ا
آنچه ترامپ درباره زنان ایرانی نمیگوید (بخش دوم) دونالد ترامپ مدعی است: «ایران مانع پیشرفت زنان است». اما آمارهای رسمی ۲۰۲۶ سازمانهای بینالمللی (یونسکو، بانک جهانی و WIPO) روایت متفاوتی دارند.حتی مقایسه با دوران پهلوی نشان میدهد سرعت رشد زنان در جمهوری اسلامی، نهتنها متوقف نشده، بلکه در شاخصهای حیاتی مثل سلامت و مهندسی، از آمریکا هم پیشی گرفته است.@ecometr
۱۰:۲۹
درآمد ۵۰۰ میلیارد دلاری ایران از تنگه هرمزفواد ایزدی کارشناس و عضو هیئت علمی. دانشگاه در یک برنامه تلویزیونی مدعی شد: «طبق برآورد رویترز در طول ۴ سال میتوانیم از تنگه هرمز ۵۰۰ میلیارد دلار درآمد کسب کنیم که چندین برابر فروش نفت ما در این مدت است.» اما آیا این ادعا درست است؟بررسی اکومتر نشان میدهد که اساسا رویترز چنین مطلبی را منتشر نکرده است، و این رسانه در گزارشهای اخیر خود عمدتاً بر روی بحرانهای جاری در تنگه هرمز، نوسانات قیمت نفت و تأثیر تنشها بر بیمه کشتیها تمرکز داشته است.الیته برخی رسانهها این عدد را به روزنامه بریتانیایی تلگراف (The Telegraph) نسبت دادهاند. تلگراف در گزارشی تحلیلی به پتانسیلهای مالی کنترل ایران بر تنگه هرمز اشاره کرده بود، اما عدد ۵۰۰ میلیارد دلار بیشتر به عنوان یک برآورد حداکثری در بحثهای کارشناسی و در فضای مجازی مطرح شده است.در بخشی از گزارش تلگراف اشاره شده که ایران میتواند به بهانههای مختلف (مانند آلودگی زیستمحیطی یا بازرسیهای امنیتی)، کشتیهای تجاری را متوقف کرده و از آنها مبالغی را تحت عنوان «خسارت» یا «هزینه خدمات» مطالبه کند.نویسنده تأکید کرده که غرب نباید قدرت ایران در مسدود کردن یا پولی کردن این مسیر را نادیده بگیرد، زیرا عبور حدود ۲۰ درصد نفت خام جهان از این نقطه، به ایران قدرتی میدهد که میتواند تورم جهانی را به شدت بالا ببرد.از طرف دیگر در حالت عادی پیش از جنگ روزانه حدود ۸۰ تا ۱۰۰ فروند شناور بزرگ از تنگه هرمز عبور میکردند، برای رسیدن به درآمد ۱۲۵ میلیارد دلار در سال (که مجموعاً در ۴ سال بشود ۵۰۰ میلیارد)، ایران باید از هر فروند کشتی که رد میشود، حدود ۳.۵ میلیون دلار پول بگیرد!همچنین این نکته را نباید فراموش کرد که تنها کشتیهای نفت غول پیکر از تنگه هرمز عبور نمیکنند، بلکه کشتی فلهبر غلات یا سیمان، کانتینری، لنج و کشتیهای کوچک نیز از این تنگه عبور میکنند. کشتیهایی که ارزش باری کمی دارند قابلیت پرداخت ۳.۵میلیون دلار را ندارند و دریافت چنین رقمی غیرعقلانی نیز محسوب میشود.با این تفاسیر ادعای فواد ایزدی نادرست ارزیابی میشود. سایت اکومتر@ecometr
۱۷:۳۰
واقعیتهای پنهان جنگ؛ آیا ما به درستی ارزیابی میکنیم؟در گزارشی عنوان «ارزیابی خسارات اقتصادی و چشمانداز ایران پس از جنگ» ادعاهایی درباره فروپاشی زیرساختها و آمارهای نجومی از خسارات نظامی مطرح شده است؛ اکومتر در ادامه به واکاوی و نقد آمارهای موجود در این گزارش میپردازد.عدد ۳.۹۴ تا ۳۶.۸۷ تریلیون دلار برای برنامه موشکی فراتر از منطق اقتصادی است. کل تولید ناخالص داخلی (GDP) بسیاری از کشورهای توسعهیافته به این ارقام نمیرسد. ذکر چنین اعدادی کل اعتبار گزارش را زیر سوال میبرد و بیشتر شبیه به «*جنگ روانی*» یا اشتباهات فاحش محاسباتی به نظر میرسد تا یک ارزیابی اقتصادی دقیق.از طرفی متن به گونهای نوشته شده که گویا اقتصاد ایران در برابر ضربات کاملاً منفعل است. این درحالی بوده که ایران دهههاست که تحت شدیدترین تحریمها تمرین «اقتصاد مقاومتی» کرده است.ادعای از دست رفتن ۷۰ درصد تولید فولاد یا تخریب گسترده در عسلویه، نیز با واقعیتهای میدانی و پدافند غیرعامل ایران همخوانی ندارد. شبکههای تولیدی ایران به شکلی مویرگی و توزیعشده طراحی شدهاند تا با ضربات متمرکز از پا در نیایند.همچنین درخصوص از دست رفتن ۱.۲ میلیون شغل نیز باید گفت در شرایط بحرانی، اقتصاد ایران به سمت «اقتصاد مقاومتی» و بسیج نیروها حرکت میکند. صنایع سنگین مثل فولاد و پتروشیمی که در متن به آنها اشاره شده، واحدهای استراتژیک هستند و حتی تحت حملات احتمالی، پروتکلهای بازسازی سریع دارند. از دست رفتن ۱.۲ میلیون شغل یعنی فلج شدن کامل کشور، در حالی که ساختار اشتغال کسور به گونهای است که بخش بزرگی از آن در بخشهای خدماتی و دولتی استوار است که با این سرعت فرو نمیریزد.