دیدبان
روی موج پیشفرض بازخوانی عملکرد صداوسیما فراتر از ترندهای مجازی " /> حسین شفیعینیا صداوسیما در دوره تحول، یکی از پرچالشترین دورههای خود را گذرانده است. از همان سال نخست و به دلایل مختلفی، از جمله تمایل مدیران جدید سازمان به ایجاد تغییرات و تحولات راهبردی در رسانه ملی، صداوسیما همواره مورد ارزیابی و انتقاد کارشناسان و مخاطبان قرار داشته است. در سالهای اخیر نیز، در شرایطی که کشور با چالشهای جدی، از آغاز انقلاب اسلامی، مواجه است، حجم انتقادات، یا شاید بهتر باشد بگوییم تیغ تخریب رسانه ملی، هرروز تیزتر از قبل شده است. تا جایی که انتقاد و تخریب صداوسیما به یک ژست روشنفکرانه در میان عموم مردم و اصحاب رسانه بدل شده است؛ فارغ از آنکه در حقیقت عملکرد این مجموعه در مسائل مختلف چگونه بوده، صرفاً مورد نقد قرار میگیرد. تا جایی که برخی از منتقدان، صراحتاً میگویند که اصلاً مصرف تلویزیونی ندارند، بهطور کامل تلویزیون را کنار گذاشتهاند و با این حال همچنان به تخریب رسانه ملی میپردازند. حجم تخریب و مدیریت ادراک منفی در مواجهه با صداوسیما بهگونهای بوده است که حتی برخی مخاطبان تلویزیون، ناخواسته دچار نوعی پیشداوری نسبت به محتوای تولیدشده میشوند و دیگر رغبتی برای تماشای آثار تلویزیونی باقی نمیماند. در سیره ائمه اطهار علیهمالسلام و رهبران انقلاب اسلامی، همواره انتقاد از جایگاه ارزندهای برخوردار بوده است؛ اما نقد زمانی میتواند به اصلاح و ارتقای یک ساختار کمک کند که مبتنی بر شناخت دقیق، انصاف و توجه همزمان به نقاط قوت و ضعف باشد. در مقابل، غلبه نگاههای صرفاً منفی و تخریبی، شنیدهشدن انتقادات سازنده کارشناسان باسابقه این عرصه را نیز دشوار میکند. مخاطب همواره یکی از مهمترین مؤلفههای ارزیابی صداوسیما بوده است. اساساً نمیتوان تلویزیون را بدون مخاطب در نظر گرفت. اما آیا همانطور که در شبکههای اجتماعی بازنمایی میشود، رسانه ملی در دوره جدید، دچار افت شدید مخاطب شده است؟ مسئله مخاطب از دغدغههای اصلی بسیج دانشجویی بوده است. به طوری که این موضوع را در همه جلساتی که پیشتر با مسئولان رسانه ملی داشته، مطالبه و پیشنهاداتی نیز ارائه کرده است. با این حال، مشخص است که کاهش مخاطب تلویزیون مسئلهای نیست که صرفاً در دوره تحول آغاز شده باشد؛ بلکه روند آن از حدود یک دهه قبل آغاز شده و عوامل متعددی، از جمله گسترش شبکههای اجتماعی، شبکههای نمایش خانگی و تغییر الگوی مصرف رسانهای، در آن مؤثر بودهاند. آنچه امروز صداوسیما بر آن تأکید دارد، تلاش برای کاهش شیب نزولی مخاطب و بازگشت تدریجی به روندی باثباتتر است. مصرف بسیار بالای شبکههای اجتماعی، انتخابهای متعدد نسل جوان و ذائقه متفاوت آن، به معنای سلب مسئولیت از مدیران رسانه ملی نیست؛ بلکه مسئولیت آنها را در مواجهه با نسل جدید، دوچندان میکند. چراکه حالا تلویزیون، برای حفظ و تداوم اثرگذاری خود، باید خود را با فرم، نیازها و الگوی مصرف رسانهای مخاطب جدید تطبیق دهد؛ وگرنه در سالهای آینده، از بین رفتن جایگاه و ساختار فعلی رسانه ملی دور از انتظار نخواهد بود. در بخش تولیدات تلویزیونی نیز با مروری بر کارنامه صداوسیما در دوره تحول و خصوصاً دو سال اخیر، بهوضوح روشن است که تلویزیون هم تولیدات نمایشی متنوع و متعددی داشته و هم برنامههای تلویزیونی مختلفی را روی