ذ
به بهانه استفاده امروز چین و روسیه از حق وتو به نفع ایران در شورای امنیت؛ مروری بر برخی از مهمترین وتوهای آمریکا در حمایت از اسراییل1973 (جنگ یوم کیپور): آمریکا قطعنامهای را که خواستار آتشبس فوری در جنگ یوم کیپور بین اسرائیل و کشورهای عربی بود، وتو کرد. این #وتو به اسرائیل اجازه داد تا عملیات نظامی خود را ادامه دهد، در حالی که آمریکا از طریق عملیات «نیکل گرس» تسلیحات گستردهای به اسرائیل ارسال میکرد.1976: آمریکا قطعنامهای را که خواستار به رسمیت شناختن حقوق فلسطینیها و تشکیل دولت فلسطینی بود، وتو کرد.1982 (جنگ لبنان): آمریکا چندین قطعنامه شورای امنیت را که خواستار محکومیت تهاجم اسرائیل به لبنان و پایان دادن به اشغال جنوب لبنان بود، وتو کرد. این وتوها به اسرائیل اجازه دادند تا عملیات نظامی خود را بدون فشار بینالمللی ادامه دهد.1988: آمریکا قطعنامهای را که اقدامات اسرائیل در سرکوب انتفاضه اول فلسطین را محکوم میکرد، وتو کرد. این قطعنامه خواستار رعایت حقوق بشر در سرزمینهای اشغالی بود.1990: آمریکا قطعنامهای را که خواستار اعزام هیأت تحقیق سازمان ملل برای بررسی سرکوب فلسطینیها در سرزمینهای اشغالی بود، وتو کرد.1997: دو قطعنامه که شهرکسازیهای اسرائیل در کرانه باختری و بیتالمقدس شرقی را محکوم میکردند، توسط آمریکا وتو شدند. این وتوها به اسرائیل امکان ادامه سیاست شهرکسازی را داد، علیرغم اینکه سازمان ملل این اقدامات را غیرقانونی میدانست.2006 (جنگ لبنان): آمریکا قطعنامهای را که خواستار آتشبس فوری در جنگ بین اسرائیل و حزبالله لبنان بود، وتو کرد. 2008-2009 (جنگ غزه): آمریکا قطعنامهای را که خواستار آتشبس در جنگ غزه (عملیات سرب گداخته) بود، وتو کرد. این وتو در حالی انجام شد که گزارشها از تلفات سنگین غیرنظامیان در غزه خبر میدادند.2011: آمریکا قطعنامهای را که شهرکسازیهای اسرائیل در کرانه باختری را غیرقانونی اعلام میکرد، وتو کرد. این قطعنامه توسط 14 عضو دیگر شورای امنیت حمایت شده بود، اما آمریکا آن را رد کرد و اعلام کرد که این قطعنامه به مذاکرات صلح آسیب میزند.2018: آمریکا قطعنامهای را که خواستار حفاظت از غیرنظامیان فلسطینی در غزه و کرانه باختری در جریان اعتراضات «راهپیمایی بازگشت» بود، وتو کرد. اکتبر 2023: آمریکا قطعنامه پیشنهادی روسیه برای آتشبس فوری و بشردوستانه در جنگ غزه پس از حمله 7 اکتبر حماس را وتو کرد. این قطعنامه به دلیل عدم اشاره به «حق دفاع اسرائیل» توسط آمریکا رد شد.دسامبر 2023: آمریکا اصلاحیه پیشنهادی روسیه به قطعنامه 2720 شورای امنیت را که خواستار توقف پایدار درگیریها در غزه بود، وتو کرد. این وتو در جلسه مجمع عمومی سازمان ملل مورد انتقاد گسترده قرار گرفت.مارس 2024: آمریکا قطعنامهای را که خواستار آتشبس فوری در غزه بود، وتو کرد. این وتو با انتقاد چین و روسیه مواجه شد که آن را به نفع اسرائیل و در تضاد با خواست جامعه جهانی دانستند.آوریل 2024: آمریکا قطعنامهای را که خواستار عضویت کامل فلسطین در سازمان ملل بود، وتو کرد. این قطعنامه با 12 رأی مثبت و رأی ممتنع سوئیس و بریتانیا مواجه شده بود، اما وتوی آمریکا مانع تصویب آن شد. محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، این وتو را «ناعادلانه، غیراخلاقی و غیرقانونی» خواند.نوامبر 2024: آمریکا قطعنامه دیگری برای آتشبس در غزه را وتو کرد. سفیر اسرائیل در سازمان ملل این وتو را ستود و اظهار داشت که «بدون آزادی گروگانها، آتشبسی برقرار نخواهد شد.»به ذرهبین ایران بپیوندید:
@iran_zarehbin۱۶:۵۰
دو تریلیون دلار هزینه، میلیونها کشته و بازگشت طالبان؛ چرا آمریکا در افغانستان شکست خورد؟ نزدیک به ۵ سال پس از خروج کامل نیروهای آمریکایی از افغانستان، طالبان کنترل مطلق کشور را در دست دارد. آنچه با هدف نابودی القاعده و ایجاد یک دموکراسی پایدار آغاز شد، به یکی از طولانیترین، پرهزینهترین و ناکامترین ماموریتهای نظامی تاریخ امریکا بدل گردید. افغانستان پیش از حمله آمریکا پس از دههها جنگ از جمله اشغال شوروی (۱۹۷۹–۱۹۸۹) با بیش از یک میلیون کشته و سپس جنگ داخلی میان گروههای مجاهدین (۱۹۹۲–۱۹۹۶)، طالبان در سال ۱۹۹۶ کنترل بخش اعظم خاک کشور را به دست گرفت و «امارت اسلامی افغانستان» را اعلام کرد. اقتصاد کشور تقریبا فروپاشیده بود. تولید ناخالص داخلی سرانه ۱۱۰ تا ۱۲۰ دلار، یکی از پایینترین سطوح جهانی به شمار میرفت. کشاورزی بهویژه کشت خشخاش تنها منبع اصلی درآمد بود. تحریمهای سازمان ملل همراه با خشکسالیهای شدید، قحطی گسترده و مهاجرت ۴ تا ۵ میلیون نفر (حدود ۲۰-۲۵ درصد جمعیت) را به دنبال داشت. آموزش و سواد: نرخ سواد کلی کشور حدود ۲۰–۳۰ درصد بود (مردان ۴۵–۵۰ درصد و زنان تنها ۱۰–۱۵ درصد). طالبان تحصیل دختران بالای ۸ سال را ممنوع کرده و تقریبا هیچ دختری به مدارس رسمی دسترسی نداشت. امید به زندگی ۴۲–۴۴ سال، یکی از پایینترین ارقام جهان محسوب میشد. نرخ مرگومیر مادران در زایمان به ۱۶۰۰–۱۷۰۰ مورد در ۱۰۰ هزار تولد زنده میرسید (دومین نرخ بالای جهانی) و تنها ۱۳ درصد جمعیت به آب سالم دسترسی داشتند. زنان از کار، تحصیل و خروج از خانه محروم بوده و ملزم به پوشیدن برقع بودند. مجازاتهای خشن مانند شلاق، قطع عضو و اعدامهای عمومی رایج بود. آزادی بیان، رسانهها و حقوق اقلیتهای مذهبی به شدت سرکوب میشد. تخریب مجسمههای بودا در بامیان (نزدیک ۱۵۰۰ سال قدمت) به نمادی از افراطگرایی طالبان تبدیل شد. در ۷ اکتبر ۲۰۰۱، عملیات نظامی با بمباران گسترده آغاز شد. هدف اعلامشده: نابودی القاعده، کشتن یا دستگیری بنلادن و سرنگونی طالبان بود. ائتلاف ناتو به رهبری آمریکا بدون نیاز به قطعنامه جدید شورای امنیت، با استناد به حق دفاع مشروع (ماده ۵۱ منشور سازمان ملل) وارد عمل شد. رژیم طالبان در کمتر از دو ماه فروپاشید: مزارشریف (۹ نوامبر)، کابل (۱۳ نوامبر) و قندهار (۷ دسامبر ۲۰۰۱). بنلادن در منطقه تورابورا فرار کرد. حامد کرزی به عنوان رئیس دولت موقت معرفی شد و جرج بوش اعلام کرد ماموریت اصلی به انجام رسیده است، اما این تنها آغاز یک جنگ طولانی و فرسایشی بود. اشتباهات استراتژیک و احیای طالبان اشتباهات کلیدی شامل عدم تمرکز کافی بر بازسازی پایدار، انحلال ساختارهای پیشین بدون ایجاد جایگزینهای موثر و فساد گسترده در دولتهای کرزی و غنی بود. از سال ۲۰۰۵–۲۰۰۶، طالبان با اتخاذ تاکتیکهای چریکی بازگشت. با اوجگیری درگیریها در ۲۰۰۹–۲۰۱۱ اوباما استراتژی «افزایش نیرو» را با اعزام ۳۰ هزار سرباز اضافی اجرا کرد، اما