با تضعیف عوامل مدیریت قیمت نفت، بحران جهانی قریبالوقوع است
بروکینگز
کمبود در عرضه جهانی نفت به دلیل بسته شدن تنگه هرمز، بازارها را آشفته کرده و بحثهایی را درباره یک رکود اقتصادی جهانی برانگیخته است. با این حال، با وجود این شوک عظیم — که در حدود ۲۰ درصد از عرضه جهانی نفت را شامل میشود — درگیری در ایران تاکنون نتوانسته است قیمت نفت را به سطوح فاجعهباری برساند و شاخصهای نفت همچنان پایینتر از اوج قیمت خود در سال ۲۰۲۲ (در پی حمله روسیه به اوکراین) باقی ماندهاند. البته نوسانات قیمتی برای گاز طبیعی و برخی فرآوردههای پالایشی شدیدتر بوده است.
بازار فعلی نفت خام به عنوان مسابقهای میان سطح ضربهگیرهای موقت و انتظارات از مدت زمان تداوم بنبست توصیف میشود. این چارچوب توسط رفتار قیمتیِ مشاهدهشده از زمان آغاز درگیری تأیید میشود. نوسانات شدید در قیمتهای جهانی نفت منعکسکننده تغییر دیدگاهها درباره مدت زمان احتمالی این وضعیت است؛ نشانههایی از اینکه تنگه برای مدت طولانیتری بسته خواهد ماند باعث افزایش قیمت نفت میشود، در حالی که تیترهای خبری حاکی از حل سریع بحران، قیمت نفت را کاهش میدهند.
افزایش شدید قیمت نفت خام توسط سه عامل اصلی عوامل ساختاری، عوامل موقت و باور غالب در بازارها مهار شده است. عوامل ساختاری شامل: ۱. خطوط لوله جایگزین که توسط عربستان سعودی و امارات نفت را بدون نیاز به عبور از تنگه هرمز به دریای سرخ و دریای عمان منتقل میکند. ظرفیت مازاد و افزایشی این خطوط حدود ۵.۷ میلیون بشکه در روز است. ۲. مازاد عرضه پیش از جنگ که به دلیل افزایش تولید در قاره آمریکا (آمریکا، برزیل و گویان) بازارهای نفت با ۰.۷ میلیون بشکه در روز مازاد عرضه مواجه بود که باعث پر بودن انبارهای ذخیره شده بود.
عوامل موقت شامل: ۱. برداشت از ذخایر استراتژیک که با تصمیم آژانس بینالمللی انرژی (عمدتاً ایالات متحده) موجب آزادسازی اضطراری بیش از ۴۰۰ میلیون بشکه نفت شد و به عنوان یک ضربهگیر ۲.۵ میلیون بشکهای در روز (برای یک دوره ۴ ماهه) عمل کرد که تأثیری موقت بر کنترل قیمتها دارد. ۲. ذخیرهسازی شناور روی دریا که بیشتر توسط روسیه و ایران پیش از درگیریها انجام شد و حجم زیادی نفت (روسیه ۹۰ میلیون و ایران ۶۰ میلیون بشکه) روی نفتکشهای سرگردان روی آب ذخیره شده بودند. پس از شروع جنگ، این ذخایر شناور با معافیتهای تحریمی به بازار تزریق شدند، اما این منبعِ محدود رو به اتمام است و آمریکا نیز با تهدید به تحریمهای ثانویه به دنبال متوقف کردن فروش آن است.
بررسی سیر زمانی کسری عرضه نشان میدهد که پس از درگیریهای فوریه و آغاز محاصره در آوریل ۲۰۲۶، جریان نفت خام عبوری از تنگه هرمز از ۱۵ میلیون بشکه در روز به تنها ۱.۵ میلیون بشکه سقوط کرده است. هرچند عوامل ساختاری و خطوط لوله جایگزین حدود ۶.۴ میلیون بشکه از این افت شدید را جبران میکنند، اما بار اصلی حفظ آرامش فعلی بازار بر دوش ضربهگیرهای موقتی است که به سرعت در حال اتمام هستند؛ به طوری ذخایر شناور روسیه با میانگین ضربهگیر تخمینی ۱.۶ میلیون بشکه در روز که از ۱۲ مارس آغاز شد، تا پایان آوریل تخلیه شدند و ذخایر ایران در اواخر می به پایان میرسند و سهمیه آزادسازی اضطراری آژانس بینالمللی انرژی نیز تا ۹ جولای کاملاً تخلیه میشود.در نتیجه، با اتمام تمام ضربهگیرهای موقت در اواسط جولای، بازار با یک کسری پایدار و عظیمِ ۷.۱ میلیون بشکه ای در روز (معادل ۱۶ درصد از کل تجارت جهانی نفت خام) مواجه خواهد شد.
نوسانات کنونی در بازارهای جهانی، انعکاس مستقیمی از تلاش معاملهگران برای پیشبینی مدت زمان انسداد تنگه هرمز است. بر اساس مدلهای کشش قیمتی، چنانچه این آبراه تا پایان ژوئیه بازگشایی نشود، تحقق کاهش ۱۰ درصدی عرضه، قیمت نفت خام برنت را به ۱۲۰ دلار در هر بشکه سوق خواهد داد. افزون بر این، در صورتی که بازارها با قطعیتِ اتمام ضربهگیرهای موقت در اواسط جولای مواجه شوند، جهش ناگهانی و غیرخطی قیمتها تا مرز ۱۵۰ دلار در هر بشکه کاملاً محتمل خواهد بود؛ پتانسیلی نگرانکننده که نشان میدهد هرچه انسداد تنگه بیشتر طول بکشد، کمبود فیزیکی شدیدتر شده و بازارها شوکهای قیمتی سنگینتری را تجربه خواهند کرد.
#تنگه_هرمز#بازار_نفت
ایپلماسی | @eplomac
#تنگه_هرمز#بازار_نفت
ایپلماسی | @eplomac
۷۱۲
۱۹:۰۶