نهر خیابانآب چشمه گیلاس پس از طی ۵۰ کیلومتری از سرچشمه خود و از دروازه قوچان وارد شهر مشهد می شد. شیندلر سیاح اروپایی که در اواسط دوره قاجار مامور کشیدن سیم تلگراف بین تهران و مشهد شده است، نوشته:«آب مشهد از چشمه گیلاس می آید، در این رودخانه ماهی های قزل آلای خوبی پیدا می شود.»اعتماد السلطنه در سال 1300ق. مقدار آب چشمه گیلاس را در اغلب فصول 10 سنگ ذکر کرده که کم و زیاد می شده است همچنین عبدالحمید مولوی در اوایل سده چهاردهم خورشیدی مقدار آب چشمه گیلاس را یکصد و سی زوج برآورد نموده است. www.mashhadEnc.ir
Mashhad Encyclopediaدانشنامه مشهدرسانه تخصصی هویت ، تاریخ مشهد@MashhadENC۱۸:۰۸
تصاویر هوایی سال ۱۳۶۰ از بلوارآزادی، جاده سنتو، بلوار سجاد و پارک ملت www.mashhadEnc.ir
Mashhad Encyclopediaدانشنامه مشهدرسانه تخصصی هویت ، تاریخ مشهد@mashhadEnc۵:۰۱
۵:۰۱
۵:۰۱
۵:۰۱
۵:۰۱
۵:۰۱
جیگی جیگی، ننه خانوممطربی که به واسطه ادب ، مورد عنایت امام رضا (ع) قرار گرفت .قسمت اولدهه ۳۰ و ۴۰ خورشیدی – مشهد مقدس
جيگي جيگي ننه خانم ،برخلاف نامش مرد بود. مردی با قامتي متوسط ، شانه های پهن ، صورتي استخواني و موهای بلند خرمایی رنگ ، چهره ای ژولیده كه برخی او را با دفي در دست به ياد دارند.
“جيگي جيگي ننه خانم” مسكني ويژه براي خود داشته كه در سطح شهر يگانه بود. اين سکونت گاه ويژه اتاقكي غار مانند در داخل كال (كانال )انتهاي كوچه نوغان جايي نزديك دبیرستان حاج تقی آقا بزرگ امروزی بود .همان افرادی که هنوز خاطرات حضور وی در مجالس مختلف شادی خود را به یاددارند براین امر هم صحه می گذارند که وی در ماه هاي محرم و صفر به احترام سوگواران حسيني از غار خود خارج نمي شد و ساز نمي زد .
ادامه دارد
www.mashhadEnc.ir
Mashhad Encyclopediaدانشنامه مشهد@mashhadEnc۹:۲۷
جیگی جیگی نه نه خانمقسمت دومهمچنین او ، احترام ویژه ای برای ساحت مقدس امام رضا(ع) قائل بود به گونه ای که هر روز پس از خروج از غار خود ابتدا به ثامن الحجج(ع) سلام می داد و سپس کار روزانه را آغاز می کرد.این حسن ادب و احترام جیکی جیکی به نمادها و مصادیق دینی و مذهبی تا بدانجا بود که بنا بر گفته برخی از روحانیون مشهدی، شامل آنها نیز می شده و «جیگی جیگی ننه خانوم» حتی با دیدن روحانیون نیز با مخفی کردن تنبکش دست از آوازه خوانی بر می داشت و پس از احوال پرسی و چاق سلامتی و عبور از آنان شروع به تنبک زنی و آوازه خوانی می کرد.