این افزایش موقتی بود. بنلادن در ۲ مه ۲۰۱۱ در پاکستان کشته شد. ناتو در سال ۲۰۱۴ پایان ماموریت نظامی را اعلام و وارد مرحله پشتیبانی شد. توافق دوحه، خروج آمریکا و سقوط کابل ترامپ در فوریه ۲۰۲۰ توافق دوحه را امضا کرد: خروج نیروهای آمریکایی تا مه ۲۰۲۱ در ازای تعهد طالبان به قطع ارتباط با القاعده. بایدن این مهلت را تا سپتامبر ۲۰۲۱ تمدید کرد. طالبان از مه تا اوت ۲۰۲۱ حمله گستردهای را علیه دولت وقت آغاز کرد و نیروهای امنیتی دولتی که آمریکا بیش از ۸۹ میلیارد دلار برای آموزش آنان هزینه کرده بود به سرعت فروپاشیدند. کابل در ۱۵ اوت سقوط کرد، اشرف غنی فرار کرد و آخرین هواپیمای نظامی آمریکایی در ۳۰ اوت کشور را ترک کرد. حمله انتحاری داعش خراسان در فرودگاه کابل موجب کشته شدن ۱۳ نظامی آمریکایی و بیش از ۱۷۰ افغانستانی شد. هزینههای جنگ ۲۴۲۰ نظامی کشته و بیش از ۲۰ هزار زخمی آمریکا (کل ائتلاف ناتو: حدود ۳۵۷۹ کشته). ۹۲ هزار کشته افغانستان. بیش از ۴۶ هزار غیرنظامی کشته شده مستقیم (غیرمستقیم تا ۳.۶–۳.۸ میلیون نفر). بیش از ۲ تریلیون دلار هزینه آمریکا تا سال ۲۰۲۱؛ برآوردهای بلندمدت ۶–۸ تریلیون دلار تا سال ۲۰۵۰. آمریکا اکنون هیچ حضور نظامی یا دیپلماتیک رسمی در افغانستان ندارد. جنگ بیست ساله نه تروریسم را ریشهکن کرد و نه دموکراسی پایداری به ارمغان آورد. این تجربه، آینهای تلخ از محدودیتهای تغییر از طریق حمله نظامی است، زمانی که فاقد برنامه واقعبینانه پس از جنگ، درک عمیق از پیچیدگیهای قومی و فرهنگی و تعهد بلندمدت به بازسازی باشد. افغانستان امروز بار دیگر زیر سلطه طالبان، با انزوای بینالمللی و بحرانهای انسانی عمیقتر است.به ذرهبین ایران بپیوندید: @iran_zarehbin۱۸:۰۴
جیدی ونس: از زندگی در فقر و خشونت در اوهایو تا معاونت ترامپ؛ سرپرست تیم مذاکره کننده آمریکا کیست؟ جیمز دیوید ونس، ۴۲ ساله، به عنوان معاون ترامپ، یکی از قدرتمندترین و تاثیرگذارترین چهرههای دولت آمریکاست. او نه فقط مرد شماره دو کاخ سفید، بلکه معمار اصلی سیاست «آمریکا اول» و صدای نسل جدید راستگرای ضدجنگ است. زندگی اولیه و ریشههای «هیلبیلی»: فقر، اعتیاد و تبعیض طبقاتی ونس در ۲ اوت ۱۹۸۴ در میدلتاون، اوهایو به دنیا آمد. مادرش چند بار ازدواج کرد و با اعتیاد دست و پنجه نرم میکرد؛ او هرگز پدرش را ندید. ونس توسط مادربزرگش بزرگ شد، زنی خشن و عاشق مطالعه که او را از سقوط نجات داد. او در کتاب معروفش «هیلبیلی الجی» که زندگی نامه خود را در آن شرح داده زندگیاش را نماد بحران طبقه کارگر سفید آمریکا توصیف کرد: فقر، خشونت خانگی، اعتیاد و حس «فراموششدگی» و تبعیض. ونس در دبیرستان موفق بود اما خیلی زود با مشکلات مالی مواجه شد. برای تامین هزینههای زندگی به نیروی دریایی ارتش آمریکا پیوست (۲۰۰۳-۲۰۰۷) و به عراق اعزام شد. تجربهای که بعدها آن را «بزرگترین درس زندگیاش» خواند. پس از خدمت، با کمک تحصیلی به دانشگاه ایالتی اوهایو رفت (لیسانس علوم سیاسی، ۲۰۰۹) و سپس به دانشکده حقوق ییل راه یافت (۲۰۱۳). در ییل با همسرش اوشا چیلوکوری (هندیالاصل، وکیل) آشنا شد و در ۲۰۱۴ ازدواج کردند؛ آنها حالا سه فرزند دارند. مسیر حرفهای پیش از سیاست: نویسنده، سرمایهگذار و منتقد ترامپ پس از فارغالتحصیلی از ییل، ونس به عنوان وکیل مشغول به کار شد و سپس به سرمایهگذاریهای ریسک پذیر روی آورد. مهمترین نقطه عطف زندگیاش : ورود به Mithril Capital، صندوق سرمایهگذاری پیتر تیل، همبنیانگذار PayPal و یکی از تاثیرگذارترین چهرههای tech-right بود. تیل نه تنها حامی و مربی او شد، بلکه میلیونها دلار برای کمپین سناتوریاش هزینه کرد. کتاب «هیلبیلی الجی» در ۲۰۱۶ به پرفروشترین کتاب نیویورک تایمز تبدیل شد و ونس را به چهرهای ملی تبدیل کرد. در ابتدا، ونس منتقد سرسخت ترامپ بود و او را هیتلر خواند و گفت «ترامپ نماینده مشکلات آمریکا است نه راهحل آنها». اما پس از انتخابات ۲۰۱۶، به تدریج به سمت ترامپ چرخید و در ۲۰۲۱ کاملا به او وفادار شد. ورود به سیاست: سناتور اوهایو و معاون رییسجمهور ونس در ۲۰۲۲ با حمایت سنگین پیتر تیل سناتور اوهایو شد (رای ۵۳ درصد). در سنا، به عنوان یکی از رهبران جناح «راست نو» یا «ملی گرای محافظه کار» ظاهر شد: ضد مهاجرت، ضد کمک به اوکراین، حامی تعرفههای سنگین علیه چین و منتقد «جنگهای بیپایان در خاورمیانه». در نوامبر ۲۰۲۴، ترامپ او را به عنوان معاون رییسجمهور انتخاب کرد. انتخابی استراتژیک: ونس هم رای طبقه کارگر سفید را جذب میکرد و هم با tech-right (جریان سیاسی سیلیکون ولی شامل تیل، ایلان ماسک، دیوید ساکس و...) ارتباط داشت. ونس به عنوان معاون، نقش محوری در دولت دارد: رییس شورای امنیت ملی در غیاب ترامپ، هماهنگکننده سیاستهای داخلی «آمریکا اول» و صدای اصلی در سیاست خارجی ضدجنگ. نقش در دولت دوم ترامپ و موضعگیریهای کلیدی سیاست خارجی: منتقد سرسخت مداخله نظامی است. پیش از جنگ ایران مخالفت شدیدی با درگیری با ایران داشت، اما حالا از آن دفاع میکند هرچند با تاکید بر «پیروزی سریع» و کوتاه کردن جنگ. مخالف کمکهای گسترده به اوکراین و حامی مذاکره با روسیه و چین است. سیاست داخلی: حامی تعرفههای سنگین، مبارزه با مواد مخدر، محدودیت مهاجرت و «حفظ فرهنگ آمریکایی» است. اقتصادی: ضد جهانی شدن، حامی صنعت آمریکایی و منتقد فدرال رزرو است. چرا ونس مهم است؟ ونس با تجربه فقر و خدمت نظامی، تصویری «اصیل» از خود ساخته که ترامپ را تکمیل میکند. او در ۴۲ سالگی، یکی از جوانترین معاونان تاریخ آمریکاست و آینده حزب جمهوریخواه را شکل میدهد. منابع معتبر از نیویورک تایمز، واشنگتنپست و پولیتیکو همه بر یک نکته تاکید دارند: جیدی ونس، نه فقط معاون رییسجمهور، بلکه معمار «ترامپیسم ۲» است.به ذرهبین ایران بپیوندید:
@iran_zarehbin۱۸:۳۵
