بله | کانال بنیاد توسعه فردا

۱۱ اردیبهشت

مروری بر جنگ‌نوشت‌های‌ اندیشگاه‌ها و مطبوعات جهان_۶۷
خروج امارات از اوپک؛ ضربه به کارتل نفتی در بحبوحه جنگ ایران
الجزیرهتاریخ انتشار: 28 آوریل ۲۰۲۶
امارات متحده عربی روز جمعه تصمیم خود برای خروج از اوپک و اوپک پلاس را اعلام کرد تا بر «منافع ملی» تمرکز کند. این اقدام ضربه سنگینی به گروه‌های صادرکننده نفت در زمانی وارد می‌کند که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، یک شوک تاریخی انرژی ایجاد کرده و اقتصاد جهانی را لرزانده است.

انگیزه امارات: «تمرکز بر منافع ملی»در بیانیه رسانه‌های دولتی: «در طول دوران عضویت، کمک‌های قابل توجه و حتی فداکاری‌هایی به نفع همه انجام دادیم. اما زمان آن رسیده است که تلاش‌های خود را بر آنچه منافع ملی ایجاب می‌کند متمرکز کنیم.»سهیل المزروعی، وزیر انرژی امارات: «این یک تصمیم سیاستی است. پس از بررسی دقیق سیاست‌های فعلی و آینده مرتبط با سطح تولید گرفته شده است.» او تأکید کرد که امارات این موضوع را با هیچ کشور دیگری (از جمله عربستان) مطرح نکرده است.

شرایط بحرانی؛ هرمز بسته استتولیدکنندگان حوزه خلیج فارس از قبل به دلیل تهدیدات و حملات به کشتی‌ها در طول جنگ، برای صادرات محموله‌های خود از طریق تنگه هرمز با مشکل مواجه بوده‌اند. ترامپ پیشتر اوپک را متهم کرده بود که با افزایش قیمت نفت بقیه جهان را می‌چاپد و گفته بود آمریکا از اعضای اوپک دفاع می‌کند در حالی که آنها از این موضوع سوءاستفاده می‌کنند.

رقابت امارات و عربستان؛ اختلاف بر سر یمنامارات و عربستان سعودی به طور فزاینده‌ای بر سر مسائل اقتصادی و سیاست منطقه‌ای، به ویژه در دریای سرخ، با یکدیگر رقابت کرده‌اند. ائتلاف مشترک علیه حوثی‌ها در اواخر دسامبر (حدود چهار ماه پیش) به اتهام‌زنی و فروپاشی انجامید، زمانی که عربستان محموله‌ای تسلیحات برای جدایی‌طلبان تحت حمایت امارات را بمباران کرد.

تحلیل ریستاد انرژی؛ پایان یک «ضربه‌گیر» مهمخورخه لئون، رئیس تحلیل ژئوپلیتیک ریستاد انرژی: «از دست دادن عضوی با ظرفیت ۴.۸ میلیون بشکه در روز و جاه‌طلبی برای تولید بیشتر، ابزاری واقعی را از دستان گروه خارج می‌کند. با نزدیک شدن تقاضا به اوج خود، محاسبه برای تولیدکنندگان با بشکه‌های کم‌هزینه به سرعت در حال تغییر است و منتظر ماندن برای نوبت در سیستم سهمیه‌بندی به معنای از دست دادن پول است. عربستان سعودی اکنون مجبور است بار سنگین‌تری را برای ثبات قیمت‌ها بر دوش بکشد و بازار یکی از معدود ضربه‌گیرهای باقی‌مانده را از دست می‌دهد.»(ریستاد انرژی یک شرکت مستقل نروژی تحلیل و مشاوره انرژی با پایگاه‌های داده گسترده است که پیش‌بینی‌هایش در بحران‌های انرژی معتبر و پراستناد هستند.)

جمع‌بندیخروج امارات از اوپک در میانه جنگی که تنگه هرمز را عملاً بسته و صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس را فلج کرده، یک زلزله سیاسی و اقتصادی است. این اقدام که بدون هماهنگی با عربستان انجام شده، نشان‌دهنده شکاف عمیق در میان اعضای شورای همکاری خلیج فارس است. در کوتاه‌مدت، بار سنگین مدیریت عرضه و ثبات قیمت بر دوش ریاض می‌افتد و کارتل نفتی یکی از کلیدی‌ترین اعضای خود را از دست می‌دهد.

https://www.aljazeera.com/news/2026/4/28/uae-leaves-opec-and-opec
#گزارش_تحلیلی#بنیاد_توسعه_فردا
بنیاد توسعه فردا در وب I بله I تلگرام I اینستاگرام

۷:۲۱

مروری بر جنگ‌نوشت‌های‌ اندیشگاه‌ها و مطبوعات جهان_۶۸

دشمنان روی زمین، شرکای زیر زمین؛ چگونه میادین گازی مشترک آرامش خلیج را در برابر ایران تحمیل می‌کنند؟
رصیف۲۲ (رسانه لبنانی) | تاریخ انتشار: ۲۶ مارس ۲۰۲۶

بخش اول

خلاصه
وقتی کشوری مانند ایران یک تنگه استراتژیک حیاتی را می‌بندد و سیستم‌های ناوبری مختل می‌شوند و تأسیسات کشورهای همسایه هدف قرار می‌گیرند، منطق اولیه این است که جغرافیا - با تنگه‌ها، مرزها و نفتکش‌های متوقف شده‌اش - همان چیزی است که کشورها را از هم جدا و محدود می‌کند. اما آنچه در حال رخ دادن است، کاملاً خلاف این را نشان می‌دهد. به نظر می‌رسد زمین‌شناسی - با مخازن پنهان زیرزمینی که بین کشورهای عربی حاشیه خلیج و ایران امتداد یافته - یکی از موانعی است که از گسترش جنگ جلوگیری می‌کند. این تناقض ظاهری بین آنچه جغرافیا نشان می‌دهد و آنچه زمین‌شناسی در خود پنهان کرده، کلید درک رفتار کشورهای عربی در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران است.
هنگامی که درگیری در هفته سوم خود به اوج رسید و حملات اسرائیل به میدان گازی پارس جنوبی صورت گرفت، کشورهای عربی به سمت درگیری مستقیم در کنار دو پروژه متضاد آمریکا و اسرائیل لغزش نکردند، حتی اگر تهران با هدف قرار دادن هشت تأسیسات انرژی در منطقه تلافی کرد که مهمترین آنها مجتمع راس لفان قطر بود. کشورهای عربی از آغاز جنگ محکوم کردند، اما وارد درگیری نشدند. این رفتار را نمی‌توان تنها با محاسبات امنیتی توضیح داد. چیزی عمیق‌تر از امنیت و خاموش‌تر از سیاست وجود دارد که این رفتار را شکل می‌دهد: می‌توان آن را «وابستگی زمین‌شناختی» نامید - وضعیتی که در آن مخازن نفت و گاز یک کشور فراتر از مرزهای دریایی امتداد می‌یابد تا با مخازن یک کشور همسایه مشترک شود.

وابستگی زمین‌شناختی: کابوسی که از انفجار جلوگیری می‌کند
گویاترین دلیل بر اینکه وابستگی زمین‌شناختی متغیری محوری برای توضیح رفتار کشورهای عربی است که محاسبات سیاسی به تنهایی آن را آشکار نمی‌کند، این است که حمله ای که این رفتار را برانگیخت از سوی طرفی صورت گرفت که هیچ مخزن مشترکی با ایران ندارد: اسرائیل. اگر خودداری کشورهای عربی از درگیر شدن نتیجه فشارهای سیاسی یا همسویی با واشنگتن بود، احتمالاً این موضع با تغییرات این فشارها تغییر می‌کرد. بنابراین، ثبات رفتار عربی در برابر متغیرهای سیاسی نشان می‌دهد که تعیین‌کننده ساختاری این رفتار مقدم بر سیاست و مستقل از آن است.
میادین مشترک در خلیج فارس در نگاه اول مسائل فنی آرامی به نظر می‌رسند: مخازنی در زیر کف دریا، مرزهای دریایی روی نقشه‌ها، و توافقات استخراج بین شرکت‌های نفتی. اما سه جنگ متوالی از سال ۲۰۲۲ (اوکراین، غزه و ایران) نشان می‌دهد که این مسائل فنی آرام، در حقیقت میدان نبرد عمیق‌تری بر سر این هستند که چه کسی بر نقشه‌های تولید، ترانزیت و قیمت‌گذاری در نظام انرژی جهانی آینده مسلط خواهد شد. جنگ علیه ایران این پیوند زمین‌شناختی را ایجاد نکرده، اما هزینه نادیده گرفتن آن را به سطح بی‌سابقه‌ای افزایش داده است.
در حالی که آمریکا ۹۰ سایت را در جزیره خارگ هدف قرار داد، ایران هرمز را نبست، بلکه آن را به دروازه‌ای انتخابی برای هرکس که می‌خواهد تبدیل کرد. به این صورت یک الگوی واحد پدیدار می‌شود: هر طرف کارتی در دست دارد و آن را بدون استفاده کامل از آن، نه به دلیل فقدان اراده، بلکه به این دلیل که به هم پیوستگی منافع اقتصادی، یک حمله تمام عیار را به مجازاتی برای متجاوز حتی بیشتر از قربانی تبدیل می‌کند.در این حاشیه بحرانی، کشورهای عربی در جنگی که در انتخاب آن نقشی نداشتند روی طناب باریک راه می‌روند.

سه نمونه از میادین کلیدی که روابط را شکل می‌دهند
۱. پارس جنوبی (ایران) / حزب الشمال (قطر) - بزرگترین مخزن گاز جهان:بزرگترین مخزن گاز جهان در زیر بستر دریا بین ایران و قطر قرار دارد. این میدان گازی ۱۳ سال مصرف جهان را تأمین می‌کند و ایران برای حدود ۷۰ درصد تولید گاز خود به آن وابسته است. در اواخر سال ۲۰۲۵، تولید روزانه آن به حدود ۷۲۲ میلیون متر مکعب رسید، در حالی که میدان مقابل آن در قطر، ستون فقرات سیستم صادرات گاز طبیعی مایع با ظرفیت ۷۷ میلیون تن در سال است. نخست‌وزیر قطر هشدار داده است که در صورت آلودگی خلیج به مواد رادیواکتیو، قطر فقط سه روز آب آشامیدنی ذخیره دارد.