پنهان نماند که این تنبک زنی و آوازه خوانی وی به لهو و لعب نبود بلکه متاثر از صفای باطنی اش به منظور شادمان کردن مردم و با هدف امرار معاش صورت می گرفت و همین باعث می شد تا تنبک زنی و آوازه خوانی اش بر دل مردم بنشیند
ادامه دارد
Mashhad Encyclopediaدانشنامه مشهدرسانه تخصصی هویت ، تاریخ و گردشگری مشهد@mashhadEnc۹:۲۷
جیگی جیگی نه نه خانمقسمت سوممردم محله نوغان خوب به یاد دارند روزی را که به دلیل غیبت چند روزه این نوازنده با سرکشی از خانه اش با جسد بی جان او روبرو شدند.آنان با ديدن اين صحنه ، جنازه را به غسالخانه شهر كه در میدان طبرسی قرارداشت منتقل كردند. جنازه جیگی جیگی بدلیل مشخص نبودن بستگانش شبی در غسالخانه ماند و پس از آن با توجه به عدم مراجعه خویشاوندانش بنابر رسم آن دوران قرار شد توسط ماموران شهرداري در قبرستان گلشور كه قبرستان عمومي شهر بود ،به خاك سپرده شود.همزمان با انتقال جسد جیگی جیگی به سردخانه ؛ جنازه یکی از تجار معروف آن زمان مشهد ( احتمالا حاج حسن تاجر معروف و متمول شهر ) برای نگهداری شبانه به غسالخانه منتقل میکنند .صبح روز بعد خویشان آن مرد تاجر با حضور در غسالخانه جنازه را تحویل گرفته وبرای انجام مراسم ابتدا راهی خانه و سپس حرم مطهر برای دفن می شوند .از سوی دیگر کارگران شهرداری نیز جنازه جیگی جیگی را برداشته و برای دفن به قبرستان عمومی شهر می برند و چون وی آشنایی نداشته مراسم کفن ودفن به سرعت انجام می شود.
ادامه دارد
Mashhad Encyclopediaدانشنامه مشهد@mashhadEnc۹:۲۷
جیگی جیگی، ننه خانوممطربی که به واسطه ادب ، مورد عنایت امام رضا (ع) قرار گرفت .قسمت اولدهه ۳۰ و ۴۰ خورشیدی – مشهد مقدس
جيگي جيگي ننه خانم ،برخلاف نامش مرد بود. مردی با قامتي متوسط ، شانه های پهن ، صورتي استخواني و موهای بلند خرمایی رنگ ، چهره ای ژولیده كه برخی او را با دفي در دست به ياد دارند.
“جيگي جيگي ننه خانم” مسكني ويژه براي خود داشته كه در سطح شهر يگانه بود. اين سکونت گاه ويژه اتاقكي غار مانند در داخل كال (كانال )انتهاي كوچه نوغان جايي نزديك دبیرستان حاج تقی آقا بزرگ امروزی بود .همان افرادی که هنوز خاطرات حضور وی در مجالس مختلف شادی خود را به یاددارند براین امر هم صحه می گذارند که وی در ماه هاي محرم و صفر به احترام سوگواران حسيني از غار خود خارج نمي شد و ساز نمي زد .
ادامه دارد
www.mashhadEnc.ir
Mashhad Encyclopediaدانشنامه مشهد@mashhadEnc۹:۲۸
جیگی جیگی نه نه خانمقسمت دومهمچنین او ، احترام ویژه ای برای ساحت مقدس امام رضا(ع) قائل بود به گونه ای که هر روز پس از خروج از غار خود ابتدا به ثامن الحجج(ع) سلام می داد و سپس کار روزانه را آغاز می کرد.این حسن ادب و احترام جیکی جیکی به نمادها و مصادیق دینی و مذهبی تا بدانجا بود که بنا بر گفته برخی از روحانیون مشهدی، شامل آنها نیز می شده و «جیگی جیگی ننه خانوم» حتی با دیدن روحانیون نیز با مخفی کردن تنبکش دست از آوازه خوانی بر می داشت و پس از احوال پرسی و چاق سلامتی و عبور از آنان شروع به تنبک زنی و آوازه خوانی می کرد.
