د
ملاک سوم:جمع کردن بین روایات؛ چرا که حقیقتاً تعارضی ندارند بلکه فقط ظاهر لفظ، انسان را به اشتباه میاندازد. به عنوان نمونه:
روایت اول: امام صادق علیه السلام فرمود: «شما زمانی فقیه ترینِ مردم هستید که معانی کلام ما را بشناسید. همانا یک کلمه قطعاً بر چندین وجه میچرخد پس انسان اگر خواست، کلامش را هرجور بخواهد میگرداند و (در عین حال) دروغ هم نمیگوید.» (معاني الأخبار ج ۱ ص ۱)
🪶بیان:این روایت نشان میدهد که چه بسا امام از لفظی استفاده کردهاند که چندین وجه معنایی دارد ولی مراد حضرت فقط یکی از آن وجوهی است که ظاهر لفظ میفهماند. پس اگر ظاهر لفظِ یک روایت با روایت دیگر تعارض کند میتوان احتمال داد که وجوه دیگر لفظ، مراد امام بوده تا تعارض ظاهری آن با روایات دیگر برطرف شود. (مانند لفظ «شیر» که چند وجهی است و هم به معنای «شیر جنگل» بوده و هم «شیر خوراکی» و هم «شیر فلکه آب» و گاهی به عنوان کنایه و تمثیل می آید تا نشان از «شجاعت شخص» باشد.)
روایت دوم: روایتی طولانی از امام رضا علیه السلام که به طور کامل و مفصل توضیح میدهند که در حین تعارض و اختلاف روایات چه کار کنید. که در بخشی از آن میفرمایند: «چه بسا حدیثی که در آن از چیزی نهی شده، به خاطر کراهت باشد نه حرمت و چه بسا حدیثی که در آن امر شده به خاطر استحباب باشد نه وجوب. پس اگر دو حدیث چنین بود و باهم اختلاف داشتند هر دو صحیح هستند و ...» که به خاطر طولانی بودن روایت از ذکر کامل آن پرهیز میکنیم. (عيون أخبار الرضا عليه السلام ج ۲ ص ۲۰)
ادامه دارد…
بازگشت به فهرست مطالب@Hekmateshiei
روایت اول: امام صادق علیه السلام فرمود: «شما زمانی فقیه ترینِ مردم هستید که معانی کلام ما را بشناسید. همانا یک کلمه قطعاً بر چندین وجه میچرخد پس انسان اگر خواست، کلامش را هرجور بخواهد میگرداند و (در عین حال) دروغ هم نمیگوید.» (معاني الأخبار ج ۱ ص ۱)
🪶بیان:این روایت نشان میدهد که چه بسا امام از لفظی استفاده کردهاند که چندین وجه معنایی دارد ولی مراد حضرت فقط یکی از آن وجوهی است که ظاهر لفظ میفهماند. پس اگر ظاهر لفظِ یک روایت با روایت دیگر تعارض کند میتوان احتمال داد که وجوه دیگر لفظ، مراد امام بوده تا تعارض ظاهری آن با روایات دیگر برطرف شود. (مانند لفظ «شیر» که چند وجهی است و هم به معنای «شیر جنگل» بوده و هم «شیر خوراکی» و هم «شیر فلکه آب» و گاهی به عنوان کنایه و تمثیل می آید تا نشان از «شجاعت شخص» باشد.)
روایت دوم: روایتی طولانی از امام رضا علیه السلام که به طور کامل و مفصل توضیح میدهند که در حین تعارض و اختلاف روایات چه کار کنید. که در بخشی از آن میفرمایند: «چه بسا حدیثی که در آن از چیزی نهی شده، به خاطر کراهت باشد نه حرمت و چه بسا حدیثی که در آن امر شده به خاطر استحباب باشد نه وجوب. پس اگر دو حدیث چنین بود و باهم اختلاف داشتند هر دو صحیح هستند و ...» که به خاطر طولانی بودن روایت از ذکر کامل آن پرهیز میکنیم. (عيون أخبار الرضا عليه السلام ج ۲ ص ۲۰)
ادامه دارد…
بازگشت به فهرست مطالب@Hekmateshiei
۱۶:۵۰