بازارسال شده از باشگاه علوم آزمایشگاهی پزشکی ایران
باعرض سلام و احترام خدمت همکاران گرامی
با اجازه تمامی بزرگان علم آزمایشگاه که در باشگاه علوم آزمایشگاهی پزشکی ایران حضور دارن...
با سلسه آموزش های مدیریت کیفیت در خدمت شما عزیزان هستم.
جلسه هشتم:
بند ۴-۷خدمات مشاوره ای*آزمایشگاه نباید خود را صرفاً محدود به گرفتن نمونه و ارائه عدد و رقم بداند. طبق استاندارد، آزمایشگاه موظف است فرآیندی تعریف کند تا با استفادهکنندگان از خدمات مانند پزشکان و بیماران در ارتباط باشد و به آنها مشاوره علمی بدهد.خیلی وقتها فکر میکنیم وظیفه آزمایشگاه فقط پذیرش نمونه و تحویل جوابه. اما این بند از استاندارد به ما یادآوری میکنه که آزمایشگاه یک مجموعه مشاورهای است. ما باید به پزشکان در انتخاب آزمون مناسب و تفسیر نتایج کمک کنیم.آزمایشگاه باید بتواند در موارد زیر توسط افراد با صلاحیت بالینی خدمات مشاوره ای ارائه دهد:الف: مشاوره در مورد انتخاب و درخواست منطقی آزمايش ها برای استفاده مؤثر از خدمات آزمايشگاهیمنظور از انتخاب و درخواست منطقی آزمایش این است که آزمایش مناسب برای تشخیص یک مشکل بالینی انتخاب شود و از درخواستهای غیرضروری، تکراری یا کمفایده جلوگیری شود. همچنین آزمایش باید در زمان مناسب و با رعایت شرایط صحیح انجام شود تا نتیجه آن قابل اعتماد و قابل استفاده در تصمیمگیری پزشکی باشد.اهمیت این موضوع در این است که اگر آزمایشها بدون منطق علمی درخواست شوند، ممکن است آزمایشهای غیرضروری انجام شود، هزینه اضافی به بیمار تحمیل گردد، از بیمار نمونهگیریهای بیمورد صورت گیرد و حتی نتایج گمراهکننده به دست آید که میتواند روند تشخیص و درمان را مختل کند. بنابراین هدف این بند استفاده مؤثر، علمی و اقتصادی از خدمات آزمایشگاهی است. در ادامه برای تفهیم این موضوع مثال هایی آورده می شود:1-پزشک برای بررسی دیابت آزمایش قند خون ناشتا درخواست میکند، اما بیمار ناشتا نیست. در این حالت آزمایشگاه میتواند توضیح دهد که انجام این آزمایش بدون رعایت ناشتایی ممکن است نتیجه قابل اعتماد نداشته باشد و باید شرایط ناشتایی رعایت شود یا در صورت لزوم آزمایش مناسب دیگری مانند HbA1c در نظر گرفته شود.2-برای بیمار سرپایی که یک روز قبل آزمایش CBC انجام داده و وضعیت بالینی او در حد مطلوب است و هیچ تغییری در وضعیت جسمانی اواتفاق نیوفتاده است، دوباره همان آزمایش درخواست میشود. آزمایشگاه میتواند یادآوری کند که تکرار آزمایش باید بر اساس نیاز بالینی انجام شود و انجام آزمایشهای تکراری بدون دلیل علمی ضرورت ندارد.3-بیماری با علائم عفونت ادراری مراجعه کرده است، اما آزمایشهای نامرتبط درخواست شده است. آزمایشگاه میتواند پیشنهاد دهد که برای تشخیص بالینی، آزمایش کامل ادرار و در صورت نیاز کشت ادرار درخواست شود.
