سه مؤلفه سرمایه داری
«تاریخ اقتصاد اسلامی معاصر»
۱۸:۳۷
نقد کاپیتالیسم و سوسیالیسم«[برگرفته از دوره تاریخ اقتصاد اسلامی](https://habnastudy.com/product/تاریخ-اقتصاد-اسلامی-معاصر/)»
آیتالله طالقانی دو نظام مسلط اقتصادی جهان مدرن را به نقد میکشد. در دیدگاه او، سرمایهداری نتیجه آزادی مطلق مالکیت است که به تمرکز ثروت، تبعیض طبقاتی، و از خودبیگانگی کارگران منجر میشود. از سوی دیگر، سوسیالیسم نیز با وجود ادعای عدالت، در عمل جامعهای آرمانی و غیرقابل تحقق ترسیم میکند که فردیت انسان را از بین میبرد.
او در برابر این دوگانه، «اقتصاد اسلامی» را به عنوان راه سومی معرفی میکند که بر عدالت، تعدیل مالکیت، و حفظ آزادی فردی در چارچوب مصالح عمومی استوار است. در این نظام، مالکیت شخصی مشروع است اما محدود به حدود الهی و مصالح اجتماعی میگردد. در واقع، اسلام راهی میانه میان تمرکز ثروت و نفی کامل مالکیت ارائه میدهد.
جهت مطالعه ادامه مطلب کلیک کنید.
*مرکز پژوهشهای اقتصادی حبنا را دنبال کنید:*ایتا | بله | آپارات | سایت
آیتالله طالقانی دو نظام مسلط اقتصادی جهان مدرن را به نقد میکشد. در دیدگاه او، سرمایهداری نتیجه آزادی مطلق مالکیت است که به تمرکز ثروت، تبعیض طبقاتی، و از خودبیگانگی کارگران منجر میشود. از سوی دیگر، سوسیالیسم نیز با وجود ادعای عدالت، در عمل جامعهای آرمانی و غیرقابل تحقق ترسیم میکند که فردیت انسان را از بین میبرد.
او در برابر این دوگانه، «اقتصاد اسلامی» را به عنوان راه سومی معرفی میکند که بر عدالت، تعدیل مالکیت، و حفظ آزادی فردی در چارچوب مصالح عمومی استوار است. در این نظام، مالکیت شخصی مشروع است اما محدود به حدود الهی و مصالح اجتماعی میگردد. در واقع، اسلام راهی میانه میان تمرکز ثروت و نفی کامل مالکیت ارائه میدهد.
۷:۰۶
۶:۴۰
1_22447431648.MP3
۱۹:۴۳-۱۸.۰۶ مگابایت
00:24 روش شناسی اقتصاد اسلامی مبتنی بر اندیشه مرحوم حکیمی02:34 عدالت به معنای مساوات در مصرف05:50 مبارزه با فقر06:58 تکاثر سرمایه داران علت اصلی ایجاد فقر07:40 استناد به فتوای فقهی جهت مبارزه با فقر13:50 اصل تأمین امکان معیشت15:30 بازار مشترک اسلامی در اتحادیه جماهیر اسلامی
۱۴:۳۳
#معرفی_کتاب
«*زایش سرمایه داری از چشم انداز سده بیستویکم*»
نویسنده*: هنری هلر
هنری هلر در این کتاب با نگاهی تازه و بیپیرایه، روایت معمول از پیدایش سرمایهداری را به چالش میکشد. او یادآور میشود که غرب در لحظه تولد سرمایهداری، نه پیشتاز جهان بود و نه برخوردار از برتری چشمگیر. در همان دوران، چین، هند، ژاپن و خاورمیانه از نظر تولید، مهارتهای فنی و سازمان اقتصادی چیزی کم نداشتند؛ حتی در برخی زمینهها جلوتر هم بودند.
اما آنچه اروپا را در مسیر دیگری قرار داد، به باور هلر، تحولی آرام اما عمیق در روابط اجتماعی بود. سدهها کشمکش میان فئودالها و طبقات فرودست، بهتدریج توازن قدرت را تغییر داد و فضایی برای شکلگیری روابط جدید اقتصادی گشود. در مقابل، در جوامع بزرگ آسیایی ــ با وجود تنشهای مشابه ــ قدرت طبقات حاکم تثبیت شد و همین پایداری، هرگونه گسست ساختاری را مهار کرد.
هلر نشان میدهد که برتری جهانی سرمایهداری تا اوایل قرن نوزدهم کاملاً آشکار نبود؛ اما از آن زمان، توانست خود را بهعنوان نظام مسلط تولید به دنیا تحمیل کند.
