اسما پاداش نیک، ارشد فلسفه و کلام دانشگاه شهید بهشتی
فرآیند تبدیل یک رخداد به حماسه، نیازمند خلق معنایی است که آن را از یک واقعه تاریخی صرف بهسمت نمادسازی سوق دهد. معنایی که حضرت زینب(س) از وقایع عاشورا خلق کرد در رأس جریانهای حماسهسازی تاریخی بود.با تأسی به چارچوب فکری فلسفه اسلامی بهویژه ملاصدرا میتوان اذعان کرد روح زنان زمانه ما امروز در فرآیند تکامل و در امتداد ابعاد وجودی حضرت زینب(س) قرار گرفته و بیشتر از هر زمانی در تلاش برای همراستایی وجودی با ایشان است. چرا که در این چارچوب فکری، وجود انسانها میتوانند در درک حقیقت و دریافت معرفت به هم نزدیک و تا حد زیادی همراستا شوند.اکنون نیز با نگاهی به حضور حماسهساز و معناساز زنان در وقایع کنونی میتوان گفت تجربه سالها زیست زنان ایرانی در فضای آموزههای حماسه عاشورا و خلق روایات حضرت زینب(س) امروز بیشتر از هر زمان دیگری در وجود آنها متبلور شدهاست.معنایی که امروز زنان با حضور و نقشآفرینیشان از وقایع فعلی بازتولید میکنند، ذیل همان پارادایم و شبکه معنایی است که حضرت زینب(س) در صدر حماسههای تاریخی خلق کرد.معناهایی که البته بهطور ذاتی در وجود زنان نهادینه است؛ مانند قدرت حفظ روحیه جمعی، حمایت و پشتیبانی، مؤثر بودن در انتقال ارزشها و تبدیل داغ و سوگ منفعلانه به حماسه، تماما در روند تحولات اجتماعی سهم ویژهای دارند؛ که امروز زنان توانستند با تلاش برای همراستایی وجودی با روح حماسهساز حضرت زینب(س) مؤثرترین نقش خود را در خلق این معنا به منصه ظهور بکشانند.همان صدایی که آن روز در راستای خلق معنای حماسه در گلوی حضرت زینب(س) بود، امروز در گلوی زنان است. گویی عمری مأنوس بودن با خطابههای تنبه آفرین حضرت زینب(س) امروز همان معنا را در روح زنان بازآفرینی کرده که همان فریاد دیروز را امروز بر سر زبانها بیاورند و با باوری عمیق آن را مجسم کنند که:«فَكِدْ كَيْدَكَ، وَاسْعَ سَعْيَكَ، وَنَاصِبْ جَهْدَكَ، فَوَاللهِ لَا تَمْحُو ذِكْرَنَا، وَلَا تُمِيتُ وَحْيَنَا، وَلَا تُدْرِكُ أَمَدَنَا...» تمام تلاش و کوشش خود را بهکار گیر، به خدا سوگند که نمیتوانی یاد ما را محو کنی که روزهای قدرت تو اندک و جمعیت تو رو به پراکندگی است...و در آخر، این روح عظیم که امروز اینگونه در برابر ظلم قامت مقاومت خود را برافراشته میکند و در مقابل مصائب قد خم نمیکند، از مراتب پایینتر و در امتداد همان وجودی است که آن روز زمام امور ظالمین را به خداوند سپرد و فرمود: فَإِلَى اللَّهِ المُشْتَكَى؛ و چنین مرتبه وجودی است که با معنابخشی به جنگ، حماسه و مقاومت، این روزها آن را در نسبت با زن ایرانی تعریف میکند.
eqlimamag.ir
۱۶:۰۶