ادامه در پست بعد...
#گزارش_تحلیلی#بنیاد_توسعه_فردا
بنیاد توسعه فردا در وب I بله I تلگرام I اینستاگرام

۱۲:۴۱

بنیاد توسعه فردا

مروری بر جنگ‌نوشت‌های‌ اندیشگاه‌ها و مطبوعات جهان_۶۸

دشمنان روی زمین، شرکای زیر زمین؛ چگونه میادین گازی مشترک آرامش خلیج را در برابر ایران تحمیل می‌کنند؟ رصیف۲۲ (رسانه لبنانی) | تاریخ انتشار: ۲۶ مارس ۲۰۲۶

بخش اول

خلاصه وقتی کشوری مانند ایران یک تنگه استراتژیک حیاتی را می‌بندد و سیستم‌های ناوبری مختل می‌شوند و تأسیسات کشورهای همسایه هدف قرار می‌گیرند، منطق اولیه این است که جغرافیا - با تنگه‌ها، مرزها و نفتکش‌های متوقف شده‌اش - همان چیزی است که کشورها را از هم جدا و محدود می‌کند. اما آنچه در حال رخ دادن است، کاملاً خلاف این را نشان می‌دهد. به نظر می‌رسد زمین‌شناسی - با مخازن پنهان زیرزمینی که بین کشورهای عربی حاشیه خلیج و ایران امتداد یافته - یکی از موانعی است که از گسترش جنگ جلوگیری می‌کند. این تناقض ظاهری بین آنچه جغرافیا نشان می‌دهد و آنچه زمین‌شناسی در خود پنهان کرده، کلید درک رفتار کشورهای عربی در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران است. هنگامی که درگیری در هفته سوم خود به اوج رسید و حملات اسرائیل به میدان گازی پارس جنوبی صورت گرفت، کشورهای عربی به سمت درگیری مستقیم در کنار دو پروژه متضاد آمریکا و اسرائیل لغزش نکردند، حتی اگر تهران با هدف قرار دادن هشت تأسیسات انرژی در منطقه تلافی کرد که مهمترین آنها مجتمع راس لفان قطر بود. کشورهای عربی از آغاز جنگ محکوم کردند، اما وارد درگیری نشدند. این رفتار را نمی‌توان تنها با محاسبات امنیتی توضیح داد. چیزی عمیق‌تر از امنیت و خاموش‌تر از سیاست وجود دارد که این رفتار را شکل می‌دهد: می‌توان آن را «وابستگی زمین‌شناختی» نامید - وضعیتی که در آن مخازن نفت و گاز یک کشور فراتر از مرزهای دریایی امتداد می‌یابد تا با مخازن یک کشور همسایه مشترک شود.

وابستگی زمین‌شناختی: کابوسی که از انفجار جلوگیری می‌کند گویاترین دلیل بر اینکه وابستگی زمین‌شناختی متغیری محوری برای توضیح رفتار کشورهای عربی است که محاسبات سیاسی به تنهایی آن را آشکار نمی‌کند، این است که حمله ای که این رفتار را برانگیخت از سوی طرفی صورت گرفت که هیچ مخزن مشترکی با ایران ندارد: اسرائیل. اگر خودداری کشورهای عربی از درگیر شدن نتیجه فشارهای سیاسی یا همسویی با واشنگتن بود، احتمالاً این موضع با تغییرات این فشارها تغییر می‌کرد. بنابراین، ثبات رفتار عربی در برابر متغیرهای سیاسی نشان می‌دهد که تعیین‌کننده ساختاری این رفتار مقدم بر سیاست و مستقل از آن است. میادین مشترک در خلیج فارس در نگاه اول مسائل فنی آرامی به نظر می‌رسند: مخازنی در زیر کف دریا، مرزهای دریایی روی نقشه‌ها، و توافقات استخراج بین شرکت‌های نفتی. اما سه جنگ متوالی از سال ۲۰۲۲ (اوکراین، غزه و ایران) نشان می‌دهد که این مسائل فنی آرام، در حقیقت میدان نبرد عمیق‌تری بر سر این هستند که چه کسی بر نقشه‌های تولید، ترانزیت و قیمت‌گذاری در نظام انرژی جهانی آینده مسلط خواهد شد. جنگ علیه ایران این پیوند زمین‌شناختی را ایجاد نکرده، اما هزینه نادیده گرفتن آن را به سطح بی‌سابقه‌ای افزایش داده است. در حالی که آمریکا ۹۰ سایت را در جزیره خارگ هدف قرار داد، ایران هرمز را نبست، بلکه آن را به دروازه‌ای انتخابی برای هرکس که می‌خواهد تبدیل کرد. به این صورت یک الگوی واحد پدیدار می‌شود: هر طرف کارتی در دست دارد و آن را بدون استفاده کامل از آن، نه به دلیل فقدان اراده، بلکه به این دلیل که به هم پیوستگی منافع اقتصادی، یک حمله تمام عیار را به مجازاتی برای متجاوز حتی بیشتر از قربانی تبدیل می‌کند.در این حاشیه بحرانی، کشورهای عربی در جنگی که در انتخاب آن نقشی نداشتند روی طناب باریک راه می‌روند.

سه نمونه از میادین کلیدی که روابط را شکل می‌دهند ۱. پارس جنوبی (ایران) / حزب الشمال (قطر) - بزرگترین مخزن گاز جهان: بزرگترین مخزن گاز جهان در زیر بستر دریا بین ایران و قطر قرار دارد. این میدان گازی ۱۳ سال مصرف جهان را تأمین می‌کند و ایران برای حدود ۷۰ درصد تولید گاز خود به آن وابسته است. در اواخر سال ۲۰۲۵، تولید روزانه آن به حدود ۷۲۲ میلیون متر مکعب رسید، در حالی که میدان مقابل آن در قطر، ستون فقرات سیستم صادرات گاز طبیعی مایع با ظرفیت ۷۷ میلیون تن در سال است. نخست‌وزیر قطر هشدار داده است که در صورت آلودگی خلیج به مواد رادیواکتیو، قطر فقط سه روز آب آشامیدنی ذخیره دارد.

ادامه در پست بعد... #گزارش_تحلیلی #بنیاد_توسعه_فردا بنیاد توسعه فردا در وب I بله I تلگرام I اینستاگرام

مروری بر جنگ‌نوشت‌های‌ اندیشگاه‌ها و مطبوعات جهان_۶۸

دشمنان روی زمین، شرکای زیر زمین؛ چگونه میادین گازی مشترک آرامش خلیج را در برابر ایران تحمیل می‌کنند؟

بخش دوم

۲. میدان سلمان (ایران و امارات): حاوی حدود ۴.۵ میلیارد بشکه ذخایر کل است که استخراج آن بین ایران و امارات توزیع می‌شود.
۳. میدان الدوره (ایران، کویت، عربستان): ذخیره آن حدود ۲۲۰ میلیارد متر مکعب گاز تخمین زده می‌شود. تاکنون ذره‌ای از آن استخراج نشده است، نه به دلیل اینکه استخراج آن اقتصادی نیست، بلکه به این دلیل که مناقشه بر سر مالکیت آن بین کویت، عربستان و ایران از شش دهه پیش حل نشده باقی مانده است.

جمع‌بندی: وابستگی متقابل به عنوان مهارکننده درگیری
مقاله نشان می‌دهد که میادین مشترک انرژی یک شبکه پیچیده از وابستگی متقابل ایجاد کرده‌اند که عملاً به عنوان یک «مکانیسم مهار» عمل می‌کند. آنچه ما شاهد آن هستیم، تناقض ظاهری دشمنی سیاسی و همکاری زیرزمینی است. درست در زمانی که تنش‌ها به اوج خود رسیده‌اند و حملات به تأسیسات انرژی در جریان است، کشورهای عربی از ورود مستقیم به جنگ خودداری کرده‌اند، نه صرفاً به دلیل محاسبات امنیتی یا فشار سیاسی، بلکه به این دلیل که زیر بستر دریا، اقتصادهای آنها از طریق میادین مشترک گاز و نفت به هم گره خورده است. هر گونه تخریب عمدی این زیرساخت‌ها می‌تواند به «خودکشی زمین‌شناختی» تبدیل شود که منابع ثروت را برای هر دو طرف برای همیشه مسدود کند. این واقعیت پنهان، قدرتمندتر از هر اعلامیه سیاسی یا تهدید نظامی، رفتار کشورهای عربی را در بحبوحه یکی از خطرناک‌ترین بحران‌های منطقه در دهه‌های اخیر شکل داده است.

https://zaya.io/ffqwx
#گزارش_تحلیلی#بنیاد_توسعه_فردا
بنیاد توسعه فردا در وب I بله I تلگرام I اینستاگرام

۱۲:۴۳

۱۲ اردیبهشت

مروری بر جنگ‌نوشت‌های‌ اندیشگاه‌ها و مطبوعات جهان_۶۹

سرمایه در حال ناپدید شدن خلیج فارس: ریسک جنگ ایران که وال استریت نظاره نمی‌کند
شورای روابط خارجی (CFR) | ۱ مه ۲۰۲۶

خلاصه
نگرانی‌های اقتصادی درباره جنگ ایران عمدتاً بر جریان جهانی مواد حیاتی متمرکز بوده است. اما ریسک دیگری وجود دارد که بسیار کمتر مورد توجه قرار گرفته: تأمین دلار از خلیج فارس، به ویژه برای شرکت‌های فناوری آمریکایی. صندوق‌های ثروت ملی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس اکنون بین ۴ تا ۶ تریلیون دلار دارایی مدیریت می‌کنند. تنها در سال گذشته، این صندوق‌ها بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کردند که ایالات متحده بزرگترین ذینفع بود. اما اکنون بودجه کشورهای عربی تحت فشار است: جنگ صادرات انرژی را مختل کرده، درآمدهای دیگر (مانند گردشگری) را کاهش داده و هزینه‌های داخلی را افزایش داده است. هرچند جریان سرمایه به طور کامل خشک نخواهد شد، اما کاهش آن می‌تواند ضربه مهمی به شرکت‌های فناوری آمریکایی (به ویژه در حوزه هوش مصنوعی) وارد کند.

تکامل سرمایه کشورهای عربی
سقوط‌های مکرر قیمت نفت (از جمله در سال‌های ۲۰۱۴-۲۰۱۶) آسیب‌پذیری مالی منطقه را آشکار کرد و روند تنوع‌بخشی به اقتصاد را شتاب بخشید. سند «چشم‌انداز ۲۰۳۰» عربستان، صندوق سرمایه‌گذاری عمومی (PIF) را به عنوان ابزار اصلی خود قرار داد. در همین دوره، تمایل سرمایه‌گذاران غربی به استفاده از سرمایه‌های دولتی چین کاهش یافت و کشورهای عربی جایگزین مناسبی شدند. سرمایه‌گذاری مستقیم چین در آمریکا از بیش از ۵۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۶، به حدود ۳.۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ کاهش یافت.
امروزه صندوق‌های ثروت ملی منطقه تمایل بیشتری به سرمایه‌گذاری در دارایی‌های خصوصی برای بازدهی بیشتر نشان می‌دهند. صندوق PIF عربستان ۲۰ میلیارد دلار در صندوق زیرساخت بلک‌استون سرمایه‌گذاری کرد و صندوق MGX امارات در دورهای تأمین مالی OpenAI و xAI حضور داشت.

