دوپاره‌سازی از منظر روانکاویدوپارهسازی یه سازوکار دفاعی خیلی کهن و بدویه که ریشه توی دوران شیرخوارگی داره. توی بزرگسالی، وقتی این دفاع به شکلی انعطاف‌ناپذیر فعال می‌شه، نشونه‌ی اینه که توی دورانی تثبیت شده که بچه نتونسته موضوع خوب و موضوع بد رو در یه فرد واحد یکپارچه کنه.
فرض کنید سارای ۳۴ ساله‌ای داریم که الان شاغله. اون توی دوران کودکی مادری داشته که از افسردگی پس از زایمان رنج می‌برده. مادر سارا گاهی باهاش گرم و مهربون بوده و گاهی به شدت سرد و طردکننده؛ گاهی باهاش بازی می‌کرده و گاهی کاملاً نادیده‌ش می‌گرفته و حتی به گریه‌هاش توجهی نمی‌کرده.
سارا به تازگی با مردی رابطه‌ی دوستی رو شروع کرده و امید به زندگی بلندمدت کنارش رو داره. سارا اون فرد رو خیلی خوش‌برخورد، کاریزماتیک و حامی تصور می‌کنه. توی دو ماه اول، سارا اون رو «نجات‌دهنده‌ی کامل» می‌بینه. بی‌وقفه در حال انجام کارهایی‌ست که مرد می‌پسنده، اون رو خیلی توانمند می‌بینه و بهش بازخوردهای مثبت پی‌دی‌پی می‌ده.
ولی طولی نمی‌کشه که بین سارا و دوست موردنظرش بر سر موضوعی اختلاف‌نظر پیش میاد و مرد یه تذکر مختصر و جزئی در باب رابطه بهش می‌ده که اتفاقاً خیلی محترمانه و سازنده‌ست. سارا ناگهان دوستش رو کاملاً بد و آزارگر تصور می‌کنه. تمام خاطرات خوب قبلی رو یهو سرکوب می‌کنه و به دوستاش می‌گه اون مردی متقلب و ستمگره که مدام تحقیرش می‌کنه. سارا فکر می‌کنه احتمالاً رفتارهای قبلی اون یه نقاب دروغین بوده و توی ذهنش ازش یه دشمن می‌سازه.
اون دیگه نمی‌تونه این واقعیت رو تحمل کنه که دوستش هم‌زمان هم می‌تونه حمایت‌گر باشه و هم انتقادکننده. در نتیجه، یا رابطه رو به کلی قطع می‌کنه یا با خشم و پرخاشگری غیرمنطقی تحقیرش می‌کنه.
تحلیل روانکاوانه:در حقیقت سارا ناخودآگاه تصویر مادر سرد و طردکننده رو به دوستش فرافکنی می‌کنه. تذکر اون مرد، ناکامی‌های اولیه‌ی مادر رو توی سارا برانگیخته. خشم سرکوب‌شده‌ی کودکی سارا نسبت به مادر — که باعث می‌شد اون مستقیماً متوجه مادر خوب نشه — حالا به دوستش فرافکنی شده تا مجبور نباشه با اضطراب عمیق‌تری روبه‌رو بشه: اضطراب از دست دادن موضوعِ عشق.اگه سارا بپذیره که دوستش هم خوبی داره و هم بدی، ناخودآگاه یعنی مادرش هم همین‌طور بوده و باید غم از دست دادن «مادر کاملاً خوب» رو هضم کنه که طاقت‌فرساست. از طرفی مغز بزرگسال سارا بر اساس الگوی کودکی عمل می‌کنه؛ نمی‌تونه تنش ناشی از عشق هم‌زمان با خشم رو تحمل کنه، پس یکی از قطب‌ها یعنی «همه خوبی» رو به کلی انکار می‌کنه و دیگری «همه بدی» رو مطلق می‌کنه.
---
سالومه داداشیارشد روانشناسی بالینیکانال فرزندپروری با سالومهhttp://ble.ir/farzandparvaribasaloome