بسم الله الرحمن الرحیم با سلام و احترام پس از آغاز به کار وبسایت شخصی استاد دکتر مسعود درخشان کانال رسمی ایشان نیز در پیامرسانهای ایتا، بله و تلگرام آغاز به کار کرد.این کانال به نشر و معرفی آثار استاد اعم از:
کتابها، مقالات و یادداشتها سخنرانیها، مصاحبهها و نشستهاکلاسها و تدریسها و جزوات درسیخاطرات و تاریخ شفاهیو سایر آثار و اطلاعرسانیهای مرتبط با ایشان میپردازد.لطفا جهت ورود به کانال از طریق لینک زیر اقدام نمایید: @dr_derakhshan_officialلطفا این کانال را در میان اساتید، دانشجویان و دیگر علاقه مندان اقتصاد منتشر سازید. آدرس وبسایت شخصی دکتر مسعود درخشان:http://dr-derakhshan.ir/۱۳:۳۲
هرچند از نظر من کاوشهای نظری ضروری است اما به شرطی اثربخش است که معطوف به اقامه نظام اسلامی و استحکام این نظام و توسعه همه جانبه آن باشد. دکتر درخشان، در مراسم افتتاحیه پنجمین کنگره علوم انسانی چنین اظهار داشت:مطالعه در فلسفه علوم اسلامی و انسانی و کوشش در طراحی اجزای الگوی تدبیر برای نظام اسلامی لازم و ملزوم هم هستند و رشد هر کدام از این دو حوزه بدون ملاحظه ربط بین آنها و تاثیرگذاری متقابل آنها به بیراهه رفتن و دور شدن از هدف است. از دیدگاه بنده سعی در ساختن الگوی تدبیر و آموختن از خطاهای گذشته برای آینده ابزار مناسبی است و لذا نقد نظامهای غیراسلامی و بهویژه لیبرالیسم در همه وجوه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی را در اولویت میدانم تا بتوان امکان لغزش اندیشمندان مسلمان را در ساختن الگوی تدبیر علوم انسانی به حداقل رساند و خطر سقوط آنها به لیبرالیسم را کاهش داد و از اسلامیزه کردن علوم انسانی لیبرالیستی اجتناب کرد. نقد در چارچوب برای تحقق هدف فوق الذکر کفایت نمیکند بلکه نقد چارچوب علوم پایه لیبرالیستی ضروری است، برای نمونه تنظیم امور اقتصادی مسلمین در وجههای پولی نیازمند دارا بودن بانکداری اسلامی است. نقد در چارچوب به این معنی است که عملکرد بانکها در نظام لیبرالیستی را نقد کنیم و سعی کنیم حتیالمقدور آن عملکردها را با موازین اسلامی و احکام شرعی سازگار کنیم. این چارچوب چیزی جز تکاثر، ثروت ثروتمندان به واسطه تجمع پس انداز طبقات فقیر متوسط و اعطای اعتبارات سنگین به صاحبان تمکن نیست زیرا که لازمه بقای بانک، سود حال از اعطای اعتبارات است که تضمین سود بجز از طریق حصول اطمینان از ثروت و توان مالی وامگیرندگان ممکن نیست. بنابراین نقد چارچوب بانکداری در اقتصاد لیبرالیستی بدین معنی است که این سوال را مطرح کنیم که آیا نظام بانکداری اسلامی در الگوی تدبیر امور اقتصادی مسلمین صرفاً با وجود یک بانک دولتی سازگاری بهتری ندارد؟ شرط لازم برای جلوگیری از تکاثر غیرعقلایی ثروت حاصل از عملیات بانکداری نیست؟ آیا بهتر نیست بساط این بانک های رنگارنگ که نقشی جز خلق پول و تعمیق شکاف طبقاتی و ایجاد تورم و بحران در نظام اسلامی ندارد ، برچیده شود. متن کامل در:https://b2n.ir/426560ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#سخنرانی#اقتصاد_اسلامیبا ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۱۳:۴۲
