انجمن علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان کرمانشاه
اختلالات رفتاری *اختلال سلوک (Conduct Disorder) این اختلال یکی از جدیترین اختلالات رفتاری در دوران کودکی و نوجوانی است که در آن فرد الگوی پایدار و تکراری از رفتارهای پرخاشگرانه، فریبکارانه و ضداجتماعی از خود نشان میدهد و به طور مکرر حقوق اساسی دیگران یا قوانین و هنجارهای متناسب با سن خود را نقض میکند. ۱. چهار دسته اصلی رفتارها (معیارهای تشخیصی): برای تشخیص، فرد باید حداقل ۳ مورد از این رفتارها را در ۱۲ ماه گذشته (و حداقل ۱ مورد در ۶ ماه اخیر) نشان دهد: پرخاشگری به افراد و حیوانات: قلدری، تهدید، تحریک دیگران به دعوا، استفاده از سلاح سرد یا گرم، ظلم فیزیکی به دیگران یا حیوانات، و دزدی توأم با رویارویی (زورگیری). 🪓 تخریب اموال: آتشزدن عمدی یا تخریب وسایل و دارایی دیگران از روی عمد. فریبکاری و دزدی: نفوذ به خانه یا ماشین دیگران، دروغگویی مکرر برای کلاهبرداری یا فرار از مسئولیت، و دزدی بدون مواجهه با قربانی (مثل دزدی از فروشگاه). ️ نقض جدی قوانین: شببیداری ممنوعه قبل از ۱۳ سالگی، فرار مکرر از خانه (حداقل یک شب)، یا غیبت مکرر از مدرسه قبل از ۱۳ سالگی. ۲. زیرگروهها (بر اساس سن شروع): نوع شروع در کودکی: علائم قبل از ۱۰ سالگی ظاهر میشوند. این نوع معمولاً پیشآگهی بدتری دارد و احتمال تبدیل شدن به اختلال شخصیت ضداجتماعی در بزرگسالی بیشتر است. نوع شروع در نوجوانی: علائم بعد از ۱۰ سالگی ظاهر میشوند. معمولاً شدت کمتری دارد و با درمان به موقع، پیشآگهی بهتری خواهد داشت. ۳. ویژگی مهم (با همدلی محدود): در برخی موارد، فرد دارای ویژگی «همدلی محدود» (کمبود عواطف انسانی) است؛ یعنی پشیمانی یا احساس گناه ندارد، نسبت به احساسات دیگران بیتفاوت است و رفتار سرد و بیرحمانهای دارد. ۴. علل اصلی (دیدگاه زیستی-روانی-اجتماعی): 🧬زیستی: نقص در عملکرد قشر پیشانی (کنترل تکانه) و عدم تعادل انتقالدهندههای عصبی. روانی: سبک فرزندپروری بسیار سختگیرانه، طردشدگی از سوی والدین، یا برعکس، بیتوجهی و غفلت شدید. 🧍اجتماعی: قرار گرفتن در معرض خشونت، همسالان بزهکار، و محلههای با جرمخیزی بالا. ۵. درمان و مداخله: درمان شناختی-رفتاری (CBT): برای اصلاح تحریفات فکری و آموزش مهارتهای حل مسئله و کنترل خشم. آموزش مدیریت والدین (PMT): به والدین آموزش داده میشود که چگونه رفتارهای مثبت را تقویت و رفتارهای منفی را به درستی خاموش کنند. مداخله چندسیستمی (MST): یک رویکرد جامع که همزمان روی کودک، خانواده، مدرسه و محیط اجتماعی کار میکند. دارودرمانی: به تنهایی مؤثر نیست، اما ممکن است برای کنترل علائم همراه مانند پرخاشگری تکانشی یا بیشفعالی، داروهای تثبیتکننده خلق یا محرک تجویز شود. تفاوت مهم با اختلال نافرمانی مقابلهای (ODD): در ODD، رفتارها بیشتر شامل لجبازی، بحث کردن و نافرمانیِ منفعلانه در برابر افراد دارای قدرت (مثل والدین و معلم) است، اما در اختلال سلوک، رفتارها فراتر رفته و به نقض جدی حقوق دیگران، قانونشکنی و آسیبزدنی فعالانه* (دعوا، آتشزنی، سرقت) تبدیل میشود. اختلال سلوک بسیار شدیدتر و خطرناکتر از ODD محسوب میشود. ═══ ✦ ═══ ✦ ═══ ✦ ═══ #اختلالات_رفتاری #انجمن_علوم_تربیتی #دانشکده_علوم_رفتاری #دانشگاه_فرهنگیان_کرمانشاه ✧عضویت در کانال انجمن علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان کرمانشاه: ┏❀❀ ✧ ❀❀┓ @alumtarbiti ┗❀❀ ✧ ❀❀┛
