وقتی نوآوری عبور میکند و ما نمیرسیم: روایت آیندهپژوهانه از پسا-روی در جهان چندقطبی فناوری
در عصر تحولات شتابگرفته فناوری، کشورهای در حال توسعه با پدیدهای مواجهاند که آن را میتوان «پسا-روی نوآوری» نامید؛ وضعیتی که فراتر از تأخیر در پذیرش فناوری بوده و به نوعی «حاشیهنشینی ساختاریافته» در نظم نوین فناورانه دلالت دارد. در این وضعیت، کشور نهتنها از نوآوری جهانی عقب میماند، بلکه حتی توانایی جذب، بومیسازی یا تقلید اثربخش فناوریهای نوظهور را نیز از دست میدهد. این پسا-روی، اگر بدون مداخله سیاستی و راهبردی باقی بماند، منجر به نوعی «انجماد فناورانه» خواهد شد که پیامدهای آن از حوزه اقتصاد فراتر رفته و شامل امنیت ملی، مهاجرت نخبگان، وابستگی فناورانه و از دسترفتن فرصتهای ژئوپلیتیکی نیز میشود.
بر مبنای روندهای جهانی، عمر فناوریها بهطور فزایندهای کوتاه شده و فناوریهای Frontier با سرعت بالایی وارد چرخه بهرهبرداری میشوند، بهطوریکه کشورهایی که در دهه آینده وارد این بازی نشوند، ممکن است برای همیشه از مزیتهای فناورانه محروم بمانند. نشانههای این پسا-روی را میتوان در حوزههایی چون هوش مصنوعی، اینترنت اشیا صنعتی، سامانههای خودمختار و فناوریهای دوکاربرده مشاهده کرد؛ جایی که کشورهای توسعهیافته وارد مراحل بهرهبرداری و تسلط شدهاند، اما کشورهای در حال توسعه همچنان درگیر تامین زیرساختهای اولیه یا تنظیمگریهای ابتداییاند. این شکاف نه صرفاً یک تأخیر، بلکه نوعی «فراموششدگی فناورانه» است.
این اقدامات باید با سازوکارهای اجرایی از جمله ایجاد کنسرسیومهای فناورانه، تدوین نقشه راه ملی مقابله با شکاف فناوری، تقویت تعامل دانشگاه و صنعت، و ارتقاء سرمایه انسانی فناورانه پشتیبانی شود. بدون چنین رویکردی، کشورهای در حال توسعه نهتنها در بازی فناوریهای آینده جایی نخواهند داشت، بلکه به مصرفکنندگان صرف سامانههای پیچیده جهانی بدل میشوند که کنترلی بر سرنوشت فناورانه خود ندارند. این یادداشت هشدار میدهد که سکوت در برابر پسا-روی، به معنای پذیرش حاشیهنشینی بلندمدت در جهان آینده است؛ جهانی که نهتنها بر پایه فناوری اداره خواهد شد، بلکه تمایز میان بازیگران و تماشاگران نیز با سرعت فزایندهای در حال تثبیت است.
#هوش_مصنوعی #فناوری #آینده_پژوهانه
@Futurists پردیس هوش مصنوعی و نوآوری دیجیتال ایران
در عصر تحولات شتابگرفته فناوری، کشورهای در حال توسعه با پدیدهای مواجهاند که آن را میتوان «پسا-روی نوآوری» نامید؛ وضعیتی که فراتر از تأخیر در پذیرش فناوری بوده و به نوعی «حاشیهنشینی ساختاریافته» در نظم نوین فناورانه دلالت دارد. در این وضعیت، کشور نهتنها از نوآوری جهانی عقب میماند، بلکه حتی توانایی جذب، بومیسازی یا تقلید اثربخش فناوریهای نوظهور را نیز از دست میدهد. این پسا-روی، اگر بدون مداخله سیاستی و راهبردی باقی بماند، منجر به نوعی «انجماد فناورانه» خواهد شد که پیامدهای آن از حوزه اقتصاد فراتر رفته و شامل امنیت ملی، مهاجرت نخبگان، وابستگی فناورانه و از دسترفتن فرصتهای ژئوپلیتیکی نیز میشود.بر مبنای روندهای جهانی، عمر فناوریها بهطور فزایندهای کوتاه شده و فناوریهای Frontier با سرعت بالایی وارد چرخه بهرهبرداری میشوند، بهطوریکه کشورهایی که در دهه آینده وارد این بازی نشوند، ممکن است برای همیشه از مزیتهای فناورانه محروم بمانند. نشانههای این پسا-روی را میتوان در حوزههایی چون هوش مصنوعی، اینترنت اشیا صنعتی، سامانههای خودمختار و فناوریهای دوکاربرده مشاهده کرد؛ جایی که کشورهای توسعهیافته وارد مراحل بهرهبرداری و تسلط شدهاند، اما کشورهای در حال توسعه همچنان درگیر تامین زیرساختهای اولیه یا تنظیمگریهای ابتداییاند. این شکاف نه صرفاً یک تأخیر، بلکه نوعی «فراموششدگی فناورانه» است.🔸از منظر آیندهپژوهی،سه مسیر محتمل برای مواجهه با این وضعیت میتوان متصور شد..
این اقدامات باید با سازوکارهای اجرایی از جمله ایجاد کنسرسیومهای فناورانه، تدوین نقشه راه ملی مقابله با شکاف فناوری، تقویت تعامل دانشگاه و صنعت، و ارتقاء سرمایه انسانی فناورانه پشتیبانی شود. بدون چنین رویکردی، کشورهای در حال توسعه نهتنها در بازی فناوریهای آینده جایی نخواهند داشت، بلکه به مصرفکنندگان صرف سامانههای پیچیده جهانی بدل میشوند که کنترلی بر سرنوشت فناورانه خود ندارند. این یادداشت هشدار میدهد که سکوت در برابر پسا-روی، به معنای پذیرش حاشیهنشینی بلندمدت در جهان آینده است؛ جهانی که نهتنها بر پایه فناوری اداره خواهد شد، بلکه تمایز میان بازیگران و تماشاگران نیز با سرعت فزایندهای در حال تثبیت است.#هوش_مصنوعی #فناوری #آینده_پژوهانه
@Futurists پردیس هوش مصنوعی و نوآوری دیجیتال ایران۶:۳۲