پاکستان اولین کشوری که جنگندههای نسل پنجم چینی J-35 را دریافت میکند؛ آیا هند مجبور به تغییر دکترین نظامی خود خواهد شد؟ در حالی که تنشهای منطقهای در جنوب آسیا و خاورمیانه همچنان بالا است، چین رسما زمان تحویل جنگندههای نسل پنجم J-35A (نسخه صادراتی FC-31) به پاکستان را از اواخر ۲۰۲۶ به اواسط امسال تسریع کرد. گزارشهای پنتاگون و رسانههای پاکستانی نشان میدهد اسلامآباد قرار است حدود ۴۰ فروند از این جنگندهها را همراه با سیستمهای هشدار زودرس KJ-500 و پدافند هوایی HQ-19 دریافت کند. این بسته، اولین اکوسیستم کامل نسل پنجم در خارج از چین خواهد بود. این رویداد نه تنها یک معامله تسلیحاتی، بلکه نقطه عطفی در توازن قدرت هوایی منطقه و استراتژی صادرات نظامی پکن است. این جنگنده، «F-35 چینی» لقب گرفته: ارزان، قابل صادرات و مناسب برای نیروی هوایی متوسط مانند پاکستان. J-35 چیست؟ مشخصات فنی و برتریهای نسل پنجم J-35 یک جنگنده تکسرنشینه، دو موتوره و رادارگریز کامل است. این جنگنده برای عملیات از ناوهای هواپیمابر و پایگاههای زمینی طراحی شده و ویژگیهای کلیدی آن عبارتند از: رادارگریزی و پنهان کاری: سطح مقطع راداری (RCS) در محدوده ۱۰-۱۰۰ سانتیمتر مربع (تقریبا اندازه کف دست انسان) بهتر از F-35 آمریکایی (حدود ۱۵ سانتیمتر مربع) است. پوشش راداری پیشرفته و طراحی بدنه (DSI inlet و زوایای خاص) تشخیص آن را برای رادارهای دشمن بسیار سخت میکند. موتور و عملکرد: دو موتور WS-19 (با تروست ۹۸-۱۱۶ کیلونیوتن) دو موتوره بودن نسبت به F-35 تکموتوره، قابلیت اطمینان بالاتر، سرعت بیشتر (تا ۱/۸ ماخ) و برد عملیاتی بهتر فراهم میکند. سنسورها و آویونیک: رادار AESA قدرتمند، EOTS (Electro-Optical Targeting System) مشابه F-35، IRST پیشرفته و قابلیت شبکهمحور (data fusion). ظرفیت حمل مهمات داخلی: ۴-۶ موشک PL-10/PL-15 (فراتر از دید بصری) با برد رزمی حدود ۱۱۰۰-۱۵۰۰ کیلومتر، سقف پرواز بالا. مقایسه فنی با رقبا:در برابر F-35 Lightning II (آمریکا): J-35 دو موتوره است (برتری در redundancy و thrust-to-weight)، اما F-35 در سنسورهای fusion و نرمافزار شبکهمحور برتر است. J-35 ارزانتر است. (حدود ۵۰-۷۰ میلیون دلار در مقابل ۸۰-۱۰۰ میلیون دلار F-35) در برابر Rafale/Su-57 (فرانسه/روسیه): J-35 نسل پنجم واقعی (پنهانکار کامل) است، در حالی که Rafale فرانسه نسل ۴++ است. سرعت و مانور J-35 با سوخو۵۷ روسیه رقابت میکند اما پنهانکاریاش برتر است. کمکهای فنی پکن برای مونتاژ نهایی و احتمالا تولید محدود در پاکستان (مشابه مدل JF-17) در حال اجراست. این امر موجب میشود: ارتقای نیروی هوایی پاکستان (PAF): پاکستان اولین کشور خارج از چین با جنگنده نسل پنجم میشود. برتری کیفی ۷-۸ ساله نسبت به هند (که هنوز AMCA در مرحله تست است). اقتصادی و صنعتی: انتقال فناوری، کاهش وابستگی به واردات و امکان صادرات آینده به کشورهای سوم (مانند مصر و الجزایر). تاثیر منطقهای: توازن هوایی با هند را به چالش میکشد؛ هند مجبور به تسریع پروژههای Rafale، S-400 و AMCA میشود و هزینههای دفاعیاش افزایش مییابد. منظر استراتژیک؛ پیامها و سناریوهای آینده تعمیق اتحاد چین-پاکستان: این معامله فراتر از تسلیحات است؛ پاکستان به آزمایشگاه صادراتی نسل پنجم چین تبدیل شده است. پنتاگون آن را «تغییر در موازنه قدرت در جنوب آسیا» میخواند و نشاندهنده استراتژی آزاد نظامی پکن (برخلاف استراتژی مشروط آمریکا) است. پیام به هند و آمریکا: چین با تسریع تحویل، سیگنال «حمایت تمامعیار» از پاکستان میدهد، بهویژه در سایه تنشهای هند-چین. برای آمریکا، این چالش هژمونی هوایی است. پاکستان به قدرتی هوایی مدرنتر تبدیل میشود و هند مجبور به بازنگری کامل دکترین دفاعیاش خواهد شد. منابع معتبر از Janes، SCMP، Pentagon Report و RUSI تایید میکنند: این رویداد، نقشه هوایی منطقه را برای دهه آینده تغییر خواهد داد.به ذرهبین ایران بپیوندید:
@iran_zarehbin۱۸:۰۹
نزار آمیدی: رییسجمهور جدید عراق نماد توازن شکننده قدرت در بغداد ۲۲ فروردین ۱۴۰۵، مجلس نمایندگان عراق پس از ماهها بنبست سیاسی نزار آمیدی را به عنوان رییسجمهور جدید جمهوری عراق انتخاب کرد. این انتخاب در دور دوم رایگیری با ۲۲۷ رای در برابر ۱۵ رای مثنی امین از اتحادیه اسلامی کردستان به انجام رسید و آمیدی رسما سوگند ریاست جمهوری خورد. انتخاب او، که از حزب اتحادیه میهنی کردستان (PUK) است، ادامه سنت غیررسمی «محاصصه» (تقسیم قدرت قومی-مذهبی) پس از سقوط صدام است: رییسجمهور کرد، نخستوزیر شیعه و رییس مجلس سنی. ساختار سیاسی عراق: سیستم پارلمانی فدرال با محاصصه قومی عراق بر اساس قانون اساسی ۲۰۰۵، یک جمهوری فدرال پارلمانی است. قدرت به سه قوه تقسیم شده:قوه مقننه: مجلس نمایندگان (۳۲۹ کرسی) که با نمایندگی متناسب انتخاب میشود. رییس مجلس معمولا سنی است.قوه مجریه: نخستوزیر (قدرتمندترین مقام اجرایی، معمولا شیعه) و کابینه. رییسجمهور نقش تشریفاتی دارد اما میتواند قوانین را تایید یا به مجلس بازگرداند. رییسجمهور نماد وحدت ملی است، ولی قدرت واقعی در دست نخستوزیر و احزاب بزرگ قرار دارد.قوه قضائیه: دادگاه فدرال عالی و دیوان عالی. انتخاب رییسجمهور توسط مجلس با دوسوم آرا (حدود ۲۲۰ رای از ۳۲۹) انجام میشود. اگر در دور اول به حد نصاب نرسد، دو نامزد برتر به دور دوم میروند. نزار آمیدی کیست؟ نزار آمیدی، سیاستمدار کرد از حزب اتحادیه میهنی کردستان (PUK)، متولد دهه ۱۹۶۰ در منطقه کردستان عراق است. او از چهرههای میانی و عملیاتی PUK محسوب میشود و نه از نسل قدیمی مانند جلال طالبانی یا مسعود بارزانی، بلکه از نسل جدیدتر مدیران و دیپلماتهای حزب است. سابقه سیاسی: سالها در ساختار سازمانی PUK فعالیت داشته و در سطوح میانی و اجرایی حزب مسئولیتهایی مانند هماهنگی با بغداد و مدیریت امور اداری-سیاسی داشته است. آمیدی را فردی میانهرو، تکنوکرات و متمایل به حل مسائل از طریق گفتوگو توصیف میکنند. مواضع اصلی او: وحدت ملی عراق: تاکید بر حفظ تمامیت ارضی و جلوگیری از تجزیه. مسائل کردستان: حمایت از حقوق کردها در چارچوب قانون اساسی (سهم نفت، بودجه و امنیت منطقه کردستان) بدون رادیکالیسم استقلالطلبانه. روابط خارجی: تعادل بین آمریکا، ایران، ترکیه و کشورهای عربی. او روابط خوب با بغداد و اربیل را اولویت میداند. اقتصادی: تمرکز بر بازسازی، مبارزه با فساد و مدیریت منابع آب و انرژی (باتوجه به سابقه اداری PUK). امنیتی: حمایت از ارتش ملی عراق و کاهش نفوذ شبهنظامیان در سیاست. انتخاب آمیدی در شرایط جنگ منطقهای و بنبست داخلی، تلاشی برای حفظ ثبات تلقی میشود.به ذرهبین ایران بپیوندید:
@iran_zarehbin۲۰:۱۹