آنتن برده است؛ از سریالهایی چون «طوبی»، «سوجان» و «مهیار عیار» تا مجموعههایی چون «بوقچی»، «اسباب زحمت» و «مرد سههزارچهره». سریالهایی که در ژانرهای گوناگون تولید و پخش میشوند. حتی این روزها رسانه ملی با تغییر سیاستهای پخش، در حال آزمودن شیوههای متفاوتی از عرضه محتواست. با این حال، بعضاً به دلیل تخریبهای گسترده و ایجاد تصویری منفی از تلویزیون، مخاطب حتی میل تماشای تولیدات جدید را پیدا نمیکند و در مواردی ترجیح میدهد شبکه آیفیلم را که تولیدات قدیمیتر سازمان را پخش میکند، در سبد مصرف رسانهای خود قرار دهد. مروری بر برنامههای تولیدشده در رسانه ملی نیز گواه وجود تنوع در تولیدات تلویزیون است؛ گرچه این تنوع ممکن است به دلایلی همچون جدول پخش نامناسب، تبلیغات محدود و ضعف در معرفی برخی برنامهها، از چشم بینندگان دور بماند و حتی این تصویر ایجاد شود که تلویزیون امروز بیش از هر چیز، به برنامههای سیاسی و گفتوگومحور محدود شده است. مطالعه بخش دوم #مجله_مجازی_دیدبان #پرونده_صدا_و_سیما دیدبان | @didebanisu
روی موج پیشفرض بازخوانی عملکرد صداوسیما فراتر از ترندهای مجازی " /> حسین شفیعینیا صداوسیما در دوره تحول، یکی از پرچالشترین دورههای خود را گذرانده است. از همان سال نخست و به دلایل مختلفی، از جمله تمایل مدیران جدید سازمان به ایجاد تغییرات و تحولات راهبردی در رسانه ملی، صداوسیما همواره مورد ارزیابی و انتقاد کارشناسان و مخاطبان قرار داشته است. در سالهای اخیر نیز، در شرایطی که کشور با چالشهای جدی، از آغاز انقلاب اسلامی، مواجه است، حجم انتقادات، یا شاید بهتر باشد بگوییم تیغ تخریب رسانه ملی، هرروز تیزتر از قبل شده است. تا جایی که انتقاد و تخریب صداوسیما به یک ژست روشنفکرانه در میان عموم مردم و اصحاب رسانه بدل شده است؛ فارغ از آنکه در حقیقت عملکرد این مجموعه در مسائل مختلف چگونه بوده، صرفاً مورد نقد قرار میگیرد. تا جایی که برخی از منتقدان، صراحتاً میگویند که اصلاً مصرف تلویزیونی ندارند، بهطور کامل تلویزیون را کنار گذاشتهاند و با این حال همچنان به تخریب رسانه ملی میپردازند. حجم تخریب و مدیریت ادراک منفی در مواجهه با صداوسیما بهگونهای بوده است که حتی برخی مخاطبان تلویزیون، ناخواسته دچار نوعی پیشداوری نسبت به محتوای تولیدشده میشوند و دیگر رغبتی برای تماشای آثار تلویزیونی باقی نمیماند. در سیره ائمه اطهار علیهمالسلام و رهبران انقلاب اسلامی، همواره انتقاد از جایگاه ارزندهای برخوردار بوده است؛ اما نقد زمانی میتواند به اصلاح و ارتقای یک ساختار کمک کند که مبتنی بر شناخت دقیق، انصاف و توجه همزمان به نقاط قوت و ضعف باشد. در مقابل، غلبه نگاههای صرفاً منفی و تخریبی، شنیدهشدن انتقادات سازنده کارشناسان باسابقه این عرصه را نیز دشوار میکند. مخاطب همواره یکی از مهمترین مؤلفههای ارزیابی صداوسیما بوده است. اساساً نمیتوان تلویزیون را بدون مخاطب در نظر گرفت. اما آیا همانطور که در شبکههای اجتماعی بازنمایی میشود، رسانه ملی در دوره جدید، دچار افت شدید مخاطب شده است؟ مسئله مخاطب از دغدغههای اصلی بسیج دانشجویی بوده است. به طوری که این موضوع را در همه جلساتی که پیشتر با مسئولان رسانه ملی داشته، مطالبه و پیشنهاداتی نیز ارائه کرده است. با این حال، مشخص است که کاهش مخاطب تلویزیون مسئلهای نیست که صرفاً در دوره تحول آغاز شده باشد؛ بلکه روند آن از حدود یک دهه قبل آغاز شده و عوامل متعددی، از جمله گسترش شبکههای اجتماعی، شبکههای نمایش خانگی و تغییر الگوی مصرف رسانهای، در آن مؤثر بودهاند. آنچه امروز صداوسیما بر آن تأکید دارد، تلاش برای کاهش شیب نزولی مخاطب و بازگشت تدریجی به روندی باثباتتر است. مصرف بسیار بالای شبکههای اجتماعی، انتخابهای متعدد نسل جوان و ذائقه متفاوت آن، به معنای سلب مسئولیت از مدیران رسانه ملی نیست؛ بلکه مسئولیت آنها را در مواجهه با نسل جدید، دوچندان میکند. چراکه حالا تلویزیون، برای حفظ و تداوم اثرگذاری خود، باید خود را با فرم، نیازها و الگوی مصرف رسانهای مخاطب جدید تطبیق دهد؛ وگرنه در سالهای آینده، از بین رفتن جایگاه و ساختار فعلی رسانه ملی دور از انتظار نخواهد بود. در بخش تولیدات تلویزیونی نیز با مروری بر کارنامه صداوسیما در دوره تحول و خصوصاً دو سال اخیر، بهوضوح روشن است که تلویزیون هم تولیدات نمایشی متنوع و متعددی داشته و هم برنامههای تلویزیونی مختلفی را روی آنتن برده است؛ از سریالهایی چون «طوبی»، «سوجان» و «مهیار عیار» تا مجموعههایی چون «بوقچی»، «اسباب زحمت» و «مرد سههزارچهره». سریالهایی که در ژانرهای گوناگون تولید و پخش میشوند. حتی این روزها رسانه ملی با تغییر سیاستهای پخش، در حال آزمودن شیوههای متفاوتی از عرضه محتواست. با این حال، بعضاً به دلیل تخریبهای گسترده و ایجاد تصویری منفی از تلویزیون، مخاطب حتی میل تماشای تولیدات جدید را پیدا نمیکند و در مواردی ترجیح میدهد شبکه آیفیلم را که تولیدات قدیمیتر سازمان را پخش میکند، در سبد مصرف رسانهای خود قرار دهد. مروری بر برنامههای تولیدشده در رسانه ملی نیز گواه وجود تنوع در تولیدات تلویزیون است؛ گرچه این تنوع ممکن است به دلایلی همچون جدول پخش نامناسب، تبلیغات محدود و ضعف در معرفی برخی برنامهها، از چشم بینندگان دور بماند و حتی این تصویر ایجاد شود که تلویزیون امروز بیش از هر چیز، به برنامههای سیاسی و گفتوگومحور محدود شده است. مطالعه بخش دوم #مجله_مجازی_دیدبان #پرونده_صدا_و_سیما دیدبان | @didebanisu روی موج پیشفرضبازخوانی عملکرد صداوسیما فراتر از ترندهای مجازی*بخش دوم یادداشت
حالا که صحبت از برنامههای سیاسی تلویزیون شد، خوب است اشارهای هم به وقایع اخیر کشور شود؛ جایی که با وجود تمام چالشها و حمله دستنشانده آمریکای جنایتکار در منطقه، یعنی رژیم صهیونی به ساختمان شیشهای، نهتنها آنتن تلویزیون متوقف نشد، بلکه شاهد شجاعت و رشادت مجری تلویزیون بودیم که به تیتر یک رسانههای جهانی تبدیل شد.رسانه ملی در یک سال اخیر و در حدفاصل دو جنگ تحمیلی علیه کشورمان، هم به تولیدات خود ادامه داد و هم زیرساختهای خود را تقویت کرد. ارتقاء کیفیت پخش کلیه شبکههای استانی به HD و برگزاری رویداد «ایران جان» از جمله این اقدامات بود. با تجربههای بهدستآمده، شاهد تلاش برای بهبود رویکرد خبری صداوسیما در بحرانهای مختلف نیز بودهایم. در برخی شاخصها، عملکرد رسانه ملی در مقایسه با وقایع سال ۱۴۰۱ بهبود یافته و برنامههای تولیدی نیز مورد توجه افکار عمومی قرار گرفتهاند؛ همچون برنامه «به وقت ایران» شبکه خبر که به تحلیل وضعیت جنگی و اخبار روز میپردازد.