ا
مقاله موسسه امنیتی علم و امنیت بینالملل (ISIS) با عنوان: گزارش تصویری جامع از سایتهای مرتبط با غنیسازی هستهای، پس از آتشبس آوریل/بخش اول
پس از آتشبسی که در اوایل آوریل ۲۰۲۶ میان ایران، ایالات متحده و اسرائیل برقرار شد، ما به پایش سایتهای کلیدی مرتبط با برنامه هستهای ایران ادامه دادهایم. در این گزارش، نگاهی دقیق به سایتهای کلیدی مرتبط با غنیسازی اورانیوم میاندازیم که شامل اصفهان، فردو و نطنز، دو تأسیسات مجزای تونلی کوهستانی در جنوب سایت نطنز، و همچنین سایتهای تولید سانتریفیوژ میشود. چندین مورد از این سایتها نشانههایی از فعالیت داشتهاند. اگرچه فعالیت قابل مشاهده در تصاویر ماهوارهای قطعی نیست، اما در مجموع موارد زیر را نشان میدهند:
- هیچ مدرکی مبنی بر انجام هرگونه غنیسازی اورانیوم وجود ندارد و برنامه سانتریفیوژ همچنان منهدم شده باقی مانده است. با این وجود، نیاز به برچیدن قابل راستیآزمایی یا غیرفعالسازی بیشتر تأسیسات غنیسازی باقیماندهٔ ایران، بستن تونل کوه پیکاکس (Pickaxe) و سایر سایتهای زیرزمینی، و حذف یا کاهش خلوص ده تن اورانیوم غنیشده، از جمله حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصد غنیشده، کماکان وجود دارد.- ایران به طور کلی از برنامه غنیسازی خود دست نکشیده است.- گمان میرود که تأسیسات زیرزمینی غنیسازی سوخت نطنز (FEP) حاوی اورانیوم غنیشده باشد و ممکن است سانتریفیوژهای سالم، قطعات و تجهیزات را در خود جای داده باشد، اما در حال حاضر به دلیل حملات مارس ۲۰۲۶ به ورودیها، قابل دسترسی نیست.- به نظر میرسد ذخایر اورانیوم غنیشده، از جمله اورانیوم با غنای ۶۰ درصد، هنوز در تأسیسات زیرزمینی اصفهان، نطنز و فردو محبوس شدهاند. تمام ورودیهای تونلها در اصفهان، فردو و نطنز که پیش از مارس ۲۰۲۶ مسدود شده بودند، همچنان مسدود هستند. آخرین تونل یادشده در سال ۲۰۰۷ ساخته شده بود و در اوایل ماههای پس از حملات ژوئن مسدود گردید که این موضوع نگرانیهایی را در مورد محتوای فعلی آن ایجاد میکند.- مجموعه تونلی بزرگ معروف به «کوه پیکاکس» تا حد زیادی قابل دسترس و باز است و ساختوساز در آن ادامه دارد؛ ارزیابی نمیشود که این مجموعه دارای تأسیسات آماده بهرهبرداری باشد. گمان نمیرود که حاوی ذخایر اورانیوم غنیشده باشد.- سایتهای تولید سانتریفیوژ در سطح زمین همچنان منهدم شدهاند و هیچ نشانهای از بازسازی دیده نمیشود.- سایر داراییهای مرتبط با غنیسازی ممکن است دسترسیپذیرتر باشند؛ آسیب محدود واردشده به سایت پشتیبانی فردو به نظر نامتناسب با اهمیت آن میرسد و فعالیت فعلی در اطراف این سایت پشتیبانی زیاد به نظر میرسد. وضعیت یک ساختمان غنیسازی برنامهریزیشده در این سایت که تخمین زده میشود شامل دو آبشار (کاسکید) باشد، نامشخص باقی مانده است، اگرچه یکی از این آبشارها برای جداسازی عمدتاً ایریدیوم یا تلوریم در نظر گرفته شده بود. اما اگر هگزا فلوراید ایریدیوم و هگزا فلوراید تلوریم هنوز وارد آبشارهای سانتریفیوژ نشده باشند، میتوان از این آبشارها برای غنیسازی اورانیوم استفاده کرد.