آموزش شهروندی، مشارکت دانشآموزان و توسعه شهر دوستدار کودک؛ رویکردهای نوین مدیریت شهری تهران سید رسول سمایی، معاون طراحی و نظارت آموزشی اداره کل آموزشهای شهروندی شهرداری تهران، در گفتوگو با خبرنگار ایوان فرهنگ، مهمترین برنامهها، سیاستها و اقدامات این معاونت را تشریح کرد. وی آموزش شهروندی را یکی از مهمترین ابزارهای ارتقای کیفیت زندگی شهری دانست و بر نقش مشارکت اجتماعی، توانمندسازی دانشآموزان و توجه ویژه به کودکان و نوجوانان در مسیر توسعه پایدار شهر تهران تأکید کرد. سمایی با اشاره به ساختار معاونت طراحی و نظارت آموزشی اداره کل آموزشهای شهروندی اظهارداشت: این معاونت از دو اداره تخصصی شامل «اداره طرحهای آموزشی» و «اداره کودک و نوجوان» تشکیل شده است. اداره طرحهای آموزشی مسئولیت طراحی، برنامهریزی و اجرای برنامههایی مانند طرح ۱۰ درصد آموزش شهروندی، طرح شهردار مدرسه، بهسازی و تجهیز مدارس، استقبال از مهر و سایر برنامههای مرتبط با آموزش و پرورش را بر عهده دارد. همچنین اداره کودک و نوجوان پیگیری مصوبه شهر دوستدار کودک، راهبری کانون نوجوانان شهر تهران، برگزاری برنامههای هفته ملی کودک و اجرای فعالیتهای آموزشی ویژه کودکان و نوجوانان در مناطق ۲۲گانه پایتخت را دنبال میکند. وی با تأکید بر اینکه آموزش شهروندی باید همه اقشار جامعه را دربرگیرد، گفت: مهمترین مأموریت این اداره کل، افزایش آگاهی شهروندان نسبت به حقوق و مسئولیتهای اجتماعی آنهاست. هرچه شناخت شهروندان از حقوق و تکالیفشان بیشتر باشد، مشارکت اجتماعی مؤثرتری شکل میگیرد و شهروندان نقش فعالتری در توسعه و مدیریت شهر ایفا میکنند. معاون طراحی و نظارت آموزشی اداره کل آموزشهای شهروندی با اشاره به نیازهای امروز جامعه افزود: در پی رخدادهای اخیر کشور، سه محور «ایمنی»، «امداد و نجات» و «مدیریت بحران» بهعنوان اولویتهای اصلی آموزشی به مناطق ۲۲گانه ابلاغ شد. بر همین اساس، برنامههای آموزشی متنوعی برای خانوادهها، کودکان و نوجوانان طراحی شده است تا شهروندان در مواجهه با شرایط بحرانی از آمادگی و آگاهی بیشتری برخوردار شوند. سمایی در تشریح طرح ۱۰ درصد آموزش شهروندی اظهارداشت: این طرح براساس مصوبه شورای اسلامی شهر تهران اجرا میشود و شهرداری موظف است سالانه دستکم ۱۰ درصد از شهروندان را تحت آموزشهای شهروندی قرار دهد. در این چارچوب، هر منطقه ۱۰۰ مکان آموزشی شامل سراهای محله، مراکز فرهنگی و فضاهای آموزشی را معرفی میکند و با توجه به اولویتهای اعلامشده از سوی معاونتهای مختلف شهرداری، دورههای آموزشی متنوعی برای شهروندان برگزار میکند. این دورهها موضوعاتی مانند فرهنگ ترافیک، مدیریت پسماند، آپارتماننشینی، محیط زیست، خدمات شهری، ایمنی و سایر مهارتهای مورد نیاز زندگی شهری را دربرمیگیرد. وی همچنین به تغییر رویکردهای آموزشی در سالهای اخیر اشاره کرد و گفت: آموزشهای سنتی مبتنی بر کلاسهای حضوری بهتدریج جای خود را به شیوههای نوین دادهاند. برگزاری کلاسهای مجازی، وبینارها، تولید محتوای آموزشی در فضای دیجیتال و اجرای «ایستگاههای گفتوشنود» از جمله اقداماتی است که برای افزایش اثربخشی آموزشها مورد استفاده قرار میگیرد. در این طرح، کارشناسان و تسهیلگران آموزشی در بوستانها و فضاهای عمومی در کنار شهروندان حضور مییابند و درباره مسائل مختلف اجتماعی و شهری با آنها گفتوگو میکنند. سمایی طرح «شهردار مدرسه» را نیز از برنامههای باسابقه مدیریت شهری دانست و افزود: این طرح که امسال 25 دوره اجرای خود را پشت سر گذاشت، سال گذشته در حدود ۷۰۰ مدرسه شهر تهران برگزار شد. در این طرح، دانشآموزان با رأی مستقیم خود "شهردار مدرسه" را انتخاب میکنند و این افراد به همراه معاونان خود بهعنوان حلقه ارتباطی میان دانشآموزان، مدارس و مدیریت شهری فعالیت دارند. هدف اصلی این طرح، تقویت مسئولیتپذیری اجتماعی، مشارکتجویی و آشنایی دانشآموزان با سازوکارهای مدیریت شهری است. معاون طراحی و نظارت آموزشی اداره کل آموزشهای شهروندی در بخش دیگری از سخنان خود به اجرای مصوبه شهر دوستدار کودک اشاره کرد و گفت: این مصوبه با هدف ایجاد محیطی ایمن، شاداب و متناسب با نیازهای کودکان تدوین شده است. براساس این برنامه، هر منطقه موظف است یک محله را بهعنوان محله دوستدار کودک معرفی کند و اقدامات لازم برای مناسبسازی فضاهای شهری را در آن اجرا کند. همچنین ایجاد بوستان دوستدار کودک، مناسبسازی یک معبر شهری برای کودکان و ایمنسازی اطراف یک مدرسه ابتدایی از جمله پروژههای شاخصی است که در دستور کار مناطق قرار دارد. @eyvan_farhangh