این کتاب برای خوانندگانی است که در پی فهمی واقعگرایانهتر از تاریخ اقتصاد و پرسشهایی مانند «چرا سرمایهداری فقط در غرب زاده شد؟ چه نیروهایی این گذار را ممکن کردند؟ و چرا دیگر مناطق جهان مسیر مشابهی را نرفتند؟» هستند. هلر مجموعهای از دغدغههای پژوهشی در حوزه تاریخ، اقتصاد سیاسی و جامعهشناسی تاریخی را با نگاهی مقایسهای و نقادانه در یک روایت فشرده و قابلفهم گرد آورده است.
*مرکز پژوهشهای اقتصادی حبنا را دنبال کنید:ایتا | بله | آپارات | سایت
اما آنچه اروپا را در مسیر دیگری قرار داد، به باور هلر، تحولی آرام اما عمیق در روابط اجتماعی بود. سدهها کشمکش میان فئودالها و طبقات فرودست، بهتدریج توازن قدرت را تغییر داد و فضایی برای شکلگیری روابط جدید اقتصادی گشود. در مقابل، در جوامع بزرگ آسیایی ــ با وجود تنشهای مشابه ــ قدرت طبقات حاکم تثبیت شد و همین پایداری، هرگونه گسست ساختاری را مهار کرد.
هلر نشان میدهد که برتری جهانی سرمایهداری تا اوایل قرن نوزدهم کاملاً آشکار نبود؛ اما از آن زمان، توانست خود را بهعنوان نظام مسلط تولید به دنیا تحمیل کند.
این کتاب برای خوانندگانی است که در پی فهمی واقعگرایانهتر از تاریخ اقتصاد و پرسشهایی مانند «چرا سرمایهداری فقط در غرب زاده شد؟ چه نیروهایی این گذار را ممکن کردند؟ و چرا دیگر مناطق جهان مسیر مشابهی را نرفتند؟» هستند. هلر مجموعهای از دغدغههای پژوهشی در حوزه تاریخ، اقتصاد سیاسی و جامعهشناسی تاریخی را با نگاهی مقایسهای و نقادانه در یک روایت فشرده و قابلفهم گرد آورده است.
۱۶:۳۴
1_22643625617.MP3
۱۰:۵۲-۱۴.۹۲ مگابایت
00:21 انقلاب کمونیستها علیه ظلم نظام سرمایهداری
01:48 نقد مارکس و تبیین تناقض درونی نظام سرمایهداری
02:48 زایش مارژینالیسم
04:07 علمنمایی اقتصاد سیاسی نئوکلاسیکها
05:21 معمای اکونومیکس
07:40 تفاوت ساینس و علم
08:09 والراس بنیانگذار اقتصاد سیاسی محض
۹:۵۶
۱۶:۳۲
۱۶:۲۷
فصلنامه پاییز 1404.pdf
۸.۰۷ مگابایت
#فایل_دانلود
*فصلنامه «رهیافتهای اقتصادی»، شماره نهم*
در این شماره به اندیشه اقتصادی سیدجمالالدین اسدآبادی پرداخته شده است!
آنلاین مطالعه کنید
*مرکز پژوهشهای اقتصادی حبنا را دنبال کنید:*ایتا | بله | آپارات | سایت
در این شماره به اندیشه اقتصادی سیدجمالالدین اسدآبادی پرداخته شده است!
۱۵:۳۱
شماره نهم، پاییز ۱۴۰۴
۱۵:۳۲
#معرفی_کتاب
«*تاریخنگاری اقتصاد ایران در شش دهه* (۱۳۴۰-۱۴۰۰)»
نویسنده: عباس شاکری
استاد دانشگاه علامه طباطبایی در کتاب حاضر، وضعیت متغیرهای اقتصادی و روندهای آن در دوره زمانی ۱۳۴۰ تا ۱۳۹۹ را بررسی کرده و در این دوره ۶۰ ساله ويژگیهای متفاوت دورههای مختلف را توضیح داده است. ایشان در سراسر این بررسی با وجود اذعان به اهمیت جنبههای اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و جامعهشناختی موضوعات، عمدتا بر جنبههای اقتصادی و متغیرهای کلیدی کلان اقتصادی و اقتصاد واقعی تمرکز دارند.