همچنین نکته کلیدی که در این گزارشها و حتی در تحلیلهای برخی کارشناسان و مشاوران اقتصادی نادیده گرفته میشود، ماهیت «تحمیلی» بودن هرگونه درگیری برای ایران است. ایران هرگز آغازگر هیچ جنگی نبوده و نیست. در چنین شرایطی که جنگ به یک ملت تحمیل میشود، تحلیلِ صرف بر محور «خسارت» و پیوند زدن آن به متغیرهایی مثل قیمت دلار، نه یک تحلیل علمی، بلکه نوعی فرار از واقعیت است.برخی مشاوران اقتصادی نیز با ایجاد هراس از افزایش قیمت دلار به واسطه خسارات احتمالی جنگ، آدرس غلط میدهند. پرسش اصلی اینجاست: وقتی کشوری برای حفظ کیان خود مجبور به دفاع است، تمرکز بر اعداد و ارقام خسارت بدون در نظر گرفتن حق دفاع مشروع، چه معنایی جز تضعیف روحیه ملی دارد؟در پایان باید گفت این گزارش با استفاده از اعداد نجومی (مثل هزینه تریلیون دلاری موشکی که اصلاً با عقل سلیم و بودجه سنواتی ایران جور در نمیآید) سعی دارد این پیام را مخابره کند که: «مقاومت هزینه گزافی دارد که دیگر قابل پرداخت نیست.» سایت اکومتر@ecometr
۸:۵۳
شوک هرمز به قلب اروپا/ چرا اروپا در جنگ علیه تهران همصدا با واشینگتن نیست؟مؤسسه مطالعات انرژی آکسفورد در جدیدترین گزارش خود، آسیبپذیری شدید بازار نفت و فرآوردههای نفتی اروپا را در صورت بروز درگیری نظامی آمریکا علیه ایران مورد واکاوی قرار داده است. این گزارش نشان میدهد که چرا پایتختهای اروپایی برخلاف فشار واشنگتن، مسیری محتاطانه را در پیش گرفتهاند. ۱. بحران در رگهای صنعت هوانوردیدادههای آماری نشان میدهد در سال ۲۰۲۵، اروپا روزانه ۵۲۰ هزار بشکه نفت خام و ۴۲۰ هزار بشکه فرآورده نفتی از طریق تنگههرمز وارد کرده است. نکته بحرانی اینجاست که سوخت جت ۴۵ درصد از کل نیاز وارداتی اروپا را تأمین میکند. انسداد یا ناامنی در این گلوگاه، مستقیماً امنیت پروازهای قاره را هدف قرار داده است؛ کما اینکه در ماه مارس گذشته، قیمت انرژی در اتحادیه اروپا نزدیک به ۵ درصد رشد کرد و تورم را به ۲.۵ درصد رساند.
۲. میراث تحریم روسیه و کاهش ظرفیت پالایشیاروپا پیش از این نیز با بحران ظرفیت دستوپنج نرم میکرد. بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴، تحت تأثیر جنگ اوکراین و حذف روسیه، ظرفیت پالایشی اروپا ۶۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یافت. این مسئله قاره سبز را به منابع دوردست در خلیج فارس وابسته کرد که نتیجه آن طولانی شدن زنجیره تأمین و افزایش هزینهها بود. اکنون در آستانه تنشهای جدید، ذخایر استراتژیک فرآوردههای میانی اروپا حتی به زیر میانگین پنجساله سقوط کرده است.
۳. اثر دومینوی صادرات؛ خروج چین و هند از مدار تأمیندر حالی که صادرات فرآوردههای نفتی از شورای همکاری خلیج فارس به دلیل درگیریها بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته، بازارهای جایگزین نیز به روی اروپا بسته شدهاند:چین ممنوعیت صادرات فرآورده را اعمال کرده است.هند با وضع مالیات سنگین بر صادرات، ارسال سوخت به اروپا را به پایینترین سطح (۱۷ هزار بشکه در روز) رسانده است.این وضعیت اروپا را ناچار میکند برای جذب محمولههای محدود، قیمتهایی بسیار بالاتر از رقبا پیشنهاد دهد.
۴. از جیرهبندی سوخت تا زمینگیری هواپیماهاعلیرغم آزادسازی ۱۱۸ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری توسط اتحادیه اروپا (به عنوان بخشی از طرح ۴۰۰ میلیون بشکهای آژانس بینالمللی انرژی)، این اقدام تنها یک «مسکن موقت» است. اسلوونی پیشقراول جیرهبندی سوخت در اروپا شده و غولهای هوانوردی قاره در حال تدوین برنامههای اضطراری برای زمینگیر کردن ناوگان خود هستند.
آنچه مشخص است، هزینههای کمرشکن اقتصادی باعث شده است که رهبران اروپایی علیرغم فشارهای ایالات متحده، از مشارکت نظامی اجتناب کنند. بروکسل اکنون بر دیپلماسی و ائتلافهای غیرنظامی برای بازگشایی تنگه هرمز تمرکز کرده است؛ مدلی که پیش از این توسط برخی کشورهای آسیایی برای عبور امن از تنگه (از طریق توافق دوجانبه با ایران) تجربه شده بود.اکنون اروپا با یک پرسش بنیادین روبروست: آیا برای حفظ امنیت انرژی خود، حاضر است سیستم «عبور دوطبقه» از تنگه هرمز را بپذیرد و با پیامدهای حقوقی و امنیتی قطعهقطعه شدن بازار جهانی انرژی کنار بیاید؟ سایت اکومتر@ecometr
۶:۳۶
درآمد ۲ میلیارد دلاری از تنگه هرمز/ واقعیت یا تقلیلگرایی اقتصادی؟صادقالحسینی، کارشناس اقتصادی و مشاور رسانهای عبدالناصر همتی در دوران تصدی ویر بر وزارت اقتصاد، در صفحه مجازی خود مدعی شد:«بستن و مدیریت تنگه هرمز منفعت مالی چندانی برای ایران ندارد و درآمد حاصل از آن تنها سالانه حدود ۲ میلیارد دلار خواهد بود.»