نشست ارزیابی و نقد طرح بانکداری جمهوری اسلامی در این نشست که با حضور جمعی از اساتید و صاحبنظران در دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی(ره) برگزار گردید، دکتر درخشان در نقد طرح بانکداری چنین اظهار داشت: اولین کاستی این طرح عدم درک صحیح از مفهوم استقلال بانک مرکزی است. تلقی این طرح از استقلال چیزی جز قدرت مطلقه رئیس بانک مرکزی نیست لذا استقلال را با دیکتاتوری رئیس بانک مرکزی یکی گرفته است. در جای جای این طرح استقلال بانک مرکزی مساوی با قدرت رئیس بانک مرکزی است. حتی برخی فکر می کنند استقلال بانک مرکزی به معنای این است که رئیسش را نتوان تغییر دارد. طبق گزارش های اخیر از رئیس کل بانک مرکزی، روسای قبلی که ده جور نظارت بر آنها می شد چه فاجعه هایی برای کشور آفریدند!! تنها راه مشکل کنار گذاشتن این طرح است. بانکهایی که ما داریم تجلیگاه و مظهر قدرت سرمایه اند. مگر می شود بانکها را از این حالت در آورد ولی ساختار اقتصاد همانگونه بماند؟ اصلا نمی شود. نمیخواهم وارد این بحث شوم، فعلا کار ما مطالعه این طرح است اما بگویم بانکداری اسلامی هیچگاه نمیتواند در کشور ما به تحقق برسد مگر اینکه یک و فقط یک بانک داشته باشیم و آن هم دولتی. تعدد بانکها بعنوان رقابت یعنی چی؟ آن موقع که بحث بانکهای خصوصی مطرح بود گفتم می دانید به چه سمتی می روید؟ می دانید بانک خصوصی چیست؟ می دانید چه قدرتی پیدا خواهند کرد؟ یکی از مدیران دولتی می گفت از موقعی که رقابت را ایجاد کردیم اوضاع مملکت بهتر شد. شما بروید در فروشگاهها ببینید چند جور پفک نمکی در سوپر مارکتها وجود دارد؟ تنوع پنیر را ببینید، اینها اثر رقابت است. متاسفانه مدیران خصوصیسازی در زمان خصوصی کردن بانکها فرق بانک با کارخانه تولید پفک نمکی را نفهمیدند. نتیجه این شد که الآن اسیر این بانکها هستیم و هر کدام میتوانند بسان یک بمب ثانیه شمار اقتصاد کشور را متلاشی کنند. متن کامل در: https://b2n.ir/383290ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#سخنرانی#اقتصاد_اسلامی#مسائل_اقتصاد_ایرانبا ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۱۳:۴۳
رشد علمی و مشارکت با مراکز علمی جهان از نیازهای اساسی کشور برای توسعۀ مرزهای دانش و بکارگیری دستاوردها علوم و فنون است. دکتر درخشان در همایش علامه طباطبایی(ره) اظهار داشت: سیاستهای کلی کشور برای رشد علم و فناوری و توسعۀ آنها باید براساس آیندهپژوهشی و آیندهنگری طراحی و تدوین شود. دکتر درخشان با اشاره به لزوم استفاده از تجربیات کشورهای توسعهیافته، ادامه داد: جهانبینی و رویکرد اروپا به علم و فناوری به تدریج تغییر پیدا کرد تا جاییکه انقلاب صنعتی حتی بر ساختارهای اجتماعی و سیاسی اروپا نیز تأثیر گذاشت. انتقال علم و فناوری زمانی میتواند منجر به توسعه شود که به صورت نظاممند صورت گیرد؛ این همان اقدامی است که امیرکبیر با تأسیس دارالفنون به دنبال آن بود اما باید دانست این انتقال نیز تنها در صورتی اثرگذاری مثبت دارد که پیش از آن فرهنگ علم و فناوری در جامعه نهادینه شده باشد. مراکز علمی و پژوهشی و دانشگاههای متعددی در کشور وجود دارند که دانشجویان بسیاری در آنها تحصیل میکنند اما متأسفانه در برخی موارد به جای دغدغه پیشرفت و توسعۀ کشور، در این فضاها دغدغۀ تولید مقاله وجود دارد. متن کامل در: https://b2n.ir/267470ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#سخنرانی#آموزش_و_پژوهش_اقتصادبا ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۱۳:۴۳
