اوپک، چهارپنجم پازل قیمت نفتسازمان کشورهای صادرکننده نفتOrganization of the Petroleum Exporting countries (*OPEC*) و یا اوپک یک کارتل و مجموعه بین المللی نفتی است که با همبستگی کشور های ایران، کویت، عراق، ونزوئلا و عربستان سعودی در سال ۱۳۳۹ شمسی (۱۹۶۰ میلادی) تشکیل شد.هدف اصلی از تشکیل اوپک، این بود که کشور های تولید کننده نفت سیاست های نفتی و میزان تولیدشان را با هم هماهنگ کنند تا از منافع خود دفاع کرده و به ثبات بازار و همچنین کنترل قیمت نفت (در جهت منافع کشور های عضو اوپک) کمک کنند.
حالا اهمیت اوپک (و سیاست هایی که در تولید و عرضه نفت وضع می کند) در تعیین قیمت نفت چقدر هست
طبق آخرین آمار اوپک، در سال ۲۰۲۵ کشور های عضو این سازمان با تولید حدود ۲۷.۸ میلیون بشکه نفت خام در روز ۳۷٪ از تولید نفت خام جهان را در اختیار داشته اند. از طرف دیگر، ذخایر نفتی اعضای اوپک حدود ۱.۲۴ تریلیون بشکه است که نزدیک به ۷۹٪ ذخایر نفت جهان را تشکیل می دهد.بنابراین اوپک با چنین سهم بزرگی از ذخایر و تولید جهانی، یکی از مهم ترین عوامل عرضه بازار نفت و در نتیجه تعیین قیمت نفت است؛ به طوری که کاهش یا افزایش تولید اعضای این کارتل می تواند میزان عرضه (یا همان توزیع نفت به وسیله خرید و فروش) در بازار را تغییر دهد و در کنار عوامل دیگر (مانند ذخایر تجاری و استراتژیک آمریکا) روی قیمت نفت اثر بگذارد.
مصداق تاریخی که نشان دهنده اهمیت "سیاست های اوپک" در تعیین قیمت است، بحران نفت ۱۹۷۳ می باشد. پس از شروع جنگ ۱۹۷۳ میان اعراب و رژیم صهیونیستی (که معروف به جنگ یوم کیپور هست) کشور های عربی عضو اوپک کاهش تولید و تحریم نفتی علیه آمریکا و برخی کشور های غربی (مانند هلند، دانمارک و ...) را در پیش گرفتند. اثر این اتفاق روی قیمت و نوسانات نفتی بسیار شدید بود؛ قیمت نفت اوپک که در: - اکتبر ۱۹۷۳ حدود ۴.۲۲ دلار (هر بشکه)- دسامبر به ۶.۸ دلار - و ژانویه ۱۹۷۴ به ۱۰.۸ دلار رسید. یعنی در حدود سه ماه، قیمت نفت حدودا ۱۵۵٪ افزایش پیدا کرد.این افزایش ۱۵۵ درصدی یعنی تصمیم های اعضای اوپک به دلیل سهم بالای آنها از تولید و ذخایر جهان می تواند تعادل عرضه و تقاضا را بر هم بزند و در مدت کوتاهی قیمت نفت را به‌شدت جا به جا کند.
با این اوصاف و اهمیت کشور های عضو اوپک جای تعجب ندارد که آمریکا، - عربستان سعودی را به "گاو شیرده خویش" تبدیل کند؛ - مادورو را از ونزوئلا بِرُباید؛ - ایران را با تحریم، محاصره و جنگ از بازار معاملات بیرون براند؛- به بهانه وجود تسلیحات شیمیایی، وارد عراق شود و درآمد حاصل از میادین نفتی عراق را تحت سیطره خود قرار دهد- و امارات را به یکی از نزدیک ترین متحدان و بازیگران همسو با سیاست های خود در خلیج فارس بدل کند...همه این اقدامات را می توان در یک هدف خلاصه کرد:حفظ سلطه بر سیاست های نفتی جهان و اثر گذاری بر قیمت نفت
به تکمیل جورچین! (پازل) قیمت نفت نزدیک می شویم اما ماجرا هنوز ادامه دارد...