اما آیا این ادعا درست است؟در وضعیت عادی، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور میکند که با محاسبه ۱ دلار عوارض به ازای هر بشکه، درآمد ناخالص سالانه ۷.۳ میلیارد دلار خواهد بود.البته بخشی از این نفت حدود ۳ میلیون بشکه برای ایران وعمان بوده وخود به خود رقم درامدی کمتر خواهد شد.همچنین این درآمد بین ایران و عمان تقسیم شود، و اگر فرض کنیم عربستان و امارات به دلیل ریسک تنگههرمز ۷ میلیون بشکه از نقت خود را از مسیر لولهکشی سهم به دریای سرخ هدایت کنند لذا ادعای «۲ میلیارد دلار کل درآمد» درست است.اما این تحلیل، جریان عظیم صادرات سایر کالاهای باارزش را نادیده گرفته است. گاز طبیعی مایع (LNG) و فرآوردههای پتروشیمی (مانند متانول و پلیمرها) که قیمت هر تن آنها به مراتب بالاتر از نفت خام است، پتانسیل ایجاد درآمدهای ارزی چند میلیارد دلاری از طریق «تعرفه هوشمند» (Ad Valorem) را دارند که در مدل صادقالحسینی کاملاً مغفول مانده است.افزون بر این، ادعای مذکور بر پایه یک مدل قدیمیِ «حق ترانزیت» استوار است. در دنیای مدرنِ مدیریت آبراهها، درآمد اصلی از «خدمات ارزشافزوده» حاصل میشود.«بانکرینگ» (سوخترسانی)، «تعمیرات تخصصی کشتیها»، «بازرسیهای فنی اجباری» و «بیمه دریایی»، ظرفیت درآمدزایی ایران را از یک عوارض ساده به یک جریان مالی پایدار (شامل درآمدهای مستقیم و غیرمستقیم) ارتقا میدهد که میتواند عدد نهایی را به ۸ تا ۱۰ میلیارد دلار در سال برساند.آنچه مشخص است، نگاه صادقالحسینی به تنگه هرمز، نگاه به یک «عوارضیِ ساده» است، در حالی که الگوی توسعه اقتصادیِ کشورهای پیشرو، تبدیل آبراهها به «هابهای خدمات لجستیک» است. برای شرکتهای کشتیرانی، «زمان» ارزشمندترین دارایی است؛ لذا در صورت ارائه خدماتِ سریع و ایمن، پرداخت عوارض به ایران برای مالکان کشتی بسیار اقتصادیتر از دور زدن مسیر طولانی آفریقاست که این خود نشاندهنده وجود «کشش تقاضا» به نفع ایران است.با توجه به بررسیهای کارشناسی و نادیده گرفتن ظرفیتهای لجستیکی، پتانسیل درآمدهای غیرنفتی (پتروشیمی و گاز) و مدلهای مدرن خدمات دریایی در تحلیل مذکور، ادعای درآمد محدودِ ۲ میلیارد دلاری، «*نادرست*»ارزیابی میشود. سایت اکومتر@ecometr
۱۱:۱۳
وقتی تصویر بر پیام غلبه میکند؛ خوانش رسانهای یک رزمایش محمدمهدی مسعودیان، سردبیر اکومتر: رزمایش «دختران جانفدا» را میتوان نه فقط یک رویداد میدانی، بلکه یک «*متن رسانهای*» دانست؛ متنی که بیش از نیت برگزارکنندگان، با تصویرهایی که تولید کرد قضاوت شد.از منظر سواد رسانهای، یکی از مهمترین خطاها در این برنامه، ناهماهنگی بین «پیام» و «تصویر» بود. وقتی هدف، نمایش صلابت، مقاومت و جدیت است، اما عناصر بصری به سمت رنگهای فانتزی، فضاسازی کارناوالی و قابهای اینستاگرامی میروند، مخاطب دچار دوگانگی میشود. در چنین شرایطی، ذهن مخاطب معمولاً تصویر را باور میکند، نه هدف اصلی را.خطای دوم، بیتوجهی به «منطق انتخاب رسانهها» بود. رسانهها همیشه به دنبال تصاویر خاص، متفاوت و وایرالپذیرند. وقتی در یک رویداد، المانهای غیرمنتظره (مثل رنگهای غیرمعمول برای تجهیزات نظامی) وجود داشته باشد، طبیعی است که همانها به نماینده کل رویداد تبدیل شوند. این نه لزوماً تحریف، بلکه نتیجه قواعد شناختهشده رسانه است.مسئله سوم، ضعف در «مدیریت قاب (Framing)» بود. برگزارکنندگان عملاً کنترل روایت را واگذار کردند؛ چون قابهای غالب، نه از پیش طراحی شده بودند و نه روایت مسلطی برای هدایت برداشت مخاطب وجود داشت. در نتیجه، روایت بیرونی جایگزین روایت مطلوب شد.در نهایت، این رویداد نشان داد که در عصر شبکههای اجتماعی، طراحی یک برنامه بدون طراحی دقیق تصویر و برداشت رسانهای آن، به معنای واگذاری نتیجه به دیگران است. امروز، هر رویداد عمومی قبل از آنکه در خیابان اتفاق بیفتد، باید در ذهن مخاطب و در قاب دوربینها طراحی شود. سایت اکومتر@ecometr
۱۱:۳۸
گذار از جنگ نظامی به «جنگ اقتصادیمحور»/آفند و پدافند در «نبرد رمضان»تحلیل نبرد رمضان نشاندهنده تلاقی «جنگ اقتصادی» با «*عملیات نظامی*» است. در این چارچوب، کاربست مفاهیمِ نظامی در تحلیلهای اقتصادی، ابزارهای تحلیلیِ دقیقی برای تبیینِ کنشگریِ طرفین در اختیار میگذارد. امین جمالی، کارشناس اقتصادی در یادداشتی به تحلیل این موضوع پرداخت. ۱. منطق آفند اقتصادی: گذار از وابستگی نامتقارن به اهرم فشاربر پایه نظریه «*آلبرت هیرشمن*»، قدرتِ اقتصادی حاصلِ بهرهبرداری از وابستگیهای نامتقارن است. در این نبرد، ایران با استفاده از «*نقاط گلوگاهی*» (*مانند تنگه هرمز*)، وابستگیِ نامتقارنِ خود به بازارهای جهانی را به یک «وابستگیِ متقارنِ معکوس» تبدیل کرد. آفند اقتصادی: بستن تنگه هرمز و ایجاد شوک در بازارهای جهانی انرژی، به مثابه یک عملیات آفندیِ هوشمندانه، هزینههای اقتصادیِ نبرد را به سبدِ هزینههای کشورهای متخاصم و متحدانشان منتقل کرد. این کنش، مصداق بارز «پدافند اقتصادیِ فعال» است؛ به این معنا که با افزایشِ هزینه برای حریف، بازدارندگی ایجاد میشود. ۲. پدافند