این اقتصاددان برجسته در فصل نخست با تاملی بر روششناسی اقتصاد در ایران مینویسند:«اقتصاد در زمره علوم اجتماعی است. علوم جدید اعم از علوم اجتماعی و علوم دقیقه همگی یک بستر فلسفی دارند. کارکرد علم امروز در اساس، جنبه ابزاری آن برای کسب قدرت و توانایی تسلط بر طبیعت و پیشرفت در این زمینه است. در واقع فلسفه دکارت تکلیف علم جدید را مشخص و کارکردهای آن را تعریف کرده است. لذا تناسب بین فسلفه علوم و ماهیت و کارکرد آنها یک اصل مهم است. ما در دهههای گذشته درجاتی از تقلید را در استفاده از علوم جدید در کشور پشت سرگذاشتهایم. در سالهای گذشته نیز سعی بر این بوده است تا همان علوم انسانی و اجتماعی جدید و وارداتی را بر پایه فلسفه الهی و قدسی نشان دهیم و سوار کنیم، امری که تقریبا ناشدنی است. بنابراین مشکل نحوه صحیح مواجهه با علوم جدید و ارائه تفکر فلسفی مبتنی بر تمدن و فرهنگ خود و ابتنای علوم جدید بر آن همچنان باقی است. این مشکل به تمامی در اقتصاد هم صادق است».
*مرکز پژوهشهای اقتصادی حبنا را دنبال کنید:*ایتا | بله | آپارات | سایت
این اقتصاددان برجسته در فصل نخست با تاملی بر روششناسی اقتصاد در ایران مینویسند:«اقتصاد در زمره علوم اجتماعی است. علوم جدید اعم از علوم اجتماعی و علوم دقیقه همگی یک بستر فلسفی دارند. کارکرد علم امروز در اساس، جنبه ابزاری آن برای کسب قدرت و توانایی تسلط بر طبیعت و پیشرفت در این زمینه است. در واقع فلسفه دکارت تکلیف علم جدید را مشخص و کارکردهای آن را تعریف کرده است. لذا تناسب بین فسلفه علوم و ماهیت و کارکرد آنها یک اصل مهم است. ما در دهههای گذشته درجاتی از تقلید را در استفاده از علوم جدید در کشور پشت سرگذاشتهایم. در سالهای گذشته نیز سعی بر این بوده است تا همان علوم انسانی و اجتماعی جدید و وارداتی را بر پایه فلسفه الهی و قدسی نشان دهیم و سوار کنیم، امری که تقریبا ناشدنی است. بنابراین مشکل نحوه صحیح مواجهه با علوم جدید و ارائه تفکر فلسفی مبتنی بر تمدن و فرهنگ خود و ابتنای علوم جدید بر آن همچنان باقی است. این مشکل به تمامی در اقتصاد هم صادق است».
۱۳:۰۰
ما وقتی به صورت کلان به زمینهی اقتصاد اسلامی نگاه میکنیم، دو تا پایهی اصلی مشاهده میکنیم. هر روش اقتصادی، هر توصیه و نسخهی اقتصادی که این دو پایه را بتواند تأمین کند، معتبر است. هر نسخهای هر چه هم مستند به منابع علی الظاهر دینی باشد و نتواند این دو را تأمین کند، اسلامی نیست.
یکی از آن دو پایه عبارت است از «افزایش ثروت ملی». کشور اسلامی باید کشور ثروتمندی باشد؛ کشور فقیری نباید باشد؛ باید بتواند با ثروت خود، با قدرت اقتصادی خود، اهداف والای خودش را در سطح بینالمللی پیش ببرد.
پایه دوم، «توزیع عادلانه و رفع محرومیت در درون جامعهی اسلامی» است.
این دو تا باید تأمین بشود. و اولی، شرط دومی است.
اگر تولید ثروت نشود؛ اگر ارزش افزوده در کشور بالا نرود، ما نمیتوانیم محرومیت را برطرف کنیم؛ نخواهیم توانست فقر را برطرف کنیم.
بنابراین هر دو تا لازم است. شما که متفکر اقتصادی هستید و پایبند به مبانی اسلامی، طرحتان را بیاورید؛ باید این دو تا در آن طرح تأمین بشود. اگر این دو در آن طرح تأمین نشد، آن طرح اختلال دارد؛ ایراد دارد.
۱۳۸۵/۱۱/۳۰
۱۷:۱۵
۱۸:۲۷
مسئله اساسی در جامعه اسلامی این است که باید بین کارفرما یا صاحب آب و زمین و کارگر، قراردادی شرافتمندانه تنظیم شود. چون سرمایه، به طور مسلم، کار متبلور است و اگر آن سرمایه از راه مشروع به دست آمده باشد، یک نوع کار است. از ازدواج «کار متبلور» و «کار تدریجی» کارگر، سود به دست می آید که باید به صورت شرافتمندانه و منصفانه میان این ها تقسیم می شود. اسلام در این را نبسته است. یعنی مالکیت خصوصی» را لغو نکرده و نمی کند، ولی ضرر مالکیت خصوصی را قبول ندارد. جلوی ضرر سرمایه داری و زمین داری را بسته است و آن این است: اگر به دلیل محدود بودن امکانات، کارگری از روی ناچاری نیروی کارش را باید در اختیار سرمایه دار و زمین دار قرار دهد، اسلام جلوی این کار را می گیرد و می گوید از صدقات باید به این کارگر ابزار کار داد تا زندگی خودش را اداره کند.
