مراقبت زنانه و صبر زینبی در روزهای بحرانمحمدرضا کدخدایی، عضو هیئتعلمی مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) و پژوهشگر موسسه شناخت
️#یادداشت_اختصاصیدر لحظات بزرگ تاریخ، همیشه فقط شجاعت میدان تعیینکننده نیست؛ گاهی آنچه سرنوشت یک جامعه را حفظ میکند، احیای صبر، مراقبت، نگهداشتنِ امید و حفظِ پیوندهای اجتماعی است. در بسیاری از نظریههای معاصر اجتماعی از این نوع کنش با عنوان «اخلاق مراقبت» یاد میشود؛ نوعی از کنش اجتماعی که محور آن مراقبت از جامعه و نگه داشتن رشتههای همبستگی و حفظ حیات اجتماعی است. این نوع کنش در طول تاریخ اغلب در تجربههای زنانه ظهور پیدا کرده است.در تاریخ اسلام نیز در لحظات بحرانی، چنین نقشی بهوضوح دیده میشود. پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، در دورهای که جامعه اسلامی با بحران هویت و بحران مسیر مواجه بود، نهضت فاطمی نمونهای از همین کنش مراقبتی بود؛ کنشی که هدف آن حفظ حقیقت، نگه داشتن وجدان جامعه و جلوگیری از فراموشی مسیر پیامبر مکرم اسلام (ص) بود. سالها بعد نیز پس از فاجعه عاشورا، آنچه پیام کربلا را از یک واقعه خونین به یک جریان تاریخی تبدیل کرد، نهضت زینبی بود. اگر عاشورا حقیقت را در میدان شهادت نشان داد، این زینب(س) بود که با صبر، روایت و حفظ انسجام بازماندگان، آن حقیقت را در تاریخ زنده نگه داشت.در چنین لحظاتی، جامعه بیش از هر زمان دیگری به حضور آرام، صبور و مراقبانه زنان نیاز دارد؛ حضوری که بتواند در کنار شور و خروش اجتماعی، ثبات، امید و پیوند اجتماعی را حفظ کند. اگر امروز جامعه در شرایطی قرار گرفته که نیازمند همبستگی، صبر و مراقبت از انسجام ملی است، این نقش میتواند جلوهای از همان کار فاطمی و زینبی باشد؛ کاری که در آن زنان نه صرفاً همراه جمعیت و شکل دهنده اصلی تجمعات مراقبتی، بلکه نگهدارنده روح جامعه هستند.به همین دلیل شایسته است که در خطابهای عمومی و دعوتهای اجتماعی، زنان بهصورت مستقل مورد خطاب قرار گیرند؛ چرا که تجربه تاریخی نشان داده است در لحظات حساس، حضور آگاهانه و خلاقانه زنان میتواند به حفظ ثبات اجتماعی و جلوگیری از فروپاشی امید جمعی کمک کند. امروز نیز اگر قرار است جامعه با صبر، بصیرت و همبستگی از یک دوره دشوار عبور کند، بیتردید کار زنانه و کار زینبی یکی از مهمترین ستونهای این عبور خواهد بود.
فصلنامه اقلیما | #اقلیما_مجازیمجله تخصصی زن، جنسیت و جامعهeqlimamag.ir
@Eqlima_Mag۱۴:۲۹