شهید صدر نخستین متفکر اسلامی است که قبل از انقلاب اسلامی، مسائل اقتصادی را با رویکرد سیستمی بررسی کرده است. دکتر درخشان در یادداشتی با عنوان «اقتصادنا و اقتصاد ما» مطرح نمود:بیش از ۵۰ سال از نگارش کتاب اقتصادنا میگذرد. بسیاری از زوایای این گنجینه بزرگ از معارف اقتصاد اسلامی، نظامهای اقتصادی، روششناسی و فلسفه اقتصادی نه تنها تاکنون ناشناخته مانده بلکه از دیدگاه بنده برخی برداشتهای نادرست از آن نیز شده است که فرصت طرح آنها در اینجا نیست. سؤالی که میخواهم توجه شما را به آن جلب کنم این است که نظریات شهید صدر در کتاب «اقتصادنا» به چه میزان و چگونه میتواند در «اقتصاد ما» بهکار گرفته شود و فرآیند مطالعات اقتصاد اسلامی در کشور ما را که بعد از انقلاب اسلامی سرعت گرفت شتاب دهد و نقطه عطفی در این مطالعات باشد.کتاب اقتصادنا حاصل دیدگاههای شهید صدر قبل از وقوع انقلاب اسلامی در ایران است و لذا بسیار متأثر از روحیهی انقلابی این عالم فرهیخته در مبارزات علمی با دو نظام اقتصاد سرمایه داری و اقتصاد سوسیالیسم و اثبات وجود و برتری نظام اقتصاد اسلامی بوده است. اما «نظامسازی» که محور اصلی مطالعات اینجانب در اقتصاد اسلامی بوده و هست، متأثر از استقرار نظام سیاسی اسلامی در ایران است. نکته جالب توجه این است که قبل از آنکه شهید صدر یا هر متفکر دیگری، سازوکار و مدل تحقق انقلاب اسلامی را تبیین و ساختار حکومت اسلامی و نحوه استقرار و کیفیت نهادهای مقوم آن را به زبان علمی توضیح دهند، انقلاب اسلامی در ایران به تحقق رسید. متن کامل در: https://b2n.ir/281181ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#یادداشت#اقتصاد_اسلامی با ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۱۳:۴۳
مسائل اقتصاد ايران و راهكارهاي اساسي آن دکتر درخشان در نشستی که سال 1382 به درخواست کمیسیون اقتصادی مجلس در مرکز پژوهشهای مجلس برگزار شد، به بررسی مسائل اقتصاد ایران و راهکارهای اساسی آن پرداختند. با وجود گذشت سالها، مطالعه آن مباحث میتواند ما را در درک عمیقتر مسائل اقتصاد ایران و ارزیابی راهکارهای مطرح شده، یاری نماید. متن کامل در: https://b2n.ir/044887ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#سخنرانی #مسائل_اقتصاد_ایران با ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۱۳:۴۳
مطالعۀ روش در اقتصاد.pdf
۷۷۱.۳۶ کیلوبایت
جزوه مطالعه روش در اقتصاداین نوشتار محصول ویرایش سلسله سخنرانیهای دکتر مسعود درخشان در درس روششناسی است که مخاطب این درس را دانشجویان دوره دکتری فلسفه اقتصاد مؤسسه امام خمینی(ره) در سال ۱۳۹۲ تشکیل میدهند. تدوین این نوشتار توسط دکتر حمیدرضا مقصودی انجام شده است. https://b2n.ir/447497ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#تدریس#اقتصاد_اسلامی
با ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۱۳:۴۴
