د
روایاتی که نشان میدهد بعضی از امور باید بر اساس ماه واقعی انجام شود نه قرارداد:
روایت بیست و ششم؛ دستور به حجامت بر اساس واقعیت: امام رضا علیه السلام فرمود: «حجامت نکن مگر برای دوازده شب که از هلال میگذرد تا پانزده شب. پس همانا این برای بدنت سالم کنندهتر است. پس هرگاه ماه قمری ناقص شد حجامت نکن مگر اینکه ناچار به بیرون کردن خون شوی و این به خاطر آن است که خون با کم شدن هلال در بدن کم و با زیاد شدن آن زیاد میشود.» (رساله ذهبیه، م. نجف، ص ۵۴)
🪶بیان:✓در لسان عرب برای هر روز، آن را با دخول «لام» بر شبش تاریخ میزنند و استعمال «لاثنی عشر لیلة» (برای دوازده شب) درست مانند استعمال «للیلة» و «للیلتین» و «لثلاث لیال» هست که در روایات قبلی نشان داده شد و منظور از آن، «روز دوازدهم» است همانگونه که در روایت علی بن راشد روز آخر شعبان به صورت «للیلة بقیت من شعبان» تاریخ نگاری شد. از آنجا که منظور از هلال در اینجا هلال نو است، پس دستور امام، حجامت در دوازدهمین روز واقعی ماه قمری تا پانزدهم آن است که گاهی با قرارداد برابر بوده و گاهی یک روز جلوتر یا عقب تر است. ✓وقتی امام علت حکم را فرمودند لذا هر جا علت برقرار باشد دستور همین است؛ یعنی اگر ماه کامل باشد و هنوز ناقص نشده باشد میتوان حجامت کرد ولو امروز، روزِ نقصان ماه قمری یعنی شانزدهم بوده باشد. پس کلام امام آنجا که فرمود: «هرگاه ماه قمری ناقص شد پس حجامت نکن» اغلبی بوده و مطلق نیست؛ چون تجربه نشان داده گاهی اوقات، هلال ماه در روز شانزدهم کامل میشود، مگر اینکه بگوییم منظور امام، ماه قمری رایج به سبک عامه است که چون آن ها روز را برای شب آینده میدانند یک روز عقب هستند و روز شانزدهم واقعی، روز پانزدهم آنهاست. ✓ملاک در کمال هلال و یا نقصان آن پس از کمال، «رؤیت با چشم» است؛ زیرا برای مخاطبان امام، راه دیگری برای کشف کمال و نقصانِ پس از کمال نبود. به علاوه اینکه نقصانِ جزئیِ ابتداییِ پس از کمال، تغییر قابل توجهی در خون ایجاد نمیکند در حالی که هدف اصلی در این کلام، تغییر خون است و نقصان موثر، آن است که به حدی بوده باشد که با چشم دیده شود. پس ملاک در کمال و نقصان هلال، رؤیت با چشم است. البته این بیان هیچ ربطی به رؤیت محوری ندارد که آن جا سخن از تشخیص دخول ماه است و هیچ ملاکی برای شکل و نور و مساحت و زمان غیبوبت هلال در نظر گرفته نمیشود اما اینجا سخن از حجامت و کشف تغییرات هلال کامل، پس از رؤیت واضح آن در آسمان است. حاصل سخن آنکه این روایت نشان میدهد بعضی از امور مانند حجامت وابسته به واقع و اتفاق واقعی است و کاری با قرارداد ندارد.
روایت بیست و هفتم: امام باقر علیه السلام فرمود: «برای مرد، مکروه است که در اولین شب از ماه قمری و در وسط آن و در آخر آن آمیزش کند که همانا هرکس چنین کند، فرزند (از رحم مادر) مجنون بیرون میآید. آیا نمیبینی که مجنون، بیشتر در اول و وسط و آخر ماه دچار صرع میشود؟» و نیز فرمود: «هر کس ازدواج کند در حالی که قمر در عقرب است نیکی نمیبیند.» و فرمود: «هر کس در محاق ماه ازدواج کرد پس سقط فرزند را مسلم بداند.» (علل الشرایع ج ۲، ص ۵۱۴ و عيون أخبار الرضا عليه السلام ج ۱، ص ۲۸۸)
🪶بیان:✓پرواضح است که این آثار مثل جنون و صرع و سقط فرزند، نتیجه و اثر اتفاقات واقعی در عالم است و معنایی ندارد که قرارداد را عامل این اتفاقات بدانیم. یعنی جایگاه ماه نسبت به خورشید و زمین در بدن و مزاج انسان تاثیر گذاشته و موجب تغییرات و دگرگونی هایی می شود که در آن شرایط، بعضی از کارها مضراتی به دنبال خواهد داشت. مثلاً همانطور که در روایت قبل دیدیم در هنگام کمال ماه، خون در بدن زیاد میشود و در این روایت، جماع در این حالت را موجب جنون فرزند میداند. همچنین از انتهای روایت که صحبت از محاق کرده است می توان به روشنی فهمید که موضوع این روایت، واقع و اتفاقات واقعی است و کاری به قرارداد ندارد؛ زیرا محاق به حالتی گفته میشود که هلال ماه با چشم قابل رؤیت نیست و در یکی دو روز آخر ماه قمری اتفاق میافتد. البته منظور دیده نشدن به سبب ابر و غبار نیست بلکه منظور، دیده نشدن هلال به خاطر جایگاه ماه و کوچکی و نازکی هلال آن است.