پنهان نماند که این تنبک زنی و آوازه خوانی وی به لهو و لعب نبود بلکه متاثر از صفای باطنی اش به منظور شادمان کردن مردم و با هدف امرار معاش صورت می گرفت و همین باعث می شد تا تنبک زنی و آوازه خوانی اش بر دل مردم بنشیند
ادامه دارد
Mashhad Encyclopediaدانشنامه مشهدرسانه تخصصی هویت ، تاریخ و گردشگری مشهد@mashhadEnc۹:۲۸
جیگی جیگی نه نه خانمقسمت سوممردم محله نوغان خوب به یاد دارند روزی را که به دلیل غیبت چند روزه این نوازنده با سرکشی از خانه اش با جسد بی جان او روبرو شدند.آنان با ديدن اين صحنه ، جنازه را به غسالخانه شهر كه در میدان طبرسی قرارداشت منتقل كردند. جنازه جیگی جیگی بدلیل مشخص نبودن بستگانش شبی در غسالخانه ماند و پس از آن با توجه به عدم مراجعه خویشاوندانش بنابر رسم آن دوران قرار شد توسط ماموران شهرداري در قبرستان گلشور كه قبرستان عمومي شهر بود ،به خاك سپرده شود.همزمان با انتقال جسد جیگی جیگی به سردخانه ؛ جنازه یکی از تجار معروف آن زمان مشهد ( احتمالا حاج حسن تاجر معروف و متمول شهر ) برای نگهداری شبانه به غسالخانه منتقل میکنند .صبح روز بعد خویشان آن مرد تاجر با حضور در غسالخانه جنازه را تحویل گرفته وبرای انجام مراسم ابتدا راهی خانه و سپس حرم مطهر برای دفن می شوند .از سوی دیگر کارگران شهرداری نیز جنازه جیگی جیگی را برداشته و برای دفن به قبرستان عمومی شهر می برند و چون وی آشنایی نداشته مراسم کفن ودفن به سرعت انجام می شود.
ادامه دارد
Mashhad Encyclopediaدانشنامه مشهد@mashhadEnc۹:۲۸
جیگی جیگی نه نه خانمقسمت چهارم(پایانی)بستگان آن تاجر پس از انجام مراسم خداحافظی جنازه با منزل و انتقال وی به حرم مطهر برای گذاشتن او در آرامگاه ابدی از پیش خریداری شده در کنج ایوان طلا به منظور وداع آخر ؛ كفن را از روي صورت او پس مي زنند اما به صحنه ای غیر قابل باور روبرو می شوند. آنان می بینند جنازه اي كه تاکنون به عنوان پدر حمل می کردند جنازه “جيگي جيگي ننه خانم” است .اين افراد ابتدا به گلشور مراجعه مي كنند و وقتي از دفن پدر خود مطلع می شوند تنها راه را گرفتن مجوز نبش قبر از مراجع تقلید حاضر در مشهد می یابند.برهمین اساس به سراغ آيات عظام سبزواری و میلانی مي روند اما هر دوي اين بزرگواران با خواسته آنان مخالفت کرده و می گویند دفن جیگی جیگی در حرم خواست خدا و امام رضا(ع) بوده است و بدین گونه اين مطرب بدون خانواده براي هميشه در ایوان شمالی صحن انقلاب که به ایوان عباسی شهرت دارد، ساکن شد.
تمام
Mashhad Encyclopediaدانشنامه مشهدرسانه تخصصی هویت ، تاریخ و گردشگری مشهد@mashhadEnc۱۳:۳۶
تصاویری دیده نشده از شادی مردم مشهد پس از بازگشت امام خمینی (ره) به میهن عکس: محمدرضا عطاییwww.mashhadEnc.ir
Mashhad Encyclopediaدانشنامه مشهدرسانه تخصصی هویت ، تاریخ و گردشگری مشهد@mashhadEnc۱۶:۱۹
آیا فردوسی شیعه بوده؟!