شکست تاریخی ویکتور اوربان در انتخابات ۲۰۲۶ مجارستان؛ چرا نتانیاهو به پیروزی او وابسته بود؟ در ۱۲ آوریل ۲۰۲۶، پس از ۱۶ سال حکومت مطلقه و کنترل کامل رسانهها، قوه قضائیه و اقتصاد، ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان و رهبر حزب فیدز، در انتخابات پارلمانی با شکست قاطع مواجه شد. حزب تیزا به رهبری پیتر مجار با کسب حدود ۵۲ درصد آرا و ۱۳۵-۱۳۸ کرسی از ۱۹۹ کرسی مجلس، اکثریت دوسوم را به دست آورد و اوربان با ۳۸ درصد آرا و حدود ۵۵-۵۷ کرسی مجبور به پذیرش شکست شد. این رویداد نه فقط پایان عصر اوربان، بلکه ضربهای جدی به شبکه راست پوپولیست جهانی بهویژه ترامپ و نتانیاهو بود. نتانیاهو حتی پسرش یایر نتانیاهو را به مجارستان فرستاد تا از اوربان حمایت کند، اما این اقدام بیشتر موجب شکست اوربان شد. اوربان، مجارستان را به الگویی برای راست افراطی اروپا تبدیل کرد: کنترل رسانهها، تضعیف قوه قضائیه، تمرکز قدرت در دست نخستوزیر و سیاست ضد مهاجرت مسلمانان. تحلیلگران حمایت علنی ترامپ و نتانیاهو از اوربان، که به عنوان «دخالت خارجی» تلقی شد را مهمترین عامل شکست او میدانند. ترامپ او را «شیر اروپا» و «الهامبخش» میخواند. اوربان ضد مهاجرت، ضد «woke» و مخالف کمک به اوکراین بود، دقیقا همان خط ترامپ. نتانیاهو بارها گفته بود «مجارستان دومین خانه اسرائیل است» و «اوربان سنگ محکمی علیه اسلام رادیکال است». اوربان: از سیاستهای نتانیاهو در قبال فلسطین و ایران دفاع میکرد. در اتحادیه اروپا علیه قطعنامههای ضداسرائیلی وتو میکرد یا رای مخالف میداد. روابط اقتصادی و نظامی با اسرائیل را گسترش داد (سرمایهگذاری مشترک، فناوری و اطلاعات). مهاجرت مسلمانان را تهدید وجودی میدانست و آن را با «تهدید ایران» مقایسه میکرد، موضعی که نتانیاهو عمیقا با آن همذاتپنداری میکرد. تلاشهای ناکام نتانیاهو برای حفظ قدرت اوربان: نتانیاهو به دلیل جنگ با ایران و حکم بازداشت ICC نتوانست شخصا به مجارستان برود، بنابراین یایر نتانیاهو* پسرش را به آنجا فرستاد. یایر در سخنرانی خود گفت: «اسرائیل دوست بهتری از اوربان در اروپا ندارد» و بوداپست را «دومین خانه» یهودیان خواند. اوربان تنها صدای راست پوپولیست در اتحادیه اروپا بود که از اسرائیل بدون قیدوشرط حمایت میکرد.* شکست اوربان پس از ۱۶ سال زلزلهای شد که موج آن به تلآویو و واشنگتن نیز رسید. پایان عصر اوربان، آغاز عصر جدیدی در مجارستان و احتمالا الهامبخش برای بسیاری دیگر از ملتهای جهان علیه راست افراطی خواهد بود.به ذرهبین ایران بپیوندید:
@iran_zarehbin۱۷:۵۵
بودجه ۲۰۲۷ ترامپ: اولویت مطلق نظامی در سایه جنگ ایران؛ افزایش ۱۵ درصدی بودجه پنتاگون، کاهش شدید برنامههای رفاهی و اجتماعی ۱۰ آوریل ۲۰۲۶، دولت ترامپ پیشنهاد بودجه فدرال سال مالی ۲۰۲۷ را به کنگره ارائه کرد. این بودجه با عنوان «بودجه امنیت و شکوفایی آمریکا» معرفی شده و در بحبوحه جنگ با ایران و محاصره تنگه هرمز، به وضوح نشان میدهد که سیاست «آمریکا اول» حالا به معنای «اولویت مطلق نظامی» است. بودجه کل حدود ۷٫۳ تریلیون دلار است که نسبت به بودجه ۲۰۲۶ حدود ۴٫۸ درصد رشد داشته، اما بخش دفاعی با جهش ۱۵ درصدی به ۱٫۰۵ تریلیون دلار رسیده، بزرگترین بودجه نظامی آمریکا از جنگ جهانی دوم تا امروز. در مقابل، بخشهای رفاهی، اجتماعی، آموزشی و محیط زیستی با کاهشهای شدید مواجه شدهاند. اولویتهای نظامی: نقطه عطف بودجه ۲۰۲۷ترامپ و پیت هگست (وزیر جنگ) صراحتا اعلام کردهاند که «امنیت ملی» اولویت اول بودجه است. بخشهای کلیدی بودجه دفاعی:
ناوگان دریایی و نیروی دریایی*: افزایش ۲۲ درصدی بودجه ناوگان. سه ناو هواپیمابر جدید (از جمله تکمیل Ford-class) و تقویت حضور در خلیج فارس و Indo-Pacific. هدف مستقیم: محاصره تنگه هرمز و بازدارندگی چین در تنگه تایوان. موشکهای هایپرسونیک و دفاع موشکی: تخصیص ۳۸ میلیارد دلار اضافی برای موشکهای هایپرسونیک و سیستمهای دفاع لایهای. این بخش در پاسخ مستقیم به حملات موشکی ایران تقویت شده است. Space Force و هوش مصنوعی: بودجه Space Force با ۲۸ درصد رشد به ۴۲ میلیارد دلار رسیده. تمرکز بر ماهوارههای جاسوسی، جنگ سایبری و AI نظامی. نیروی هوایی و پهپاد: خرید ۱۲۰ فروند F-35 جدید و توسعه پهپادهای نسل ششم. کاهشهای شدید در بخشهای رفاهی و اجتماعی: «Guns over Butter» در حالی که بودجه نظامی جهش داشته، بخشهای غیرنظامی با کسورات سنگین مواجه شدهاند: کمکهای خارجی: کاهش ۳۷ درصدی (از حدود ۶۰ میلیارد دلار به کمتر از ۳۸ میلیارد دلار). کمک به اوکراین، سازمان ملل و برنامههای توسعه آفریقا و آمریکای لاتین به شدت کم شده است. برنامههای رفاهی و اجتماعی: SNAP (برنامه کمک غذایی) و Medicaid: کاهش ۱۸-۲۲ درصدی بودجه. مسکن عمومی و کمک به بیخانمانها: کاهش ۲۵ درصدی. آموزش و پرورش: بودجه فدرال آموزش با ۱۲ درصد کاهش مواجه شده است (به ویژه برنامههای کمک به دانشآموزان کمدرآمد). محیط زیست و انرژی: EPA (آژانس حفاظت محیط زیست) با ۲۹ درصد کاهش بودجه روبرو شده و برنامههای انرژی تجدیدپذیر و مقابله با تغییرات آب و هوایی به شدت محدود شدهاند. سلامت و علوم: NIH (موسسه ملی سلامت) و CDC با کاهش ۸-۱۰ درصدی مواجه شدهاند. هنر، فرهنگ و رسانههای عمومی: بودجه NPR و NEA (صندوق ملی هنر) تقریبا صفر شده است. تحلیل اقتصادی: کسری بودجه: این بودجه کسری فدرال را به حدود ۲٫۱ تریلیون دلار در ۲۰۲۷ میرساند (بلومبرگ). والاستریت ژورنال هشدار داده که چاپ پول بیشتر، تورم را تشدید خواهد کرد. بازارها: سهام شرکتهای دفاعی (Lockheed Martin، Raytheon، Boeing) پس از اعلام بودجه جهش ۴-۷ درصدی داشتهاند. بودجه ۲۰۲۷ ترامپ، اعلام رسمی «عصر جنگ» در سیاست خارجی و داخلی آمریکاست. با اختصاص بیش از ۱۴ درصد کل بودجه فدرال به بخش نظامی (بالاترین نسبت از جنگ ویتنام)، ترامپ نشان داده که جنگ با ایران را «اولویت ملی» میداند و حاضر است هزینه اقتصادی آن را بپردازد، حتی به قیمت کاهش شدید برنامههای رفاهی، آموزشی و محیط زیستی.* این رویکرد، آمریکا را به سمت «بازدارندگی فعال» سوق میدهد، اما ریسکهای جدی وجود دارد: تشدید کسری بودجه، تورم، افزایش نابرابری اجتماعی و شکاف عمیق با اروپا و متحدان سنتی که از کاهش کمکهای خارجی ناراضیاند. این فصل بودجه، یکی از مهمترین نقاط عطف سیاست اقتصادی-نظامی ترامپ در دوره دوم خواهد بود.به ذرهبین ایران بپیوندید:
@iran_zarehbin۱۸:۱۸