آیا جریان سرمایه به آمریکا در حال کاهش است؟
حتی پیش از آغاز جنگ، برخی کشورهای عربی در حال بازنگری رویکرد خود بودند. صندوق PIF عربستان اعلام کرد که سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی از ۳۰ درصد به ۲۰ درصد کل کاهش خواهد یافت. انتظار می‌رود جنگ باعث شود کشورهای عربی سرمایه بیشتری را به داخل هدایت کنند.
درآمدهای انرژی به دلیل بسته شدن تنگه هرمز متوقف شده و درآمدهای غیرنفتی نیز آسیب دیده است. تعمیر زیرساخت‌های انرژی در منطقه بیش از ۲۵ میلیارد دلار هزینه خواهد داشت. برخی گزارش‌ها حاکی از آغاز عقب‌نشینی از سرمایه‌گذاری‌های خارجی است: هدیه ۲۰۰ میلیون دلاری عربستان به اپرای متروپولیتن نیویورک پس گرفته شد.
این ریسک بسیار کمتر از افزایش قیمت بنزین قابل مشاهده است، اما پتانسیل مخربی دارد که با ادامه بسته شدن تنگه هرمز بیشتر خواهد شد. در صورت ادامه این روند، منبع سرمایه جایگزین آشکاری در انتظار نیست. برخلاف دهه پیش که چین و خاورمیانه جای خود را به یکدیگر دادند، امروز بزرگترین صندوق‌های سرمایه بعدی (مثل ژاپن، نروژ و سنگاپور) به اندازه صندوق‌های عربی بزرگ نیستند.
عقب‌نشینی سرمایه‌های عربی در زمان بدی برای شرکت‌های هوش مصنوعی آمریکایی رخ می‌دهد. اگر این شرکت‌ها نتوانند سرمایه مورد نیاز خود را تأمین کنند، ممکن است مجبور شوند بیشتر به انتشار اوراق بدهی متکی شوند. با توجه به نفوذ این شرکت‌ها بر بازار سهام، هرگونه نگرانی می‌تواند بر سهام سنگینی کند و به اعتماد مصرف‌کنندگان آمریکا سرایت نماید.

https://www.cfr.org/articles/disappearing-gulf-capital-the-iran-war-risk-wall-street-isnt-watching
#گزارش_تحلیلی#بنیاد_توسعه_فردا
بنیاد توسعه فردا در وب I بله I تلگرام I اینستاگرام

۷:۴۰

مروری بر جنگ‌نوشت‌های‌ اندیشگاه‌ها و مطبوعات جهان_۷۰

ایران یکپارچه نیست: موردی برای بهره‌برداری از شکاف‌های داخلی کشور
شورای روابط خارجی (CFR) | تاریخ انتشار: ۱ مه ۲۰۲۶

خلاصه
فشار نظامی به محدودیت‌های خود رسیده است. توانمندسازی اقلیت‌های قومی ایران به سمت یک آینده فدرال، یک استراتژی بادوام‌تر و بلندمدت‌تر برای غرب ارائه می‌دهد. از سال ۱۹۷۹، روحانیون اسلام‌گرا ایدئولوژی انقلابی شیعه «ولایت فقیه» را بر ایران تحمیل کرده‌اند که از قدرت روحانی برای تشکیل «محور مقاومت» علیه اعراب، سنی‌ها، آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها استفاده می‌کند. بمب‌ها و محاصره‌های درگیری کنونی پاسخی بلندمدت ارائه نداده‌اند. ایران سال‌ها با تقسیم کردن سنی‌ها و شیعیان در کشورهای منطقه موفق بوده است. ایالات متحده و متحدانش باید از این استراتژی علیه خود ایران استفاده کنند و شکاف‌های داخلی آن را تقویت نمایند.
برآوردها نشان می‌دهد کمتر از ۵۰ درصد ایران فارسی‌زبان است. غرب می‌تواند با درگیر کردن اقلیت‌هایی که میلیون‌ها نفر جمعیت دارند (آذربایجانی‌ها، اعراب اهوازی، بلوچ‌ها، کردها، لرها، تاجیک‌ها و ترکمن‌ها) که خواستار جدایی یا سهم بیشتر در امور منطقه‌ای خود هستند، رژیم را مهار کند. ۸۰ درصد نفت و ۶۰ درصد گاز ایران در استان خوزستان (محل زندگی اعراب اهوازی) قرار دارد. رضا شاه پهلوی امارت خودمختار اعراب اهوازی را در سال ۱۹۲۴ منحل کرد و کینه ناشی از آن هرگز واقعاً از بین نرفته است. ایران به سنی‌ها اجازه ساختن مسجد در تهران نمی‌دهد و بهائیان را دستگیر و زندانی می‌کند.
ایالات متحده می‌تواند با تأمین مالی رسانه‌ها و سازمان‌های جامعه مدنی که صدای اقلیت‌ها را در داخل ایران، دیاسپورا و سراسر منطقه تقویت می‌کنند، شروع کند. به رسمیت شناختن دیپلماتیک نارضایتی‌های اقلیت‌ها هزینه کمی دارد و پیام زیادی می‌دهد. آینده ایران در جمهوری اسلامی نیست، بلکه در فدراسیون ایران است.

استراتژی از درون به بیرون (Inside-Out Approach)
ترکیه قدرت این رویکرد را درک کرده است. بخش قابل توجهی از جمعیت ایران آذربایجانی هستند. رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در جریان بازدید از باکو در سال ۲۰۲۰ چند بیت شعر خواند که از جدایی مردم آذربایجان‌زبان در دو سوی رود ارس ابراز تأسف می‌کرد. واکنش ایران به اردوغان شامل حملات رسانه‌های دولتی و وزیر امور خارجه بود. آنها می‌دانستند که میلیون‌ها ایرانی آذربایجانی‌تبار ممکن است به باکو نزدیک‌تر از تهران احساس تعلق کنند. این یک سرنخ از نحوه برخورد با ایران می‌دهد.
کشوری که از درون متحد نیست، نمی‌تواند یک دولت در انتظار (government in waiting) تولید کند. طبیعی است که ملی‌گرایان ایرانی با این تکه‌تکه‌شدن مخالفت کنند، اما ایالات متحده و متحدانش دلایل استراتژیکی دارند که در کنار اعراب اهوازی، آذری‌ها، بلوچ‌ها، کردها و دیگران باشند.

مخالفان: عراق یک مقایسه نادرست است
منتقدان این تلاش به عراق به عنوان یک داستان هشداردهنده اشاره خواهند کرد، اما این یک مقایسه نادرست است. مشکلات عراق ناشی از خلأ قدرت ناگهانی پس از سقوط یک رهبر سنی در کشوری با اکثریت شیعه بود، زمانی که نیروی اشغالگر برنامه‌ای برای جوامع فرقه‌ای نداشت. از آنجایی که اقلیت‌های قومی ایران عمدتاً در مناطق جغرافیایی متمرکز شده‌اند و در همسایگی کشورهای غیرفارس همجوار قرار دارند، یک فدراسیون ساخته شده بر این واقعیت‌های جغرافیایی می‌تواند به عنوان یک چارچوب سیاسی واقعی عمل کند.

غرب با توانمندسازی مردم محلی پیروز می‌شود
غرب با تبدیل شدن به لژیون دیگر روم پیروز نمی‌شود. با توانمندسازی مردم محلی پیروز می‌شود. در بهترین حالت، این می‌تواند ایران جدیدی را به جهان هدیه دهد که در آن قدرت غیرمتمرکز، تهدید ایدئولوژیک از سوی روحانیون تندرو در تهران را کاهش می‌دهد. در بدترین حالت، ایالات متحده و متحدانش جنگ را به جایی می‌برند که بیشترین ضربه را به رژیم وارد می‌کند: سیاست‌های قومی و جدایی‌طلبانه. از این گذشته، این جایی است که آنها بیشترین احساس تهدید را دارند.
^ منابع مستقل، CFR را بر خلاف ادعای خود نه یک اندیشگاه بی‌طرف، بلکه مغز متفکر امپراتوری وال‌استریت و نماد اجماع نخبگان فراحزبی برای حفظ و گسترش سلطه آمریکا در جهان معرفی می‌کنند.

https://www.cfr.org/articles/iran-is-not-a-monolith-the-case-for-exploiting-the-countrys-internal-fractures
#گزارش_تحلیلی#بنیاد_توسعه_فردا
بنیاد توسعه فردا در وب I بله I تلگرام I اینستاگرام

۱۳:۰۸

۱۳ اردیبهشت

مروری بر جنگ‌نوشت‌های‌ اندیشگاه‌ها و مطبوعات جهان_۷۱

ائتلاف دریایی در تنگه هرمز باید این درس‌ها را بیاموزد
چتم هاوس | تاریخ انتشار: ۱ مه ۲۰۲۶

خلاصه
در ۲۱ آوریل، آمریکا تمدید آتش‌بس با ایران را اعلام کرد. با این حال، آمریکا محاصره تنگه هرمز را حفظ کرده و بریتانیا و فرانسه اعلام کرده‌اند که یک ائتلاف دریایی بین‌المللی برای محافظت از کشتیرانی از طریق هرمز «به محض اینکه شرایط پس از یک توافق آتش‌بس پایدار اجازه دهد» تشکیل می‌دهند. هدف این ائتلاف، بازدارندگی از درگیری آینده و بازگرداندن اعتماد به ایمنی ترانزیت برای صنایع بیمه و کشتیرانی است. موفقیت هر ائتلافی کمتر به قدرت نظامی و بیشتر به نحوه طراحی آن بستگی دارد. مأموریت‌های دریایی گذشته (از جمله مبارزه با دزدی دریایی در سومالی و تنگه مالاکا) درس‌های کلیدی برای ایجاد یک ائتلاف دریایی در تنگه هرمز ارائه می‌دهند.

هماهنگی و تفکیک وظایف
تلاش‌های مبارزه با دزدی دریایی در سومالی شامل چندین مأموریت همپوشان بود که تا حد زیادی به دلیل تقسیم روشن مسئولیت‌ها بین هر گروه و بین کشورهای درون آنها موفق شدند. برای تنگه هرمز، سیاست‌گذاران باید تقسیم مسئولیت‌ها بین گروه‌های وظیفه فرعی را در نظر بگیرند که می‌تواند شامل یک گروه اسکورت کشتی، یک گروه اقدام علیه مین و یک گروه آگاهی از حوزه دریایی باشد.

محدود کردن استفاده از زور برای جلوگیری از تشدید
تفکیک گروه‌های وظیفه همچنین امکان مدیریت تشدید تنش با ایران را فراهم می‌کند. یک درس بزرگ از تلاش‌های ضد دزدی دریایی در سومالی این بود که استفاده از زور باید محدود، متمایز و به رفتارهای خاص (در این مورد، تداخل با کشتیرانی تجاری) گره خورده باشد. در تنگه هرمز، محدودیت در استفاده از زور، قصد محدودی را به کشوری بالقوه خصمانه مانند ایران نشان می‌دهد. هدف ائتلاف دریایی نباید شکست نظامی ایران باشد، بلکه تغییر تحلیل هزینه-فایده آن با بی‌اثر کردن مداوم حملات به کشتیرانی است.

ایجاد یک سیستم اسکورت طبقه‌بندی شده (Tiered Escort System)
یکی از مؤثرترین ابزارهای توسعه‌یافته برای سومالی، استفاده از کریدورهای ترانزیت ساختاریافته و اسکورت‌های گروهی بود. یک ائتلاف هرمز باید سیستم مشابهی را اتخاذ کند. کشتی‌های باارزش یا پرریسک مانند نفتکش‌ها به یک اسکورت دریایی اختصاصی نیاز دارند، در حالی که نیروهای واکنش سریع می‌توانند در مواقع اضطراری از ترافیک با ریسک پایین‌تر محافظت کنند. این سیستم امنیت و مقیاس را متعادل می‌کند و از توسعه بیش از حد و نظامی‌گری سنگین جلوگیری می‌نماید.

ایجاد مالکیت منطقه‌ای زودهنگام
مأموریت ضد دزدی دریایی در سومالی به نیروی دریایی خارجی وابسته بود و وقتی توجه بین‌المللی کاهش یافت، دزدی دریایی بازگشت. در مقابل، گشت‌های تنگه مالاکا به طور واضح توسط کشورهای ساحلی آن رهبری می‌شوند (اندونزی، مالزی، سنگاپور و تایلند). برای هرمز، نیروی دریایی کشورهای عربی باید در ساختار فرماندهی ائتلاف تعبیه شوند و مسیری روشن به سوی رهبری منطقه‌ای در طول زمان داشته باشند. هدف بلندمدت باید چارچوبی فراگیر باشد که منطقه را در مرکز قرار دهد و برای مشارکت گسترده‌تر فضا داشته باشد.

