ا
آیا مصرف داروهای گیاهی بیخطر است؟#دکتر_حسام_قارونی*متخصص بیماریهای داخلیفوق تخصص بیماریهای قلب و عروق@andishesara یکی از مواردی که امروزه در جامعه و بین بیماران، زیاد مورد بحث قرار میگیرد مصرف داروهای گیاهی است، آن هم با این تصور که بیخطرند. حتی در تبلیغات تلویزیونی میبینیم که در تبلیغ یک دارو با تکیه بر گیاهی بودن آن اعلام میکنند که کاملاً بیخطر است. آیا بهراستی همۀ داروهای گیاهی بیخطرند؟ قطعاً جواب منفی است و حتی میشود گفت که خطر بعضی از داروهای گیاهی از داروهای به اصطلاح شیمیایی بیشتر است. بسیاری از داروهای شناخته شده فعلی پایۀ گیاهی دارند.بعد از مصرف گیاهان به مدت طولانی در طب سنتی، آن گیاهان مورد توجه دانشمندان قرار گرفته و با تحقیقات مشخص شده که مادۀ اصلی ایجاد کنندۀ اثرات درمانی چه بوده و آن ماده از سایر مواد جدا شده و فرمول شیمیایی آن کشف و در آزمایشگاه ساخته شده است. دو مثال واضح و ملموس را برایتان ذکر میکنم. اول پنیسیلیناین دارو به این صورت کشف شد که وقتی دانشمندان در حال تحقیق روی باکتریهای عامل بیماری بودند یکی از این ظرفها با کپک آغشته شد و در روند تحقیق مشخص شد که در آن قسمت از ظرف، باکتریها نتوانستهاند زنده بمانند.بعد از تحقیق مشخص شد عامل آن چه بوده و مادۀ اصلی از آن استخراج شد. مثال دوم دارویی معروف برای بیماران قلبی است به نام دیگوکسین. به این صورت کشف شد که یک بیمار با مشکل قلبی به پزشک مراجعه کرده و پزشکان از او قطع امید کردند و به وی گفته شد که بیش از یک سال زنده نخواهد ماند ولی بعد از ده سال روزی پزشک بیمار خود را در دید و از او راز زندهماندنش را پرسید.بیمار گفت که در روستای ما گیاهی وجود دارد که به بیماران میدهند و ادرار آنها زیاد شده و علائم آنها خوب میشود.پزشک نام آن گیاه را پرسید. گیاه انگشتدانه بود.بعد از تحقیقات فراوان مادۀ مؤثر آن را استخراج کردند و سالهاست بهعنوان داروی بسیار خوب دیگوکسین مورد استفاده قرار میگیرد. پس دارو چه گیاهی باشد مثلاً شما خود گیاه انگشتدانه را مصرف کنید یا داروی تولید شده از آن را، همان اثرات و عوارض را خواهید داشت، ولی تفاوت در اینجاست که:️ در داروهای تولید شده: مقدار مادۀ مؤثر مشخص است، عوارض کاملاً شناخته شده و تولید دارو کاملاً در محیطی مناسب انجام میشود،️ در مورد داروهای گیاهی [که در کارخانههای مجاز داروسازی تولید نشده باشند] چند اشکال وجود دارد: مهمترین اشکال وجود ناخالصیهای همراه داروهاست که نمیتوان کامل مشخص کرد که آیا دارویی که به دست بیمار رسیده واقعاً و خالص از گیاه مورد نظر است و یا گیاهان دیگری هم همراه آن هست و موضوع دیگر مقدار مادهی مؤثر در آن مشخص نیست و سوم در یک گیاه علاوه بر مادهی مؤثر هزاران مادهی دیگر وجود دارد که اثرات و عوارض مصرف آن مشخص نشده و از طرفی دیگر معمولاً در مورد اثر داروهای گیاهی تحقیقات علمی انجام نشده و گزارشها موردی است و از افرادی که به دنبال آن دارو نتیجه درست نگرفته یا دچار عوارض طولانی مدت شدهاند اطلاع دقیقی در دسترس نیست.این موضوع بهخصوص در مورد مصرف داروهای کاهشدهندهی وزن بسیار مهم است. دو بیماری عمده و خطرناک با مصرف گیاهان دارویی و بهخصوص گیاهان کاهشدهندۀ وزن وجود دارد:«تخریب و نارسا شدن کلیه» که حتی تا نیاز به دیالیز و پیوند هم پیش خواهد رفت و«نارسایی شدید کبدی». حال این سؤال مطرح است که به هیچ وجه از داروی گیاهی استفاده نشود؟جواب من به اکثر بیماران این است که برای پیشگیری و بهعنوان مکمل حتماً و باید از داروهای گیاهی شناخته شده استفاده کرد ولی برای «درمان» یک بیماری مزمن و جدی توصیه نمیشود.بهعنوان مثال جهت آرامبخشی گل گاوزبان بسیار مؤثر است و یا برای افزایش تمرکز و نفخ معده مصرف نعناع توصیه میشود و یا آویشن و [لعاب] هستهی میوۀ «بِه» برای سرفه بسیار مؤثر است ولی مصرف هریک از آنها به طور مداوم و همیشگی و بهعنوان دارو توصیه نمیشود.
در کل برای تأمین نیازهای تغذیهای بدن، بهترین مواد، مواد طبیعی هستند مگر قدرت کافی نداشته باشند.قطعاً مصرف لبنیات برای تأمین کلسیم بدن مؤثرتر از داروهای کلسیم است مگر فرد قادر به مصرف لبنیات نباشد و یا مصرف گوشت قرمز برای تأمین آهن و ویتامین ب ۱۲ خیلی بهتر از داروهاست، ولی فردی که کمبود آهن دارد و یا خون زیادی از دست میدهد باید از داروی مکمل استفاده کند.
لطفاً این مطالب را برای کسانی که سلامتشان برایتان اهمیت دارد فوروارد کرده و آنها را به کانال اندیشهسرا دعوت بفرمایید:@andishesaraبخش نخست این نوشته:https://ble.ir/andishesara/-7060543109766156388/1778942559431
۱۴:۴۳