نگاهی به تنگههای استراتژیک جهان: قلب تپنده تجارت جهانی نفت و اهرم قدرت تنگه هرمز تنگهها و کانالهای دریایی «چکپوینت» (chokepoint) جهان، آن بخشهای باریک جغرافیایی هستند که کنترلشان میتواند اقتصاد جهانی را فلج کند. بیش از ۶۰ درصد نفت خام جهان از چند تنگه و کانال محدود عبور میکند و هر اختلال در آنها، قیمت انرژی را به افزایش داده و حتی جنگ را شعلهورتر میسازد. با اعلام مسدودیت تنگه هرمز توسط ایران و پس از آن محاصره بنادر ایرانی و تنگه هرمز توسط آمریکا، این تنگهها دوباره به مرکز توجه جهانی تبدیل شدهاند. مهمترین تنگههای جهان ۱. تنگه هرمز شاهرگ حیاتی خلیج فارسدرصد نفت جهان: حدود ۲۰-۲۱ درصد (تقریبا ۲۱ میلیون بشکه در روز پیش از جنگ).مکان: بین ایران و عمان، تنها خروجی خلیج فارس به دریای عمان و اقیانوس هند.اهمیت: ۴۰ درصد نفت صادراتی خاورمیانه (عربستان، امارات، کویت، عراق، قطر) از اینجا عبور میکند. بسیاری تحلیلگران مسدودیت و اعمال کنترل تنگه هرمز توسط ایران را بمب اتم ایران خواندند. ترامپ از ۱۳ آوریل ۲۰۲۶، محاصره بنادر ایرانی در خلیج فارس و تنگه هرمز را اعلام کرد. سه ناو هواپیمابر (Abraham Lincoln، Gerald R. Ford و George H.W. Bush) در منطقه حضور دارند. هدف: قطع شاهراه نفتی ایران و فشار برای پذیرش شرایط آمریکا. ۲. تنگه مالاکا شریان حیاتی آسیادرصد نفت جهان و تجارت جهانی: حدود ۲۵-۳۰ درصد تجارت جهانی (۱۵-۱۶ میلیون بشکه نفت در روز).مکان: بین مالزی، سنگاپور و اندونزی، اتصال اقیانوس هند به دریای جنوب چین.اهمیت: نفت خاورمیانه به چین، ژاپن، کره جنوبی و هند از آن عبور میکند. اختلال آن، اقتصاد آسیا را فلج میکند و چین را به شدت تحت تاثیر قرار میدهد (چین ۸۰ درصد نفت وارداتیاش را از این مسیر میگیرد). ۳. بابالمندب دروازه دریای سرخدرصد نفت جهان: حدود ۹-۱۰ درصد (حدود ۶-۷ میلیون بشکه در روز) + ۱۰ درصد تجارت جهانی.مکان: بین یمن و جیبوتی/اریتره، اتصال دریای سرخ به خلیج عدن و اقیانوس هند.اهمیت: مسیر نفت خلیج فارس به اروپا از طریق کانال سوئز از آن عبور میکند. سایر تنگهها و کانالهای کلیدی کانال سوئز: ۱۲ درصد تجارت جهانی (نه فقط نفت). کوتاهترین مسیر اروپا-آسیا. تنگه بسفر و داردانل (ترکیه): مسیر نفت روسیه و قزاقستان به اروپا. کانال پاناما: ۵ درصد تجارت جهانی، اتصال اقیانوس اطلس و آرام. تنگه جبلالطارق: مسیر نفت از خاورمیانه به اروپا و آمریکا. تصمیم ترامپ: استراتژی «کنترل تنگهها»ترامپ با بازگشت به قدرت، سیاست «آمریکا اول» را با تمرکز بر تنگههای حیاتی دنبال میکند:هرمز: محاصره مستقیم بنادر ایرانی برای قطع درآمد نفت ایران و فشار به چین.مالاکا و بابالمندب: فشار غیرمستقیم از طریق متحدان (هند، عربستان و امارات) و تقویت ناوگان. هدف کلی: حفظ برتری انرژی آمریکا (صادرکننده نفت) و تضعیف رقبا (چین، ایران و روسیه). این استراتژی، ریسک تشدید جنگ را بالا برده اما اهرم فشار اقتصادی-نظامی قدرتمندی ایجاد کرده است. اکثر کشورها (اروپا، چین و هند) از محاصره مستقیم فاصله گرفتهاند و به دیپلماسی روی آوردهاند. تنگههای جهان مانند رگهای حیاتی اقتصاد جهانی هستند. کنترل هر یک، قدرت جهانی را تعیین میکند. ترامپ با محاصره هرمز و تقویت حضور دریایی، نشان داده که در جهان چندقطبی، «کنترل چکپوینتها» را به عنوان سلاح اصلی برگزیده است. این سیاست، قیمت انرژی را بالا برده و تنشها را تشدید میکند.به ذرهبین ایران بپیوندید:
@iran_zarehbin۱۷:۰۳
سیاست خارجی پاکستان از جنگ سرد تا کنون: از متحد نزدیک آمریکا تا «دوست همهجانبه» چین از زمان استقلال پاکستان در سال ۱۹۴۷ تا کنون، سیاست خارجی پاکستان همیشه بر پایه سه اصل کلیدی بوده است: امنیت در برابر هند، جستجوی حمایت اقتصادی-نظامی و حفظ استقلال در محیط ژئوپلیتیک پرتنش. این کشور، با موقعیت استراتژیک در تقاطع جنوب آسیا، خاورمیانه و آسیای مرکزی، بارها نقش «پل» یا «متحد تاکتیکی» را بازی کرده و روابطش با قدرتهای بزرگی چون آمریکا، چین و روسیه بسیار پر نوسان بوده است. دوران جنگ سرد (۱۹۴۷-۱۹۹۱): متحد غرب در برابر شوروی پاکستان بلافاصله پس از استقلال، به بلوک غرب گرایش یافت. دلایل اصلی: نیاز به امنیت در برابر هند (جنگ ۱۹۴۸ کشمیر) و دریافت کمک اقتصادی-نظامی. در دوران جنگ سرد آمریکا میلیاردها دلار کمک نظامی و اقتصادی به پاکستان کرد. پاکستان پایگاههای جاسوسی برای آمریکا علیه شوروی فراهم کرده و در ۱۹۷۱ نقش میانجی کلیدی در مناقشه آمریکا-چین (بازدید نیکسون از پاکستان) ایفا کرد. پاکستان و چین در ابتدای این دوره رابطه سردی داشتند، اما از دهه ۱۹۶۰ به یکدیگر نزدیک شدند. پاکستان در ۱۹۷۱ کانال مخفی آمریکا-چین بود و روابط «همهجانبه» با چین را آغاز کرد. در این دوره به دلیل حمایت شوروی از هند روابط خصمانهای با آن برقرار کرد. (جنگ ۱۹۷۱) پس از جنگ سرد و دوران پس از ۱۱ سپتامبر (۱۹۹۱-۲۰۲۱): نوسان بین همکاری و تنش پس از فروپاشی شوروی، آمریکا دیگر به پاکستان در منطقه نیازی نداشت (Pressler Amendment و تحریمهای هستهای ۱۹۹۸) اما حملات ۱۱ سپتامبر همه چیز را تغییر داد: پاکستان همکاری نزدیکی با آمریکا در جنگ افغانستان (۲۰۰۱-۲۰۲۱) برقرار کرد. پایگاه و کمکهای لجستیکی برای آمریکا فراهم کرده و میلیاردها دلار کمک از آن دریافت کرد (بیش از ۳۰ میلیارد دلار از ۲۰۰۱). ترامپ در ۲۰۱۸ کمکهای امنیتی را قطع کرد. در این دوره روابط با چین به اوج خود رسید. چین کوریدور اقتصادی پاکستان را از ۲۰۱۵ آغاز کرد و پروژه کلیدی Belt and Road با سرمایهگذاری دهها میلیارد دلاری شروع شد. از دهه ۲۰۱۰ نیز ارتباط با روسیه و همکاری نظامی و انرژی افزایش یافت. (خرید نفت روسی و تمرینات مشترک نظامی) این دوره، پاکستان را در موقعیت «متحد تاکتیکی» آمریکا و «شریک استراتژیک» چین قرار داد. سالهای اخیر (۲۰۲۱-۲۰۲۶): توازن در جهان چندقطبی پس از خروج آمریکا از افغانستان (۲۰۲۱)، روابط با واشنگتن سرد شد اما در ۲۰۲۵-۲۰۲۶ با بازگشت ترامپ، روابط جنبه (معاملهای) گرفت. پاکستان همزمان با چین «متحد همهجانبه» باقی ماند. هم اکنون نیز پاکستان نقش میانجیگری آمریکا-ایران را در طول آتش بس ایفا میکند. از سال ۲۰۲۱ چین مهمترین تفاهمنامههای نظامی و اقتصادی را با پاکستان امضا کرده است. پروژه CPEC 2.0 در ۲۰۲۶ با تمرکز بر صنعت، کشاورزی و معدن آغاز شد. چین بزرگترین شریک تجاری و سرمایهگذار پاکستان است. رابطه پاکستان با عربستان نیز بسیار نزدیک است. پیمان دفاعی متقابل سال ۲۰۲۵ (Strategic Mutual Defence Agreement) امضا شد، عربستان به او کمک مالی داده و پاکستان امنیت ریاض را تامین میکند. پاکستان اسرائیل را نیز به رسمیت نمیشناسد و موضعی تقریبا پروفلسطینی دارد. سیاست خارجی پاکستان همیشه پراگماتیک بوده است: امنیت در برابر هند اولویت اصلی است. پاکستان «چندجانبهگرایی» را دنبال میکند تا وابستگی به یک قدرت را کاهش دهد. قدرت هستهای پاکستان نیز در توانایی او در ایجاد توازن در روابط خارجی موثر است. میانجی در بحران ایران، شریک اقتصادی چین و متحد امنیتی عربستان. این سیاست «توازنگرا» به او اجازه میدهد از رقابت قدرتهای بزرگ سود ببرد، سیاستی که بقا و منافع ملی را در محیط پرتلاطم تضمین میکند، اما چالشهای بلندمدت (اقتصادی و امنیتی) را حل نکرده است. پاکستان همچنان «پل» ژئوپلیتیک باقی مانده، اما آینده آن به توانایی مدیریت این توازن پیچیده بستگی دارد.به ذرهبین ایران بپیوندید:
