آینده نگر
کتاب «خون و نفت» ️سومین کتاب با چنین عنوانی؛ خاطرات منوچهر فرمانفرمائیان یکی از چهرههای مهم در تاریخ معاصر ایران است که توسط رخسان دختر وی، جمعآوری شدهاند. او سیزدهمین فرزند عبدالحسین فرمانفرما، شاهزادهی قجری و یکی از مهمترین اعضای این خاندان پرنفوذ در تاریخ معاصر ایران بود. فرمانفرمائیان به سال ۱۲۹۶ خورشیدی در تهران به دنیا آمد و از همان سنین کودکی در دل مناسبات گوناگون قدرت قرار داشت. فرمانفرمائیان چند سال پیش از آغاز سلطنت پهلوی اول، به انگلستان مهاجرت کرد و در دانشگاه بیرمنگام به تحصیل در رشتهی مهندسی نفت پرداخت. کمی بعد در مقطعی که جنگ جهانی، دنیا را به آشوب کشیده بود، فرمانفرمائیان عزم وطن نمود و از آنجا که تحصیلات عالی در حوزهی نفت و انرژی داشت، به سرعت پلههای ترقی را در زادگاه نفتخیز خود طی نمود. پس از بازگشت مدیرکل اداره نفت، امتیازات و معادن شد. در سال ۱۳۳۷ مدیر فروش شرکت نفت ملی ایران گردید. در ضمن عضو هیئت مدیره کنسرسیوم بین المللی نفت نیز بود .او از امضا کنندگان اصلی موافقتنامه قاهره در سال ۱۳۳۸ بود که به تشکیل اوپک منجر شد. او همچنین نخستین سفیر کبیر ایران در ونزوئلا بود. نکتهی مهم آنکه منوچهر فرمانفرمائیان فقط شاهد نزدیک وقایعِ نقلشده در این اثر نبوده؛ بلکه در اغلب این وقایع سیاسی و اقتصادی نقشی مهم و حیاتی ایفا نموده است. خاطرنشان میسازد نامبرده یکی از مخالفین سرسخت ملی شدن صنعت نفت ایران بود و این موضوع گاه موجب اختلاف با پسر عمهاش دکتر محمد مصدق میشد. ️نکتهی دیگری که به میزان قابل توجهی، بر اهمیت این کتاب میافزاید، همانا مهمترین موضوع، یا دستکم، یکی از مهمترین موضوعاتِ مطرح در این کتاب است: صنعت نفت و تأثیر آن بر چند و چون تحولات ایرانِ معاصر و تعامل نفت با قدرت. -------------------- ble.ir/futurist
کتاب «خون و نفت» ️سومین کتاب با چنین عنوانی؛ خاطرات منوچهر فرمانفرمائیان یکی از چهرههای مهم در تاریخ معاصر ایران است که توسط رخسان دختر وی، جمعآوری شدهاند. او سیزدهمین فرزند عبدالحسین فرمانفرما، شاهزادهی قجری و یکی از مهمترین اعضای این خاندان پرنفوذ در تاریخ معاصر ایران بود. فرمانفرمائیان به سال ۱۲۹۶ خورشیدی در تهران به دنیا آمد و از همان سنین کودکی در دل مناسبات گوناگون قدرت قرار داشت. فرمانفرمائیان چند سال پیش از آغاز سلطنت پهلوی اول، به انگلستان مهاجرت کرد و در دانشگاه بیرمنگام به تحصیل در رشتهی مهندسی نفت پرداخت. کمی بعد در مقطعی که جنگ جهانی، دنیا را به آشوب کشیده بود، فرمانفرمائیان عزم وطن نمود و از آنجا که تحصیلات عالی در حوزهی نفت و انرژی داشت، به سرعت پلههای ترقی را در زادگاه نفتخیز خود طی نمود. پس از بازگشت مدیرکل اداره نفت، امتیازات و معادن شد. در سال ۱۳۳۷ مدیر فروش شرکت نفت ملی ایران گردید. در ضمن عضو هیئت مدیره کنسرسیوم بین المللی نفت نیز بود .