«هوالعزیز»
" /> #یادداشت_روز
سرنوشت تفاهم بین ایران و آمریکا چه خواهد شد؟
در این روزها، «سفیران ایران»، به مددِ «مردانِ میدان» و به همتِ «فرزندانِ خیابان»، در کارزارِ مذاکره با شیطان به سر میبرند؛ سربازان ایران، چون میدان را به عزت آراستند و خیابان را به غیرت، اکنون دیپلماسی را به حکمت میآرایند تا پیروزیِ بزرگ ایران را تثبیت کنند.
اما میدانیم آمریکا مستکبر است. مستکبر در ذات خود عهدشکن است، چون روحیه استکبار دارد؛ مستکبر به دنبال ایجاد مستضعف است و اگر در طرف مقابل خود احساس ضعف کند، او را به استضعاف میکشاند. به همین دلیل در روایات گفتهاند باید با متکبر، متکبر بود.
از رسول اکرم (ص) در ضمن حدیثی نقل شده:إِذَا رَأَیْتُمُ الْمُتَکَبِّرِینَ فَتَکَبَّرُوا عَلَیْهِمْ فَإِنَّ ذَلِکَ لَهُمْ مَذَلَّةٌ وَ صَغَارٌ | هرگاه متکبران را دیدید، برخوردی مشابه با خودشان داشته باشید؛ زیرا این کار سبب خواری و کوچک شدن آنان میشود.
️ با علم به این حقیقت، علیالقاعده باید گفت که این تفاهم به جایی نمیرسد؛ چون در حالت عادی، طرف مقابل از روی استکبار، زیادهخواهی میکند و ما نیز اهل استضعاف نیستیم! پس راه به جایی برده نمیشود...
️ از این رو، تحولات اخیر باید در چارچوب موازنه قدرت و بازدارندگی متقابل میان ایران و آمریکا مورد تحلیل قرار گیرد. با توجه به تجربه سالهای گذشته، به نظر میرسد مسیر مذاکرات با موانع جدی مواجه باشد و امکان دستیابی به توافقی جامع و پایدار همچنان با ابهام همراه است.
در چنین شرایطی، دو سناریوی اصلی قابل تصور است:
بازگشت به چرخه تنش و درگیری نظامی مستقیم یا غیرمستقیم.
تشدید فشارهای اقتصادی و راهبردی از طریق ابزارهایی همچون محدودیتهای دریایی، تحریمهای فراگیر و محاصره اقتصادی.
️ اما حتی اگر چنین ارادهای برای تشدید تنش وجود داشته باشد، به نظر میرسد آمریکا در کوتاهمدت انگیزهای برای ورود به یک بحران فراگیر جدید نداشته باشد. ملاحظات سیاسی داخلی، از جمله برگزاری جامجهانی و ملاحظات انتخاباتی و همچنین پیامدهای اقتصادی و بینالمللی هرگونه تنش گسترده در منطقه، عواملی هستند که میتوانند زمان تصمیمگیری را به تعویق بیندازند...
️ با این حال، تصمیم واشنگتن برای ورود به یک رویارویی جدید، تابع محاسبه هزینه و فایده است. آمریکا زمانی به سمت تکرار جنگ خواهد رفت که اطمینان پیدا کند هزینههای آن کمتر از دستاوردهایش خواهد بود. اگر در ارزیابی نهایی خود به این جمعبندی برسد که ایرانِ پس از این جنگ، از ظرفیت بازدارندگی بالاتری برخوردار شده و تکرار درگیری میتواند هزینههایی فراتر از منافع مورد انتظار بر او تحمیل کند، بهاحتمال زیاد از چنین مسیری اجتناب خواهد کرد.
نکته مهم آن است که شرایط کنونی با دوران برجام تفاوتی بنیادین دارد.
در آن مقطع، بخش مهمی از ضمانت اجرای توافق، بر تعهدات سیاسی و حقوقی طرف مقابل استوار بود و عملاً امضای مقامات آمریکایی بهعنوان پشتوانه توافق تلقی میشد. اما امروز معادله متفاوت است. اکنون علاوه بر متن هر توافق احتمالی، «مؤلفههای عینی قدرت» نیز در مقام ضمانت اجرا حضور دارند. موقعیت ژئوپلیتیکی ایران و توانایی اثرگذاری بر امنیت انرژی و تجارت جهانی، بخشی از این واقعیت جدید است که نمیتوان آن را از معادلات راهبردی منطقه حذف کرد.
