ا
یادداشت سردبیر | از سکوت تا سقوط؛ چالش مرجعیت در جنگ روایتها محمدمهدی مسعودیان، سردبیر اکومتر:🧭 مرزهای امنیت ملی در جیب مخاطب؛ وقتی پدافند رسانهای از خبر پیشی میگیرد.
در دنیای امروز، مرزهای یک کشور دیگر تنها با سیمخاردار و برجکهای نگهبانی تعریف نمیشوند؛ امروز مرزهای امنیت ملی در جیب هر شهروند و روی صفحه نمایشگر گوشیهای هوشمند جا خوش کردهاند. در عصر «*جنگ روایتها*»، سرمایه اصلی نه بودجههای کلان و تجهیزات فوقپیشرفته، بلکه «*اعتماد عمومی*» است. این اعتماد، تنها دارایی رسانه است که اگر در لحظه بحران تضعیف شود، مخاطب بهجای رجوع به مرجع رسمی، در لایههای تاریک شایعات و رسانههای رقیب به دنبال حقیقت میگردد.
تجربه سالهای اخیر بهویژه در بزنگاههای حساس اطلاعرسانی نشان داده است که الگوی «سکوت، تأخیر و قطرهچکانی خبری»، بیش از هر عامل خارجی، مرجعیت رسانهای ما را فرسوده میکند. وقتی در برابر شایعات، خلأ اطلاعرسانی شفاف ایجاد شود و نشانههای متناقض از آنتن پخش شود، فضا برای روایتسازیِ بیرونی شخم زده شده است. این وضعیت، صرفاً یک «ضعف خبری» ساده نیست؛ این یک کاستی جدی در پدافند غیرعامل رسانهای است. پدافند غیرعامل یعنی پیشبینی آسیبپذیری افکار عمومی و مقاومسازی آن در برابر عملیات روانی؛ هدفی که بدون سرعت و صداقت محقق نخواهد شد. فرصتِ بازگشت؛ همبستگی ملی در برابر جنگ شناختیتنشهای اخیر منطقهای و تقابلهای امنیتی، با وجود تمام تهدیدها، یک «*فرصت نوزایی*» برای رسانه ملی ایجاد کرده است. در چنین مقاطعی، حس وطندوستی و حساسیت نسبت به منافع ملی در جامعه قد میکشد. مردم در اوج بحران، بهطور غریزی به دنبال منبعی معتبر، سریع و قابل اتکا میگردند. این دقیقاً همان نقطهای است که رسانه رسمی میتواند جایگاهِ ازدسترفته خود را بازپس بگیرد.
اما نباید دچار این خطای محاسباتی شد که همبستگی ملی به معنای چک سفید امضای مخاطب به رسانه است. سرمایه اجتماعی با شعار و بنر بازنمیگردد؛ این سرمایه با «واکسیناسیون افکار عمومی» از طریق ارتقای سواد رسانهای و بازسازی اصول حرفهای—یعنی سرعت، دقت و شفافیت احیا میشود. سخن آخر: پذیرش خطا یا اصرار بر سکوت؟رسانه ملی اگر میخواهد در صف اول پدافند غیرعامل بماند، باید از «پنهانکاری» به سمت «*روایتگری فعال*» کوچ کند. بازتاب تنوع دیدگاهها و پذیرش صریح خطاها، نه نشانهی ضعف، بلکه نشانه قدرت و احترام به شعور مخاطب است.
امروز، بازسازی مرجعیت خبری نه فقط یک ضرورت ارتباطی، بلکه یک تکلیف ملی است. اگر در این مقطع حساس، رسانه نتواند میان خبر دقیق و خبر جهتدار تمایز ایجاد کند و اعتماد مخاطب را جلب نماید، حتی فضای همبستگی فعلی نیز به فرصتی سوخته بدل خواهد شد.
وقت آن است که باور کنیم در جنگ روایتها، هر ثانیه تأخیر در گفتن حقیقت، تیری است که به سمت امنیت روانی جامعه شلیک میشود. سایت اکومتر@ecometr
۱۵:۱۰