@iran_zarehbin۱۷:۵۱
نتانیاهو و رویای «اسرائیل بزرگ»: آیا مذاکرات سیاسی اخیر با لبنان و سوریه در راستای ایجاد اسرائیل بزرگ است؟در مصاحبهای جنجالی با شبکه i24News که روز ۱۲ اوت ۲۰۲۵، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، خود را در یک «ماموریت تاریخی و معنوی توصیف کرد و گفت که بسیار به چشمانداز اسرائیل بزرگ متصل است». این اظهارات، که با ارائه گردنبندی حاوی نقشهای از «سرزمین موعود» همراه بود.این اقدام موجی از واکنشهای خشمگینانه در جهان به راه انداخته و سوالاتی درباره اهداف واقعی اسرائیل در منطقه مطرح کرد. اما اسرائیل بزرگ چیست؟این ایده، که گاهی با شعار «از نیل تا فرات» شناخته میشود. اسرائیل بزرگ نه تنها فلسطین کامل (شامل کرانه باختری، غزه و بیتالمقدس شرقی) را در بر میگیرد، بلکه بخشهایی از کشورهای همسایه را نیز تصاحب میکند. شرق رود اردن (اردن فعلی)، جنوب لبنان، بلندیهای جولان و بخشهایی از سوریه، سینای مصر و حتی نواحی غربی عراق و شمالی عربستان سعودی بخشهایی از اسراییل بزرگ هستند.این نقشه، که ریشه در تفسیرهای مذهبی از تورات دارد، شامل «سرزمینی که خداوند به ابراهیم وعده داد» میشود.منشا این ایده به جنبش صهیونیستی تجدیدنظرطلب به رهبری ولادیمیر ژابوتینسکی در دهه ۱۹۲۰ بازمیگردد.پس از جنگ ششروزه ۱۹۶۷، که اسرائیل کرانه باختری، غزه، سینا و جولان را اشغال کرد، این مفهوم در میان راستگرایان اسرائیلی محبوب شد. در میان گروههای سیاسی فعلی اسرائیل، جریانهایی مانند حزب لیکود (که نتانیاهو رهبری آن را بر عهده دارد) مستقیما از ایده اسرائیل بزرگ دفاع میکنند.حزب مذهبی صهیونیسم (National Religious Party–Religious Zionism) به رهبری بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی نیز از این مفهوم حمایت میکند.اسموتریچ در سال ۲۰۲۳ پشت تریبونی با نقشهای از اسرائیل بزرگ شامل اردن سخنرانی کرد و در ۲۰۲۴ از گسترش اورشلیم تا دمشق حرف زد.نشانههایی مانند وصلههای اسرائیل بزرگ روی لباس سربازان اسرائیلی در غزه، نشاندهنده نفوذ این ایده در میان اسراییلیها است.به ذرهبین ایران بپیوندید:
@iran_zarehbin۱۹:۲۲
آتشبس بیآتشبس: خط زرد اسرائیل در جنوب لبنان و بنبست خلع سلاح حزبالله بیروت/تلآویو؛ آنچه واشنگتن آن را «آتشبس دهروزه» برای آغاز مذاکرات مستقیم تاریخی بین اسرائیل و لبنان نامیده بود، در عمل به صحنهای برای نمایش قدرت دوگانه تبدیل شده است: از یک سو، نیروهای اسرائیلی با ایجاد «منطقه حائل» جدید در عمق خاک لبنان، مرزهای امنیتی خود را جابهجا کردهاند و از سوی دیگر، حزبالله با رد هرگونه مذاکره مستقیم، بر حق «مقاومت در برابر اشغال» اصرار میورزد. در این میان، رودخانه لیتانی و خلع سلاح حزبالله به گرهگاه اصلی بحران بدل شدهاند. «خط زرد» در برابر «رود لیتانی»؛ جغرافیای یک جنگ سرد جدید تنها ۲۴ ساعت پس از اعلام آتشبس در ۱۷ آوریل، ارتش اسرائیل نقشهای منتشر کرد که برای اولین بار «خط زرد» را در جنوب لبنان نشان میداد؛ خطی که ۲۱ روستای لبنان را در بر میگیرد و در عمق ۵ تا ۱۰ کیلومتری مرزهای ملی لبنان کشیده شده است. اسرائیل به ساکنان لبنانی هشدار داد که نه تنها به این منطقه بازنگردند، بلکه از نزدیک شدن به رودخانه لیتانی نیز خودداری کنند. کابینه نتانیاهو رسما اعلام کرده که هدف نهایی این عملیات «خلع سلاح حزبالله و رفع تهدید از شمال اسرائیل» است و این امر از طریق «ترکیبی از فشار نظامی و دیپلماتیک» دنبال میشود. به عبارت دیگر، ارتش اسرائیل بدون توجه به متن آتشبس، در حال تثبیت اشغال جدیدی در خاک لبنان است. واقعیت میدانی نشان میدهد که این آتشبس بیش از آنکه توقف درگیری باشد، کاهش سطح آن است: ارتش اسرائیل: حملات هوایی و زمینی به سمت اهدافی در جنوب لبنان و حتی نزدیکی رود لیتانی ادامه دارد. شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، صراحتا اعلام کرده که «انگشتان مجاهدان روی ماشه خواهد ماند» و هرگونه نقض آتشبس توسط اسرائیل با واکنش متقابل حداکثری روبرو خواهد شد. کشته شدن دو سرباز یونیفل فرانسوی در جنوب نیز تنشهای بین المللی را افزایش داده است. اسرائیل، حزب الله را متهم میکند در حالی که حزب الله در بیانیهای هر گونه نقش در حمله به نیروهای فرانسوی را قویا رد کرده است.به ذرهبین ایران بپیوندید:
@iran_zarehbin۱۸:۲۹
آمریکا کدام کشتیهای ایران را توقیف کرده است؟ اقدام متقابل ایران چه خواهد بود؟ در حالی که آتشبس اعلامشده بین ایران و آمریکا رسما وارد سومین هفته خود شده، واقعیت میدانی در آبهای خلیج فارس و دریای عمان روایتی کاملا متفاوت را نشان میدهد؛ دست کم پنج کشتی توسط طرفین تاکنون توقیف شده است. آمریکا ناوگان پنجم خود را در ورودیهای اقیانوس هند مستقر کرده و استراتژی «جستجو و بازداشت در دریای آزاد» را در پیش گرفته تا صادرات نفتی ایران را مختل کند. دست کم ۴ تا ۶ فروند نفتکش وابسته به ایران از زمان آغاز جنگ (اوایل اسفند ۱۴۰۴) تا این لحظه گرفتار نیروهای آمریکایی شدهاند: تیفانی (M/T Tifani): نخستین بازداشت گسترده توسط نیروی دریایی آمریکا. این نفتکش با پرچم بوتسوانا و فاقد تابعیت معتبر در اقیانوس هند توسط کماندوهای آمریکایی ربوده شد. ایران این اقدام را دزدی دریایی تمامعیار توصیف کرده است. توسکا (M/V Touska): حدود ۱۰ روز پس از آتشبس، اتفاقی که سناریو را تغییر داد: ناوشکنهای آمریکایی به موتور یک کشتی باری ایرانی (به بهانه نقض محاصره) شلیک کردند و در یک عملیات کماندویی آن را ربودند. عملیات گسترده در آبهای هند و مالزی: در تازهترین عملیات (۲ اردیبهشت)، نیروهای آمریکایی همزمان حداقل سه نفتکش بزرگ را در نزدیکی سواحل جنوب هند، مالزی و سریلانکا رهگیری و مسیر آنها را تغییر دادند. پنتاگون رسما تایید کرده که «۳۱ فروند» شناور را از نزدیک شدن به ایران منصرف کرده است. تلافی ایران؛ استراتژی نفتکش در برابر نیروی دریایی در سوی دیگر، ایران نیز استراتژی متقابلی را در پیش گرفته؛ اما با این تفاوت که تمرکز ایران بر روی بستن یا کنترل تنگه هرمز و متوقف کردن کشتیهایی است که در حال خروج از خلیج فارس هستند. روز گذشته، سپاه پاسداران دست به عملیاتی گسترده در ورودی خلیج فارس زد: دست کم به سه فروند کشتی تجاری بزرگ حمله و به آنها شلیک شد. یکی از