- با توجه به امتناع مداوم ایران از ارائه اطلاعات مورد نیاز در مورد ذخایر اورانیوم غنیشده خود یا اجازه دسترسی آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) به سایتهای مرتبط با غنیسازی، از جمله محل اورانیوم غنیشده، موجودی سانتریفیوژها و تجهیزات مرتبط، آژانس تا حد زیادی به تصاویر ماهوارهای متکی است. با این حال، بر خلاف کره شمالی، در مورد ایران، آژانس به ندرت ارزیابیهای خود را از تصاویر گزارش میکند، همانطور که در گزارشهای کوتاه پادمانهای NPT و راستیآزمایی برجام که این هفته به شورای حکام ارائه شد، مشهود است. توصیه ما این است که شورای حکام به آژانس دستور دهد اطلاعات بیشتری را در مورد فعالیتهای ایران که در سایتهای هستهای مشاهده میشود به کشورهای عضو گزارش کند، به ویژه در مورد بازیابی تجهیزات و اورانیوم غنیشده از سایتهای منهدمشده، مکانهای احتمالی فعلی اورانیوم غنیشده یا انحراف آن مواد، و وضعیت سایتهای تسلیحات هستهای و سایر داراییهای کلیدی. در اینجا باید به خاطر داشت که معیار تعیینشده برای ایران توسط قطعنامههای تحریمی فعلی شورای امنیت سازمان ملل، تعلیق همه فعالیتهای غنیسازی، از جمله تحقیق و توسعه است.
مهم است به خاطر داشته باشیم که یک قابلیت غنیسازی به طور قابل توجهی به چیزی بیش از وجود UF6 و سانتریفیوژ یا قطعات سانتریفیوژ نیاز دارد. بنابراین، وجود اورانیوم غنیشده یا اقلام مرتبط با سانتریفیوژ نباید با توانایی ایران در غنیسازی اورانیوم اشتباه گرفته شود، قابلیتی که در حال حاضر در ایران وجود ندارد.
@Xpress_ir
پس از آتشبسی که در اوایل آوریل ۲۰۲۶ میان ایران، ایالات متحده و اسرائیل برقرار شد، ما به پایش سایتهای کلیدی مرتبط با برنامه هستهای ایران ادامه دادهایم. در این گزارش، نگاهی دقیق به سایتهای کلیدی مرتبط با غنیسازی اورانیوم میاندازیم که شامل اصفهان، فردو و نطنز، دو تأسیسات مجزای تونلی کوهستانی در جنوب سایت نطنز، و همچنین سایتهای تولید سانتریفیوژ میشود. چندین مورد از این سایتها نشانههایی از فعالیت داشتهاند. اگرچه فعالیت قابل مشاهده در تصاویر ماهوارهای قطعی نیست، اما در مجموع موارد زیر را نشان میدهند:
- هیچ مدرکی مبنی بر انجام هرگونه غنیسازی اورانیوم وجود ندارد و برنامه سانتریفیوژ همچنان منهدم شده باقی مانده است. با این وجود، نیاز به برچیدن قابل راستیآزمایی یا غیرفعالسازی بیشتر تأسیسات غنیسازی باقیماندهٔ ایران، بستن تونل کوه پیکاکس (Pickaxe) و سایر سایتهای زیرزمینی، و حذف یا کاهش خلوص ده تن اورانیوم غنیشده، از جمله حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصد غنیشده، کماکان وجود دارد.- ایران به طور کلی از برنامه غنیسازی خود دست نکشیده است.- گمان میرود که تأسیسات زیرزمینی غنیسازی سوخت نطنز (FEP) حاوی اورانیوم غنیشده باشد و ممکن است سانتریفیوژهای سالم، قطعات و تجهیزات را در خود جای داده باشد، اما در حال حاضر به دلیل حملات مارس ۲۰۲۶ به ورودیها، قابل دسترسی نیست.