توضیحات دقیق دکتر جلال خالقی مطلق در رابطه با دین و مذهب بزرگترین سرایندهی پارسی گو
حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی (زادهٔ ۳۲۹ ه.ق، ۳۱۹ ه.خ - درگذشتهٔ پیش از ۴۱۱ ه.ق، ۳۹۷ ه.خ در توس خراسان)، سخنسرای نامی ایران و سرایندهٔ شاهنامه حماسهٔ ملی ایرانیان. او را بزرگترین سرایندهٔ پارسیگو دانستهاند. نام و آوازه فردوسی در همه جای جهان شناخته و ستوده شده است. شاهنامهٔ فردوسی به بسیاری از زبانهای زنده جهان برگردانده شده است.
www.mashhadEnc.irMashhad Encyclopediaدانشنامه مشهدرسانه تخصصی هویت ، تاریخ و گردشگری مشهد@mashhadEnc
توضیحات دقیق دکتر جلال خالقی مطلق در رابطه با دین و مذهب بزرگترین سرایندهی پارسی گو
حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی (زادهٔ ۳۲۹ ه.ق، ۳۱۹ ه.خ - درگذشتهٔ پیش از ۴۱۱ ه.ق، ۳۹۷ ه.خ در توس خراسان)، سخنسرای نامی ایران و سرایندهٔ شاهنامه حماسهٔ ملی ایرانیان. او را بزرگترین سرایندهٔ پارسیگو دانستهاند. نام و آوازه فردوسی در همه جای جهان شناخته و ستوده شده است. شاهنامهٔ فردوسی به بسیاری از زبانهای زنده جهان برگردانده شده است.
www.mashhadEnc.ir
Mashhad Encyclopediaدانشنامه مشهدرسانه تخصصی هویت ، تاریخ و گردشگری مشهد@mashhadEnc۷:۵۸
منم بندهی اهل بیت نبی/ستایندهی خاک و پای وصیحکیم این جهان را چو دریا نهاد/برانگیخته موج ازو تندبادچو هفتاد کشتی برو ساخته/همه بادبانها برافراختهیکی پهن کشتی بسان عروس/بیاراسته همچو چشم خروسمحمد بدو اندرون با علی/همان اهل بیت نبی و ولیخردمند کز دور دریا بدید/کرانه نه پیدا و بن ناپدیدبدانست کو موج خواهد زدن/کس از غرق بیرون نخواهد شدنبه دل گفت اگر با نبی و وصی/شوم غرقه دارم دو یار وفیهمانا که باشد مرا دستگیر/خداوند تاج و لوا و سریرخداوند جوی می و انگبین/همان چشمهی شیر و ماء معیناگر چشم داری به دیگر سرای/به نزد نبی و علی گیر جایگرت زین بد آید گناه منست/چنین است و این دین و راه منستبرین زادم و هم برین بگذرم/چنان دان که خاک پی حیدرمدلت گر به راه خطا مایلست/ترا دشمن اندر جهان خود دلستنباشد جز از بیپدر دشمنش/که یزدان به آتش بسوزد تنشهر آنکس که در جانش بغض علیست/ازو زارتر در جهان زار کیستنگر تا نداری به بازی جهان/نه برگردی از نیک پی همرهانهمه نیکی ات باید آغاز کرد/چو با نیکنامان بوی همنورداز این در سخن چند رانم همی/همانا کرانش ندانم همی
www.mashhadEnc.irMashhad Encyclopediaدانشنامه مشهدرسانه تخصصی هویت ، تاریخ و گردشگری مشهد@mashhadEnc
www.mashhadEnc.ir
Mashhad Encyclopediaدانشنامه مشهدرسانه تخصصی هویت ، تاریخ و گردشگری مشهد@mashhadEnc۷:۵۹
تصویری از قبل و بعد از تخریب و تعرض به مجموعه تاریخی و هویتی آب انبار ؛ مسجد و دکان های گذر تاریخی آیت الله تاریخی محله سرشور
"دانشنامه مشهد" رسانه تخصصی هویت و فرهنگ مشهد Mashhad ENCyclopedia @mashhadenc
"دانشنامه مشهد" رسانه تخصصی هویت و فرهنگ مشهد Mashhad ENCyclopedia @mashhadenc۱۴:۳۴
تخریب یک اثر تاریخی دیگر در شهر مشهد متاسفانه در اثر بیتدبیری و سهل انگاری شهرداری و میراث فرهنگی مشهد ؛ آب انبار تاریخی و هویتی گذر تاریخی آیت الله خامنه ای محله سرشور تخریب شد .
