موقعیت زینبی؛ فلسفه تاریخ در آیینه یک نقشدرنگی بر معنای کلان حضور زن در میدان نبرد حق و باطل
حجت الاسلام مقداد اموری، فعال فرهنگی و پژوهشگر
#یادداشت_اختصاصیتاریخ، این کتاب بزرگ و پرماجرا، همواره صحنه تکرارهاست. خداوند خود فرموده: «تِلْكَ الْأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِ»؛ این روزها را میان مردم میگردانیم تا عبرت گیرند. اما فهم این تکرارها و تطابق تاریخی، کاری بس دشوار و اجتهادی است. نمیتوان به سادگی یک رویداد را بر رویدادی دیگر منطبق ساخت. هر تطابقی نیازمند شناخت همه وجوه، همه نسبتها و همه ظرافتهاست. اما گاه، مسئله از جنس تطابق تاریخی نیست. گاه، پیش از آنکه به سراغ رویدادها برویم، باید از «قواعد عام» سخن گفت؛ از فلسفه تاریخ و قواعد همیشه جاری آن.
فلسفه تاریخ، از نگاه اندیشه دینی، روایت درگیری دائمی حق و باطل است. نبردی که جبههها را پیوسته روشنتر میکند و هر چه به ظهور نزدیکتر میشویم، تیزتر و آشکارتر میگردد. چنان که دیگر نه تنها کسی بیموضع نمیماند، که حتی موضعهای ضعیف نیز باید به کنش و حرکت تبدیل شوند.
این نبرد همیشگی، در تاریخ، یک نقطه کانونی و نمادین دارد: عاشورا. آنجا که حق و باطل در نهایت وضوح، رویاروی هم ایستادند. از همین روست که میگوییم «کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا». این عبارت، یک ضربالمثل ساده نیست؛ تلاشی است برای تبدیل کردن تمام فلسفه تاریخ به یک موقعیت واحد. ما در این نگاه، تمام مسیر را در آینه عاشورا میبینیم، بی آنکه از حقیقت تاریخی آن بکاهیم. عاشورا، حادثهای است که در تاریخ رخ داد و تا ظهور ادامه دارد و ما در فضای آن نفس میکشیم.
در این نگاه کلان، «موقعیت زینبی» نیز معنایی فراتر از یک رویداد تاریخی مییابد. حضرت زینب کبری (سلامالله علیها) در یک مقطع خاص تاریخی زیسته و کنشهای مشخصی داشته است. اما آنچه از ایشان به جا مانده، فراتر از تاریخ است؛ یک «موقعیت» است، یک «قاعده عام».
موقعیت زینبی، آن لحظه نفسانی و اجتماعیای است که در دل نبرد دائمی حق و باطل شکل میگیرد. لحظهای که رنجها و ابتلائات، اوج میگیرند؛ ابتلائاتی چون از دست دادن ولی خدا، از دست دادن عزیزان، از دست دادن یاران. این رنجها، زمینهساز یک موقعیت نفسانی ویژه میشوند؛ موقعیتی که در آن، کنش جهادی زن به نقطه موضعگیری میرسد.این کنش، ویژگیهایی دارد: بصیرتی تیز، حکمتی بالغ، بیانی هنرمندانه و خلاقیتی که در دل میدان جوشیده است.
موقعیت زینبی، آن لحظه کلانی است که زن میخواهد «عقلانیت معنوی» را وارد معادلات زمینی کند. او میخواهد منطق غیرماتریالیستی عالم را - که بر پایه وحی، ایمان و معنویت استوار است - به قواعدی تبدیل کند که در تمام ساحتهای زندگی جاری و کارآمد باشند...
مطالعه متن کامل فصلنامه اقلیما | #اقلیما_مجازیمجله تخصصی زن، جنسیت و جامعهeqlimamag.ir
@Eqlima_Mag۱۹:۴۱