4-برای یک بیمار در قالب چکاپ، تعداد زیادی آزمایش تخصصی مانند آزمایشهای هورمونی یا تومورمارکرها بدون اندیکاسیون مشخص درخواست شده است. آزمایشگاه میتواند توضیح دهد که بسیاری از این آزمایشها در غربالگری عمومی کاربرد ندارند و بهتر است آزمایشها به صورت هدفمند و بر اساس وضعیت بالینی انتخاب شوند.5-بیماری برای انجام پاپاسمیر ساده مراجعه میکند. با توجه به سن بیمار و دستورالعملهای جدید غربالگری، آزمایشگاه میتواند به او یا پزشک معالج مشاوره دهد که انجام همزمان آزمایش HPV (Co-testing) یا انجام آن به عنوان تست تکمیلی در صورت مشاهده تغییرات سلولی، چقدر در تشخیص زودهنگام سرطان دهانه رحم مؤثرتر است. همچنین اگر نتیجه پاپاسمیر در ردههای مبهم (مانند ASC-US) باشد، آزمایشگاه با پیشنهاد انجام تست HPV به عنوان مرحله تکمیلی، از انجام بیوپسیهای غیرضروری یا اضطراب بیمورد بیمار جلوگیری میکند.6-فردی با استرس زیاد، تنها دو روز بعد از یک رابطه جنسی پرخطر، به آزمایشگاه مراجعه میکند و درخواست آزمایش کامل بیماریهای مقاربتی (مثل HIV و هپاتیت) را دارد. در اینجا آزمایشگاه باید مشاوره بدهد که انجام آزمایشهای آنتیبادی در این فاصله زمانی کوتاه (دوره پنجره یا Window Period) منطقی نیست و نتیجه منفی کاذب خواهد بود. آزمایشگاه میتواند فرد را راهنمایی کند که یا از روشهای دقیقتر مثل PCR (در صورت ضرورت) استفاده کند و یا آزمایش را در زمان طلایی و پس از طی شدن دوره پنجره تکرار کند تا نتیجه معتبر باشد.
مدرس:بهاره اکبری بیرگانی
ممیز و مشاور استقرار سیستم مدیریت کیفیت در آزمایشگاه#مدیریتکیفیت#جلسههشتمپارت۱
با اجازه تمامی بزرگان علم آزمایشگاه که در باشگاه علوم آزمایشگاهی پزشکی ایران حضور دارن...
با سلسه آموزش های مدیریت کیفیت در خدمت شما عزیزان هستم.
جلسه هشتم:بند ۴-۷خدمات مشاوره ای*آزمایشگاه نباید خود را صرفاً محدود به گرفتن نمونه و ارائه عدد و رقم بداند. طبق استاندارد، آزمایشگاه موظف است فرآیندی تعریف کند تا با استفادهکنندگان از خدمات مانند پزشکان و بیماران در ارتباط باشد و به آنها مشاوره علمی بدهد.خیلی وقتها فکر میکنیم وظیفه آزمایشگاه فقط پذیرش نمونه و تحویل جوابه. اما این بند از استاندارد به ما یادآوری میکنه که آزمایشگاه یک مجموعه مشاورهای است. ما باید به پزشکان در انتخاب آزمون مناسب و تفسیر نتایج کمک کنیم.آزمایشگاه باید بتواند در موارد زیر توسط افراد با صلاحیت بالینی خدمات مشاوره ای ارائه دهد:الف: مشاوره در مورد انتخاب و درخواست منطقی آزمايش ها برای استفاده مؤثر از خدمات آزمايشگاهیمنظور از انتخاب و درخواست منطقی آزمایش این است که آزمایش مناسب برای تشخیص یک مشکل بالینی انتخاب شود و از درخواستهای غیرضروری، تکراری یا کمفایده جلوگیری شود. همچنین آزمایش باید در زمان مناسب و با رعایت شرایط صحیح انجام شود تا نتیجه آن قابل اعتماد و قابل استفاده در تصمیمگیری پزشکی باشد.