ادامه دارد…
بازگشت به فهرست مطالب
#فقه #احکام #اصول_فقه #تقیه #رؤیت_محوری #عدد_محوری #روزه #فطر
@Hekmateshiei
روایاتی که نشان میدهد بعضی از امور باید بر اساس ماه واقعی انجام شود نه قرارداد: روایت بیست و ششم؛ دستور به حجامت بر اساس واقعیت: امام رضا علیه السلام فرمود: «حجامت نکن مگر برای دوازده شب که از هلال میگذرد تا پانزده شب. پس همانا این برای بدنت سالم کنندهتر است. پس هرگاه ماه قمری ناقص شد حجامت نکن مگر اینکه ناچار به بیرون کردن خون شوی و این به خاطر آن است که خون با کم شدن هلال در بدن کم و با زیاد شدن آن زیاد میشود.» (رساله ذهبیه، م. نجف، ص ۵۴)
🪶بیان:✓در لسان عرب برای هر روز، آن را با دخول «لام» بر شبش تاریخ میزنند و استعمال «لاثنی عشر لیلة» (برای دوازده شب) درست مانند استعمال «للیلة» و «للیلتین» و «لثلاث لیال» هست که در روایات قبلی نشان داده شد و منظور از آن، «روز دوازدهم» است همانگونه که در روایت علی بن راشد روز آخر شعبان به صورت «للیلة بقیت من شعبان» تاریخ نگاری شد. از آنجا که منظور از هلال در اینجا هلال نو است، پس دستور امام، حجامت در دوازدهمین روز واقعی ماه قمری تا پانزدهم آن است که گاهی با قرارداد برابر بوده و گاهی یک روز جلوتر یا عقب تر است. ✓وقتی امام علت حکم را فرمودند لذا هر جا علت برقرار باشد دستور همین است؛ یعنی اگر ماه کامل باشد و هنوز ناقص نشده باشد میتوان حجامت کرد ولو امروز، روزِ نقصان ماه قمری یعنی شانزدهم بوده باشد. پس کلام امام آنجا که فرمود: «هرگاه ماه قمری ناقص شد پس حجامت نکن» اغلبی بوده و مطلق نیست؛ چون تجربه نشان داده گاهی اوقات، هلال ماه در روز شانزدهم کامل میشود، مگر اینکه بگوییم منظور امام، ماه قمری رایج به سبک عامه است که چون آن ها روز را برای شب آینده میدانند یک روز عقب هستند و روز شانزدهم واقعی، روز پانزدهم آنهاست. ✓ملاک در کمال هلال و یا نقصان آن پس از کمال، «رؤیت با چشم» است؛ زیرا برای مخاطبان امام، راه دیگری برای کشف کمال و نقصانِ پس از کمال نبود. به علاوه اینکه نقصانِ جزئیِ ابتداییِ پس از کمال، تغییر قابل توجهی در خون ایجاد نمیکند در حالی که هدف اصلی در این کلام، تغییر خون است و نقصان موثر، آن است که به حدی بوده باشد که با چشم دیده شود. پس ملاک در کمال و نقصان هلال، رؤیت با چشم است. البته این بیان هیچ ربطی به رؤیت محوری ندارد که آن جا سخن از تشخیص دخول ماه است و هیچ ملاکی برای شکل و نور و مساحت و زمان غیبوبت هلال در نظر گرفته نمیشود اما اینجا سخن از حجامت و کشف تغییرات هلال کامل، پس از رؤیت واضح آن در آسمان است. حاصل سخن آنکه این روایت نشان میدهد بعضی از امور مانند حجامت وابسته به واقع و اتفاق واقعی است و کاری با قرارداد ندارد.
روایت بیست و هفتم: امام باقر علیه السلام فرمود: «برای مرد، مکروه است که در اولین شب از ماه قمری و در وسط آن و در آخر آن آمیزش کند که همانا هرکس چنین کند، فرزند (از رحم مادر) مجنون بیرون میآید. آیا نمیبینی که مجنون، بیشتر در اول و وسط و آخر ماه دچار صرع میشود؟» و نیز فرمود: «هر کس ازدواج کند در حالی که قمر در عقرب است نیکی نمیبیند.» و فرمود: «هر کس در محاق ماه ازدواج کرد پس سقط فرزند را مسلم بداند.» (علل الشرایع ج ۲، ص ۵۱۴ و عيون أخبار الرضا عليه السلام ج ۱، ص ۲۸۸)
🪶بیان:✓پرواضح است که این آثار مثل جنون و صرع و سقط فرزند، نتیجه و اثر اتفاقات واقعی در عالم است و معنایی ندارد که قرارداد را عامل این اتفاقات بدانیم. یعنی جایگاه ماه نسبت به خورشید و زمین در بدن و مزاج انسان تاثیر گذاشته و موجب تغییرات و دگرگونی هایی می شود که در آن شرایط، بعضی از کارها مضراتی به دنبال خواهد داشت. مثلاً همانطور که در روایت قبل دیدیم در هنگام کمال ماه، خون در بدن زیاد میشود و در این روایت، جماع در این حالت را موجب جنون فرزند میداند. همچنین از انتهای روایت که صحبت از محاق کرده است می توان به روشنی فهمید که موضوع این روایت، واقع و اتفاقات واقعی است و کاری به قرارداد ندارد؛ زیرا محاق به حالتی گفته میشود که هلال ماه با چشم قابل رؤیت نیست و در یکی دو روز آخر ماه قمری اتفاق میافتد. البته منظور دیده نشدن به سبب ابر و غبار نیست بلکه منظور، دیده نشدن هلال به خاطر جایگاه ماه و کوچکی و نازکی هلال آن است.
ادامه دارد…
بازگشت به فهرست مطالب
#فقه #احکام #اصول_فقه #تقیه #رؤیت_محوری #عدد_محوری #روزه #فطر
@Hekmateshiei
۱۹:۰۹