اقتصادی و تابآوری: تقابل با ضربات زیرساختیدر مقابلِ آفندهای اقتصادی، پدافند اقتصادی (تابآوری) به دنبالِ کاهشِ آسیبپذیری و حفظِ جریانِ حیاتبخشِ اقتصاد در شرایط بحرانی است. پدافند غیرعامل:ایران با تکیه بر تجربیاتِ دهههای گذشته (مانند شبکههای صادراتی غیررسمی و تنوعبخشی به مسیرهای تأمین)، سعی در حفظِ پایداریِ درآمدی داشت. چالش زیرساختی:حمله به زیرساختهای انرژی (پالایشگاهها و پتروشیمیها)، کارآمدیِ پدافندِ صرفاً غیرعامل را به چالش کشید و ضرورتِ گذار به «اقتصاد مقاومتی» را به عنوان الگویی جامعتر برجسته ساخت. ۳. دینامیک نبرد: «نردبان تشدید اقتصادی»نبرد رمضان بر اساس منطق «نردبان تشدید» (Escalation Ladder) پیش میرود. هر کنش نظامی علیه زیرساختهای اقتصادی، با واکنشِ متقابل در بازارهای جهانی پاسخ داده میشود. میدانِ نبردِ نوین: در این چرخه، تصمیمگیریهای راهبردی صرفاً محدود به میدان نظامی نیست، بلکه پیوندِ وثیقی با نوسانات در بورسهای انرژی (لندن و شیکاگو) دارد. در واقع، هر دو طرف پیش از هر کنشِ نظامی، ظرفیتهایِ اقتصادیِ خود و طرفِ مقابل را در «ترازو» قرار داده و از آستانههایی که منجر به تشدیدِ غیرقابلکنترل شود، پرهیز میکنند.نبرد رمضان نه یک جنگ کلاسیک، بلکه یک «جنگ اقتصادیِ نظامیمحور» است که در آن، ابزارهای نظامی برای پیشبردِ اهدافِ اقتصادی و ابزارهای اقتصادی برای مدیریتِ هزینههای نظامی به صورت یکپارچه به کار گرفته میشوند. سایت اکومتر@ecometr
۱۵:۵۲
️ تابآوری در ترازوی انرژی/ تحلیلِ آثارِ انسدادِ هرمز بر اقتصاد دنیا تنگه هرمز در معادلاتِ نوینِ ژئوپلیتیک، نقشی فراتر از یک مسیرِ ترانزیتی ایفا میکند. بررسیِ «*مدلهای اقتصاد انرژی*» نشان میدهد که به دلیلِ فقدانِ جایگزینِ سریع و حجمِ بالایِ عرضه، هرگونه اختلال در این گذرگاه میتواند موجبِ واکنشهای غیرخطی در بازارهای جهانی و جهشهای قیمتی شود. در ادامه، وضعیتِ تابآوریِ اقتصادِ کشورهای کلان در مواجهه با سناریویِ انسدادِ هرمز از نگاه اکومتر بررسی میشود. ایالات متحده :با وجودِ دستیابی به تولیدِ ۱۳.۵ میلیون بشکه در روز (شیلنفت)، اقتصادِ آمریکا به شدت نسبت به «*تورمِ ناشی از سوخت*» حساس است. کسریِ بودجه و بدهیِ ملی، توانِ این کشور را برای مواجهه با شوکهای قیمتیِ بلندمدت محدود میکند. آمریکا در یک «*تناقضِ ساختاری*» گرفتار است: نیاز به بازارِ جهانی برای ثباتِ تورم در برابرِ ناتوانی در حذفِ نفوذِ ایران در تنگه. چین : بهعنوان بزرگترین واردکننده نفت از هرمز، پکن در صورتِ انسدادِ بلندمدت، با رکودِ صنعتی و کاهشِ ارزشِ «*یوآن*» مواجه میشود. سیاستِ پکن، حفظِ تعادل بین حمایتِ استراتژیک از متحدان و پایداریِ امنیتِ جریانِ انرژی است. روسیه : در سمتِ برنده معادلات قرار دارد؛ چرا که افزایشِ قیمتِ جهانیِ نفت، درآمدهای صادراتیِ مسکو را تقویت کرده و خللی در مسیرهای صادراتیِ این کشور ایجاد نمیکند. عربستان و امارات : علیرغمِ داشتنِ ظرفیتهای محدودِ خطوطِ لوله (شرق-غرب)، همچنان به شدت به هرمز وابستهاند. هرگونه انسدادِ طولانیمدت، ترازِ بودجه و برنامههای توسعهای آنها را مستقیماً به نقطه فروپاشی میرساند.️رژیم صهیونیستی: تابآوریِ این رژیم به دلیلِ «محدودیتِ ارضی» و انحصار در مبادیِ وارداتی، بسیار شکننده است. افزایش هزینههای عملیاتیِ تولید و حملونقل، بلافاصله منجر به تورمِ افسارگسیخته و تزلزلِ ثباتِ کلانِ اقتصادی در محیطِ جنگی میشود. اروپا (آلمان و ایتالیا) : با اقتصادهایِ صنعتیِ «انرژیبر»، در برابرِ شوکهای قیمتیِ هرمز دچار رکود تورمی میشوند. برای اروپا، هرگونه اختلال در جریانِ هرمز، بهمعنای کاهشِ توانِ رقابتیِ صنعتی است. ژاپن و کره جنوبی : مدلِ اقتصادیِ این کشورها بر پایه «تولید بهموقع» استوار است. فقدانِ عمقِ استراتژیک و وابستگیِ مطلق به جریانِ دریاییِ نفت، باعث میشود کوچکترین نوسان در هرمز، زنجیرهی تولیدِ آنها را در «نقطه فروپاشی» قرار دهد. کشورهای نوظهور و ترانزیتی (مانند هند و پاکستان) : این کشورها به دلیل وابستگیِ شدید به وارداتِ انرژیِ ارزان برای حفظِ نرخِ رشدِ اقتصادی، از نخستین قربانیانِ «*ناامنیِ گلوگاهی*» خواهند بود که فشارِ سیاسیِ شدیدی را بر بازارهای جهانی تحمیل میکنند. ایران: برخلافِ رقبا، از سه مؤلفه «تابآوریِ راهبردی» برخوردار است:۱. بومیسازیِ زنجیره ارزش(از کشاورزی تا صنایع فنی).۲. اتکای به بازارهای بزرگ (چین و روسیه) جهت دور زدنِ تحریمهایِ انرژی.۳. تنوعبخشی به مسیرهای صادراتی (خطوطِ لوله جدید و بنادرِ اقیانوسی). تنگه هرمز «*خطِ تماسِ قدرتِ*» ایران با نظامِ انرژیِ جهان است. این ابزارِ بازدارنده، موازنه را از میدانِ نظامی به «*تالارِ بورسهای انرژی*» منتقل میکند. در حالی که اقتصادهای مصرفمحور، تابِ شوکهای قیمتی را ندارند، ایران با مدیریتِ هوشمندانهِ این اهرم، میتواند هزینههای جنگ را به جبهه معیشتِ دشمن منتقل و ابتکارِ عملِ دیپلماتیک-اقتصادی را در اختیار بگیرد. امروز، قدرتِ ملی نه صرفاً در تولید، که در تواناییِ «کنترلِ شریانهای ژئوپلیتیک» معنا میشود. سایت اکومتر@ecometr