ظاهرا این کار توسط کسی که ادعای مالکیت آنرا داره جهت احداث مغاره صورت گرفته اینکه این فرد چند روزه داره این آب انبار و پله و انباره و طاق های آنرا تخریب و با خاک پر میکند و در و پنجره تاریخی این بنا رو برداشته و در رول آپ نصب کرده و شهرداری و میراث فرهنگی عکس العملی نشون ندادند جای تعجب دارد؟!!
ظاهرا شورای محله قبلی و دفتر تسهیلگری ملغی شده، مصوبه ای جهت بازسازی و احیای این بنای تاریخی داشتند و این مجموعه تاریخی ( مسجد ؛ آب انبار و مغازه ها) ثبت میراث فرهنگی نیز بوده است
"دانشنامه مشهد" رسانه تخصصی هویت و فرهنگ مشهد Mashhad ENCyclopedia @mashhadenc
ظاهرا این کار توسط کسی که ادعای مالکیت آنرا داره جهت احداث مغاره صورت گرفته اینکه این فرد چند روزه داره این آب انبار و پله و انباره و طاق های آنرا تخریب و با خاک پر میکند و در و پنجره تاریخی این بنا رو برداشته و در رول آپ نصب کرده و شهرداری و میراث فرهنگی عکس العملی نشون ندادند جای تعجب دارد؟!!
ظاهرا شورای محله قبلی و دفتر تسهیلگری ملغی شده، مصوبه ای جهت بازسازی و احیای این بنای تاریخی داشتند و این مجموعه تاریخی ( مسجد ؛ آب انبار و مغازه ها) ثبت میراث فرهنگی نیز بوده است
"دانشنامه مشهد" رسانه تخصصی هویت و فرهنگ مشهد Mashhad ENCyclopedia @mashhadenc۱۴:۳۵
دانشنامه مشهد تخریب یک اثر تاریخی دیگر در شهر مشهد متاسفانه در اثر بیتدبیری و سهل انگاری شهرداری و میراث فرهنگی مشهد ؛ آب انبار تاریخی و هویتی گذر تاریخی آیت الله خامنه ای محله سرشور تخریب شد . ظاهرا این کار توسط کسی که ادعای مالکیت آنرا داره جهت احداث مغاره صورت گرفته اینکه این فرد چند روزه داره این آب انبار و پله و انباره و طاق های آنرا تخریب و با خاک پر میکند و در و پنجره تاریخی این بنا رو برداشته و در رول آپ نصب کرده و شهرداری و میراث فرهنگی عکس العملی نشون ندادند جای تعجب دارد؟!! ظاهرا شورای محله قبلی و دفتر تسهیلگری ملغی شده، مصوبه ای جهت بازسازی و احیای این بنای تاریخی داشتند و این مجموعه تاریخی ( مسجد ؛ آب انبار و مغازه ها) ثبت میراث فرهنگی نیز بوده است "دانشنامه مشهد" رسانه تخصصی هویت و فرهنگ مشهد Mashhad ENCyclopedia @mashhadenc
تخریب یک اثر تاریخی دیگر در شهر مشهد متاسفانه در اثر بیتدبیری و سهل انگاری شهرداری و میراث فرهنگی مشهد ؛ آب انبار تاریخی و هویتی گذر تاریخی آیت الله خامنه ای محله سرشور تخریب شد . ظاهرا این کار توسط کسی که ادعای مالکیت آنرا داره جهت احداث مغاره صورت گرفته اینکه این فرد چند روزه داره این آب انبار و پله و انباره و طاق های آنرا تخریب و با خاک پر میکند و در و پنجره تاریخی این بنا رو برداشته و در رول آپ نصب کرده و شهرداری و میراث فرهنگی عکس العملی نشون ندادند جای تعجب دارد؟!! ظاهرا شورای محله قبلی و دفتر تسهیلگری ملغی شده، مصوبه ای جهت بازسازی و احیای این بنای تاریخی داشتند و این مجموعه تاریخی ( مسجد ؛ آب انبار و مغازه ها) ثبت میراث فرهنگی نیز بوده است "دانشنامه مشهد" رسانه تخصصی هویت و فرهنگ مشهد Mashhad ENCyclopedia @mashhadenc
آب انبار و مسجد علی ؛ مجموعه ای ۱۵۰ ساله از بناهای تاریخی و هویتی شهر مشهد است که در گذر تاریخی آیت الله سید جواد خامنه ای است.
