نموده است که آیا واقعاً پاکستان جنگ را متوقف کرده، یا صرفاً در لحظه‌ای که دیگران تصمیم به خروج از بحران گرفته بودند، فرصت یافته نام خود را در این میان برجسته کند. او تأکید می‌کند که اگر واقعاً اسلام‌آباد صاحب ابتکار بود، قاعدتاً نباید تا آخرین ساعات در حال آماده‌سازی فضای رسانه‌ای و امنیتی برای تداوم جنگ می‌بود.

بخش مهم دیگری از این ادعاها به نقش چین مربوط می‌شود. این مشاور عمران خان مدعی است که ایران اساساً به پاکستان اعتماد کامل نداشت و به اسلام‌آباد پیغام داده بود که اگر واقعاً قرار است مسیر تفاهم یا توقف جنگ جدی شود، باید چین وارد صحنه شود، زیرا پاکستان به تنهایی نمی‌تواند ضامن یک تفاهم پایدار باشد. او این نکته را نشانه‌ای از بی‌اعتمادی تهران به میانجی‌گری مستقل پاکستان می‌داند و مدعی است که اظهارات ساعات اخیر ترامپ که در آن نقش چین را در آتش‌بس پررنگ نموده است، همین برداشت را تقویت کرده است. در این چارچوب، پاکستان بیشتر یک واسطه فرعی بوده تا بازیگر اصلی.

در ادامه، این چهره نزدیک به عمران خان به تناقض‌های پس از اعلام آتش‌بس نیز اشاره می‌کند و می‌گوید هنوز جوهر توافق خشک نشده بود که حملات و تنش‌ها در برخی جبهه‌ها ادامه یافت و همین امر نشان داد آنچه به عنوان یک «دستاورد بزرگ دیپلماتیک» عرضه می‌شود، در واقع بسیار شکننده‌تر و مبهم‌تر از تبلیغات رسمی است. او همچنین استدلال می‌کند که ترامپ خود نیز به دلایل داخلی، اقتصادی و سیاسی به یک وقفه در جنگ نیاز داشت و همین نیاز آمریکا، بیش از هر چیز دیگر، زمینه توقف درگیری را فراهم کرد