۱۳:۲۰
چطور با وجود تخریب زیرساختها، باز هم سرپا میمانیم؟ نقدی بر یادداشت حسین درودیان اخیراً یادداشتی از حسین درودیان درباره تخریب زیرساختها و آینده تیره اقتصاد منتشر شده است. این تحلیل نکات مهمی دارد، اما یک خطای کلیدی در آن دیده میشود: نادیده گرفتن «قدرت انطباق» اقتصاد ایران. بررسیها نشان میدهد برخلاف این تصویر، اقتصاد ایران الزاماً به بنبست نرسیده است. نخستین خطا، یکسانانگاری تخریب فیزیکی با نابودی تولید است. در حالی که در اقتصاد مدرن، تولید صرفاً به ساختمان و تجهیزات وابسته نیست، بلکه «دانش فنی» و «شبکههای مدیریتی» نقش تعیینکننده دارند. تجربه تحریمها نشان داده صنایع ایران توان بازآرایی و جایگزینی مسیرهای تولید را دارند. دومین خطا، تمرکز صرف بر سمت عرضه ارز است. کاهش صادرات تنها بخشی از معادله است، در حالی که حاکمیت ابزارهایی برای مدیریت تقاضای ارز در اختیار دارد. کنترل واردات کالاهای غیرضروری، توسعه تهاتر و استفاده از ظرفیتهای منطقهای میتواند فشار ارزی را از یک بحران حاد به یک وضعیت قابل مدیریت تبدیل کند. سومین خطا، تقلیل مسیر بازسازی به توافق با غرب است. در شرایط فعلی نظام بینالملل، الگوهای متنوعی از همکاری اقتصادی شکل گرفته و استفاده از ظرفیت شرکای منطقهای و قراردادهای دوجانبه میتواند بخشی از خلأ سرمایهگذاری خارجی را جبران کند. چهارمین خطا، نادیده گرفتن سرمایه اجتماعی است. برخلاف نگاه مکانیکی، فشار اقتصادی لزوماً به فروپاشی اجتماعی منجر نمیشود. در بسیاری از بحرانها، حس تهدید مشترک به تقویت همبستگی و فعال شدن ظرفیتهای مردمی منجر شده و همین عامل، نقش مهمی در تداوم سیستم ایفا کرده است. در مجموع، اقتصاد ایران با چالشهای جدی مواجه است، اما این وضعیت الزاماً به معنای پایان مسیر نیست. بحرانها میتوانند به محرکی برای اصلاحات ساختاری تبدیل شوند و مسیر حرکت اقتصاد را به سمت یک الگوی «*انطباقی*» تغییر دهند.بررسیهای اکومتر نشان میدهد تحلیل ارائهشده از آینده اقتصاد ایران، با نادیده گرفتن ظرفیتهای انطباقی، تصویری یکسویه و بیش از حد بدبینانه ارائه میدهد. سایت اکومتر@ecometr
۱۶:۱۹
دوراهی ارز: حج یا آیفون؟ نقدی بر اظهارات صادق الحسینی صادق الحسینی کارشناس اقتصادی مدعی شده است اعزام حجاج در شرایط جنگی هم «*خطای امنیتی*» است و هم باعث تخریب ذخایر ارزی میشود. اما آیا واقعاً اعداد چنین چیزی را تأیید میکنند؟ محاسبه واقعی هزینههاطبق دادههای رسمی، هزینه هر زائر حدود ۲۳۰۰ تا ۲۴۰۰ دلار است. حتی با بدبینانهترین سناریو (*۴۰۰۰ دلار*)، مجموع خروج ارز برای ۳۰ هزار نفر حداکثر حدود ۱۲۰ میلیون دلار میشود.
در مقیاس اقتصاد ایران، این رقم در برابر هزینههای ارزی واردات کالاهای لوکس و غیرضروری، بسیار ناچیز است؛ حتی کمتر از بخشی از هزینههای روزانه در حوزههای غیرمولد. تناقض جالب ماجرا این کارشناس پیشتر مدافع آزادسازی واردات آیفون بود؛ بازاری که فقط در سال ۱۴۰۰ حدود ۱.۴ میلیارد دلار ارز مصرف کرده و حتی با در نظر گرفتن قاچاق، صدها میلیون دلار خروج ارز داشته است. سؤال سادهچطور صدها میلیون دلار برای یک کالای لوکس «بیاهمیت» تلقی میشود، اما حدود ۱۲۰ میلیون دلار برای یک سفر جمعی ناگهان تبدیل به «*فشار بر ذخایر ارزی*» میشود؟
مسأله اصلی: اولویتها در حالی که حج زیر ذرهبین است، سالانه مبالغ قابلتوجهی صرف واردات کالاهای تجملی میشود؛ کالاهایی که مصرفکنندگان محدودی دارند. اگر نگرانی اصلی حفظ ذخایر ارزی است، چرا تمرکز نقدها فقط روی یک بخش خاص قرار گرفته؟ جمعبندی: اعداد نشان میدهد برچسب «تخریب ذخایر ارزی» برای هزینه حج، با واقعیتهای اقتصادی همخوانی ندارد؛ مسأله اصلی، نه کمبود ارز، بلکه نحوه اولویتبندی آن است. سایت اکومتر@ecometr
۱۳:۲۲
چرا حل ناترازی برق فقط با نیروگاهسازی ممکن نیست؟ درسهایی از خاموشی ۲۰۲۱ چین ایران سالهاست با ناترازی برق دستوپنجه نرم میکند و نسخه تکراری همیشه این بوده: «*نیروگاه بسازیم*». اما واقعیت کمتر هیجانانگیز این است که مشکل فقط کمبود تولید نیست.تجربه خاموشیهای چین در سال ۲۰۲۱ نشان داد حتی با ظرفیت عظیم نیروگاهی هم میشود زمین خورد؛ نه به خاطر کمبود انرژی، بلکه به خاطر قیمتگذاری اشتباه. وقتی قیمت زغالسنگ بالا رفت اما برق با نرخ دستوری فروخته شد، نیروگاهها عملاً انگیزهای برای تولید نداشتند. نتیجه؟ کاهش عرضه و خاموشی.از آن طرف، ساختار تنظیمگری هم مثل یک ماشین خشک و بدون فرمان عمل کرد؛ نه انعطاف، نه واکنش سریع به بحران. سیگنال قیمتی واقعی وجود نداشت و بازار برق عملاً فلج شد. برخلاف برخی روایتها، انرژیهای تجدیدپذیر مقصر اصلی نبودند؛ مشکل، حکمرانی بود. جمعبندی:برای ایران، پیام روشن است: فقط ساخت نیروگاه، ناترازی را حل نمیکند. بدون اصلاح قیمتگذاری، تقویت بازار برق و ایجاد انگیزه برای سرمایهگذاری، هر چقدر هم ظرفیت تولید بالا برود، بحران فقط عقب میافتد، نه اینکه حل شود.بررسیهای اکومتر نشان میدهد ریشه ناترازی برق، بیش از آنکه فنی باشد، نهادی و اقتصادی است.