در کنار این مباحث، یکی دیگر از موضوعاتی که در ارزیابی عملکرد رسانه ملی مطرح میشود، نحوه تعامل آن با چهرههای شناختهشده و سلبریتیهاست. عدهای در تلاشند رسانه ملی را یک رسانه حزبی تحلیل کنند و معمولاً در استدلالهای خود، صداوسیما را محکوم به حذف سلبریتیها میدانند. رسانه ملی موظف به تولید برنامه در قالبهای متنوع برای همه سلایق است؛ در این میان، رابطه میان هنرمند، مخاطب و تلویزیون نیز همواره متأثر از شرایط اجتماعی و رسانهای بوده است. هنرمند به واسطه تلویزیون شهرت مییابد و مخاطب نیز در انتخاب مصرف رسانهای خود، به حضور و نقش چهرههای شناختهشده در تولیدات رسانهای توجه دارد.اما اینکه در شرایط فعلی، گروهی معتقدند رسانهای ملی است که چشم خود را بر کنشهای غربگرایانه عدهای سلبریتی ببندد؛ -افرادی که نهتنها حاضر به محکوم کردن جنایات علیه ملت و کشورشان نشدند، بلکه همچنان ایران عزیز را مقصر این وقایع میدانند- و با این حال باز هم از آنها برای همکاری دعوت کند، به هیچ وجه قابل پذیرش نیست؛ چراکه در این صورت، رسانه، آمریکایی صهیونیستی خواهد بود؛ نه ملی!مدیران رسانه ملی همواره بر حضور هنرمندان برجسته و محبوب تأکید داشتهاند و نمونههای آن را میتوان در تولیدات این روزهای تلویزیون مشاهده کرد. در کنار استفاده از هنرمندان شناختهشده، بهرهگیری از هنرمندان جوان نیز از جمله سیاستهای تلویزیون بوده است. مگر روزی که «مثلآباد» یا «محله بروبیا» از تلویزیون پخش شد، کسی گمان میکرد که هنرمند و اسطوره بزرگی چون زندهیاد اکبر عبدی در سالهای بعد خواهد درخشید؟ توجه همزمان به چهرههای شناختهشده و استعدادهای جدید میتواند یکی از مسیرهای حفظ پویایی و استمرار تولیدات نمایشی تلویزیون باشد.بهطور کلی، با مرور عملکرد رسانه ملی در سالهای اخیر میتوان دریافت که صداوسیما نیز همچون بسیاری از نهادها، مجموعهای از اقدامات مثبت و منفی را در کارنامه خود دارد. در تمامی تولیدات تلویزیون و محتوای ارائهشده و توجه آن به مخاطب، انتقاداتی وجود دارد و بخشی از این انتقادات، میتواند به بهبود عملکرد سازمان کمک کند. اما آنچه امروز در فضای مجازی بازنمایی میشود، فراتر از یک انتقاد است و در موارد متعددی با هدف تخریب و به دور از انصاف و اخلاق صورت میگیرد.همانطور که رهبر معظم انقلاب نیز تأکید داشتهاند، امروز وحدت و انسجام از اصولیترین امور است. این ضرورت، رسانه ملی را نیز مستثنی نمیکند. لزوم اتحاد و کمک در جهت ایجاد تحول در رسانه ملی، مستلزم مشارکت و نقد مسئولانه همه اقشار جامعه است؛ از مخاطبی که نسبت به محتوای تلویزیون یک پیشداوری منفی دارد، تا مسئولی که انتظار دارد صداوسیما، برخلاف تأکید رهبر شهید انقلاب بر لزوم مقابله با تحریف، آنچه باب میل اوست روایت کند.در پایان، به نظر میرسد خود صداوسیما باید بیش از هر چیز بستر ارائه و ارزیابی عملکرد چند سال اخیرش را فراهم کند؛ موضوعی که در مواردی میتوان توجه بیشتری بدان داشت. رسانه ملی باید در کنار توجه به محتوا، سلیقه و خواست روزانه مخاطب خود را در نظر بگیرد و ضمن ارائه جدول پخش متنوع و منظم در شبانهروز، از بستر شبکههای اجتماعی در تبلیغ، پخش و امتداد تولیدات خود حداکثر استفاده را داشته باشد. حفظ و تقویت جایگاه رسانه ملی، با شناخت دقیق ضعفها، تقویت نقاط قوت و ایجاد ارتباط مؤثرتر با مخاطب امکانپذیر خواهد بود.#مجله_مجازی_دیدبان#پرونده_صدا_و_سیمادیدبان | @didebanisu
۱۴