اهمیت این موضوع در این است که اگر آزمایشها بدون منطق علمی درخواست شوند، ممکن است آزمایشهای غیرضروری انجام شود، هزینه اضافی به بیمار تحمیل گردد، از بیمار نمونهگیریهای بیمورد صورت گیرد و حتی نتایج گمراهکننده به دست آید که میتواند روند تشخیص و درمان را مختل کند. بنابراین هدف این بند استفاده مؤثر، علمی و اقتصادی از خدمات آزمایشگاهی است. در ادامه برای تفهیم این موضوع مثال هایی آورده می شود:1-پزشک برای بررسی دیابت آزمایش قند خون ناشتا درخواست میکند، اما بیمار ناشتا نیست. در این حالت آزمایشگاه میتواند توضیح دهد که انجام این آزمایش بدون رعایت ناشتایی ممکن است نتیجه قابل اعتماد نداشته باشد و باید شرایط ناشتایی رعایت شود یا در صورت لزوم آزمایش مناسب دیگری مانند HbA1c در نظر گرفته شود.2-برای بیمار سرپایی که یک روز قبل آزمایش CBC انجام داده و وضعیت بالینی او در حد مطلوب است و هیچ تغییری در وضعیت جسمانی اواتفاق نیوفتاده است، دوباره همان آزمایش درخواست میشود. آزمایشگاه میتواند یادآوری کند که تکرار آزمایش باید بر اساس نیاز بالینی انجام شود و انجام آزمایشهای تکراری بدون دلیل علمی ضرورت ندارد.3-بیماری با علائم عفونت ادراری مراجعه کرده است، اما آزمایشهای نامرتبط درخواست شده است. آزمایشگاه میتواند پیشنهاد دهد که برای تشخیص بالینی، آزمایش کامل ادرار و در صورت نیاز کشت ادرار درخواست شود.
4-برای یک بیمار در قالب چکاپ، تعداد زیادی آزمایش تخصصی مانند آزمایشهای هورمونی یا تومورمارکرها بدون اندیکاسیون مشخص درخواست شده است. آزمایشگاه میتواند توضیح دهد که بسیاری از این آزمایشها در غربالگری عمومی کاربرد ندارند و بهتر است آزمایشها به صورت هدفمند و بر اساس وضعیت بالینی انتخاب شوند.5-بیماری برای انجام پاپاسمیر ساده مراجعه میکند. با توجه به سن بیمار و دستورالعملهای جدید غربالگری، آزمایشگاه میتواند به او یا پزشک معالج مشاوره دهد که انجام همزمان آزمایش HPV (Co-testing) یا انجام آن به عنوان تست تکمیلی در صورت مشاهده تغییرات سلولی، چقدر در تشخیص زودهنگام سرطان دهانه رحم مؤثرتر است. همچنین اگر نتیجه پاپاسمیر در ردههای مبهم (مانند ASC-US) باشد، آزمایشگاه با پیشنهاد انجام تست HPV به عنوان مرحله تکمیلی، از انجام بیوپسیهای غیرضروری یا اضطراب بیمورد بیمار جلوگیری میکند.6-فردی با استرس زیاد، تنها دو روز بعد از یک رابطه جنسی پرخطر، به آزمایشگاه مراجعه میکند و درخواست آزمایش کامل بیماریهای مقاربتی (مثل HIV و هپاتیت) را دارد. در اینجا آزمایشگاه باید مشاوره بدهد که انجام آزمایشهای آنتیبادی در این فاصله زمانی کوتاه (دوره پنجره یا Window Period) منطقی نیست و نتیجه منفی کاذب خواهد بود. آزمایشگاه میتواند فرد را راهنمایی کند که یا از روشهای دقیقتر مثل PCR (در صورت ضرورت) استفاده کند و یا آزمایش را در زمان طلایی و پس از طی شدن دوره پنجره تکرار کند تا نتیجه معتبر باشد.
مدرس:بهاره اکبری بیرگانیممیز و مشاور استقرار سیستم مدیریت کیفیت در آزمایشگاه#مدیریتکیفیت#جلسههشتمپارت۱