انتقال و توسعه فناوری در بخش بالادستی صنعت نفت ایران: ملاحظاتی در مفاهیم، الزامات، چالشها و راهکارها دکتر درخشان در مقالهای که در شمارۀ چهاردهم «پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران» به چاپ رسید، چنین نوشت:اتکاء بر سرمایهگذاریهای خارجی در چارچوب قراردادهای نفتی با شرکتهای نفتی بینالمللی، راهکار مناسبی برای انتقال و توسعه فناوری در بخش بالادستی صنعت نفت ایران نبوده و نخواهد بود، مگر آنکه: اولاً رشد دانش بنیادین و دانش عملیاتی مرتبط با صنعت نفت کشور زمینههای مناسبی برای جذب فناوری و توسعه آن فراهم کرده باشد. ثانیاً حضور فعال نهادهای تنظیمگر با اهداف نظارت، مدیریت و بهبود کارایی در بازار فناوری توانسته باشد زمینههای مناسبی فراهم آورد که بتوان از ظرفیتهای جذب به نحو مؤثری بهرهبرداری نمود. بر این نکته تاکید شده است که شناخت دقیق بازیگران بازار فناوری و درک فرآیندهای تضعیف شرکتهای نفتی بینالمللی و تقویت شرکتهای خدمات نفتی در انتقال و توسعه فناوری در بخش بالادستی نخستین گام در طراحی الگوهای بهینه در سیاستگذاریهای فناوری نفتی در کشور است. متن کامل در: https://b2n.ir/716875ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#مقاله#مسائل_اقتصاد_ایران با ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۱۳:۴۵
دلالان تئوری وابستگی میگویند «ما نمیتوانیم» دکتر درخشان در مصاحبهای با پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار مقام معظم رهبری مطرح نمود: بهعنوان سؤال نخست، دانشگاهها چه نقشی در تبیین و بسط کلیدواژههایی مانند اقتصاد مقاومتی، که گرهگشای مشکلات جامعه هستند، دارند؟دانشگاهها بهصورت طبیعی در این موضوع میتوانند نقش درجهاول را ایفا کنند، اما متأسفانه در این موضوع ما به یک وجه، توجه کافی نداریم و آن وجه نیز این است که مختصات و ظرفیتهای دانشگاهها را نمیسنجیم و صرفاً انتظار داریم که نقشی را ایفا کنند. بیانات مقام معظم رهبری از جمله مقولاتی است که نیازمند تحقیق و بسط در سطوح بالاست، اما دانشگاههای ما سازوکاری دارند که براساس آن، معیارهای کیفی سنجش تحقیقات در آن نهفته نیست و همین موضوع موجب میشود تا رهنمودهای ایشان بهصورت صحیحی پیگیری نشود. در حال حاضر معیارهای حاکم بر نظام آموزشی ما عمدتاً کمّی است. اهتمام دانشگاهها به این تبدیل شده است که تعداد دانشجویان و اعضای هیئتعلمی را افزایش دهند و در سالهای اخیر نیز دستور وزارت علوم مبنی بر تأمین هزینههای دانشگاه توسط خودشان به گسترده شدن نگاه کمّی (با دریافت شهریه از دانشجویان تحصیلات تکمیلی) دامن زده است. حتی در مورد مقالات تألیفی نیز بهصورت کمّی به موضوع نگاه میشود و شورایی وجود ندارد که کیفیت مقالات را مورد ارزیابی قرار دهد تا به این نتیجه برسد که شاید یک مقاله (به لحاظ کیفی) برابر با صد مقاله باشد. در ارتقای اساتید صرفاً جنبهی کمّی دیده میشود و این موضوع نیز تبعات خود را دارد. همین عامل باعث میشود که دانشگاهیان ما نتوانند بهصورت دقیق و عمقی وارد حل مشکلات روزمره و عینی جامعهی ایران شوند. البته ما نباید انتظار داشته باشیم که همهی دانشگاههای کشور به این مسئله ورود کنند، بلکه این انتظار در درجهی نخست از دانشگاههای تراز اول میرود. در کشورهای اروپایی و آمریکایی نیز تأمینکنندهی اصلی این قبیل نیازها، دانشگاههای تراز اول آنها هستند. بنابراین میبایست تمام اهتمام خود را برای حفظ سطح علمی دانشگاههای درجهیک کشور به کار بریم تا آنها پاسخ مناسبی به این نیازها بدهند. حتی مسئولان تراز اول مملکتی در دانشگاههای خاص تربیت میشوند. متن کامل در: https://b2n.ir/392722ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#مصاحبه#آموزش_و_پژوهش_اقتصاد با ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۱۳:۴۵
