آینده

ایران در مواجهه با تحریم‌های گسترده و محدودیت در دسترسی به بازارهای فناوری جهانی، نیازمند مدلی برای توسعه فناوری‌های پیشرفته‌ای چون هوش مصنوعی (AI) و رایانش کوانتومی (Quantum Computing) است که بر ظرفیت‌های بومی استوار باشد و بتواند مسیر رشد را از درون خود فناوری تأمین کند. این رویکرد به‌جای اتکاء بر انتقال فناوری یا سرمایه‌گذاری خارجی، بر پایه‌ی اقتصاد فناورانه درون‌زا و بازتخصیص منابع داخلی طراحی شده و در سه لایه‌ی راهبردی سازماندهی می‌شود: زیرساخت فناورانه، بازارسازی و درآمدزایی، و حکمرانی و سیاست‌گذاری فناورانه.

🔸لایه نخست

🔸لایه دوم

🔸لایه سوم

در کنار این سه لایه‌ی اصلی، مجموعه‌ای از راهکارهای مکمل نیز می‌توانند به تسریع این فرآیند کمک کنند. یکی از آن‌ها مهندسی معکوس الگوریتم‌ها و سخت‌افزارهای پیشرفته است. ایران با اتکا به توان دانشگاهی و صنعتی خود می‌تواند الگوریتم‌های پرکاربرد جهانی مانند Transformer یا QAOA را بازتحلیل و در محیط‌های بومی بازطراحی کند. همچنین، شبیه‌سازی رایانه‌های کوانتومی بر پایه پردازشگرهای نوری یا FPGA داخلی، مسیری برای نزدیک شدن به فناوری‌های پیشرفته با امکانات موجود فراهم می‌سازد. راهکار دیگر، تأسیس پلتفرم اقتصاد داده و فروش داده‌های پردازش‌نشده یا مدل‌های تحلیل شده به شرکت‌ها یا نهادهای پژوهشی داخلی و خارجی است، مشروط بر رعایت حریم خصوصی و امنیت اطلاعات.

از سوی دیگر، استفاده از رمزارزها به‌عنوان جایگزین شبکه‌های بانکی رسمی، امکان درآمدزایی برون‌مرزی برای نیروی انسانی متخصص ایرانی را فراهم می‌کند. نهایتاً، توسعه شبکه همکاری علمی با جهان اسلام و کشورهای هم‌تراز، می‌تواند با ایجاد پروژه‌ها، پلتفرم‌ها و پایگاه‌های داده مشترک، مزیت‌های سیاسی و فناورانه همزمانی را برای ایران به ارمغان آورد.

این مدل ترکیبی، با تأکید بر درون‌زایی فناورانه، بازیابی سرمایه از دل فناوری، و حکمرانی هوشمند، می‌تواند به‌جای تقلید از مدل‌های وابسته غربی، الگویی بومی و پایدار برای اقتدار علمی و اقتصادی ایران در عصر تحریم و تحولات فناوری باشد.

@Futurists

پردیس هوش مصنوعی و نوآوری دیجیتال ایران