سایت اکومتر@ecometr
۱۴:۴۹
وقتی بانکها شریکِ صنعت شدند؛ رمزگشایی از مدل تأمین مالی ژاپن پس از جنگ جهانی بعد از جنگ جهانی دوم، ژاپن کشوری ویران بود؛ زیرساختها نابود شده بود. اما در کمتر از ۳۰ سال به دومین اقتصاد جهان رسید. این جهش فقط نتیجه «*بازار آزاد*» نبود، بلکه حاصل یک مهندسی دقیق مالی بود. ژاپن بانکها را از یک صندوق پول ساده، به شریک استراتژیک صنعت تبدیل کرد؛ جایی که بانک، ستون فقرات هویت صنعتی کشور شد. در مدل سنتی، بانکها از ریسک فرار میکنند؛ اما در مدل ژاپنی، دولت و بانکها ریسک را با هم مدیریت کردند. دولت با مشارکت در تأمین مالی پروژههای بزرگ، بخشی از ریسک را پذیرفت. نتیجه؟ بانکها از سود کوتاهمدت فاصله گرفتند و به سمت حمایت از پروژههای زیرساختی رفتند. ترس از سرمایهگذاری عملاً حذف شد. ژاپن سیستم بانکی را از «*واسطه پول*» به «*شریک توسعه*» ارتقا داد. بانکها فقط وام نمیدادند، بلکه با نظارت و تخصیص دقیق منابع، هزینههای اضافی را حذف کردند. این کار باعث شد صنایع بالادستی و پاییندستی بهصورت هماهنگ رشد کنند و منابع کشور هدر نرود. موفقیت ژاپن نشان داد رشد سریع، بدون «*نقشه راه مشترک*» ممکن نیست. وقتی دولت امنیت سرمایهگذاری را تضمین کرد، بانکها جرأت پیدا کردند منابع عظیم را به سمت صنایع نوپا هدایت کنند. نتیجه این شد که شرکتها با خیال راحت روی تحقیق و توسعه تمرکز کردند و بانکها از یک طلبکار ساده، به حامی و طراح پروژههای ملی تبدیل شدند. درس کلیدی ژاپن ساده اما سخت است: «*پول باید در خدمت تولید باشد، نه سفتهبازی*». اگر بانکها به جای بازی با اعداد، شریک واقعی صنعت شوند، حتی از دل ویرانی هم میشود یک اقتصاد قدرتمند ساخت. این همان همافزایی است که مسیر توسعه را کوتاه میکند. اقتصاد ایران هم با وجود آسیبها، ظرفیت بازسازی دارد. اما عبور از وضعیت فعلی فقط با منابع ممکن نیست؛ نیاز به مدیریت استراتژیک و هوشمندانه دارد تا این ظرفیتهای پراکنده در مسیر توسعهای پایدار همراستا شوند. سایت اکومتر@ecometr
۱۳:۲۸
گزارش | خروج امارات از اوپک؛ آغاز یک تغییر بزرگ در بازار جهانی نفت یک چرخش تاریخی در بازار انرژیتصمیم امارات برای خروج از اوپک پس از چند دهه عضویت، به یکی از مهمترین اخبار اقتصادی جهان تبدیل شده است. بسیاری از تحلیلگران این اقدام را نشانهای از حرکت به سمت استقلال در سیاستهای انرژی و اولویت منافع ملی بر توافقات جمعی میدانند.
هدف امارات چیست؟تحلیلگران معتقدند امارات قصد دارد با حذف محدودیتهای سهمیهای، تولید خود را افزایش دهد و سهم بیشتری از بازار جهانی نفت به دست آورد.بانک HSBC هم اعلام کرده که اثر کوتاهمدت این تصمیم محدود است، اما در بلندمدت میتواند توان اوپک در کنترل بازار را تضعیف کند.
بازتاب جهانی این تصمیمرویترز خروج امارات را «ضربهای جدی» به نفوذ اوپک دانسته و از افزایش نوسانات قیمت نفت خبر میدهد.بلومبرگ نیز این اقدام را نشانه اختلافات درونی اوپک و کاهش قدرت این سازمان در مدیریت عرضه جهانی میداند.
تحلیل رسانههابیزنس اینسایدر تأکید دارد که این تصمیم میتواند به افزایش تولید و در نهایت کاهش قیمتها به نفع مصرفکنندگان منجر شود.آکسیوس هم این خروج را از نظر سیاسی بسیار مهم ارزیابی کرده و معتقد است توان اوپک برای تثبیت قیمتها کاهش مییابد.
اثر بر بازار جهانی نفتدر کوتاهمدت، بهدلیل شرایط ژئوپلیتیک، اثر این تصمیم محدود خواهد بود. اما در بلندمدت احتمال افزایش عرضه و کاهش قیمت نفت وجود دارد.
ابعاد امنیتی ماجرابرخی تحلیلها این اقدام را تلاش برای افزایش منابع مالی و تقویت توان نظامی میدانند. افزایش تولید نفت میتواند نقدینگی لازم برای خریدهای تسلیحاتی را فراهم کند.
تغییر در نظم جهانی انرژیخروج امارات از اوپک فقط یک تصمیم اقتصادی نیست؛ نشانهای از تغییر در نظم جهانی انرژی است؛ حرکتی از «هماهنگی جمعی» به سمت «رقابت آزاد».
