د
بخش سوم؛ بررسی روایات هر دو دسته: در این بخش به بررسی کل روایات مربوطه میپردازیم. اما برای دفع شبههی تفسیر به رأی، ابتدا به ذکر چند روایت کلیدی و جالب که بیانگر تقیه و وجوه کلام اهل بیت علیهم السلام در خصوص ماه رمضان و عید فطر است میپردازیم و سپس آن دو دسته از روایات متعارض را بررسی میکنیم. چند روایت کلیدی: روایت اول؛ که بیانگر نفرین منادی عرش پس از شهادت امام حسین علیه السلام است و ظاهرش دگرگونی هلال هاست:امام صادق علیه السلام فرمود: چنانچه حسین بن علی علیهما السلام با شمشیر زده شد و افتاد و سپس او را دوره کردند که سرش را ببرند، منادی ای از دل عرش ندا داد: «آگاه باشید! ای امت حیران گمراهِ بعد از پیامبرشان! خداوند شما را نه بر عید قربان و نه بر فطر موفق نگرداند» سپس امام صادق علیه السلام فرمود: «به خدا قسم به ناچار آنان توفيق نيافتند و توفيق نخواهند يافت تا زمانی كه (با ظهور امام زمان علیه السلام) برای خون حسین علیه السلام خون خواهی شود.» (کافی ۴- ۱۷۰- ۳، من لایحضره الفقيه ۲- ۱۷۵- ۲۰۵۹ ،وسائل الشیعه؛ج۱۰؛ص۲۹۶. البته در نسخهای دیگر در آخر روایت آمده: لِصَوْمٍ وَ لَا فِطْرٍ (نه بر روزه و نه فطر): علل الشرائع- ۳۸۹- ۲)
روایت دوم؛ که نقل دیگر همین مطلب از امام جواد علیه السلام است:اسماعیل گفت به امام جواد علیه السلام گفتم دربارهی روزه چه میفرمایید؟ چرا که همانا روایت شده آنها (=عامه) به هیچ وجه موفق به روزه نمیشوند. پس حضرت فرمود: «آگاه باش! به راستی که نفرین فرشتهای در حقشان مستجاب شده!» گفتم: چگونه فدایت شوم؟ حضرت فرمود: «همانا مردم وقتی امام حسین علیه السلام را کشتند خداوند تبارک و تعالی فرشته ای را مأمور کرد و او ندا داد: ای امت ستمکارِ قاتلِ خاندان پیامبر! خداوند شما را نه بر روزه و نه بر فطر موفق نکند!» (کافی ۴- ۱۶۹- ۱، علل الشرائع- ۳۸۹- ۱، وسائل الشیعه ج۱۰،ص۲۹۵)
🪶بیان:✓ظاهر روایت نشان میدهد که منظورش از عدم توفیق، همان عدم توان بر تعیینِ صحیح یکم ماه رمضان و عید فطر است که ناشی از دگرگونی هلال هاست و سید بن طاووس نیز از این دو روایت همین را برداشت کرده است. آنجا که گفته: «همانا برای ما از کتاب من لایحضره الفقیه روایت شده که هلال به خاطر عقوبت بر مردم در عید ماه رمضان و عید قربان پنهان شده است.» (إقبال الأعمال ج ۱، ص ۶) سپس روایت امام صادق علیه السلام را ذکر میکند. عبارت «الْأُمَّةُ الْمُتَحَيِّرَةُ الضَّالَّةُ بَعْدَ نَبِيِّهَا» هم اشاره به این دارد که این امت بعد از پیامبر صلی الله علیه و آله چون امام ندارند گمراه و متحیّرند و برای کشف یکم ماه رمضان و عید فطر در هنگام دگرگونی و مخفی شدن هلال ها امامی ندارند تا از او بپرسند، لذا گمراه میشوند و متحیّر میمانند و البته محاسبات عددمحوری هم نشان میدهد که این امتِ بی امام (چه سنی ها و چه شیعه های رها کننده امام) در تعیین یکم ماه رمضان، حداقل یک روز تأخیر دارند. البته این دو روایت صراحتی در مخفی شدن هلال یا دگرگونی هلال ماه رمضان و شوال یا ذی الحجة ندارد بلکه سخن دربارهی عدم توفیق این امت بر روزه و فطر (و یا قربان) است و میتواند به معنای این باشد که موفق به تکمیل روزه و تکمیل فطر نمیشوند نه اینکه روزِ روزه گرفتن و روزِ فطر گرفتنشان اصلاً با واقع یکی نمیشود؛ یعنی مثلاً روزه گرفتنشان غلط و شرعاً باطل است و افطارشان زودتر از وقت بوده و روزه شان را باطل میکند و چون وضوی صحیحی نمیگیرند نماز عید فطرشان نیز باطل است. و اگر تصادفًا عید فطر یا یکم ماه رمضانشان با واقع یکی شد هرگز موفق نمیشوند آن را به جای آورند؛ مثلاً به علت احکام غلط، مبطلات روزه انجام میدهند و یا زودتر از وقت، افطار میکنند و یا زکات فطره را صحیح حساب نکرده و به اهلش پرداخت نمیکنند و یا نماز عید و اعمال آن را صحیح انجام نمیدهند و یا در نهایت دچار بیماری و حادثه میشوند و توفیق از آنها سلب میگردد.✓البته در روایتی از امام صادق علیه السلام آمده که «برای کسی که به امام عصیان کند روزهای نیست» (دعائم الإسلام ج ۱، ص ۲۶۸) که میتواند منظورش همین باشد که هرکس به حق امام عصیان کند و امام نداشته باشد روزهاش اصلا حساب نمیشود پس نیازی نیست بگوییم عامه حتماً در تعیین یکم ماه اشتباه میکنند؛ چون همینکه امام ندارند یعنی روزهای هم ندارند ولو روز واقعی یکم ماه رمضان و فطر و قربان را دریابند.
ادامه دارد...
#فقه #احکام #فروع_دین #اصول_فقه #تأویل_احادیث #تقیه #رؤیت_محوری #عدد_محوری #روزه #فطر
بازگشت به فهرست مطالب@Hekmateshiei
۵:۵۱