آنها، نفتکش لیبریا «Epaminondas» بود که بعد از شلیک مجبور به توقف شد. مهمترین عملیات تایید شده توسط سپاه: توقیف و هدایت دو کشتی تجاری بزرگ به آبهای ایران در روز گذشته بود. ایران رسما اعلام کرد که «اماسسی فرانچسکا» (MSC Francesca) را که آن را «کشتی متعلق به رژیم اسرائیل» مینامد، به همراه «Epaminondas» به دلیل «دستکاری در سیستم ناوبری و تلاش برای خروج مخفیانه» توقیف کرده است. واشنگتن اما این را نقض آتشبس ندانسته است. درخواست شفافیت از سوی خانوادهها: در حالی که سرنوشت نفتکشهای توقیف شده توسط آمریکا هنوز در هالهای از ابهام است و معلوم نیست در دادگاههای آمریکا مصادره خواهند شد یا خیر، مدیران شرکتهای صاحب کشتیهای توقیفشده توسط ایران (مانند Epaminondas) تنها اعلام کردهاند که «خدمه» آنها در سلامت هستند. بدون تبادل زندانی یا توافق بازدارنده سیاسی، خدمه چند ملیتی این شناورها سالها «گروگان» تحولات دیپلماتیک باقی خواهند ماند.به ذرهبین ایران بپیوندید:
@iran_zarehbin۲۰:۲۶
توقیف ۳۴۴ میلیون دلار دارایی دیجیتال مرتبط با ایران؛ بزرگترین محدودسازی تاریخ بلاکچین جهانآیا این مسدودسازی مرتبط با عوارض تنگه هرمز است؟ چه اتفاقی افتاده و مبلغ دقیق چقدر است؟وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) با همکاری مستقیم شرکت تتر (Tether)، دو کیف پول ارز دیجیتال را که گفته میشود متعلق به بانک مرکزی ایران بوده، شناسایی و موجودی آنها را مسدود کرد. موجودی این حسابها بیش از ۳۰۰ میلیون دلار است. مبلغ کل مسدود شده: ۳۴۴,۲۰۰,۰۰۰ دلار تعداد واریزیها:حدود ۱۰۰۰ تراکنش از سال ۲۰۲۱ نسبت خروج پول: کمتر از ۷٪ (نشاندهنده ذخیره استراتژیک) نهادهای همکار مسدودسازی: FBI، خزانهداری آمریکا و تیم امنیتی Tether دادههای آنچین (On-chain) نشان میدهند که این کیف پولها از سال ۲۰۲۱ فعال بودهاند و حدود ۳۷۰ میلیون دلار واریزی داشتهاند، اما نکته عجیب اینجاست که خروجی آنها بسیار ناچیز بوده؛ یعنی از آنها به عنوان «مخزن ذخیره» استفاده میشده است. آیا این اولین بار است؟ خیر، اما بزرگترین بار است.پیش از این تتر بارها کیف پولهای مرتبط با هکرها (مثل گروه لازاروس) یا کلاهبرداران پانزی را مسدود کرده بود. اما هدف قرار دادن مستقیم آدرسهایی که به عنوان «ذخایر حاکمیتی» یک کشور شناخته میشوند، در این ابعاد بیسابقه است. این حرکت نشاندهنده یک تغییر فاز در جنگ اقتصادی از «دلار کاغذی» به «دلار دیجیتال» است. پروژههای موازی؛ عوارض تنگه هرمز؟ گزارشهای اخیر Chainalysis درباره طرحی به نام «عوارض کریپتویی در هرمز» است. گفته میشود برخی نهادها به دنبال این بودند که هزینه عبور کشتیها را با تتر یا بیتکوین دریافت کنند تا از سیستم سوئیفت دور بمانند. این مسدودسازی بزرگ، در واقع یک «ضربات پیشدستانه» بود تا قبل از اجرایی شدن چنین طرحهایی، نقدینگی اصلی ایران را فلج کنند. بلاکچین بر پایه سه اصل تمرکززدایی، مقاومت در برابر سانسور و عدم نیاز به مجوز بنا شده بود تا هیچ قدرتی نتواند با فشردن یک دکمه، دارایی کسی را از دسترس خارج کند. اکنون اما که یک شرکت متمرکز مانند «تتر» میتواند به دستور یک نهاد سیاسی، ۳۴۴ میلیون دلار را در کسری از ثانیه فریز کند، تمام این آرمانها به چالش کشیده میشود. در واقع، این حرکت نشان دهنده آن است که بخشی از دنیای کریپتو نه تنها آزاد نیست، بلکه نسخهای دیجیتالی و حتی بیرحمتر از سیستم بانکی سنتی است که تبدیل به «اهرم فشار دولت آمریکا» شده است.به ذرهبین ایران بپیوندید:
@iran_zarehbin۱۷:۳۲
کالبدشکافی «اینترنت پرو»؛ بازتولید رانت در لایههای فیبر نوری اگر تا دیروز صحبت از «سیم کارتهای سفید» به طور محدود بود، امروز اینترنت پرو به عنوان یک محصول تجاری دولتی با فاکتورهای رسمی وارد بازار شده است. این سرویس عملا به معنای فروختن «حق دسترسی آزاد بین المللی» به قیمتهای گزاف است. اینترنت پرو از کجا آمد و چیست؟ریشه این طرح به مصوبات شورای عالی امنیت ملی برمیگردد. هدف اعلامی آن، ایجاد یک «پناهگاه دیجیتال» برای کسبوکارها در روزهای اختلال شدید اینترنت است. ماهیت: اینترنت پرو، اینترنتی است که روی سیمکارت یا IP ثابت شرکتها فعال میشود و بسیاری از پلتفرمهای مسدود شده برای کاربران عادی (مثل یوتیوب، توییتر و برخی ابزارهای برنامهنویسی) در آن باز یا با محدودیت بسیار کمتری در دسترس هستند. تفاوت با فیلترشکن: در این سرویس، شما نیازی به فیلترشکن ندارید و گویی مرزهای فیلترینگ برای کد ملی شما جابجا شده است. چه کسانی میتوانند اینترنت پرو بگیرند؟گروههای اصلی عبارتند از: کسبوکارهای عضو نظام صنفی رایانهای (نصر): شرکتها باید مدارک ثبت و کد اقتصادی ارائه دهند. فریلنسرها: افرادی که در سامانههای دولتی به عنوان آزادکار تایید شدهاند. اصناف خاص: صادرکنندگان، اساتید دانشگاه، خبرنگاران تایید شده و کادر درمان. برنامهنویسان و فناوران: کسانی که شغلشان مستقیما به دسترسی آزاد گره خورده است. شنیدهها حاکی است برخی دفاتر خدمات ارتباطی (گرید A) با دریافت مبالغی زیرمیزی، افراد عادی را تحت پوشش «کارمند شرکتهای فناوری» معرفی میکنند تا بتوانند سیمکارت پرو بگیرند. قیمتهای نجومی: بستههای شخصی: هر گیگابایت اینترنت بدون فیلتر حدود ۴۰ هزار تومان قیمتگذاری شده (تقریبا ۱۰ برابر اینترنت عادی). بستههای سازمانی: برخی اپراتورها بستههای سالانه ۵۰ گیگابایتی را تا ۳۲ میلیون تومان به شرکتها میفروشند! در واقع، اپراتورها پولی را که قبلا صرف خرید فیلترشکن میشد، حالا به شکل قانونی و با قیمت بالاتر تحت عنوان «سرویس حرفهای» دریافت میکنند. چند نفر ثبتنام کردهاند؟دقیقا مشخص نیست، اما طی ماههای اخیر پیامکهای احراز هویت برای صدها هزار نفر از اساتید، خبرنگاران و مدیران عامل شرکتها ارسال شده است. سازمان نظام صنفی رایانهای (نصر) به عنوان درگاه اصلی، روزانه صدها درخواست جدید را بررسی میکند. گردش مالی: با قیمتهای اعلامی، این طرح به یکی از پولسازترین محصولات اپراتورها تبدیل شده که سودی خالص از «رفع محدودیت ساختگی» به دست میآورند.به ذرهبین ایران بپیوندید:
@iran_zarehbin۱۷:۳۵