سایت اکومتر@ecometr
۱۶:۰۲
هزینههای پنهان جنگ؛ فرسایش تدریجی اقتصاد جهانی در بنبست خلیجفارس تقابلهای نظامی در منطقه از فاز «تنشهای لحظهای» عبور کرده و به یک «*جنگ فرسایشی*» تمامعیار تبدیل شده است. این وضعیت دیگر صرفاً امنیتی نیست؛ بلکه مستقیماً ساختار هزینههای اقتصاد بینالملل را هدف گرفته و در حال بازطراحی نقشه تجارت دریایی است. حق بیمه؛ مالیات نامرئی بر جریان کالابزرگترین هزینه پنهان این درگیری، جهش نرخ «بیمه ریسک جنگ» است. با قرار گرفتن تنگه هرمز در دسته مناطق پرخطر در بازار لویدز لندن، حق بیمه کشتیها نسبت به ماه مارس بیش از ۴۰۰ درصد افزایش یافته است. این جهش، در عمل یک مالیات نامرئی است که نه با سیاست پولی کنترل میشود و نه جایی ثبت؛ فقط مستقیم از جیب مصرفکننده پرداخت میشود.
تروریسم لجستیکی و تهدید امنیت غذاییناامنی در مسیرهای کشتیرانی، امنیت غذایی را هدف گرفته است. انحراف کشتیهای حامل غلات و تأخیر در تخلیه در بنادر امن، باعث شکلگیری «احتکار احتیاطی» در کشورهای واردکننده شده است. نوسانات شدید قیمت کالاهای اساسی در جنوب شرق آسیا و مصر، نشانهای از اختلال جدی در زنجیره تأمین جهانی است.
اثر تأخیری و سقوط بهرهوریتغییر مسیر کشتیها به مسیرهای طولانیتر، هم مصرف سوخت را بالا برده و هم چرخه تجارت را ۱۰ تا ۱۵ روز طولانیتر کرده است. این تأخیر، به کمبود کانتینر خالی و افت محسوس بهرهوری در اقتصاد جهانی منجر شده؛ دقیقاً در زمانی که اقتصادها در تلاش برای بازگشت به رشد هستند.
حبس نرخ بهره و تورم ساختاریبیثباتی موجود باعث قفل شدن سیاستهای پولی شده است. بانکهای مرکزی بزرگ که در فکر کاهش نرخ بهره بودند، حالا بهدلیل فشارهای تورمی ناشی از انرژی و لجستیک، ناچار به حفظ نرخهای بالا برای مدت طولانیتر شدهاند. نتیجه؟ افزایش هزینه وامگیری و توقف بسیاری از پروژههای زیرساختی.
پذیرش «اضطرار پایدار»دوران حملونقل ارزان و امن در خاورمیانه عملاً به پایان رسیده است. اقتصاد جهانی حالا با یک فرسایش تدریجی مواجه است، نه یک شوک کوتاهمدت. در این شرایط، دولتها و بنگاهها باید بهجای انتظار برای بازگشت گذشته، خود را با واقعیت «هزینههای بالا» و «مسیرهای جایگزین» تطبیق دهند.
سایت اکومتر@ecometr
۱۶:۲۴
یادداشت سردبیر | از سکوت تا سقوط؛ چالش مرجعیت در جنگ روایتها محمدمهدی مسعودیان، سردبیر اکومتر:🧭 مرزهای امنیت ملی در جیب مخاطب؛ وقتی پدافند رسانهای از خبر پیشی میگیرد.
در دنیای امروز، مرزهای یک کشور دیگر تنها با سیمخاردار و برجکهای نگهبانی تعریف نمیشوند؛ امروز مرزهای امنیت ملی در جیب هر شهروند و روی صفحه نمایشگر گوشیهای هوشمند جا خوش کردهاند. در عصر «*جنگ روایتها*»، سرمایه اصلی نه بودجههای کلان و تجهیزات فوقپیشرفته، بلکه «*اعتماد عمومی*» است. این اعتماد، تنها دارایی رسانه است که اگر در لحظه بحران تضعیف شود، مخاطب بهجای رجوع به مرجع رسمی، در لایههای تاریک شایعات و رسانههای رقیب به دنبال حقیقت میگردد.
تجربه سالهای اخیر بهویژه در بزنگاههای حساس اطلاعرسانی نشان داده است که الگوی «سکوت، تأخیر و قطرهچکانی خبری»، بیش از هر عامل خارجی، مرجعیت رسانهای ما را فرسوده میکند. وقتی در برابر شایعات، خلأ اطلاعرسانی شفاف ایجاد شود و نشانههای متناقض از آنتن پخش شود، فضا برای روایتسازیِ بیرونی شخم زده شده است. این وضعیت، صرفاً یک «ضعف خبری» ساده نیست؛ این یک کاستی جدی در پدافند غیرعامل رسانهای است. پدافند غیرعامل یعنی پیشبینی آسیبپذیری افکار عمومی و مقاومسازی آن در برابر عملیات روانی؛ هدفی که بدون سرعت و صداقت محقق نخواهد شد. فرصتِ بازگشت؛ همبستگی ملی در برابر جنگ شناختیتنشهای اخیر منطقهای و تقابلهای امنیتی، با وجود تمام تهدیدها، یک «*فرصت نوزایی*» برای رسانه ملی ایجاد کرده است. در چنین مقاطعی، حس وطندوستی و حساسیت نسبت به منافع ملی در جامعه قد میکشد. مردم در اوج بحران، بهطور غریزی به دنبال منبعی معتبر، سریع و قابل اتکا میگردند. این دقیقاً همان نقطهای است که رسانه رسمی میتواند جایگاهِ ازدسترفته خود را بازپس بگیرد.
اما نباید دچار این خطای محاسباتی شد که همبستگی ملی به معنای چک سفید امضای مخاطب به رسانه است. سرمایه اجتماعی با شعار و بنر بازنمیگردد؛ این سرمایه با «واکسیناسیون افکار عمومی» از طریق ارتقای سواد رسانهای و بازسازی اصول حرفهای—یعنی سرعت، دقت و شفافیت احیا میشود. سخن آخر: پذیرش خطا یا اصرار بر سکوت؟رسانه ملی اگر میخواهد در صف اول پدافند غیرعامل بماند، باید از «پنهانکاری» به سمت «*روایتگری فعال*» کوچ کند. بازتاب تنوع دیدگاهها و پذیرش صریح خطاها، نه نشانهی ضعف، بلکه نشانه قدرت و احترام به شعور مخاطب است.
