د
روایت دوم: مردی از اصحاب ما دربارهی این گفتار خداوند عز و جل در داستان ابراهیم علیه السلام: «بلکه بزرگ این بتها این کار را انجام داد. پس از خودشان بپرسید اگر حرف میزنند.» از امام صادق علیه السلام سوال کرد. حضرت فرمود: «بزرگ آن بتها این کار را نکرد و ابراهیم علیه السلام هم دروغ نگفت!» پس گفتم: این چگونه است؟! حضرت فرمود: «همانا ابراهیم علیه السلام گفت «از خودشان بپرسید اگر حرف میزنند» یعنی اگر حرف زدند پس بزرگ این بتها این کار را کرد و اگر حرف نزنند پس بزرگشان این کار را نکرد. پس بتها حرف نزدند و ابراهیم علیه السلام هم دروغ نگفت.» سپس گفتم: گفتار خداوند عز و جل دربارهی یوسف علیه السلام که «ای کاروانیان! همانا شما بیگمان، دزد هستید!» (چطور)؟ فرمود: «به راستی که آنها یوسف را از پدرش دزدیده بودند (نه جام را). آیا نمیبینی هنگامی که برادران یوسف گفتند «دنبال چه میگردید؟» آنها گفتند: «جام پادشاه را میجوییم» و نگفتند: «شما جام پادشاه را دزدیدید.»؟ همانا منظورش این بود که یوسف را از پدرش دزدیدید.» سپس گفتم: گفتار ابراهیم علیه السلام که «من بیمارم» (چطور)؟ فرمود: «ابراهیم بیمار نبود و دروغ هم نگفت! همانا منظورش «بیمار دینش» بود یعنی جوینده. (معاني الأخبار، ج ۱، ص ۲۰۹ و الاحتجاج، ج ۲، ص ۳۵۴)
🪶بیان:در اینجا هم ابتدا در ذهن مخاطب اینطور متبادر میشود که ابراهیم علیه السلام واقعا شکستن بت ها را کار بت بزرگ میداند در حالی که او اصلاً چنین معنایی را قصد نکرده بود و در ماجرای یوسف علیه السلام نیز مخاطب اینگونه فهمید که ماموران یوسف میگویند شما دزد «جام» هستید در حالی که منظورشان این نبود و همچنین در مورد آخر نیز مخاطبان ابراهیم خیال کردند که او واقعا بیماری جسمی دارد در حالی که منظور او این بود که من بیمار و در به در و جویای دینم هستم! پس در هر آیه و روایتی ممکن است مقصود و منظور شارع، کاملاً متفاوت از فهم ابتدایی مخاطب باشد. پس ظواهر حجت نیست و نمیتوان به راحتی و بدون دلیل به ظاهر آیات و احادیث استناد کرد و آنها را دلیل فتوی قرار داد.
روایت سوم: عمّار ساباطی گفت: ما در منا نزد امام صادق علیه السلام نشسته بودیم. پس مردی گفت: دربارهی نمازهای نافله چه میفرمایید؟ حضرت فرمود: «فریضه است!» عمّار گفت: پس ما ناله زدیم و آن مرد هم ناله زد! سپس امام صادق علیه السلام فرمود: «همانا منظورم نماز شب بر رسول خدا صلی الله علیه و آله بود! چرا که خداوند می فرماید: و از شب با (مقداری از) آن به عنوان نافله ای بر خود شب زنده داری کن.» (تهذیب الاحکام ۲- ۲۴۲- ۹۵۹)
🪶بیان:این روایت به وضوح، چند وجهی بودن احادیث فقهی امام را نشان میدهد. در اینجا امام ابتدا یک کلمه که دارای چندین وجه و تأویل بوده فرمودند و سپس وجه مراد خود را عرض کردند که باز هم نشان میدهد مقصود و مراد متکلم تا چه اندازه میتواند از فهم ابتدایی مخاطب از ظاهر کلام دور باشد.
ادامه دارد…
#فقه #احکام #فروع_دین #اصول_فقه #تأویل_احادیث
بازگشت به فهرست مطالب
@Hekmateshiei
🪶بیان:در اینجا هم ابتدا در ذهن مخاطب اینطور متبادر میشود که ابراهیم علیه السلام واقعا شکستن بت ها را کار بت بزرگ میداند در حالی که او اصلاً چنین معنایی را قصد نکرده بود و در ماجرای یوسف علیه السلام نیز مخاطب اینگونه فهمید که ماموران یوسف میگویند شما دزد «جام» هستید در حالی که منظورشان این نبود و همچنین در مورد آخر نیز مخاطبان ابراهیم خیال کردند که او واقعا بیماری جسمی دارد در حالی که منظور او این بود که من بیمار و در به در و جویای دینم هستم! پس در هر آیه و روایتی ممکن است مقصود و منظور شارع، کاملاً متفاوت از فهم ابتدایی مخاطب باشد. پس ظواهر حجت نیست و نمیتوان به راحتی و بدون دلیل به ظاهر آیات و احادیث استناد کرد و آنها را دلیل فتوی قرار داد.
روایت سوم: عمّار ساباطی گفت: ما در منا نزد امام صادق علیه السلام نشسته بودیم. پس مردی گفت: دربارهی نمازهای نافله چه میفرمایید؟ حضرت فرمود: «فریضه است!» عمّار گفت: پس ما ناله زدیم و آن مرد هم ناله زد! سپس امام صادق علیه السلام فرمود: «همانا منظورم نماز شب بر رسول خدا صلی الله علیه و آله بود! چرا که خداوند می فرماید: و از شب با (مقداری از) آن به عنوان نافله ای بر خود شب زنده داری کن.» (تهذیب الاحکام ۲- ۲۴۲- ۹۵۹)
🪶بیان:این روایت به وضوح، چند وجهی بودن احادیث فقهی امام را نشان میدهد. در اینجا امام ابتدا یک کلمه که دارای چندین وجه و تأویل بوده فرمودند و سپس وجه مراد خود را عرض کردند که باز هم نشان میدهد مقصود و مراد متکلم تا چه اندازه میتواند از فهم ابتدایی مخاطب از ظاهر کلام دور باشد.
ادامه دارد…
#فقه #احکام #فروع_دین #اصول_فقه #تأویل_احادیث
بازگشت به فهرست مطالب
@Hekmateshiei
۱۷:۲۱