۱۶:۲۵
تامین اجتماعی در اسلام به عنوان حقی انسانی اختصاص به طبقه ای خاص ندارد. تامین اجتماعی حتی شامل کسانی که قادر به هیچ گونه مشارکتی در تولید عمومی جامعه ندارند نیز می شود. بنابر این این افراد در جامعه اسلامی تامین هستند و بر دولت لازم است که وسایل زندگی را از برای آنان فراهم کند
۱۵:۱۰
بازارسال شده از مرکز پژوهشهای اقتصادی حبنا
1_17100676387.mp3
۴۶:۲۰-۲۲.۲۳ مگابایت
#پادکست
۱۹:۲۰
مرکز پژوهشهای اقتصادی حبنا
*تفکیک به روایت مرحوم حکیمی*
امین اسدپور
روایتی که تمایز با فلسفه را حفظ میکند و در عین حال، صورتبندی نوینی عرضه میکند.
*مرکز پژوهشهای اقتصادی حبنا را دنبال کنید:* ایتا | بله | آپارات | سایت
قسمت های فصلنامه را بصورت مجزا مطالعه فرمائید
سرمقاله:
حجت الاسلام امین اسدپور
متفکرین انقلاب اسلامی:
امام خمینی«رحمهاللهعلیه»
امام خامنهای«حفظهالله»
شهید مطهری«رحمهاللهعلیه»
برشی از کتاب اندیشمندان
نامهای به رهبر شیعیان «نامه سیدجمال الدین اسدآبادی به میرزای شیرازی»
مصاحبه
حجت الاسلام خسروشاهی: سیدجمال الدین اسدآبادی
حجت الاسلام امین اسدپور: شبکه مفهومی اندیشههای اقتصادی سیدجمال الدین اسدآبادی
حجت الاسلام سیدمهدی موسوی: ضرورت بازگشت به سنت تاریخی در علوم انسانی
حجت الاسلام سید محسن میرعرب: نقد سیدجمال بر الهیات اقتصاد مدرن و بنیانهای حکمی جایگزین
مقاله
رساله نیچریه سیدجمال الدین اسدآبادی
فلسفه مقاومت اقتصادی
معرفی آثار معرفی آثار سیدجمال الدین اسدآبادی
*مرکز پژوهشهای اقتصادی حبنا را دنبال کنید:*ایتا | بله | آپارات | سایت
سرمقاله:
متفکرین انقلاب اسلامی:
برشی از کتاب اندیشمندان
مصاحبه
مقاله
معرفی آثار معرفی آثار سیدجمال الدین اسدآبادی
۷:۳۴
در معاملات ارزی اگر انسان پولی را مدتی در نزد خود نگاه دارد تا قیمت آن بالا برود، نظیر اینکه جنسی را نگه دارد تا بالا برود، مسأله چه می شود؟ این ربا نمیشود، برای اینکه گفتیم تبدیل پولی به پول دیگر، ارزی به ارز دیگر، مسأله «صرف» است و خیلی جالب است که از نظر موازین فقهی اسلامی، خودش یک عنوان مستقل و مقداری هم احكام مخصوص دارد.
حال آیا «صرف»، منحصر به طلا و نقره است یا تعمیم دارد؟ این هم باز از آن بحثهایی است که باید یک روزی حل شود . این مسأله متأسفانه حتی در این رسالهای که از آن خواندم، هنوز حل نشده است - ولی به هر حال تبدیل پول به پول است. درباره تبدیل پول به پول هم پیش از این مفصلا بحث شد و گفتیم که اشکالی ندارد. خود به خود هم باید یک مقداری اجرت و درآمد به دست صراف بیاید که عهدهدار این کار بشود، اما آیا منصفانه یا غیرمنصفانه و با چه نرخی؟ این به مسأله نرخ» برمیگردد.
همه این حرفها که: نگهدارم تا گران بشود، نگهدارم تا کالا کم بشود، احتکار و احتکار گونه ها و... همه ناشی از آن قانون لعنتی عرضه و تقاضای آزاد» است!
هر چه لعنت دارید، بر این قانون لعنتی وارداتی بکنید.
۱۷:۲۷