امروز، بازسازی مرجعیت خبری نه فقط یک ضرورت ارتباطی، بلکه یک تکلیف ملی است. اگر در این مقطع حساس، رسانه نتواند میان خبر دقیق و خبر جهتدار تمایز ایجاد کند و اعتماد مخاطب را جلب نماید، حتی فضای همبستگی فعلی نیز به فرصتی سوخته بدل خواهد شد.
وقت آن است که باور کنیم در جنگ روایتها، هر ثانیه تأخیر در گفتن حقیقت، تیری است که به سمت امنیت روانی جامعه شلیک میشود. سایت اکومتر@ecometr
۱۵:۱۰
دیپلماسی بنادر؛ وقتی اسلامآباد نقشه «اقتصاد تحریم» ایران را تغییر میدهد
دولت پاکستان با یک تصمیم راهبردی، قفل ترانزیتی مرزهای شرقی را باز کرده و از ۲۵ آوریل ۲۰۲۶ بنادر کراچی، گوادر و قاسم را به مسیرهای جدید تجارت ایران تبدیل کرده است؛ تغییری که میتواند معادلات «*اقتصاد تحریم*» را بازنویسی کند.
پایان یک انحصار قدیمی؟
سالها بندر جبلعلی امارات گلوگاه اصلی واردات غیرمستقیم ایران بود. حالا با فعال شدن مسیر پاکستان، این سلطه تاریخی با یک رقیب جدی روبهرو شده و توازن ترانزیتی منطقه در حال تغییر است.
گوادر؛ مسیر کوتاهتر، هزینه کمتر
نزدیکی گوادر به مرز ریمدان، این بندر را به گزینهای سریعتر و ارزانتر برای تجار تبدیل کرده؛ مسیری که میتواند بخشی از فشار لجستیکی خلیجفارس را دور بزند.
کراچی و قاسم؛ مکملهای قدرتمند
زیرساختهای قدیمی اما قدرتمند این دو بندر، ظرفیت بالایی برای مدیریت بار ترانزیتی دارند و میتوانند اتصال زمینی به مرزهای میرجاوه و ریمدان را تقویت کنند.
اما یک مانع جدی وجود دارد
امنیت در ایالت بلوچستان پاکستان همچنان پاشنه آشیل این مسیر است. بدون تضمین امنیت پایدار، هیچ تاجری ریسک تغییر مسیر را نمیپذیرد.
بروکراسی؛ دشمن همیشگی تجارت
حتی اگر امنیت حل شود، پیچیدگیهای گمرکی و هزینههای غیررقابتی میتواند این فرصت را از بین ببرد. مسیر جدید فقط زمانی جذاب است که سریعتر و ارزانتر باشد، نه صرفاً متفاوت.
فرصتی برای بازتعریف روابط ایران و پاکستان
در صورت هماهنگی گمرکی، این مسیر میتواند به نقطه عطفی در روابط اقتصادی دو کشور تبدیل شده و وابستگی ایران به مسیرهای محدود را کاهش دهد.
توپ در زمین ایران
حالا نوبت ایران است؛ توسعه زیرساختهای مرزی در ریمدان و میرجاوه و بهبود جادهها، شرط استفاده از این فرصت استراتژیک است.
جمعبندی
پاکستان یک مسیر جدید روی میز گذاشته، اما تبدیل آن به یک کریدور واقعی به تصمیم و سرعت عمل ایران بستگی دارد؛ فرصتی که اگر جدی گرفته نشود، مثل خیلی از فرصتهای دیگر، فقط در حد «*خبر*» باقی میماند.
سایت اکومتر
@ecometr
دولت پاکستان با یک تصمیم راهبردی، قفل ترانزیتی مرزهای شرقی را باز کرده و از ۲۵ آوریل ۲۰۲۶ بنادر کراچی، گوادر و قاسم را به مسیرهای جدید تجارت ایران تبدیل کرده است؛ تغییری که میتواند معادلات «*اقتصاد تحریم*» را بازنویسی کند. پایان یک انحصار قدیمی؟سالها بندر جبلعلی امارات گلوگاه اصلی واردات غیرمستقیم ایران بود. حالا با فعال شدن مسیر پاکستان، این سلطه تاریخی با یک رقیب جدی روبهرو شده و توازن ترانزیتی منطقه در حال تغییر است.
گوادر؛ مسیر کوتاهتر، هزینه کمترنزدیکی گوادر به مرز ریمدان، این بندر را به گزینهای سریعتر و ارزانتر برای تجار تبدیل کرده؛ مسیری که میتواند بخشی از فشار لجستیکی خلیجفارس را دور بزند.
کراچی و قاسم؛ مکملهای قدرتمندزیرساختهای قدیمی اما قدرتمند این دو بندر، ظرفیت بالایی برای مدیریت بار ترانزیتی دارند و میتوانند اتصال زمینی به مرزهای میرجاوه و ریمدان را تقویت کنند.
اما یک مانع جدی وجود داردامنیت در ایالت بلوچستان پاکستان همچنان پاشنه آشیل این مسیر است. بدون تضمین امنیت پایدار، هیچ تاجری ریسک تغییر مسیر را نمیپذیرد.
بروکراسی؛ دشمن همیشگی تجارتحتی اگر امنیت حل شود، پیچیدگیهای گمرکی و هزینههای غیررقابتی میتواند این فرصت را از بین ببرد. مسیر جدید فقط زمانی جذاب است که سریعتر و ارزانتر باشد، نه صرفاً متفاوت.
فرصتی برای بازتعریف روابط ایران و پاکستاندر صورت هماهنگی گمرکی، این مسیر میتواند به نقطه عطفی در روابط اقتصادی دو کشور تبدیل شده و وابستگی ایران به مسیرهای محدود را کاهش دهد.
توپ در زمین ایرانحالا نوبت ایران است؛ توسعه زیرساختهای مرزی در ریمدان و میرجاوه و بهبود جادهها، شرط استفاده از این فرصت استراتژیک است.
جمعبندیپاکستان یک مسیر جدید روی میز گذاشته، اما تبدیل آن به یک کریدور واقعی به تصمیم و سرعت عمل ایران بستگی دارد؛ فرصتی که اگر جدی گرفته نشود، مثل خیلی از فرصتهای دیگر، فقط در حد «*خبر*» باقی میماند.
سایت اکومتر@ecometr
۱۶:۱۵