اختلالات رفتاری *اختلال سلوک (Conduct Disorder) این اختلال یکی از جدیترین اختلالات رفتاری در دوران کودکی و نوجوانی است که در آن فرد الگوی پایدار و تکراری از رفتارهای پرخاشگرانه، فریبکارانه و ضداجتماعی از خود نشان میدهد و به طور مکرر حقوق اساسی دیگران یا قوانین و هنجارهای متناسب با سن خود را نقض میکند. ۱. چهار دسته اصلی رفتارها (معیارهای تشخیصی): برای تشخیص، فرد باید حداقل ۳ مورد از این رفتارها را در ۱۲ ماه گذشته (و حداقل ۱ مورد در ۶ ماه اخیر) نشان دهد: پرخاشگری به افراد و حیوانات: قلدری، تهدید، تحریک دیگران به دعوا، استفاده از سلاح سرد یا گرم، ظلم فیزیکی به دیگران یا حیوانات، و دزدی توأم با رویارویی (زورگیری). 🪓 تخریب اموال: آتشزدن عمدی یا تخریب وسایل و دارایی دیگران از روی عمد. فریبکاری و دزدی: نفوذ به خانه یا ماشین دیگران، دروغگویی مکرر برای کلاهبرداری یا فرار از مسئولیت، و دزدی بدون مواجهه با قربانی (مثل دزدی از فروشگاه). ️ نقض جدی قوانین: شببیداری ممنوعه قبل از ۱۳ سالگی، فرار مکرر از خانه (حداقل یک شب)، یا غیبت مکرر از مدرسه قبل از ۱۳ سالگی. ۲. زیرگروهها (بر اساس سن شروع): نوع شروع در کودکی: علائم قبل از ۱۰ سالگی ظاهر میشوند. این نوع معمولاً پیشآگهی بدتری دارد و احتمال تبدیل شدن به اختلال شخصیت ضداجتماعی در بزرگسالی بیشتر است. نوع شروع در نوجوانی: علائم بعد از ۱۰ سالگی ظاهر میشوند. معمولاً شدت کمتری دارد و با درمان به موقع، پیشآگهی بهتری خواهد داشت. ۳. ویژگی مهم (با همدلی محدود): در برخی موارد، فرد دارای ویژگی «همدلی محدود» (کمبود عواطف انسانی) است؛ یعنی پشیمانی یا احساس گناه ندارد، نسبت به احساسات دیگران بیتفاوت است و رفتار سرد و بیرحمانهای دارد. ۴. علل اصلی (دیدگاه زیستی-روانی-اجتماعی): 🧬زیستی: نقص در عملکرد قشر پیشانی (کنترل تکانه) و عدم تعادل انتقالدهندههای عصبی. روانی: سبک فرزندپروری بسیار سختگیرانه، طردشدگی از سوی والدین، یا برعکس، بیتوجهی و غفلت شدید. 🧍اجتماعی: قرار گرفتن در معرض خشونت، همسالان بزهکار، و محلههای با جرمخیزی بالا. ۵. درمان و مداخله: درمان شناختی-رفتاری (CBT): برای اصلاح تحریفات فکری و آموزش مهارتهای حل مسئله و کنترل خشم. آموزش مدیریت والدین (PMT): به والدین آموزش داده میشود که چگونه رفتارهای مثبت را تقویت و رفتارهای منفی را به درستی خاموش کنند. مداخله چندسیستمی (MST): یک رویکرد جامع که همزمان روی کودک، خانواده، مدرسه و محیط اجتماعی کار میکند. دارودرمانی: به تنهایی مؤثر نیست، اما ممکن است برای کنترل علائم همراه مانند پرخاشگری تکانشی یا بیشفعالی، داروهای تثبیتکننده خلق یا محرک تجویز شود. تفاوت مهم با اختلال نافرمانی مقابلهای (ODD): در ODD، رفتارها بیشتر شامل لجبازی، بحث کردن و نافرمانیِ منفعلانه در برابر افراد دارای قدرت (مثل والدین و معلم) است، اما در اختلال سلوک، رفتارها فراتر رفته و به نقض جدی حقوق دیگران، قانونشکنی و آسیبزدنی فعالانه* (دعوا، آتشزنی، سرقت) تبدیل میشود. اختلال سلوک بسیار شدیدتر و خطرناکتر از ODD محسوب میشود. ═══ ✦ ═══ ✦ ═══ ✦ ═══ #اختلالات_رفتاری #انجمن_علوم_تربیتی #دانشکده_علوم_رفتاری #دانشگاه_فرهنگیان_کرمانشاه ✧عضویت در کانال انجمن علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان کرمانشاه: ┏❀❀ ✧ ❀❀┓ @alumtarbiti ┗❀❀ ✧ ❀❀┛اختلالات رفتاری اختلال کمتوجهی/بیشفعالی (ADHD)این یک اختلال رشدی-عصبی است که با الگوی پایدار *بیتوجهی، بیشفعالی و تکانشگری مشخص میشود. این علائم به حدی شدید هستند که عملکرد روزانه را در خانه، مدرسه یا محیط کار مختل میکنند .