چگونه اقتصاد را بخوانیم.wmv
۱۶.۴۲ مگابایت
هست و نیست...! رهنمودهای استاد درخشان پیرامون کیفیت مطالعه و علمآموزی چگونه اقتصاد را بخوانیم؟ لینک مشاهده فیلم در سایت: https://b2n.ir/499077ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#تدریس#آموزش_و_پژوهش_اقتصاد با ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۱۴:۰۹
کتاب «سرمایهداری» اثر جفری اینگام با ترجمه آقای دکتر سید احسان خاندوزی و آقای علیرضا اشرفی احمدآباد به همراه مقدمهای از دکتر درخشان منتشر شد.دکتر درخشان مقدمهای بسیار غنی بر این اثر نگاشتهاند که تحت عنوان «سرمايه، سرمايهدار و سرمايهداري: تأملي بر مفاهيم و ابهامات» در ابتدای کتاب به چاپ رسیده است.مطالعه دقیق این مقدمه بدون شک در شکلگیری تصویری صحیح از این مفاهیم در اذهان و شناخت دقیق این مفاهیم بسیار موثر خواهد بود. متن کامل در:https://b2n.ir/313130ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#یادداشت#تاریخ_اندیشه_ها_و_نظام_های_اقتصادیبا ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۱۴:۱۹
سرمايه، سرمايهدار و سرمايهداري: تأملي بر مفاهيم و ابهامات بخشی از مقدمهی دکتر درخشان بر کتاب «سرمایهداری» اثر جفری اینگام ترجمه آقای دکتر سید احسان خاندوزی و آقای علیرضا اشرفی احمدآباد :مفاهيم «سرمايه» ، «سرمايهدار» و «سرمايهداري» به صورتي كه در زبان فارسي رايج است و در مكتوبات اقتصاد متعارف به كار ميرود بهقدری نارسا است كه نه ميتوان از آنها در اثبات تعارض نظام سرمايهداري با نظام اقتصاد اسلامي استفاده كرد و نه ميتوان نشان داد كه اين تعارض غیرقابلرفع است. سعي ما بر اين است كه با مطرح كردن برخي ابهامات در مفاهيم سرمايه، سرمايهدار و سرمايهداري بتوانيم زمينه مناسبي فراهم كنيم كه تعارض اقتصاد سرمايهداري با اقتصاد اسلامي روشن شود و نظام تدبير امور اقتصاديِ مسلمين از خطر التقاط با آموزههاي سرمايهداري محفوظ بماند. متن کامل در:https://b2n.ir/313130ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#یادداشت#تاریخ_اندیشهها_و_نظامهای_اقتصادیبا ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۱۶:۱۰
سرمايه، سرمايهدار و سرمايهداري: تأملي بر مفاهيم و ابهامات بخشی از مقدمهی دکتر درخشان بر کتاب «سرمایهداری» اثر جفری اینگام ترجمه آقای دکتر سید احسان خاندوزی و آقای علیرضا اشرفی احمدآباد :حدود دو قرن است كه واژگان «سرمايه»، «سرمايهدار» و «سرمايهداري» در مجامع علمي مغرب زمين مطرح است. از همان ابتدا مباحثه و مناقشه در تعريف اين واژگان شكل گرفت و شدت يافت زيرا صاحبنظران علوم اقتصادي، اجتماعي و سياسي با رويكردهاي متفاوتي كه مبتني بر ايدئولوژيهاي متفاوت بود اين مسئله را بررسي ميكردند. از اين رو، نه تنها همگرايي در تعاريف این مفاهیم حاصل نشد بلكه ديدگاهها به دو دستة كاملاً متمايز تقسيم شد. آنان كه متأثر از تعاليم آدام اسميت بودند نظام سرمايهداري را مترادف بازار آزاد يا «ليبراليسم اقتصادي» ميدانستند و آنان كه معتقد به سوسياليسم بهویژه تعاليم ماركس بودند نظام سرمايهداري را پديدهاي تاريخي تعريف ميكردند كه بر مبناي «ارزش اضافي» در «حوزة توليد» شكل گرفته و به واسطة «نزاع طبقاتي» نهايتاً واژگون خواهد شد ضمن آنكه بر اساس قانونمنديهاي «ماترياليسم تاريخي» ، جاي خود را به «جامعة بيطبقه» كمونيستی خواهد داد. متن کامل در:https://b2n.ir/313130ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#یادداشت#تاریخ_اندیشهها_و_نظامهای_اقتصادیبا ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۱۷:۲۶