تقسیم بار با بخش خصوصی
در پاسخ به دزدی دریایی در سومالی، صنعت کشتیرانی سرمایه‌گذاری زیادی در اقدامات امنیتی خصوصی انجام داد. یک ائتلاف برای تنگه هرمز باید این مشارکت با صنعت را رسمی کند. وسایل نقلیه تجاری می‌توانند حوادث را فوراً گزارش دهند تا به ائتلاف در آگاهی از تهدیدات کمک کنند. در خلیج فارس، اشتراک اطلاعات دریایی با چندین مرکز ملی که به صورت مجزا عمل می‌کنند، پراکنده باقی مانده است. یکپارچه‌سازی این سیستم‌ها در یک چارچوب منسجم، زمان پاسخگویی را افزایش می‌دهد و اعتماد و دید دریایی را پشتیبانی می‌کند.

جمع بندی
بریتانیا و فرانسه باید از این تلاش‌های دریایی قبلی درس بگیرند. ائتلاف می‌تواند سازماندهی خود را در گروه‌های وظیفه فرعی آغاز کند که آماده شروع مین‌روبی یا راه‌اندازی نظارت دریایی به محض بازگشایی تنگه هستند. با این حال، هیچ ائتلافی نمی‌تواند تنگه را از طریق ابزارهای نظامی باز کند و لازم است درگیری بین ایران و آمریکا حداقل تا حدی فروکش کند. اما اگر ائتلاف به خوبی طراحی شود، با ذی‌نفعان منطقه‌ای و مشارکت بخش خصوصی، ممکن است بتواند کشتیرانی را از طریق تنگه بازگرداند و از حملات در آینده جلوگیری کند.

https://www.chathamhouse.org/2026/05/naval-coalition-strait-hormuz-should-learn-these-lessons
#گزارش_تحلیلی#بنیاد_توسعه_فردا
بنیاد توسعه فردا در وب I بله I تلگرام I اینستاگرام

۶:۵۲

مروری بر جنگ‌نوشت‌های‌ اندیشگاه‌ها و مطبوعات جهان_۷۲

چگونه جنگ ایران استراتژی عربستان را بازشکل می‌دهد: از هرمز و حوثی‌ها تا خروج امارات از اوپک
چتم هاوس | تاریخ انتشار: ۱ مه ۲۰۲۶

خلاصه
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران چالش‌های متعددی برای عربستان سعودی ایجاد کرده است: بسته شدن تنگه هرمز، شکاف عمیق‌تر با امارات، و خروج امارات از اوپک. این جنگ همچنین محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، را به تأمل واداشته است. پیش از بن سلمان، سیاست سعودی کند، مبتنی بر اجماع و عمدتاً قابل پیش‌بینی بود. ولیعهد محیط داخلی را پویا کرد و سیاست خارجی بسیار جسورانه‌تر و گاه غیرقابل پیش‌بینی را دنبال کرد که عربستان را به دردسر انداخت. با این حال، جنگ ایران یک بار دیگر فرآیند تصمیم‌گیری در پادشاهی را کند کرده است، زیرا رهبری در حال بازنگری در استراتژی بلندمدت خود است. آنها به خوبی آگاهند که هر نتیجه‌ای از این درگیری، آینده منطقه را حداقل برای دو دهه آینده تعیین خواهد کرد.

از تنگه هرمز تا دریای سرخ
بازنگری عربستان اکنون به طور غیرقابل اجتنابی بر تنگه هرمز متمرکز شده است. بسته شدن این تنگه، یک آسیب‌پذیری کلیدی نه تنها برای تجارت، بلکه برای موفقیت استراتژی «چشم‌انداز ۲۰۳۰» این کشور را آشکار کرده است. از آنجا که هرمز یک بار بسته شده است، همیشه این خطر وجود خواهد داشت که دوباره این اتفاق بیفتد. این امر تهدیدی بلندمدت برای جریان‌های تجاری و برنامه‌های تحول اقتصادی عربستان ایجاد می‌کند.
در نتیجه، پادشاهی در حال بازنگری در جغرافیای اقتصادی خود است. پروژه‌های امتداد خط ساحلی غربی عربستان، از جمله بنادر، مناطق صنعتی و توسعه‌های گردشگری، اکنون به اولویت‌های کلیدی تبدیل خواهند شد. عربستان قصد دارد از مزیت جغرافیایی دو خط ساحلی خود (خلیج فارس و دریای سرخ) برای تبدیل شدن به قطب اصلی صادرات و لجستیک منطقه استفاده کند. آرامکو باید صادرات نفت خام را به سمت دریای سرخ هدایت کند یا حداقل ظرفیت انتقال ۷ میلیون بشکه در روز را برای مطابقت با صادرات قبل از جنگ ایجاد کند. با قیمت نفت در حدود ۱۲۰ دلار در هر بشکه (تقریباً دو برابر سطح قبل از جنگ)، ریاض در حال حاضر انعطاف مالی قابل توجهی دارد.
اما تغییر مسیر از هرمز، ریسک را از بین نمی‌برد، فقط آن را جابجا می‌کند. حملات به کشتیرانی دریای سرخ توسط حوثی‌های متحد ایران نشان می‌دهد که ناامنی دریایی به یک محدودیت مرکزی برای جهت‌گیری مجدد عربستان به سمت غرب تبدیل خواهد شد.

شکاف با امارات و خروج از اوپک
تهدید ناامنی دریایی برای جاه‌طلبی‌های دریای سرخ عربستان، به توضیح عدم تمایل ریاض به درگیری مستقیم در جنگ علیه ایران و لابی‌گری آن علیه تشدید بیشتر کمک می‌کند. رهبری سعودی تشخیص می‌دهد که پاسخ نظامی نه تنها ریسک دارایی‌های انرژی و زیرساخت‌های حیاتی خود را افزایش می‌دهد، بلکه می‌تواند حوثی‌ها را به طور مستقیم‌تر وارد درگیری کند. این امر به نوبه خود، مسیرهای صادراتی جایگزین عربستان را تهدید کرده و تنوع‌بخشی ضروری آن را از هرمز تضعیف می‌نماید.
این موضوع به توضیح مواضع متفاوت عربستان و امارات در قبال جنگ و تنش‌های فزاینده بین آنها نیز کمک می‌کند. ابوظبی موضعی سخت علیه ایران اتخاذ کرده است که بسیار نزدیک‌تر به موضع آمریکا و اسرائیل است. عربستان به تدریج اسرائیل و اقدامات آن را تهدیدی برای امنیت منطقه می‌بیند. تصمیم امارات برای خروج از اوپک، هرچند کاملاً غیرمنتظره نبود، ضربه دیگری برای پادشاهی است. مهمتر از همه، رقابت آنها برای نفوذ در دریای سرخ تشدید خواهد شد.

بازاندیشی استراتژیک و هزینه‌گذاری محتاطانه
رهبری سعودی همچنین در حال استفاده از جنگ برای تجدید اولویت‌های هزینه‌های خود در پوشش بحران است. صندوق ثروت ملی (PIF) عربستان شروع به عقب‌نشینی از تعهدات بین‌المللی پرمخاطب کرده است، از جمله لیگ گلف LIV و حمایت‌های مالی مرتبط با اپرای متروپولیتن نیویورک. این نشان‌دهنده حرکت به سمت هزینه‌های محتاطانه‌تر و انضباط سرمایه‌ای شدیدتر است.
بن سلمان دو درس تلخ از مداخله عربستان در یمن گرفت: اول، تصمیم‌گیری تکانشی هزینه دارد؛ دوم، چیزی به نام جنگ سریع وجود ندارد. این ممکن است بی‌میلی او به مشارکت در جنگ علیه ایران را توضیح دهد. در عوض، عربستان تقریباً به حالت قبلی خود بازگشته است و احتیاط، صبر و موقعیت‌یابی بلندمدت را بر دستاوردهای کوتاه مدت ترجیح می‌دهد.

https://www.chathamhouse.org/2026/05/how-iran-war-reshaping-saudi-strategy-hormuz-and-houthis-uaes-opec-exit
#گزارش_تحلیلی#بنیاد_توسعه_فردا
بنیاد توسعه فردا در وب I بله I تلگرام I اینستاگرام

۱۴:۰۵

۱۴ اردیبهشت

مروری بر جنگ‌نوشت‌های‌ اندیشگاه‌ها و مطبوعات جهان_۷۳

نمودارهایی که نشان‌دهنده افزایش نظامی‌گری جهانی است
الجزیره | تاریخ انتشار: ۲۹ آوریل ۲۰۲۶

خلاصه
بر اساس آخرین گزارش مؤسسه تحقیقات صلح استکهلم (SIPRI)، هزینه‌های نظامی جهان در سال ۲۰۲۵ به ۲.۸۸ تریلیون دلار رسیده است که نسبت به سال قبل ۲.۹ درصد افزایش نشان می‌دهد. این رقم به ازای هر نفر روی کره زمین ۳۵۰ دلار هزینه نظامی است. پنج کشور بزرگ هزینه‌کننده نظامی در سال ۲۰۲۵ عبارتند از: ایالات متحده (۹۵۴ میلیارد دلار)، چین (۳۳۶ میلیارد دلار)، روسیه (۱۹۰ میلیارد دلار)، آلمان (۱۱۴ میلیارد دلار) و هند (۹۲ میلیارد دلار). این پنج کشور بیش از نیمی (۵۸ درصد) از کل هزینه‌های نظامی جهان را به خود اختصاص داده‌اند. ایالات متحده به تنهایی بیشتر از شش کشور بعدی جمعاً هزینه نظامی می‌کند.

روند تاریخی هزینه‌های نظامی (۱۹۴۹-۲۰۲۵)
از سال ۱۹۴۹، ایالات متحده حداقل ۵۳.۵ تریلیون دلار برای ارتش خود هزینه کرده است که بیش از نیمی از کل هزینه‌های نظامی جهان (بیش از ۱۰۰ تریلیون دلار) را تشکیل می‌دهد. هزینه‌های نظامی معمولاً الگوی قابل پیش‌بینی افزایش در زمان جنگ و کاهش در دوره‌های صلح را دنبال کرده است. پس از جنگ جهانی دوم، هزینه‌ها در اوایل دهه ۱۹۵۰ به سرعت افزایش یافت (از ۲۸۴ میلیارد دلار در ۱۹۵۰ به ۷۸۸ میلیارد دلار در ۱۹۵۳) که عمدتاً بازتاب جنگ کره بود. در اواخر دهه ۱۹۶۰، هزینه‌ها برای اولین بار از مرز یک تریلیون دلار عبور کرد.
پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، هزینه‌های نظامی آمریکا دوباره افزایش یافت و جنگ‌های طولانی در افغانستان و عراق باعث شد هزینه‌های جهانی برای اولین بار در سال ۲۰۰۹ از ۲ تریلیون دلار فراتر رود. در دهه گذشته، هزینه‌های نظامی جهانی دوباره رو به افزایش بوده است. سال ۲۰۲۵ بالاترین سطح هزینه‌های نظامی در تاریخ را رقم زده است، با افزایش ۴۱ درصدی نسبت به سال ۲۰۱۶ (از ۱.۶۹ تریلیون دلار به ۲.۸۸ تریلیون دلار).