ویژگیهای اصلی این اختلال در سه دسته کلی طبقهبندی میشوند که وجود ترکیبی از آنها، انواع مختلف ADHD را شکل میدهد۱. نشانههای بیتوجهی (نقص در تمرکز)بیتوجهی به جزئیات و اشتباهات پیاپی*مشکل در حفظ تمرکزبه نظر میرسد گوش نمیدهندعدم پیگیری دستورالعملهامشکل در سازماندهیاجتناب از کارهای نیازمند تلاش ذهنیفراموشکاری و گم کردن وسایلحواس پرتی آسان
۲. نشانههای بیشفعالی (جنبوجوشی مداوم)بیقراری و وول خوردنترک کردن جای خوددویدن یا بالا رفتن نامناسبمشکل در بازی یا کار آرامهمیشه در حال حرکتپرحرفی
🥵۳. نشانههای تکانشگری (عمل بدون فکر)
پاسخ نابجامشکل در انتظار کشیدنقطع کردن دیگرانرفتار پرخطر و بدون فکر
انواع اصلی ADHDبر اساس غلبه نشانهها، این اختلال به سه نوع تقسیم میشود :نوع کمتوجه: علائم بیتوجهی غالب هستند، اما بیشفعالی و تکانشگری قابل توجه نیستند.نوع بیشفعال-تکانشگر: علائم بیشفعالی و تکانشگری غالب هستند.نوع ترکیبی: هر دو دسته علائم (بیتوجهی و بیشفعالی-تکانشگری) به طور همزمان و قابل توجهی وجود دارند. این نوع، شایعترین نوع در کودکان است .تفاوت علائم در بزرگسالان و کودکاننحوه بروز علائم با افزایش سن تغییر میکند :در کودکان: بیشفعالی به شکل دویدن، بالا رفتن و بیقراری شدید خود را نشان میدهد. بیتوجهی معمولاً در مدرسه و هنگام انجام تکالیف آشکارتر میشود .در بزرگسالان: بیشفعالی اغلب به بیقراری درونی، احساس پریشانی و اجتناب از نشستن طولانی تبدیل میشود . تکانشگری ممکن است به صورت قطع کردن صحبت دیگران، تصمیمگیری عجولانه یا مشکل در مدیریت خشم بروز کند . بیتوجهی نیز به صورت مشکل در تمرکز، به هم ریختگی و به تعویق انداختن کارها دیده میشود .نکته مهم: تجربه گاهبهگاه این علائم در افراد عادی طبیعی است. تشخیص ADHD زمانی مطرح میشود که این رفتارها *شدید، مکرر و در دو یا چند محیط (مثلاً خانه و مدرسه) باشند و به طور قابل توجهی در عملکرد اجتماعی، تحصیلی یا شغلی فرد اختلال ایجاد کنند .۳. علت دقیق چیست؟ (علتشناسی)تحقیقات نشان میدهد که ADHD یک «ضعف اراده» یا «تنبلی» نیست، بلکه یک اختلال نوروبیولوژیک است:
ژنتیک: قویترین عامل، بیش از ۷۰٪ موارد ارثی هستند.تفاوت در ساختار مغز: در اسکنهای مغزی، بخشهای جلویی مغز (مسئول بازداری و برنامهریزی) در افراد مبتلا به ADHD دیرتر رشد میکند و فعالیت مواد شیمیایی مغز به نام دوپامین و نوراپینفرین در مسیرهای عصبی کاهش یافته است. عوامل محیطی:* زایمان زودرس، وزن بسیار کم هنگام تولد، یا قرار گرفتن در معرض دخانیات و الکل در دوران بارداری میتوانند خطر را افزایش دهند.═══ ✦ ═══ ✦ ═══ ✦ ═══#اختلالات_رفتاری #انجمن_علوم_تربیتی#دانشکده_علوم_رفتاری#دانشگاه_فرهنگیان_کرمانشاه✧عضویت در کانال انجمن علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان کرمانشاه: ┏❀❀ ✧ ❀❀┓@alumtarbiti┗❀❀ ✧ ❀❀┛
۱