او از امضا کنندگان اصلی موافقتنامه قاهره در سال ۱۳۳۸ بود که به تشکیل اوپک منجر شد. او همچنین نخستین سفیر کبیر ایران در ونزوئلا بود. نکتهی مهم آنکه منوچهر فرمانفرمائیان فقط شاهد نزدیک وقایعِ نقلشده در این اثر نبوده؛ بلکه در اغلب این وقایع سیاسی و اقتصادی نقشی مهم و حیاتی ایفا نموده است. خاطرنشان میسازد نامبرده یکی از مخالفین سرسخت ملی شدن صنعت نفت ایران بود و این موضوع گاه موجب اختلاف با پسر عمهاش دکتر محمد مصدق میشد. ️نکتهی دیگری که به میزان قابل توجهی، بر اهمیت این کتاب میافزاید، همانا مهمترین موضوع، یا دستکم، یکی از مهمترین موضوعاتِ مطرح در این کتاب است: صنعت نفت و تأثیر آن بر چند و چون تحولات ایرانِ معاصر و تعامل نفت با قدرت. -------------------- ble.ir/futurist
کتاب «خون در راه نفت»️ چهارمین کتاب در این عناوین، اثر هانس کرونبرگر است. این کتاب تحلیل ساختاری از پیوند میان منابع انرژی فسیلی و درگیریهای نظامی در جهان معاصر ارائه میدهد. کرونبرگر که استاد دانشگاه و نماینده سابق پارلمان اروپاست، هدف اصلی خود را ارائه تحلیلی جامع از «جنگ انرژی» میداند تا با ترسیم کلیت این موضوع، از بروز جنگهای آینده جلوگیری کند. این کتاب تاریخچه مشروح جنگهای نفتی نیست، بلکه تلاش میکند «رابطه جبری» میان بهرهبرداری از مواد هیدروکربوری و تجاوز نظامی را تبیین کند.هدف نهایی کتاب، ترغیب به کاهش مصرف بیامان سوختهای فسیلی و حرکت به سمت انرژیهای تجدیدپذیر است. نویسنده روایت خود را با تاریخچه اکتشاف نفت از سه هزار سال پیش در خاورمیانه شروع میکند، اما نقطه عطف اصلی سال ۱۸۵۸ در پنسیلوانیاست که نفت به نیروی محرکه پیشرفت صنعتی تبدیل شد. ️در ادامه، «مسیر خونین نفت» را از جنگهای اولیه شرکتهایی مثل استاندارد اویل و رویال داچشل تا جنگهای جهانی، بحران سوئز، جنگ ششروزه و جنگ خلیج فارس دنبال میکند. کرونبرگر به طور مفصل به پارادوکس «مواد خام، کشورها را فقیر میکنند» در آفریقا (مانند کنگو، نیجریه و آنگولا) میپردازد. همچنین بر نقشه ژئوپلیتیک خاورمیانه متمرکز میشود؛ برای نمونه، او معتقد است ریشه جنگ هشتساله ایران و عراق، توسعهطلبی بر سر محدوده استراتژیک خلیج فارس بوده است. او به تحلیل بحران عراق از جمله ضعف ژئوپلیتیکی این کشور در دسترسی به دریا و جنگ نفتکشها میپردازد. در بحثی بحثبرانگیز، اشغال کویت توسط صدام را به سوابق نفتی جرج بوش پدر (رئیسجمهور وقت آمریکا) مرتبط میکند و این فرضیه را مطرح میکند که آمریکا از آن به عنوان فرصتی برای مدیون کردن کویت استفاده کرد.این کتاب از نقاط قوتی مانند رویکرد ساختاری (نه صرفاً روایت تاریخی) و طرح سؤالات کلیدی درباره پیوند انرژی و قدرت برخوردار است، اما در عین حال با نقدهایی مواجه شده است. برای مثال نویسنده به خوبی توضیح نمیدهد چرا کشورهای نفتی با وجود مشابهت در منابع، سرنوشت متفاوتی دارند. با این همه، «خون در راه نفت» تلاشی جدی برای نشان دادن رابطه میان انرژی، ثروت و خشونت در جهان مدرن است.-------------------- ble.ir/futurist۱۷:۴۳