کدام کشورها سریع‌تر مسلح می‌شوند؟
از نظر سرانه هزینه نظامی (دلار به ازای هر نفر)، قطر با ۵,۴۲۸ دلار در رتبه اول قرار دارد (افزایش ۳۴۰ درصدی از ۱,۲۳۱ دلار در سال ۲۰۰۶). اسرائیل با ۵,۱۰۸ دلار در رتبه دوم است (افزایش ۲۷۶ درصدی از ۱,۳۶۰ دلار در سال ۲۰۰۶). نروژ با ۳,۰۴۰ دلار در رتبه سوم است (افزایش ۱۸۱ درصدی). از نظر درصد افزایش، اوکراین با رشد ۳,۳۸۷ درصدی بیشترین افزایش را نشان می‌دهد (از ۶۳ دلار به ازای هر نفر در سال ۲۰۰۶ به ۲,۱۹۷ دلار در سال ۲۰۲۵).

چه کسانی بیشترین سلاح‌های جهان را می‌فروشند؟
بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵، ۲۹۵ میلیارد دلار سلاح در سراسر جهان فروخته شده است. ایالات متحده با ۳۹ درصد (۱۱۵ میلیارد دلار) بزرگترین صادرکننده سلاح در جهان است. روسیه با ۱۳ درصد (۴۰ میلیارد دلار) در رتبه دوم قرار دارد. فرانسه با ۹.۳ درصد (۲۸ میلیارد دلار) سوم است و چین و آلمان هرکدام با ۵.۵ درصد (۱۶ میلیارد دلار) در رتبه‌های بعدی قرار دارند. بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴، شرکت‌های خصوصی ۲.۴ تریلیون دلار قرارداد با پنتاگون دریافت کرده‌اند که بیش از نیمی از هزینه‌های اختیاری وزارت دفاع آمریکا را تشکیل می‌دهد. یک سوم این قراردادها (۷۷۱ میلیارد دلار) تنها به پنج شرکت (لاکهید مارتین، ریتیون، بوئینگ، جنرال داینامیکس و نورتروپ گرامن) تعلق داشته است.

مقایسه با هزینه‌های بهداشت و آموزش
از ۱۳۷ کشور مورد تحلیل الجزیره، ۱۱۴ کشور بیشترین هزینه را به عنوان درصدی از تولید ناخالص داخلی در بخش بهداشت، ۱۴ کشور در بخش آموزش و تنها ۹ کشور در بخش ارتش صرف می‌کنند. کشورهایی که بیشترین هزینه را به ارتش اختصاص می‌دهند عبارتند از: عمان، کویت، عربستان سعودی، الجزایر، ارمنستان، مراکش، آذربایجان، روسیه و استرالیا.

تغییر در نظامی‌گری مدرن
ارتش سنتی در حال تغییر است. در حالی که قرن بیستم با بسیج جمعی، زره سنگین و قدرت هوایی تعریف می‌شد، دفاع امروز در حال ادغام این عناصر با هوش مصنوعی، سیستم‌های خودمختار و زیرساخت جنگ دیجیتال است. جدیدترین تغییرات فناورانه شامل گسترش پهپادها، هدف‌گیری و نظارت با کمک هوش مصنوعی، قابلیت‌های جنگ سایبری، سلاح‌های هدایت‌شونده دقیق و برنامه‌های مدرنیزاسیون هسته‌ای است. در تابستان گذشته، وزارت دفاع آمریکا قراردادی ۲۰۰ میلیون دلاری با OpenAI برای پیاده‌سازی هوش مصنوعی مولد در ارتش آمریکا منعقد کرد و همچنین قراردادهای ۲۰۰ میلیون دلاری با xAI و Anthropic امضا نمود.

محمد ا. حسین، هانا داگال

مؤسسه تحقیقات صلح استکهلم (SIPRI)

https://zaya.io/debx7
#گزارش_تحلیلی#بنیاد_توسعه_فردا
بنیاد توسعه فردا در وب I بله I تلگرام I اینستاگرام

۶:۳۸

مروری بر جنگ‌نوشت‌های‌ اندیشگاه‌ها و مطبوعات جهان_۷۴

سرمایه‌گذاری بیشتر منابع عربی در اتحاد با آمریکا منطقی نیست
الجزیره | تاریخ انتشار: ۳ مه ۲۰۲۶

خلاصه
برای دهه‌ها، کشورهای عربی حاشیه خلیج فرض می‌کردند مهم‌ترین شریک استراتژیک آنها ایالات متحده است. اما در آغاز جنگ علیه ایران، واشنگتن شرکای عربی خود را کنار گذاشت و نگرانی‌های آنها را نادیده گرفت. اکنون نیز در مذاکرات با ایران، منافع اسرائیل اولویت اصلی آمریکاست. هرچقدر هم کشورهای عربی سرمایه‌گذاری کرده باشند، منافع آنها در واشنگتن هر زمان که با منافع اسرائیل در تضاد باشد، قابل چشم‌پوشی خواهد بود.

اتحادی بر پایه ثبات
کشورهای عربی حاشیه خلیج خاک خود را به روی حضور نظامی آمریکا باز کردند. تجارت بین دو طرف در سال ۲۰۲۴ از ۱۲۰ میلیارد دلار فراتر رفت. در نشست ریاض در سال ۲۰۲۵، توافق‌های تجاری و سرمایه‌گذاری به بیش از ۲ تریلیون دلار رسید. در همان سال، صندوق‌های ثروت ملی کشورهای عربی نزدیک به ۷۰ میلیارد دلار در دارایی‌های آمریکایی سرمایه‌گذاری کردند.
کشورهای عربی در ازای این سرمایه‌گذاری انتظار داشتند منافع اصلی آنها حداقل به رسمیت شناخته شود. این منافع به سه ستون قابل خلاصه است: تنوع اقتصادی، ثبات منطقه‌ای، و امنیت انرژی. در پیگیری این اهداف، کشورهای عربی دیپلماسی را بر رویارویی ترجیح دادند. عربستان برای پایان دادن به جنگ در یمن حرکت کرد، کانال‌هایی با ایران و ترکیه گشود و روابط خود را با پاکستان عمیق‌تر ساخت.

انتخاب هرج و مرج بر ثبات
اکنون آشکار است که واشنگتن تصمیم گرفته است از دستور کار بنیامین نتانیاهو برای دنبال کردن بی‌ثباتی و سلطه منطقه‌ای حمایت کند. به بهای منافع خود، آمریکا مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان (تنگه هرمز و باب‌المندب) را در معرض خطر قرار داده است. این انتخاب‌ها کل منطقه را در وضعیتی از هرج و مرج قرار داده است.
کشورهای عربی باید یک واقعیت بنیادین را تشخیص دهند: ثبات منطقه‌ای پایدار بر اساس وابستگی به آمریکا غیرممکن است. آمریکایی‌ها پسران این سرزمین نیستند. یک قدرت واقع در هزاران کیلومتر دورتر، ریشه در واقعیت جمعیتی و جغرافیایی متفاوت، نمی‌تواند برای دفاع از منافع عربی مورد اعتماد باشد.
برخی کشورها همچنان شرط‌بندی خود را بر «رابطه ویژه» با آمریکا ادامه می‌دهند. خروج امارات از اوپک نمونه‌ای از این رویکرد است. این اقدام در کوتاه مدت شاید درست به نظر برسد، اما در بلندمدت به نفع کسانی عمل می‌کند که می‌خواهند جهان عرب را تقسیم و حکومت کنند.

راه پیش رو: خودکفایی منطقه‌ای
کشورهای عربی به جای سرمایه‌گذاری بیشتر در اتحاد با واشنگتن، باید بر توسعه درون‌منطقه‌ای برای خودکفایی اقتصادی، امنیتی و نظامی متمرکز شوند، مشابه پروژه‌های ترکیه و ایران. آنها باید بر انسجام بیشتر تمرکز کنند و چارچوب استراتژیک گسترده‌تری را دنبال نمایند که موازنه قدرت را بر اساس مشارکت سیاسی و رقابت سازنده، نه اتکا به حامیان خارجی، تأمین کند.

https://www.aljazeera.com/opinions/2026/5/3/it-does-not-make-sense-to-invest-more-arab-resources-in-a-us-alliance
#گزارش_تحلیلی#بنیاد_توسعه_فردا
بنیاد توسعه فردا در وب I بله I تلگرام I اینستاگرام

۱۳:۰۰

۱۵ اردیبهشت

مروری بر جنگ‌نوشت‌های‌ اندیشگاه‌ها و مطبوعات جهان_۷۵

پایان محور ابراهیم: کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و اسرائیل، چشم‌اندازهای متفاوتی برای خاورمیانه جدید دارند
Foreign Affairs تاریخ انتشار: ۴ مه ۲۰۲۶
جنگ ایران به طور آشکار شکاف راهبردی میان کشورهای حاشیه خلیج فارس و اسرائیل را نمایان ساخته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو فرض را بر این گذاشته بودند که کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس می‌توانند در معماری امنیتی مبتنی بر سلطه اسرائیل ادغام شوند، جنگ کنونی نشان داده که این کشورها اسرائیل را دست‌کم به اندازه ایران تهدید می‌دانند و به دنبال نظم امنیتی جایگزینی هستند.

پایان سه استراتژی امنیتی قدیمیبرای نزدیک به یک دهه، کشورهای حاشیه خلیج فارس امنیت خود را با سه روش تأمین می‌کردند: تلاش برای بی‌طرفی در رویارویی با ایران، روابط دفاعی عمیق با آمریکا و حفظ خط ارتباطی باز با تهران. اما جنگ ایران نشان داد که بی‌طرفی آن‌ها از نظر تهران قابل قبول نیست (حضور پایگاه‌های آمریکایی و خرید تسلیحات از آمریکا، آن‌ها را در معماری جنگی آمریکا و اسرائیل شریک می‌کند). اکنون کشورهای حاشیه خلیج فارس در حال تجدید نظر در هر سه استراتژی هستند.

سه دسته‌بندی جدید در میان کشورهای حاشیه خلیج فارسبا شدت گرفتن جنگ، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس به سه گروه تقسیم شدند:- عمان: رویکرد مبتنی بر خویشتن‌داری. علیرغم حملات ایران، مسقط به رهبر جدید ایران تبریک گفت و حملات همه طرف‌ها را محکوم کرد.- امارات و بحرین: رویکرد قاطع. امارات ورود دارندگان پاسپورت ایرانی را ممنوع کرده، برای مشارکت در تأمین امنیت هرمز اعلام آمادگی کرده و قصد خود را برای تعمیق روابط با آمریکا و اسرائیل اعلام نموده است.- کویت، قطر و عربستان: رویکردی میانی بین دو گروه دیگر.

چرا کشورهای حاشیه خلیج فارس از سلطه اسرائیل استقبال نمی‌کنند؟- اسرائیل از سال ۲۰۲۳ بارها به همسایگان خود حمله کرده و سرزمین بیشتری در لبنان و سوریه اشغال نموده است.- دیوان کیفری بین‌المللی حکم بازداشت رهبران اسرائیل را به دلیل جنایات جنگی در غزه صادر کرده است.- بسیاری از شهروندان کشورهای حاشیه خلیج فارس، آرزوهای سلطه منطقه‌ای اسرائیل را ناسازگار با حاکمیت خود می‌دانند.- حتی پیش از جنگ، وزیر خارجه عمان گفته بود: «اسرائیل – نه ایران – منبع اصلی ناامنی در منطقه است.»