این وضعیت، محصول سالها مقاومت، هزینه دادن و شکلگیری قدرت بازدارنده در سطوح مختلف است؛ قدرتی که از خون شهیدان، ایستادگی نیروهای مسلح و استقامت مردم به دست آمده و امروز به یکی از مؤلفههای اصلی محاسبات دشمن تبدیل شده است.
️ بر همین اساس، مهمترین عامل دوام هرگونه توافق احتمالی، نه خوشبینی به طرف مقابل، بلکه حفظ و تقویت مستمر عوامل قدرت ایران خواهد بود. در میان همه این عوامل، شاید هیچ متغیری به اندازه «انسجام ملی» اهمیت نداشته باشد. اتحاد مردم در کف خیابان، سرمایهای استراتژیک است که هم قدرت میدان را افزایش میدهد و هم دست دیپلماسی را پر میکند. هرگاه میان میدان، خیابان و دیپلماسی همافزایی شکل گرفته، قدرت ملی ایران در بالاترین سطح خود قرار داشته است.
در مقابل، هرگونه خدشه به این اتحاد، با هر عنوان و هر بهانه، میتواند دشمن را ترغیب کند که پروژه ناتمام خود را با هزینهای کمتر به سرانجام برساند. اگر انسجام ملی تضعیف شود، انگیزه طرف مقابل برای بازگشت به سیاست فشار و تقابل افزایش خواهد یافت؛ اما اگر این همبستگی حفظ شود، امکان دستیابی به صلحی پایدار، مبتنی بر موازنه قدرت و دارای ضمانت اجرایی واقعی فراهم خواهد شد.
«به یاری خدای توانا»
دکتر علی صداقت | ۳ تیر ۱۴۰۵ @dr_alisedaghat
" /> #یادداشت_روزسرنوشت تفاهم بین ایران و آمریکا چه خواهد شد؟
در این روزها، «سفیران ایران»، به مددِ «مردانِ میدان» و به همتِ «فرزندانِ خیابان»، در کارزارِ مذاکره با شیطان به سر میبرند؛ سربازان ایران، چون میدان را به عزت آراستند و خیابان را به غیرت، اکنون دیپلماسی را به حکمت میآرایند تا پیروزیِ بزرگ ایران را تثبیت کنند.اما میدانیم آمریکا مستکبر است. مستکبر در ذات خود عهدشکن است، چون روحیه استکبار دارد؛ مستکبر به دنبال ایجاد مستضعف است و اگر در طرف مقابل خود احساس ضعف کند، او را به استضعاف میکشاند. به همین دلیل در روایات گفتهاند باید با متکبر، متکبر بود.
از رسول اکرم (ص) در ضمن حدیثی نقل شده:إِذَا رَأَیْتُمُ الْمُتَکَبِّرِینَ فَتَکَبَّرُوا عَلَیْهِمْ فَإِنَّ ذَلِکَ لَهُمْ مَذَلَّةٌ وَ صَغَارٌ | هرگاه متکبران را دیدید، برخوردی مشابه با خودشان داشته باشید؛ زیرا این کار سبب خواری و کوچک شدن آنان میشود.
