- نخست، زیرا طائب تا حد زیادی در سایه مانده بود. او به عنوان یکی از نزدیکترین چهرهها به [آیتالله]مجتبی خامنهای شناخته میشد و همواره گمانهزنیهایی وجود داشت که دوباره نقشی در سازمان اطلاعات سپاه پاسداران - نهادی که بیش از یک دهه ریاست آن را بر عهده داشت - ایفا میکند.
- این موضوع به ویژه با توجه به ناکامیهای امنیتی خارقالعادهای که ایران در سالهای اخیر متحمل شده و در طول جنگ به طرز چشمگیری آشکار و تشدید شدهاند، اهمیت دوچندانی پیدا میکرد.
- با این حال، مجتبی خامنهای اکنون طائب را نه به سازمان اطلاعات سپاه، بلکه به رهبری بسیج بازگردانده است. و متن حکم انتصاب او نشان میدهد که مأموریت جدیدش واقعاً چه میتواند باشد.
- به طائب دستور داده شده است که «شبکه اطلاعاتی مردمی» را تقویت کند، آموزش و مهارتها را گسترش دهد، از فناوریهای جدید استفاده کند و یک واکنش «مردمبنیان» در برابر تهدیدات دشمن توسعه دهد. این حکم همچنین خواستار بسیج بیشتر شبکههای بسیج در میان گروههای اجتماعی مختلف و در محلات شده و بهصراحت مسجد را در مرکز فعالیتهای محلی آنها قرار میدهد.
- در مجموع، این فراتر از نقش سنتی بسیج به عنوان یک نیروی ذخیره یا بسیجکننده تودهها به نظر میرسد.
- به نظر من، آنچه در حال شکلگیری است، تلاشی برای خرد کردن و دقیقتر کردن اطلاعات و امنیت داخلی است: پیشبردن جمعآوری اطلاعات، کشف و هشدار زودهنگام به عمق محلات، شبکههای اجتماعی محلی و مساجد، و اتصال نزدیکتر این ساختارهای مردمی به دستگاه رسمی امنیتی.
- به زبان ساده، به نظر میرسد ایده این است که فاصله بین خیابان و سرویسهای اطلاعاتی کوتاهتر شود.
- این برداشت در میان تحلیلگران ایرانی نیز در حال شکلگیری است: طائب به طور غیرعادی برای چنین مأموریتی مناسب است زیرا او در نقطه تلاقی سه جهان قرار دارد: بسیج، اطلاعات و حلقه داخلی رهبر معظم انقلاب.
- او پیشتر فرماندهی بسیج را بر عهده داشته است. سپس بیش از یک دهه ریاست سازمان اطلاعات سپاه را بر عهده داشت. و رابطه شخصی طولانیمدت او با مجتبی خامنهای به طور گسترده مستند شده است.
- این ترکیب پس از جنگی که در آن نفوذ، شبکههای پنهان، خرابکاری و ناکامیهای اطلاعاتی به یکی از آسیبپذیرترین نقاط جمهوری اسلامی تبدیل شد، اهمیت دارد.
- به جای تکیه صرف بر آژانسهای اطلاعاتی که از بالا به پایین عمل میکنند، تهران ممکن است اکنون در تلاش باشد تا چیزی توزیعشدهتر بسازد: مسجد، محله، شبکه بسیج، فناوری و اطلاعات حرفهای که همگی در یک اکوسیستم امنیتی واحد تغذیه میکنند.
- همانطور که ناظران ایرانی خاطرنشان میکنند، این رویکرد، ایده قدیمیتری را که توسط امام خمینی ترویج شده بود، تداعی میکند: که خود شهروندان عادی باید در حفاظت از نظام مشارکت کنند و عملاً بخشی از یک شبکه اطلاعاتی گسترده در سراسر جامعه شوند.
یک سوال بیپاسخ نیز وجود دارد:- طائب اکنون ممکن است رسماً رئیس بسیج باشد، اما این لزوماً به ما نمیگوید که نقش امنیتی او تا چه حد است. نمیتوان رد کرد که او همچنان بر سازمان اطلاعاتی که زمانی رهبری آن را بر عهده داشت، نفوذ غیررسمی اعمال میکند، به ویژه با توجه به رابطهاش با رهبر عالی جدید. اگر چنین باشد، انتصاب او جذابتر نیز میشود.
- طائب عملاً در نقطه اتصال بین ماشین اطلاعاتی رسمی ایران و یکی از عمیقترین شبکههای مردمی این کشور قرار میگیرد - خیابان را به دولت و محله را به مرکز امنیتی متصل میکند.
- این شاید در نهایت، اهمیت واقعی بازگشت او باشد.
۱.۵K
۱۶:۱۷