راهبرد جدید: تنوع‌بخشی به شرکا و تقویت توان داخلیکشورهای حاشیه خلیج فارس با ناامیدی از آمریکا (به دلیل روابط نزدیک با اسرائیل، ناتوانی در مهار ایران و سابقه ضعیف در حفاظت از آن‌ها) به دنبال تنوع‌بخشی به مشارکت‌های امنیتی خود هستند:- همکاری با ترکیه (سرمایه‌گذاری مشترک در تولید پهپاد)- توافق دفاعی متقابل عربستان و پاکستان- خرید جنگنده از ترکیه، سیستم‌های دفاع موشکی از کره جنوبی، پهپاد از اوکراین و موشک‌های ضدپهپاد از بریتانیا- تقویت صنایع دفاعی داخلی (مانند صنایع نظامی عربستان و گروه اج در امارات)- تشدید همکاری‌های دفاعی میان خود (به اشتراک گذاری داده‌های راداری، هماهنگی دفاع هوایی و تجمیع فناوری ضدپهپاد)

جمع‌بندینویسنده نتیجه می‌گیرد که شکاف بین چشم‌انداز نتانیاهو از خاورمیانه جدید (سلطه اسرائیل) و آرزوهای کشورهای عربی بسیار زیاد است. کشورهای حاشیه خلیج فارس نظم امنیتی می‌خواهند که منافع آن‌ها را بر اساس شرایط خودشان در نظر بگیرد – نه به عنوان نتیجه فرعی جاه‌طلبی‌های اسرائیل یا ایران. محور ابراهیم (ائتلاف ضدایرانی) که آمریکا و اسرائیل آرزوی آن را داشتند، به پایان رسیده است و کشورهای عربی به دنبال مسیر مستقل خود هستند.

https://www.foreignaffairs.com/united-states/end-axis-abraham
#گزارش_تحلیلی#بنیاد_توسعه_فردا
بنیاد توسعه فردا در وب I بله I تلگرام I اینستاگرام

۱۱:۳۸

مروری بر جنگ‌نوشت‌های‌ اندیشگاه‌ها و مطبوعات جهان_۷۶
🟠 جنگ ایران؛ تهدید کابل‌های اینترنت هند و عرضه آلومینیوم
The Indian Express تاریخ انتشار: ۲۸ آوریل ۲۰۲۶
تنش‌های تنگه هرمز توجه را به دو آسیب‌پذیری جدید فراتر از نفت معطوف کرده است: کابل‌های فیبرنوری زیردریایی (که ۹۹ درصد ترافیک اینترنت جهان را حمل می‌کنند) و زنجیره تأمین آلومینیوم هند.

تهدید اول: گلوگاه دیجیتال جهانیچندین سیستم کابل اصلی از تنگه هرمز عبور می‌کنند، از جمله شبکه فالکون(FALCON) که هند (بمبئی) را مستقیماً به کشورهای حاشیه خلیج فارس متصل می‌کند. ایران هشدار داده که این کابل‌ها «در معرض خطر» هستند.
ماشا کوتکین، تحلیلگر ژئوپلیتیک: «آسیب دیدن کابل‌ها به معنای کند شدن یا قطعی اینترنت، اختلال در تجارت الکترونیک، تأخیر در تراکنش‌های مالی و پیامدهای اقتصادی ناشی از همه این اختلالات است.»
اگرچه کابل‌ها هنوز مستقیماً مورد اصابت قرار نگرفته‌اند، اما با نزدیک شدن جنگ به دو ماه، خطرات افزایش یافته است. حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد خرابی کابل‌ها معمولاً ناشی از فعالیت‌های تصادفی (ماهیگیری یا لنگر کشتی‌ها) است، اما عملیات نظامی احتمال آسیب ناخواسته را افزایش می‌دهد.مشکل تعمیرات: عملیات تعمیر در منطقه جنگی با خطرات امنیتی، محدودیت‌های بیمه و تأخیر در اخذ مجوز ورود به آب‌های سرزمینی مواجه است.
آلن مالدین، تحلیلگر مخابرات: «اغلب یکی از بزرگترین مشکلات، اخذ مجوز برای ورود به آب‌هایی است که آسیب در آنجا رخ داده است.»
جایگزین واقعی وجود ندارد: شبکه‌های ماهواره‌ای مانند استارلینک نمی‌توانند حجم داده کابل‌ها را تحمل کنند. مالدین: «اینطور نیست که بتوانید فقط از ماهواره استفاده کنید. آن یک جایگزین نیست.»

تهدید دوم: شوک به صنعت آلومینیوم هندهند تقریباً نیمی از ۴.۲ میلیون تن آلومینیوم خود را از قراضه بازیافتی تولید می‌کند. حدود ۳۰ درصد این قراضه از خاورمیانه تأمین می‌شود.پیامدهای اختلال:- کاهش تولید ۲۰ تا ۴۰ درصدی- جهش حدود ۳۰ درصدی قیمت قراضه- کمبود شدید موجودیسانجی جین، سونالکو آلویز (یک تولیدکننده بزرگ و معتبر در هند در زمینه بازیافت و تولید آلیاژهای آلومینیوم ثانویه): «به دلیل کمبود و افزایش قیمت، کارخانه‌های قراضه با وضعیت تأمین روزانه و بدون هیچ ذخیره‌ای کار می‌کنند.»بخش خودرو هند (که حدود ۶۰ درصد آلومینیوم ثانویه را مصرف می‌کند) تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. خودروسازانی مانند ماروتی سوزوکی، تاتا موتورز و هیوندای ممکن است با افزایش هزینه‌ها مواجه شوند.

جمع‌بندیگزارش اکسپرس ایندیا بر دو تهدید جدید جنگ ایران تمرکز دارد: اختلال احتمالی در کابل‌های زیردریایی (که می‌تواند اینترنت و تراکنش‌های مالی هند را مختل کند) و بحران تأمین آلومینیوم (که خودروسازی هند را با افزایش قیمت روبرو می‌کند). در هر دو مورد، هیچ جایگزین سریعی وجود ندارد. کابل‌های زیردریایی جایگزین عملی ندارند و صنعت آلومینیوم هند شدیداً به واردات قراضه از منطقه وابسته است.

https://indianexpress.com/article/world/strait-of-hormuz-digital-chokepoint-internet-cables-india-aluminium-auto-impact-10660025/
#گزارش_تحلیلی#بنیاد_توسعه_فردا
بنیاد توسعه فردا در وب I بله I تلگرام I اینستاگرام

۱۳:۵۴

۱۶ اردیبهشت

مروری بر جنگ‌نوشت‌های‌ اندیشگاه‌ها و مطبوعات جهان_۷۷

پس از دو ماه، جنگ ایران سیستم جهانی انرژی را برای همیشه تغییر داده است.Grist تاریخ انتشار: ۴ مه ۲۰۲۶
بزرگترین بحران انرژی تاریخ مدرن، برخلاف شوک نفتی دهه ۱۹۷۰، در شرایطی رخ داده که جایگزین‌های تجدیدپذیر به بلوغ اقتصادی رسیده‌اند. ۲۵ کشور اکنون کمبود سوخت گزارش می‌دهند و تنگه هرمز مسدود است، اما این بار کشورها گزینه‌های دیگری پیش رو دارند.

بازندگان قطعی: نفت و گاز طبیعیبسته شدن تنگه هرمز (عبورگاه ۲۰ درصد نفت و گاز جهان) زنجیره تأمین را مختل کرده است. چین و ژاپن ذخایر راهبردی خود را جیره‌بندی کرده‌اند و کشورهای آسیایی مصرف را با دورکاری، کاهش سرعت و تنظیم دمای بالاتر کولرها محدود کرده‌اند. خطوط هوایی در اروپا، آفریقا و نیوزیلند صدها پرواز را لغو کرده‌اند. در بلندمدت، فروش خودروهای الکتریکی در فرانسه و آلمان بیش از ۵۰ درصد و در برزیل ۲۰۰ درصد جهش کرده است.

برندگان موقت: زغال‌سنگکشورهایی که قبلاً از زغال‌سنگ به گاز روی آورده بودند، نیروگاه‌های قدیمی خود را نگه داشته‌اند. کره جنوبی محدودیت انتشار را لغو کرده و ایتالیا عمر نیروگاه‌های زغال‌سنگ خود را بیش از یک دهه تمدید کرده است. دینیتا ستیاواتی، تحلیلگر امبر (اندیشکده مستقل و معتبر بین‌المللی در حوزه انرژی و اقلیم در لندن): «سؤال واقعی این است که دولت‌ها چگونه امنیت کوتاه‌مدت انرژی را با تعهدات بلندمدت اقلیمی متعادل می‌کنند.»

برنده آشکار: انرژی خورشیدیصادرات پنل‌های خورشیدی، باتری‌ها و خودروهای الکتریکی چین در مارس رکورد زد. تقاضا در کشورهای آسیب‌دیده از جنگ (هند، آفریقا) به شدت افزایش یافته است. واردات قطعات خورشیدی به هند، بین فوریه و مارس ۱۵۰ درصد و به آفریقا ۱۷۶ درصد رشد کرد. فروش پنل‌های پشت بامی در اروپا بیش از ۳۰ درصد جهش داشته است.

وضعیت مبهم: انرژی بادیتقاضا برای توربین‌های بادی در اروپا بالاست (سهام نوردکس که یک شرکت پیشرو آلمانی در زمینه تولید توربین‌های بادی خشکی است، به بالاترین حد ۲۴ ساله رسید)، اما محاصره هرمز تحویل قطعات بزرگ (فونداسیون و پست‌ها) را که بسیاری در خلیج فارس ساخته می‌شوند، مختل کرده است.

احیای غافلگیرکننده: انرژی هسته‌ای جنگ ایران روند نرم‌شدن مخالفت با انرژی هسته‌ای را تسریع کرده است. تایوان (که یک سوم LNG خود را از قطر تأمین می‌کند) برنامه راه‌اندازی مجدد نیروگاه Maanshan را ارائه داد. ژاپن پس از راه‌اندازی مجدد بزرگترین نیروگاه جهان، قراردادی ۴۰ میلیارد دلاری برای ساخت راکتورهای کوچک در آمریکا امضا کرد. کره جنوبی با ویتنام همکاری هسته‌ای را آغاز کرده است. در اروپا، رئیس کمیسیون اروپا گفت: «کنار گذاشتن انرژی هسته‌ای یک اشتباه راهبردی بود.» بلژیک تعطیلی راکتورهای خود را متوقف کرده است.

