گزارش صوت نشست تبیینی، با موضوع: انقلاب اسلامی، جنگ و موقعیت زینبگونه
مهدی تکلو، پژوهشگر مطالعات جنسیت و علوم اجتماعی
این جنگ، که حدود دو هفته از آغاز آن میگذرد، جنگی پیچیده و غیرکلاسیک است که در شرایط تاریخی خاصی رخ داده است. با وجود از دست دادن رهبر و پایگاه اتکا در ساعات اولیه، اوضاع کلی جنگ نسبتاً خوب است و چالشها به خوبی مدیریت میشوند.مسئله زن در این میان اهمیت مییابد. پیش از انقلاب، امام خمینی (ره) با رسمیت بخشیدن به فعالیت سیاسی و انقلابی زنان، آنها را از حاشیه به متن آوردند. ایشان حضور زنان را در مقاطع حساس تاریخی مانند دوران مشروطه و واقعه ۱۷ دی ۱۳۵۶ در مشهد، که نقطه جرقه انقلاب بود، کلیدی دانستند و انقلاب را "انقلاب زینبی" نامیدند.پس از انقلاب، تصویر زن دگرگون شد و در دوران جنگ تحمیلی نیز حضور پرشور زنان به پیروزی در جنگ کمک کرد. چالش کنونی این است که زن ایرانی در عمل کارهای بزرگی انجام میدهد، اما ادبیات علمی و ذهنی کافی برای تبیین و رسمیت بخشیدن به ظرفیتهای او وجود ندارد. آمارها هنوز شهدای زن را در کنار کودکان قرار میدهند، در حالی که نقش زنان در جنگهای پیچیده امروزی فراتر از این است.کمبود الگوهای متنوع برای زنان نیز از دیگر چالشهاست. در نبود الگوهای کافی و روایت نشده، پدیده "زینبگونگی" شکل گرفته است. زنان با الهام از حضرت زینب (س)، در اوج مصیبت، قدرت و تسلط خود را نشان میدهند و عزیزانشان را در راه خدا فدا میکنند. این قدرت زینبی، زن را در موقعیت تسلط قرار میدهد، نه انفعال.این موقعیت، زمانِ اوج مصیبت نیست، بلکه دورانِ پس از آن است؛ دورانی که نیازمند مدیریت و هدایت است. در تاریخ ما، زن همواره نقش محوری داشته است. از حضرت زهرا (س) تا حضرت زینب (س)، زنان همواره واسطه فیض الهی و قلب تپنده جامعه بودهاند.در بزنگاههای تاریخی، مانند شهادت امامان یا دوران جنگ، این زن بود که با حضور، مدیریت و ایثارگری خود، جامعه را از انجماد و ناامیدی نجات داد. حضرت زینب (س) در واقعه عاشورا، حتی در اوج اسارت و مصیبت، با سخن و رفتار خود، نهضت حسینی را مدیریت کرد و پیام آن را به گوش تاریخ رساند. این «موقعیت زینبی» نشان میدهد که زن، حتی در سختترین شرایط، توانایی رهبری و مدیریت معنوی، روانی و فرهنگی را دارد.مدیریت زن تنها به امور خانه محدود نمیشود، بلکه مدیریت روح و قلب شهر است. زن با حفظ عفت، حیا و امید، جامعه را گرم نگه میدارد و از سردی و انجماد آن جلوگیری میکند. در دوران جنگ نرم امروز، که عرصهی تبلیغات، فرهنگ و روان است، نقش زن به عنوان «فرمانده معنوی» حیاتی است.زن با قدرت نفوذ قلبی خود میتواند جامعه را در برابر هجمههای دشمن مقاوم سازد، امید را زنده نگه دارد و پیام «ما میتوانیم» را ترویج کند. زنانی که در تاریخ، چه در جبههها، چه در پشت جبهه، چه در اسارت و چه در ایثار، نقش اول را ایفا کردهاند، گواه این مدعا هستند.اکنون، در این زمان که «موقعیت زینبی» اهمیت دوچندان یافته است، زن باید با ابزارهایی چون روشنگری، امید، شور، وفاداری و استقامت، در این میدان نبرد فرهنگی و روانی، نقش فرماندهی خود را پررنگتر ایفا کند. زن باید بجنگد، بترسد، ناامید یا تسلیم نشود. او با هدایت جامعه به سمت مقاومت، انتقام، امید و پیروزی، میتواند شهر و جامعه را از انجماد نجات دهد و قلب آن را تپنده نگه دارد. این کاروانِ زینبی، کاروانی است که از دست زن برمیآید، چرا که او مادر جامعه و قلب تپنده آن است.
eqlimamag.ir
۱۶:۲۰