- به نظر میرسد ذخایر اورانیوم غنیشده، از جمله اورانیوم با غنای ۶۰ درصد، هنوز در تأسیسات زیرزمینی اصفهان، نطنز و فردو محبوس شدهاند. تمام ورودیهای تونلها در اصفهان، فردو و نطنز که پیش از مارس ۲۰۲۶ مسدود شده بودند، همچنان مسدود هستند. آخرین تونل یادشده در سال ۲۰۰۷ ساخته شده بود و در اوایل ماههای پس از حملات ژوئن مسدود گردید که این موضوع نگرانیهایی را در مورد محتوای فعلی آن ایجاد میکند.- مجموعه تونلی بزرگ معروف به «کوه پیکاکس» تا حد زیادی قابل دسترس و باز است و ساختوساز در آن ادامه دارد؛ ارزیابی نمیشود که این مجموعه دارای تأسیسات آماده بهرهبرداری باشد. گمان نمیرود که حاوی ذخایر اورانیوم غنیشده باشد.- سایتهای تولید سانتریفیوژ در سطح زمین همچنان منهدم شدهاند و هیچ نشانهای از بازسازی دیده نمیشود.- سایر داراییهای مرتبط با غنیسازی ممکن است دسترسیپذیرتر باشند؛ آسیب محدود واردشده به سایت پشتیبانی فردو به نظر نامتناسب با اهمیت آن میرسد و فعالیت فعلی در اطراف این سایت پشتیبانی زیاد به نظر میرسد. وضعیت یک ساختمان غنیسازی برنامهریزیشده در این سایت که تخمین زده میشود شامل دو آبشار (کاسکید) باشد، نامشخص باقی مانده است، اگرچه یکی از این آبشارها برای جداسازی عمدتاً ایریدیوم یا تلوریم در نظر گرفته شده بود. اما اگر هگزا فلوراید ایریدیوم و هگزا فلوراید تلوریم هنوز وارد آبشارهای سانتریفیوژ نشده باشند، میتوان از این آبشارها برای غنیسازی اورانیوم استفاده کرد.- با توجه به امتناع مداوم ایران از ارائه اطلاعات مورد نیاز در مورد ذخایر اورانیوم غنیشده خود یا اجازه دسترسی آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) به سایتهای مرتبط با غنیسازی، از جمله محل اورانیوم غنیشده، موجودی سانتریفیوژها و تجهیزات مرتبط، آژانس تا حد زیادی به تصاویر ماهوارهای متکی است. با این حال، بر خلاف کره شمالی، در مورد ایران، آژانس به ندرت ارزیابیهای خود را از تصاویر گزارش میکند، همانطور که در گزارشهای کوتاه پادمانهای NPT و راستیآزمایی برجام که این هفته به شورای حکام ارائه شد، مشهود است. توصیه ما این است که شورای حکام به آژانس دستور دهد اطلاعات بیشتری را در مورد فعالیتهای ایران که در سایتهای هستهای مشاهده میشود به کشورهای عضو گزارش کند، به ویژه در مورد بازیابی تجهیزات و اورانیوم غنیشده از سایتهای منهدمشده، مکانهای احتمالی فعلی اورانیوم غنیشده یا انحراف آن مواد، و وضعیت سایتهای تسلیحات هستهای و سایر داراییهای کلیدی. در اینجا باید به خاطر داشت که معیار تعیینشده برای ایران توسط قطعنامههای تحریمی فعلی شورای امنیت سازمان ملل، تعلیق همه فعالیتهای غنیسازی، از جمله تحقیق و توسعه است.
مهم است به خاطر داشته باشیم که یک قابلیت غنیسازی به طور قابل توجهی به چیزی بیش از وجود UF6 و سانتریفیوژ یا قطعات سانتریفیوژ نیاز دارد. بنابراین، وجود اورانیوم غنیشده یا اقلام مرتبط با سانتریفیوژ نباید با توانایی ایران در غنیسازی اورانیوم اشتباه گرفته شود، قابلیتی که در حال حاضر در ایران وجود ندارد.
@Xpress_ir
۷