سرمايه، سرمايهدار و سرمايهداري: تأملي بر مفاهيم و ابهامات بخشی از مقدمهی دکتر درخشان بر کتاب «سرمایهداری» اثر جفری اینگام ترجمه آقای دکتر سید احسان خاندوزی و آقای علیرضا اشرفی احمدآباد :مناقشات و منازعات طولاني در تعريف و ماهيت سرمايه، سرمايهدار و سرمايهداري، اقتصاددانان جبهة ليبراليسم اقتصادي را به اين نتيجه رساند كه بهترين راهكار براي پيروزي بر رويكرد ماركسيستي در اين مسئله، حذف صورت مسئله است. از اين رو، با تكيه بر تعاليم جونس و والراس در رويكرد رياضي به تحليلهاي اقتصادي، اقتصاددانان ليبراليست كه نخست تعداد آنان بسيار اندك و هماکنون معارضان آنان بسيار اندك هستند، كوشيدند بهتدریج از واژگان سرمايهدار و سرمايهداري كمتر استفاده كنند و بهجای «سرمایهدار» اصطلاح «سرمایهگذار» و بهجای «اقتصاد سرمايهداري» اصطلاح «اقتصاد علمي» يا «علم اقتصاد» را به كار برند و بر اين نكته تأكيد كنند كه چون علم اقتصاد به لحاظ ماهيت و روش، رياضي است پس فاقد مباني ايدئولوژيك است. بدین ترتیب، اقتصاددانان لیبرالیست توانستند اقتصاد سرمايهداري و نقدهاي ماركسيستي به آن را بهصورت مقولهای در تاريخ انديشههاي اقتصادي بايگاني کنند. متن کامل در:https://b2n.ir/313130ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#یادداشت#تاریخ_اندیشهها_و_نظامهای_اقتصادیبا ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۸:۱۸
ابهامات در مفاهيم كاپيتاليست و كاپيتاليسم در مكتوبات غربيبخشی از مقدمهی دکتر درخشان بر کتاب «سرمایهداری» اثر جفری اینگام ترجمه آقای دکتر سید احسان خاندوزی و آقای علیرضا اشرفی احمدآباد :معمولاً آدام اسميت را پدر اقتصاد سرمايهداري مينامند. با وجود اين، اسميت هيچگاه از واژه كاپيتاليسم در نوشتارهاي خود استفاده نكرد. اسميت به لحاظ فلسفي معتقد به «سيستم آزادي طبيعي» بود كه اساس انديشههاي اقتصادي كتاب ثروت ملل را درچارچوب «ليبراليسم اقتصادي» شكل داده است. به درستي معلوم نيست كه واژة «سرمايهداري» در مكتوبات اقتصادی غرب از چه زماني رایج شده است. آنچه مسلم است اين كه واژة «كاپيتاليست»، قبل از واژة کاپیتالیسم مطرح شده است.فرناند برادل تاريخدان معروف فرانسوي كه از صاحب نظران «سرمايهداري» است در صفحه 234 كتاب خود تحت عنوان چرخهاي تجارت: تمدن و سرمايهداري در قرون پانزدهم تا هيجدهم ، علاوه بر آنكه به تقدم تاریخی استفاده از واژة سرمايهدار نسبت به سرمايهداري توجه ميكند معتقد است كه واژة «کاپیتالیست» نخستين بار در سالهاي 1633 و يا 1654 در معناي «صاحب سرمايه» به کار رفته است. متن کامل در: https://b2n.ir/313130ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#یادداشت#تاریخ_اندیشهها_و_نظامهای_اقتصادیبا ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۱۴:۳۶