️ با علم به این حقیقت، علیالقاعده باید گفت که این تفاهم به جایی نمیرسد؛ چون در حالت عادی، طرف مقابل از روی استکبار، زیادهخواهی میکند و ما نیز اهل استضعاف نیستیم! پس راه به جایی برده نمیشود...️ از این رو، تحولات اخیر باید در چارچوب موازنه قدرت و بازدارندگی متقابل میان ایران و آمریکا مورد تحلیل قرار گیرد. با توجه به تجربه سالهای گذشته، به نظر میرسد مسیر مذاکرات با موانع جدی مواجه باشد و امکان دستیابی به توافقی جامع و پایدار همچنان با ابهام همراه است.در چنین شرایطی، دو سناریوی اصلی قابل تصور است:
بازگشت به چرخه تنش و درگیری نظامی مستقیم یا غیرمستقیم. تشدید فشارهای اقتصادی و راهبردی از طریق ابزارهایی همچون محدودیتهای دریایی، تحریمهای فراگیر و محاصره اقتصادی. ️ اما حتی اگر چنین ارادهای برای تشدید تنش وجود داشته باشد، به نظر میرسد آمریکا در کوتاهمدت انگیزهای برای ورود به یک بحران فراگیر جدید نداشته باشد. ملاحظات سیاسی داخلی، از جمله برگزاری جامجهانی و ملاحظات انتخاباتی و همچنین پیامدهای اقتصادی و بینالمللی هرگونه تنش گسترده در منطقه، عواملی هستند که میتوانند زمان تصمیمگیری را به تعویق بیندازند... ️ با این حال، تصمیم واشنگتن برای ورود به یک رویارویی جدید، تابع محاسبه هزینه و فایده است. آمریکا زمانی به سمت تکرار جنگ خواهد رفت که اطمینان پیدا کند هزینههای آن کمتر از دستاوردهایش خواهد بود. اگر در ارزیابی نهایی خود به این جمعبندی برسد که ایرانِ پس از این جنگ، از ظرفیت بازدارندگی بالاتری برخوردار شده و تکرار درگیری میتواند هزینههایی فراتر از منافع مورد انتظار بر او تحمیل کند، بهاحتمال زیاد از چنین مسیری اجتناب خواهد کرد.نکته مهم آن است که شرایط کنونی با دوران برجام تفاوتی بنیادین دارد.در آن مقطع، بخش مهمی از ضمانت اجرای توافق، بر تعهدات سیاسی و حقوقی طرف مقابل استوار بود و عملاً امضای مقامات آمریکایی بهعنوان پشتوانه توافق تلقی میشد. اما امروز معادله متفاوت است. اکنون علاوه بر متن هر توافق احتمالی، «مؤلفههای عینی قدرت» نیز در مقام ضمانت اجرا حضور دارند. موقعیت ژئوپلیتیکی ایران و توانایی اثرگذاری بر امنیت انرژی و تجارت جهانی، بخشی از این واقعیت جدید است که نمیتوان آن را از معادلات راهبردی منطقه حذف کرد.
این وضعیت، محصول سالها مقاومت، هزینه دادن و شکلگیری قدرت بازدارنده در سطوح مختلف است؛ قدرتی که از خون شهیدان، ایستادگی نیروهای مسلح و استقامت مردم به دست آمده و امروز به یکی از مؤلفههای اصلی محاسبات دشمن تبدیل شده است. ️ بر همین اساس، مهمترین عامل دوام هرگونه توافق احتمالی، نه خوشبینی به طرف مقابل، بلکه حفظ و تقویت مستمر عوامل قدرت ایران خواهد بود. در میان همه این عوامل، شاید هیچ متغیری به اندازه «انسجام ملی» اهمیت نداشته باشد. اتحاد مردم در کف خیابان، سرمایهای استراتژیک است که هم قدرت میدان را افزایش میدهد و هم دست دیپلماسی را پر میکند. هرگاه میان میدان، خیابان و دیپلماسی همافزایی شکل گرفته، قدرت ملی ایران در بالاترین سطح خود قرار داشته است. در مقابل، هرگونه خدشه به این اتحاد، با هر عنوان و هر بهانه، میتواند دشمن را ترغیب کند که پروژه ناتمام خود را با هزینهای کمتر به سرانجام برساند. اگر انسجام ملی تضعیف شود، انگیزه طرف مقابل برای بازگشت به سیاست فشار و تقابل افزایش خواهد یافت؛ اما اگر این همبستگی حفظ شود، امکان دستیابی به صلحی پایدار، مبتنی بر موازنه قدرت و دارای ضمانت اجرایی واقعی فراهم خواهد شد.«به یاری خدای توانا»
دکتر علی صداقت | ۳ تیر ۱۴۰۵
@dr_alisedaghat۱۶۴۴۲۱