آبانبار درست زیر زمین مسجد قرار داشت. سقفش گنبدی شیبدار بود که با هشت پله به حوضچه آب وصل میشد. حوضچه هم مربع کوچک آجری بود با یک شیر آب. سر شیر آب از آن برنجیهای بزرگ قدیمی بود.
فضای اندکی هم برای ایستادن در صف آب وجود داشت. فضایی که کَفش با آجر پوشیده شده بود و با پلهها یک جنس بود.
مخزن آبانبار تشکری با همان هشت پله هم هیچوقت آبش در زمستان یخ نزد. این مخزن درست پشت حوضچه قرار داشت و با یک لوله به شیرآب وصل میشد و همیشه داخل آن را با یخ پر میکردند.
این یخها هم حاصل یخ زدن آب باران و چشمههای جاری در جویهای اطراف بود یا یخ یخبندیهای شهر. البته طوری طراحی شده بود که آب باران هم قبل از یخ بستن به داخل آن نفوذ میکرد.
محل وضو۶۰ سال قبل، یعنی زمانیکه هنوز مسجد «علی (ع)» بالای آبانبار خراب نشده بود؛ قبل از بلند شدن صدای اذان خادم، در راسته این خیابان، حجرهها بسته میشد.
کاسبها پله آبانبار تشکری را پایین میرفتند، وضو میگرفتند و خودشان را به نماز جماعت مسجد میرساندند،
از این آبانبار هم روزی حدود ۸۰ خانوار بهره میبردند. البته سقاهایی هم در کوچه فعال بودند که آب را از این آبانبار برای پولدارهای محل میبردند.
"دانشنامه مشهد" رسانه تخصصی هویت و فرهنگ مشهد Mashhad ENCyclopedia @mashhadenc
آبانبار درست زیر زمین مسجد قرار داشت. سقفش گنبدی شیبدار بود که با هشت پله به حوضچه آب وصل میشد. حوضچه هم مربع کوچک آجری بود با یک شیر آب. سر شیر آب از آن برنجیهای بزرگ قدیمی بود.
فضای اندکی هم برای ایستادن در صف آب وجود داشت. فضایی که کَفش با آجر پوشیده شده بود و با پلهها یک جنس بود.
مخزن آبانبار تشکری با همان هشت پله هم هیچوقت آبش در زمستان یخ نزد. این مخزن درست پشت حوضچه قرار داشت و با یک لوله به شیرآب وصل میشد و همیشه داخل آن را با یخ پر میکردند.
این یخها هم حاصل یخ زدن آب باران و چشمههای جاری در جویهای اطراف بود یا یخ یخبندیهای شهر. البته طوری طراحی شده بود که آب باران هم قبل از یخ بستن به داخل آن نفوذ میکرد.
محل وضو۶۰ سال قبل، یعنی زمانیکه هنوز مسجد «علی (ع)» بالای آبانبار خراب نشده بود؛ قبل از بلند شدن صدای اذان خادم، در راسته این خیابان، حجرهها بسته میشد.
کاسبها پله آبانبار تشکری را پایین میرفتند، وضو میگرفتند و خودشان را به نماز جماعت مسجد میرساندند،
از این آبانبار هم روزی حدود ۸۰ خانوار بهره میبردند. البته سقاهایی هم در کوچه فعال بودند که آب را از این آبانبار برای پولدارهای محل میبردند.
"دانشنامه مشهد" رسانه تخصصی هویت و فرهنگ مشهد Mashhad ENCyclopedia @mashhadenc۱۷:۲۲