به کار بردن مفاهيم كاپيتاليست و كاپيتاليسم برای نخستین بار توسط ریکاردوبخشی از مقدمهی دکتر درخشان بر کتاب «سرمایهداری» اثر جفری اینگام ترجمه آقای دکتر سید احسان خاندوزی و آقای علیرضا اشرفی احمدآباد :ريكاردو نخستين اقتصادداني است كه در كتاب اصول اقتصاد سياسي كه در سال 1817 منتشر شد، بارها از واژه كاپيتاليست استفاده كرده است. ريكاردو، موضوع اصلي اقتصاد را توزيع درآمد ملي در خلال زمان بين طبقات مختلف اجتماعي ميداند. طبقات اجتماعي را به سه دسته صاحبان زمين، سرمايهداران يا كاپيتاليستها و كارگران تقسيم ميكند. اجاره را سهم صاحبان زمين، سود را متعلق به سرمايهداران و دستمزد را از آن كارگران مي داند و معتقد است كه سرمايهداران بالاترين نقش را در رشد اقتصادي ايفا ميكنند. نقشي كه ريكاردو به سرمايهدار در رشد اقتصادي ميدهد وجه تمايز تعريف او از سرمايهدار در مقايسه با تعاريفي است كه در خلال دو قرن قبل از وي مطرح بوده است. ريكاردو نگرش متفاوتی به تعريف و نقش سرمايه دار در فرايند رشد اقتصادي داشت زیرا که او انقلاب صنعتي و آثار آن را در توليد توسط ماشينآلات و تجهيزات مشاهده كرده بود و لذا احتمالاً نخستين اقتصادداني است كه واژة سرمايهدار را در بستر نظام اقتصاد سرمايهداري تعريف كرده است، هرچند كه از واژة سرمايهداري استفاده نكرد. متن کامل در: https://b2n.ir/313130ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#یادداشت#تاریخ_اندیشهها_و_نظامهای_اقتصادیبا ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۱۶:۳۱
شکلگیری اندیشههای ماركسبدنة اصلي مكتوبات ماركس، نقد نظام سرمايهداري است. از اين رو، درك ماهيت و عملكرد اين نظام بدون آشنايي با ديدگاهها و نقد ماركس از سرمایهداری میسر نيست. ماركس نظريهپرداز برجستة آلماني در حوزههاي فلسفه، اقتصاد سياسي، سياست و جامعهشناسي را ميتوان يكي از بزرگترين متفكران تاريخ معاصر دانست. تا قبل از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي در دسامبر 1991، سيستم اجتماعي حدود يك سوم مردم جهان براي چندين دهه تحت سلطۀ تعاليم ماركس بود. معروف است كه ماركس يهودي بود اما واقعيت اين است كه پدر او چند سال قبل از تولد ماركس از يهوديت به مسيحيت (پروتستان) گرويده بود. ماركس در سال 1841 و در سن 23 سالگي موفق به اخذ درجة دكتري در فلسفه و تاريخ شد و دو سال بعد ازدواج كرد. مارکس در خلال تحصيلات خود در دانشگاههاي بن و برلين، به شدت تحت تأثير انديشههاي هگل ، فيلسوف معروف آلماني قرار داشت، هرچند هيچگاه دانشجوي هگل نبود. ماركس در حلقة هگليهاي جوان فعال بود كه تعبيرِ انقلابي از «ايدهآليسم آلماني» داشتند بدين معني كه نظام سياسي حاكم بر آلمان را كه سلطنتي به معناي مطلق كلمه بود، با زيربناي فكري جامعه در يك تضاد دیالکتیكي (از نوع هگلي آن) ميدانستند و لذا معتقد بودند که زمان مناسب برای براندازي نظام سياسی فرا رسیده است.در سال 1841 كه فوئر باخ فيلسوف آلماني كتاب معروف خود تحت عنوان جوهرة مسيحيت را منتشر كرد، ماركس به شدت تحت تأثير انديشههاي ماترياليستي فوئر باخ قرار گرفت و با تلفيق اندیشههای ماتریالیستی با ديالكتيك ايدهآلیستی هگل، توانست ديالكتيك ماتریاليستي را بنا نهد كه از اركان معارف ماركسيستي است. متن کامل در: https://b2n.ir/313130ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#یادداشت#تاریخ_اندیشهها_و_نظامهای_اقتصادیبا ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۶:۳۷