جمع‌بندیتحلیل گریست نشان می‌دهد که جنگ ایران نقطه عطفی در سیستم انرژی جهان است. نفت و گاز منطقه‌ای با اختلال دائمی مواجه شده‌اند و کشورها برای جایگزینی آنها به سه گزینه روی آورده‌اند: زغال‌سنگ (راه‌حل کثیف اما موقت)، خورشید (برنده اصلی با جهش بی‌سابقه) و هسته‌ای (احیای شگفت‌انگیز پس از دهه‌ها افول). باد در میانه‌میدان باقی مانده است. دو ماه پس از آغاز جنگ، معادله انرژی جهانی برای همیشه تغییر کرده است.
Grist یک سازمان رسانه‌ای غیرانتفاعی و مستقل امریکایی است که از سال ۱۹۹۹ در حوزه محیط زیست و تغییرات اقلیمی فعالیت می‌کند.

https://grist.org/energy/iran-war-oil-gas-coal-solar-nuclear
#گزارش_تحلیلی#بنیاد_توسعه_فردا
بنیاد توسعه فردا در وب I بله I تلگرام I اینستاگرام

۹:۳۴

بازارسال شده از هم‌کافه‌ای‌ها ☕

#بنیاد_توسعه_فردا با همکاری خانه اندیشه‌ورزان، دفتر مطالعات حکمرانی مرکز پژوهش‌های مجلس و تعدادی از اندیشگاه‌ها نشست #شصت‌وششم از سلسله نشست‌های کافه آینده را برگزار می‌کند:

موضوع فصل بهار: «معنویت و آینده خوشبختی»

عنوان نشست: «جنگ و صلح، آینده خوشبختی ایرانیان- سه سناریوی مواجهه تمدنی»

سناریوی اول: تداوم مبارزه تمدنی با اتکا به بعثت مردم- مبتنی بر شاخصه‌های معنوی مکتب مقاومت - ایستادگی در برابر غرب - مشارکت فعال مردم در امتداد بعثت - پیامد مورد ادعا: تثبیت و تقویت محور مقاومت در منطقه غرب آسیا.

سناریوی دوم: گرایش به بازیگر نرمال شدن در عرصه جهانی- عبور از تقابل ایدئولوژیک - آشتی با نظم جهانی - هم‌راستایی با نظم موجود به رهبری آمریکا - پیامد مورد ادعا: یکدست شدن با ساختار نظم جهانی، رفع تنش و خروج از انزوا

سناریوی سوم: رفتار آونگی و فرصت‌طلبانه- نه مقاومت قهرمانانه کامل - نه هضم‌شدن در نظم غربی - اتخاذ رویکردی عمل‌گرایانه و فرصت‌جویانه - جامعه در این سناریو «شکارچی فرصت‌ها» است - حرکت آونگی میان قطب‌ها- پیامد مورد ادعا: جهش‌های متواتر در فواصل فشارها و رنج‌ها

دوشنبه ۲۱ اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ از ساعت ۱۷ تا ۱۹

خانه اندیشه‌ورزان: خیابان انقلاب اسلامی، بین خیابان ولی‌عصر و برادران مظفر شمالی، پلاک ۹۰۷، کافه شرقی
اعلام حضور در نشست:https://evand.com/events/نشست-شصت-و-ششم

پخش زنده(صوتی) نشست از طریق لینک: https://www.skyroom.online/ch/khanahouse/ayandehcafe

کافه آینده در بله I اینستاگرام I
#کافه_آینده #آینده_ایران #بنیاد_توسعه_فردا #خانه_اندیشه‌ورزان #اندیشکده_اقامه_عدل #هم‌آفرینی_ایران_آینده #پژوهشکده_مطالعات_بنیادین_علوم‌وفناوری #دفتر_حکمرانی_مرکز_پژوهشهای_مجلس #جشنواره_مدافعان_اقتصاد_مردمی #آینده‌نگاری_ملی_ایران

۱۳:۰۵

مروری بر جنگ‌نوشت‌های‌ اندیشگاه‌ها و مطبوعات جهان_۷۸

کاهش متان می‌تواند ۲۰۰ میلیارد متر مکعب گاز آزاد کند؛ راهبردی برای بحران عرضهEnergy Voiceتاریخ انتشار: ۴ مه ۲۰۲۶
در بحبوحه جنگ ایران و اختلال در بازارهای انرژی، آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرد که رسیدگی به نشت و مشعل‌زنی متان می‌تواند ۲۰۰ میلیارد متر مکعب گاز را به عرضه جهانی اضافه کند. این اقدام هم برای امنیت انرژی و هم برای اقلیم سودآور است.

وضعیت فعلی: انتشار متان در رکوردهای تاریخی- انتشار متان از بخش انرژی در سال ۲۰۲۵ نزدیک به بالاترین حد خود باقی ماند. - فعالیت‌های سوخت فسیلی حدود ۱۲۴ میلیون تن و کل بخش انرژی حدود ۱۵۰ میلیون تن متان منتشر کرده‌اند. - با وجود تعهدات بین‌المللی، هیچ نشانه روشنی از کاهش واقعی دیده نمی‌شود.

پتانسیل گاز قابل بازیابی- کاهش نشت متان از عملیات نفت و گاز: ۱۰۰ میلیارد متر مکعب در سال - حذف مشعل‌زنی غیر اضطراری: ۱۰۰ میلیارد متر مکعب دیگر - در کوتاه‌مدت، با اقدامات هدفمند کشورهای دارای ظرفیت صادراتی مازاد: حدود ۱۵ میلیارد متر مکعب به سرعت قابل عرضه به بازار است.

راه‌حل موجود است؛ اراده سیاسی لازم استتیم گولد، اقتصاددان ارشد IEA (آژانس بین‌المللی انرژی): «تعیین اهداف کاهشی تنها گام اول است. اطمینان از پشتیبانی آنها توسط سیاست‌ها، برنامه‌های اجرایی و اقدامات واقعی مهم است. این فقط یک موضوع اقلیمی نیست: مزایای عمده امنیت انرژی نیز از رسیدگی به متان و مشعل‌زنی حاصل می‌شود؛ به ویژه در زمانی که جهان به شدت به دنبال عرضه اضافی است.»

فناوری موجود است، اما سیاست‌ها کوتاهی می‌کنند- حدود ۷۰ درصد از انتشار ناشی از تولید سوخت فسیلی (نزدیک به ۸۵ میلیون تن) با فناوری‌های موجود قابل کاهش است. - پوشش سیاستی اکنون بیش از نیمی از تولید نفت و گاز جهان را شامل می‌شود، اما مقررات موجود تنها کاهش محدودی به همراه خواهد داشت. - پیشرفت در نظارت ماهواره‌ای تشخیص رویدادهای بزرگ را بهبود بخشیده، اما برای تبدیل آن به کاهش واقعی، به زمان پاسخ سریع‌تر و اجرای قوی‌تر نیاز است.

جمع‌بندیIEA تأکید می‌کند که کاهش انتشار متان یکی از سریع‌ترین و مقرون‌به‌صرفه‌ترین راه‌ها برای کاهش گازهای گلخانه‌ای و در عین حال بهبود ثبات بازار گاز است. در شرایطی که جنگ ایران عرضه LNG را مختل کرده، مهار متان می‌تواند ۲۰۰ میلیارد متر مکعب گاز بدون نیاز به فناوری جدید آزاد کند؛ مقداری معادل بخش قابل توجهی از مصرف سالانه اروپا. اما این پتانسیل بدون اجرای جدی سیاست‌ها و اقدام عملی کشورها، فقط روی کاغذ باقی خواهد ماند.
Energy Voice یک پلتفرم خبری و تحلیلی تخصصی در صنعت انرژی (نفت، گاز، انرژی‌های تجدیدپذیر و گذار انرژی) در اسکاتلند است.

https://www.energyvoice.com/oilandgas/596915/methane-cuts-could-unlock-200-bcm-of-gas-iea-says-amid-supply-crisis#گزارش_تحلیلی#بنیاد_توسعه_فردا
بنیاد توسعه فردا در وب I بله I تلگرام I اینستاگرام

۱۵:۰۳

۱۷ اردیبهشت

مروری بر جنگ‌نوشت‌های‌ اندیشگاه‌ها و مطبوعات جهان_۷۹

آمریکا باید پتانسیل قدرت نرم موسیقی خود را دوباره کشف کند
Foundation for Defense of Democracies (FDD) تاریخ انتشار: ۴ مه ۲۰۲۶
ایالات متحده در حالی که رقابت جهانی تشدید شده، یکی از مؤثرترین ابزارهای نفوذ خود (موسیقی) را کنار گذاشته است. در جنگ سرد، جاز بدون شلیک یک گلوله، قلب‌ها و ذهن‌ها را فتح کرد. امروز، واشنگتن باید موسیقی را به کارنامه دیپلماتیک خود بازگرداند.

درس‌های جنگ سرد؛ جاز به عنوان سلاحدر سال ۱۹۵۵، صدای آمریکا برنامه جاز ویلیس کانور را راه‌اندازی کرد که به میلیون‌ها نفر در پشت پرده آهنین می‌رسید. استالین ساکسیفون را ممنوع کرد، اما جاز تأثیر خود را گذاشت. حتی یوری آندروپوف، رئیس سابق کا گ ب، از طرفداران جاز بود. دیوید آزاریان، پیانیست ارمنی، کانور را «بهترین سلاح آمریکا برای نابودی سوسیالیسم و کمونیسم» نامید.(پرده آهنین اصطلاحی بود که برای توصیف مرز سیاسی و فیزیکی بین کشورهای بلوک شرق (تحت نفوذ شوروی سابق) و بلوک غرب (تحت رهبری آمریکا) در طول جنگ سرد استفاده می‌شد. در واقع، یک مانع سیاسی و ایدئولوژیک بود که دو بخش شرقی و غربی اروپا را برای نزدیک به نیم قرن از یکدیگر جدا می‌کرد.)

رقبا از موسیقی بهتر استفاده می‌کنند- ایران: آهنگ‌های رپ ضدآمریکایی با ویدئوهای هوش مصنوعی لگویی، به طور ویروسی منتشر شده‌اند. - روسیه: مسابقه آوازی اینترویژن (جایگزین یوروویژن) را با تأکید بر «ارزش‌های سنتی» احیا کرده است. - چین: پیشتر مؤسسه موسیقی کنفوسیوس در دانمارک را برای «انتشار فرهنگی» تأسیس کرده بود. - کره جنوبی: میلیون‌ها دلار برای ترویج کی-پاپ هزینه کرده است.

برنامه‌های موجود آمریکا کافی نیستوزارت خارجه آمریکا برنامه «موسیقی آمریکا در خارج» و ابتکار دیپلماسی موسیقی را دارد که هنرمندان را برای تبادل فرهنگی اعزام می‌کند. اما این گامی کوچک است و کار بیشتری لازم است.

پیشنهاد: هدفمند عمل کنید، نه فقط با سوپراستارها - Blues در منطقه ساحل آفریقا (جایی که روسیه نفوذ کرده) محبوب است. آمریکا می‌تواند هنرمندان بلوز را به نیجر و سایر کشورها بفرستد. (Blues یک سبک موسیقی و فرم آوازی است که در اواخر قرن نوزدهم توسط آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار در جنوب عمیق ایالات متحده خلق شد. این سبک ریشه در سنت‌های موسیقی آفریقایی، آوازهای کاری، نداها و سرودهای معنوی دارد. بلوز در ابتدا واکنشی عاطفی به رنج‌های ناشی از برده‌داری، جدایی و فقر بود و اغلب مضامینی چون اندوه، تنهایی و پشتکار را بیان می‌کرد.)- موسیقی Country نیز در برخی کشورهای آفریقایی طرفدار دارد. ( Country یک سبک موسیقی محبوب آمریکایی است که در اوایل قرن بیستم در مناطق روستایی جنوب ایالات متحده شکل گرفت. این سبک ریشه در موسیقی محلی مهاجران اروپایی (انگلیسی، ایرلندی، اسکاتلندی) و همچنین Blues و Good Spell به عنوان موسیقی تلخ و امیدوارانه بردگان آمریکایی-آفریقایی دارد.)- هدف باید «ارتباط موسیقی با پیام‌های راهبردی آمریکا» باشد.