محمد حیدری اِسبوئیمنابع: سازمان اوپک، اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)
فلر مدیا، رسانه مهندسی شیمی و نفت@feler_media
حالا اهمیت اوپک (و سیاست هایی که در تولید و عرضه نفت وضع می کند) در تعیین قیمت نفت چقدر هست
طبق آخرین آمار اوپک، در سال ۲۰۲۵ کشور های عضو این سازمان با تولید حدود ۲۷.۸ میلیون بشکه نفت خام در روز ۳۷٪ از تولید نفت خام جهان را در اختیار داشته اند. از طرف دیگر، ذخایر نفتی اعضای اوپک حدود ۱.۲۴ تریلیون بشکه است که نزدیک به ۷۹٪ ذخایر نفت جهان را تشکیل می دهد.بنابراین اوپک با چنین سهم بزرگی از ذخایر و تولید جهانی، یکی از مهم ترین عوامل عرضه بازار نفت و در نتیجه تعیین قیمت نفت است؛ به طوری که کاهش یا افزایش تولید اعضای این کارتل می تواند میزان عرضه (یا همان توزیع نفت به وسیله خرید و فروش) در بازار را تغییر دهد و در کنار عوامل دیگر (مانند ذخایر تجاری و استراتژیک آمریکا) روی قیمت نفت اثر بگذارد.
مصداق تاریخی که نشان دهنده اهمیت "سیاست های اوپک" در تعیین قیمت است، بحران نفت ۱۹۷۳ می باشد. پس از شروع جنگ ۱۹۷۳ میان اعراب و رژیم صهیونیستی (که معروف به جنگ یوم کیپور هست) کشور های عربی عضو اوپک کاهش تولید و تحریم نفتی علیه آمریکا و برخی کشور های غربی (مانند هلند، دانمارک و ...) را در پیش گرفتند. اثر این اتفاق روی قیمت و نوسانات نفتی بسیار شدید بود؛ قیمت نفت اوپک که در: - اکتبر ۱۹۷۳ حدود ۴.۲۲ دلار (هر بشکه)- دسامبر به ۶.۸ دلار - و ژانویه ۱۹۷۴ به ۱۰.۸ دلار رسید. یعنی در حدود سه ماه، قیمت نفت حدودا ۱۵۵٪ افزایش پیدا کرد.این افزایش ۱۵۵ درصدی یعنی تصمیم های اعضای اوپک به دلیل سهم بالای آنها از تولید و ذخایر جهان می تواند تعادل عرضه و تقاضا را بر هم بزند و در مدت کوتاهی قیمت نفت را به‌شدت جا به جا کند.
با این اوصاف و اهمیت کشور های عضو اوپک جای تعجب ندارد که آمریکا، - عربستان سعودی را به "گاو شیرده خویش" تبدیل کند؛ - مادورو را از ونزوئلا بِرُباید؛ - ایران را با تحریم، محاصره و جنگ از بازار معاملات بیرون براند؛- به بهانه وجود تسلیحات شیمیایی، وارد عراق شود و درآمد حاصل از میادین نفتی عراق را تحت سیطره خود قرار دهد- و امارات را به یکی از نزدیک ترین متحدان و بازیگران همسو با سیاست های خود در خلیج فارس بدل کند...همه این اقدامات را می توان در یک هدف خلاصه کرد:حفظ سلطه بر سیاست های نفتی جهان و اثر گذاری بر قیمت نفت
به تکمیل جورچین! (پازل) قیمت نفت نزدیک می شویم اما ماجرا هنوز ادامه دارد...
محمد حیدری اِسبوئیمنابع: سازمان اوپک، اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)فلر مدیا، رسانه مهندسی شیمی و نفت@feler_media۶