شکلگیری اندیشههای ماركس درك ماهيت و عملكرد نظام سرمایهداری بدون آشنايي با ديدگاهها و نقد ماركس از سرمایهداری میسر نيست. دستاوردهاي ماركس حاصل تركيب نوآورانة او از سه حوزۀ دستاوردهاي «فلسفه آلمان» ، «اقتصاد سياسي كلاسيك انگلستان» و «سوسياليسم فرانسه» است. به دليل ديدگاههاي انقلابي، ماركس نتوانست عضو هيئت علمي دانشگاه شود و لذا روزنامهنگار شد و به مطالعة گسترده در علوم سياسي، اقتصادی و اجتماعي پرداخت. مقامات دولتي، روزنامه او را در آلمان تعطيل كردند و ممنوع القلم شد.ماركس به همراه همسرش در سال 1843 به پاريس مهاجرت كرد كه فضاي بازتري براي فعاليتهاي انقلابي داشت. در آنجا با فردريش (يا فردريك) انگلس فيلسوف، روزنامهنگار و بازرگان آلماني آشنا شد و دوستي و همكاري آن دو تا پايان عمر ماركس ادامه يافت. انگلس كه تحصيلات خود را در دانشگاه برلين رها كرده بود و مدرك تحصيلي نداشت، از صاحبنظران سوسياليسم در آلمان و فرانسه به شمار ميرفت و نه تنها دوست و همكار بلكه پشتيبان مالي ماركس نيز بود. متن کامل در: https://b2n.ir/313130ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#یادداشت#تاریخ_اندیشهها_و_نظامهای_اقتصادیبا ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۸:۳۰
شکلگیری اندیشههای ماركستبعید و اقامت مارکس در فرانسه، بلژیک، آلمان و انگلستانمارکس در سال 1846 و بنا به توصية دولت آلمان، از پاريس به بروكسل تبعيد شد. همزمان با انقلاب 1848 آلمان، ماركس از بلژيك نيز تبعيد شد و نخست به پاريس رفت و سپس به آلمان بازگشت و روزنامة جديدي را منتشر كرد. بعد از پيروزي ضدانقلاب در آلمان، ماركس در سال 1849 از آلمان اخراج شد و به لندن رفت و تا پايان عمر در آنجا ماند و بيشتر وقت خود را در كتابخانة موزة بريتانيا به مطالعة اقتصاد گذراند.از دستاوردهاي مهم دوران اقامت او در لندن، انتشار كتاب دستاوردي به نقد اقتصاد سياسي در سال 1859 و مجلد اول كتاب سرمايه در سال 1867 بود. ترجمة اين كتاب نخستين بار به زبان روسي در سال 1872 منتشر شد. متن کامل در: https://b2n.ir/313130ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#یادداشت#تاریخ_اندیشهها_و_نظامهای_اقتصادیبا ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۱۴:۲۰
شکلگیری اندیشههای ماركسبدنة اصلي مكتوبات ماركس، نقد نظام سرمايهداري است. از اين رو، درك ماهيت و عملكرد اين نظام بدون آشنايي با ديدگاهها و نقد ماركس از سرمایهداری میسر نيست. مارکس در اواخر عمر از بيماريهاي مختلف رنج ميبرد و به همين دليل نتوانست مجلدهای دوم و سوم کتاب سرمایه را در زمان حيات خود نهايي كند و بعد از فوتش، انگلس آنها را منتشر كرد. كتاب سرمايه، مجلد چهارمي نيز دارد كه 25 سال بعد از فوت ماركس توسط «كارل كاتسكي» ، فيلسوف اتريشي تحت عنوان نظریات ارزش اضافی در سه مجلد منتشر شد. ناگفته نماند که كاتسكي، «انقلاب بُلشیويك» در اكتبر 1917 و تأسيس اتحاد جماهير شوروي و سياستهاي ولاديمير لنين و لئون تروتسكي را به شدت نقد ميكرد. در خلال اقامت در پاريس و بروكسل و لندن، ماركس كتابهاي متعدد دیگري منتشر كرد كه مجال طرح آنها در اين جا نيست. متن کامل در: https://b2n.ir/313130ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ#دکتر_درخشان#یادداشت#تاریخ_اندیشهها_و_نظامهای_اقتصادیبا ما همراه باشید:
@dr_derakhshan_official۱۷:۱۰