جمع‌بندیدر حالی که روسیه، چین و ایران جنگ اطلاعاتی را تشدید می‌کنند، واشنگتن باید از کتاب قوانین جنگ سرد خود استفاده کند و «نبرد برای قلب‌ها و ذهن‌ها» را دوباره آغاز نماید. زمان آن رسیده که آمریکا اجازه دهد موسیقی ریتم آزادی را تنظیم کند و گوش جهان را به دست آورد.
Foundation for Defense of Democracies (FDD) یک اندیشکده بسیار تأثیرگذار اما به شدت جانب‌دار و راست‌گرا در واشنگتن است که به خاطر مواضع جنگ‌طلبانه علیه ایران و روابط نزدیکش با لابی اسرائیل شناخته می‌شود.

https://www.fdd.org/analysis/2026/05/03/america-should-rediscover-the-soft-power-potential-of-its-music#گزارش_تحلیلی#بنیاد_توسعه_فردا
بنیاد توسعه فردا در وب I بله I تلگرام I اینستاگرام

۸:۴۰

مروری بر جنگ‌نوشت‌های‌ اندیشگاه‌ها و مطبوعات جهان_۸۰

بهره‌برداری از بیزاری آمریکایی‌ها از «جنگ‌های بی‌پایان»: چگونه روایت‌های ایرانی در شبکه اجتماعی بلو-اسکای گسترش می‌یابد
Center for Strategic and International Studies (CSIS)تاریخ انتشار: 4 مه ۲۰۲۶

پیش‌زمینه و هدف اصلیدر حالی که ایران در میدان نظامی مشغول نبرد با آمریکا و اسرائیل است، در فضای اطلاعاتی با یک کارزار تهاجمی و چندسکویی روایت‌های «نادرست» نیز به طور مؤثر رقابت می‌کند. هدف این کارزار، فرسایش حمایت عمومی در داخل آمریکا و میان ایالات متحده و متحدان غربی اوست. پژوهش حاضر با تحلیل بیش از ۹۰۰۰ پست در شبکه اجتماعی بلو-اسکای (که حدود ۷۰٪ کاربرانش غربی هستند) تلاش کرده الگوهای این کارزار را شناسایی کند. الگوهایی که شناخت آنها برای مقابله با آنها و تعیین پیامد نهایی این رویارویی بسیار اهمیت دارد.

سه مضمون اصلی روایت‌های ایرانیمضمون ۱: به تصویر کشیدن ارتش و رهبری ایران به عنوان «قربانی اما پیروز» (۲۳٪ پست‌های مجموعه داده) روایت‌های حاوی این مضمون، با ترکیب موفقیت‌های نظامی واقعی و ادعاهای ساختگی (مانند ضربه به پایگاه‌های آمریکا) و همچنین بزرگ‌نمایی ضعف غرب، سعی دارند ایران را به عنوان قدرتی مقاوم و مؤثر ترسیم کنند. با این حال، این تم نسبت به سایر پست‌ها، ۳۵٪ بازنشر کمتری داشته که کمترین میزان بوده است.
مضمون ۲: چارچوب‌بندی جنگ به عنوان «جنگ انتخابی اسرائیل» این مضمون با تأکید بر سه محور گفتاری (اسرائیل مسئول کشاندن آمریکا به جنگ، بزرگ‌نمایی رنج غیرنظامیان برای نشان‌دادن اسرائیل به عنوان یک دولت نسل‌کش و استفاده از الفاظ نفرت‌آمیز علیه اسرائیل) سعی در مشروعیت‌زدایی از اسرائیل دارد. این روایت‌ها نسبت به خط پایه ۲۰٪ بازنشر بیشتری داشته‌اند. نکته جالب: تحلیل آماری نشان می‌دهد پست‌های دارای احساسات منفی‌تر (نه لزوماً سمی‌تر) عملکرد بهتری داشته‌اند.
مضمون ۳: تشدید شکاف‌های عمومی در داخل آمریکا و نیز میان آمریکا و متحدان غربی‌اش (موفق‌ترین مضمون) این مضمون با هدف «تخریب اعتبار جنگ بیرونی و تبدیل آن به یک بحران سیاسی خانگی برای آمریکا» طراحی شده است. یعنی روایت‌های ایرانی طوری ساخته می‌شوند که مردم آمریکا دیگر جنگ را یک «عملیات نظامی در خارج از کشور» نبینند، بلکه آن را به عنوان «منبع اختلاف، دروغ، فساد و فشار اقتصادی بر خودشان» درک کنند. این مضمون قوی‌ترین تعامل را در بلو-اسکای داشته است. پست‌های این دسته به طور میانگین ۱۵۰ بازنشر، ۴۷۰ لایک و ۲۸ پاسخ داشته و نسبت به سایر پست‌ها ۴۱٪ بیشتر بازنشر شده‌اند. محورهای اصلی این مضمون عبارتند از:- جنگ محصول رهبری فاسد و خودخواه آمریکاست: شامل مجموعه روایت‌هایی که جنگ را «انحراف توجه از پرونده اپستین»، «پنهان‌کاری منافع شخصی» و «بی‌توجهی به مشکلات واقعی مردم» معرفی می‌کند.- هزینه‌های اقتصادی و انسانی بالای جنگ: تمرکز بر افزایش قیمت بنزین و مواد غذایی، تورم، و مصرف بودجه سلامت و تغذیه برای جنگ. - تضعیف نهادها و شرکت‌های آمریکایی: با ادعای حملات سایبری موفق به شرکت‌های فناوری و بانک‌ها و ایجاد اختلال.- گسترش شکاف میان آمریکا و متحدان غربی‌اش: انتشار محتوای سیاسی متناسب با ذائقه مخاطبان در استرالیا، بریتانیا، اسپانیا و آمریکای لاتین.

ساختار شبکه و حساب‌ها۱۹ حساب اصلی به عنوان هسته این کارزار شناسایی شده‌اند که در ۱۵ جامعه مجزا در بلو-اسکای فعالیت می‌کنند. این حساب‌ها به ندرت میان جوامع مختلف ارتباط برقرار می‌کنند، بلکه بیشتر در درون جوامع خود گسترش دارند. این نحوه فعالیت (هر حساب در یک جامعه بسته جداگانه) باعث می‌شود سکوهای رسانه‌های اجتماعی نتوانند به راحتی این حساب‌ها را به عنوان یک شبکه هماهنگ اطلاعات نادرست شناسایی کنند.

توصیه‌های سیاستی گزارش برای مقابله با روایت‌های ایرانی1. پیام‌رسانی متقابل با استفاده گسترده از تصاویر و ویدئوهای واقعی میدان نبرد2. احیای برچسب‌گذاری پست‌های دولت‌های خارجی در همکاری با سکوها برای افزایش شفافیت و کاهش تعامل کاربران با آنها.3. استفاده از هوش مصنوعی عامل‌محور (Agentic AI) به طور نظام‌مند برای شناسایی و حذف حساب‌های جعلی، مزارع بات و شبکه‌های اطلاعات نادرست.

https://www.csis.org/analysis/tapping-americas-distaste-forever-wars-spread-iranian-narratives-bluesky#گزارش_تحلیلی#بنیاد_توسعه_فردا
بنیاد توسعه فردا در وب I بله I تلگرام I اینستاگرام

۱۶:۳۶

۱۸ اردیبهشت

مروری بر جنگ‌نوشت‌های‌ اندیشگاه‌ها و مطبوعات جهان_۸۱

چرخش ناگهانی ترامپ در طرح بازگشایی تنگه هرمز پس از واکنش شدید متحدان
NBC News تاریخ انتشار: ۷ مه ۲۰۲۶
تغییر موضع ناگهانی دونالد ترامپ در مورد طرح «پروژه آزادی» برای کمک به عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز، پس از آن صورت گرفت که عربستان سعودی، متحد کلیدی آمریکا در منطقه، اجازه استفاده از پایگاه‌ها و حریم هوایی خود را برای انجام این عملیات از نیروهای نظامی آمریکا سلب کرد.

غافلگیری و خشم سعودیبه گفته دو مقام آمریکایی، ترامپ متحدان حاشیه خلیج فارس را با اعلام این طرح در شبکه‌های اجتماعی غافلگیر کرد. این اقدام باعث خشم مقامات ارشد عربستان شد. در پاسخ، ریاض به واشنگتن اطلاع داد که اجازه نمی‌دهد نیروهای آمریکایی از پایگاه هوایی «شاهزاده سلطان» برای پرواز هواپیماها استفاده کنند یا از حریم هوایی عربستان عبور کنند.
تماس بین ترامپ و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، این مسئله را حل نکرد و رئیس‌جمهور را مجبور کرد که طرح را متوقف کند تا دسترسی نظامی آمریکا به این حریم هوایی حیاتی بازگردانده شود.
یک منبع سعودی به ان‌بی‌سی نیوز گفت که مقامات سعودی با ترامپ، معاون رئیس‌جمهور و سنتکام در تماس بوده‌اند و عربستان از تلاش‌های دیپلماتیک پاکستان برای میانجیگری «بسیار حمایت می‌کند».

توقف ناگهانی پروژه آزادیتنها ۳۶ ساعت پس از آغاز عملیات، ترامپ آن را متوقف کرد. یک مقام آمریکایی گفت که نیروهای آمریکایی تعدادی از کشتی‌های اضافی را برای عبور از تنگه آماده می‌کردند که عملیات متوقف شد. ترامپ در پست خود گفت که این طرح «برای مدت کوتاهی متوقف خواهد شد تا ببیند آیا توافقی برای حل مناقشه می‌تواند نهایی شود یا خیر.»

وضعیت نظامی و دیپلماتیکنیروهای آمریکایی همچنان حضور خود را در منطقه افزایش داده‌اند؛ دو گروه ضربت ناوگان هواپیمابر در منطقه حضور دارند. از سوی دیگر، ترامپ در دفتر بیضی شکل گفت: «آنها می‌خواهند معامله کنند. گفتگوهای بسیار خوبی در ۲۴ ساعت گذشته انجام شده است.»
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، گفت که ایران پیشنهاد صلح دیگری از سوی آمریکا را بررسی می‌کند. در مقابل، ابراهیم رضایی، یکی از مقامات ارشد مجلس ایران، آخرین پیشنهاد را «فهرست آرزوها تا زمانی که به واقعیت تبدیل شود» خواند و در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایران انگشت خود را روی ماشه دارد و آماده است.»
با این حال، یک مقام اردنی گفت: «ایرانی‌ها ابزار اقتصادی برای ادامه این روند را ندارند. اقتصادشان در حال شکست است، نمی‌توانند حقوق بدهند.»

جمع‌بندیواکنش منفی متحد کلیدی آمریکا در منطقه – عربستان سعودی – و سلب اجازه استفاده از پایگاه‌ها و حریم هوایی، ترامپ را مجبور به توقف ناگهانی «پروژه آزادی» کرد. در حالی که مذاکرات دیپلماتیک از طریق پاکستان ادامه دارد و ترامپ نسبت به توافق ابراز خوش‌بینی می‌کند، ایران با احتیاط و تهدید به پاسخ سخت به این پیشنهادها واکنش نشان داده است. فشار انتخابات میان‌دوره‌ای بر ترامپ و سفر قریب‌الوقوع او به چین، ابعاد تازه‌ای به این پرونده افزوده است.

https://www.nbcnews.com/politics/white-house/trumps-abrupt-u-turn-plan-re-open-strait-hormuz-came-backlash-allies-rcna343845#گزارش_تحلیلی#بنیاد_توسعه_فردا
بنیاد توسعه فردا در وب I بله I تلگرام I اینستاگرام

۸:۰۴