مدیریت اقتصادی ایران در جنگ هشتساله؛ چگونه با وجود ویرانی، تحریم و فشار نظامی، اقتصاد فرونپاشید و قیمتها کنترل شد جنگ ایران و عراق یکی از طولانیترین و ویرانگرترین جنگهای قرن بیستم بود. بیش از ۳۰۰ هزار کشته ایرانی، صدها هزار زخمی، خسارت مستقیم حدود ۵۰۰ میلیارد دلار (به ارزش آن زمان) و تخریب گسترده زیرساختها. در این شرایط، اقتصاد ایران نه تنها فرو نپاشید، بلکه با مجموعهای از سیاستهای «اقتصاد جنگی» توانست فقر گسترده، گرسنگی و تورم را تا حد ممکن کنترل کند. این مدیریت، ترکیبی از اقتصاد دولتی شدید، سیستم کوپنی، یارانههای گسترده، کنترل قیمت و بسیج مردمی بود. شوک انقلاب، جنگ و تحریم پس از انقلاب ۱۳۵۷، اقتصاد ایران با ملیسازی گسترده بانکها، صنایع بزرگ و شرکتهای خارجی مواجه شد. بیش از ۸۰ درصد اقتصاد به کنترل دولتی درآمد. سپس حمله عراق در شهریور ۱۳۵۹ همه چیز را پیچیدهتر کرد: صادرات نفت از ۲٫۵ میلیون بشکه در روز به کمتر از ۶۰۰ هزار بشکه در برخی ماهها سقوط کرد. درآمد ارزی به شدت کاهش یافت. تورم پیش از جنگ حدود ۲۰ درصد بود، اما با آغاز جنگ به سطوح بالاتر رفت. بیکاری، کمبود کالا (غذا، سوخت و دارو) و مهاجرت داخلی تهدیدی جدی شد. دولت برای بقا، اقتصاد را کاملا «جنگی» کرد: اولویت مطلق به تامین نیازهای جبهه و مردم عادی، حتی به قیمت کسری بودجه و چاپ پول یکی از مهمترین بخشهای مدیریت اقتصادی، جلوگیری از قحطی و گرسنگی گسترده بود: سیستم کوپنی (جیرهبندی): از اوایل سال ۱۳۶۰، دولت شروع به صدور کوپن برای کالاهای اساسی کرد. این کوپنها برای نان، برنج، روغن نباتی، شکر، گوشت قرمز، مرغ، چای، بنزین، گازوئیل، صابون و حتی برخی پوشاک بود. هر خانوار بر اساس تعداد افراد، مقدار مشخصی دریافت میکرد. یارانههای سنگین: دولت قیمت کالاهای کوپنی را بسیار پایین نگه میداشت (گاهی تا ۷۰-۸۰ درصد زیر قیمت بازار). یارانه مستقیم از بودجه دولت پرداخت میشد. گزارش بانک مرکزی: در اوج جنگ (۱۳۶۵-۱۳۶۶)، یارانه کالاهای اساسی حدود ۲۵-۳۰ درصد بودجه کل دولت را تشکیل میداد. توزیع: کوپنها از طریق مساجد، کمیتههای انقلاب اسلامی، بنیاد مستضعفان و جهاد سازندگی توزیع میشد. این سیستم نه تنها اقتصادی، بلکه ابزار انسجام اجتماعی بود. در نتیجه نرخ فقر مطلق علیرغم جنگ به طور قابل توجهی کنترل شد. گزارش Brookings (۱۹۸۸) نشان میدهد که برنامههای غذایی و بهداشتی روستایی حتی گسترش یافت و مرگومیر کودکان کاهش پیدا کرد.دولت قیمت بسیاری کالاها را به صورت دستوری ثابت نگه میداشت یا افزایش محدود میداد. تخلف از قیمتهای دولتی جرم محسوب میشد. چاپ پول: برای تامین هزینه جنگ، پایه پولی افزایش یافت، اما دولت با فروش اوراق مشارکت و کنترل نقدینگی در بخش خصوصی سعی در مهار آن داشت. آمار تورم: طبق گزارش بانک مرکزی، تورم سالانه در طول جنگ به طور میانگین حدود ۲۰-۲۵ درصد بود (در برخی سالها تا ۳۰-۳۵ درصد رسید). این رقم در مقایسه با کشورهای جنگی دیگر (مانند عراق یا برخی کشورهای آمریکای لاتین) نسبتا کنترلشده بود. بیکاری: نرخ بیکاری رسمی در طول جنگ حدود ۱۰-۱۵ درصد بود. جنگ خود نیروی کار جوان را جذب میکرد (سربازان، بسیجیان و جهاد سازندگی). تعدیل نیرو: در بخش دولتی و صنایع بزرگ، بسیار محدود بود. دولت بسیاری از صنایع را ملی کرد و نیروی کار را نگهداشت تا ثبات اجتماعی حفظ شود. به طور کلی قیمت دلار طی ۸ سال ۶ الی ۷ برابر شد. گزارش Brookings نشان میدهد که علیرغم جنگ، شاخص توسعه انسانی ایران (به دلیل گسترش آموزش و بهداشت روستایی)بهبود یافت.به ذرهبین ایران بپیوندید:
@iran_zarehbin۱۷:۴۲
داستان اتمام مهلت ۶۰ روزه ترامپ در جنگ با ایران به کجا رسید؟ آینده جنگ چگونه رقم خواهد خورد؟ واشنگتن ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵؛ امروز رسما مهلت ۶۰ روزه «قانون اختیارات جنگی ۱۹۷۳» که به ترامپ اجازه جنگ با ایران بدون تایید کنگره را میداد، منقضی شد. اما آنچه امروز در کنگره گذشت، یک بازتعریف بنیادین از قدرت اجرایی ریاستجمهوری بود. برداشت از آتش بس و بدعت حقوقی هگستپیت هگست، وزیر جنگ، امروز در جلسهای پرتنش در برابر کمیته نیروهای مسلح سنا، با دفاع قاطع از استراتژی دولت ترامپ، بمب خبری حقوقی خود را منفجر کرد. هگست مدعی شد که به دلیل برقرار بودن «آتشبس شکننده» از اوایل آوریل، مهلت قانونی ۶۰ روزه عملا متوقف شده است. استدلال پنتاگون: هگست تاکید کرد: «از نظر ما، مخاصمات فعال پایان یافته و در نتیجه، ضرورت دریافت مجوز جدید از کنگره منتفی است.» او این وضعیت را «پایان عملیات نظامی» توصیف کرد، نه تداوم جنگ. واکنش تند کنگره: سناتور تیم کین و سوزان کالینز این تفسیر را «شعبدهبازی حقوقی» نامیدند. کالینز هشدار داد که این قانون یک «پیشنهاد» نیست، بلکه یک «الزام قطعی» است که هیچ بند تمدیدی برای آتشبس در آن پیشبینی نشده است. تراژدی مدرسه میناب و فشار بر شفافیت نظامی بخش بزرگی از گفتگوهای امروز تحتالشعاع حمله آمریکا به مدرسه شجره طیبه میناب بود که منجر به جانباختن بیش از ۱۶۵ کودک شده است. پاسخ هگست: او این واقعه را «وضعیتی تاسفبار» نامید که همچنان در دست بررسی است، اما از عملکرد کلی پنتاگون دفاع کرد و مدعی شد که ارتش از تمامی منابع، از جمله هوش مصنوعی، برای به حداقل رساندن تلفات غیرنظامی استفاده میکند. چالش بودجه: هگست در حالی درخواست بودجه نظامی ۱.۵ تریلیون دلاری برای سال ۲۰۲۷ را ارائه داد که فاش شد هزینه جنگ جاری با ایران تا این لحظه بالغ بر ۲۵ میلیارد دلار بوده است. همزمان با شهادت هگست، دموکراتها برای ششمین بار تلاش کردند تا قطعنامه پایان مشارکت نظامی را به رای بگذارند. ولی اکثریت جمهوریخواه سنا بار دیگر راه را بر این قطعنامه بستند. آنها با تکیه بر استدلال هگست مبنی بر «توقف ساعت جنگ»، معتقدند فعلا نیازی به رویارویی قانونی با کاخ سفید نیست. سناریوهای پیشرو درباره ادامه جنگ: ۱. تثبیت وضعیت موجود: آمریکا به حضور نظامی و محاصره دریایی (از جمله در تنگه هرمز) ادامه میدهد، در حالی که مدعی است جنگی در جریان نیست. این وضعیت «نه جنگ و نه صلح»، کنگره را در موضع ضعف قرار میدهد. ۲. مداخله دیوان عالی:با توجه به اینکه مهلت قانونی امروز به پایان رسیده، احتمالا پرونده شکایت از دولت به دلیل نقض قانون ۱۹۷۳ به سرعت به دیوان عالی ارجاع خواهد شد. تصمیم دیوان در مورد اینکه آیا آتشبس میتواند مهلت قانونی را متوقف کند، سرنوشت توازن قوا در آمریکا را تعیین خواهد کرد. ۳. بحران مشروعیت بینالمللی:تداوم عملیات بدون مجوز پارلمانی، متحدان آمریکا را در ائتلافهای بینالمللی با چالشهای حقوقی داخلی روبرو میکند. هگست امروز در پاسخ به سناتور گیلیبرند که پرسید «چرا جنگی را ادامه میدهید که مردم پشت آن نیستند؟»، مدعی شد که حمایت عمومی همچنان پابرجاست؛ ادعایی که با نظرسنجیهای اخیر در تناقض است. چرا این لحظه برای آمریکا تاریخی است؟ما شاهد تولد مدلی از حکمرانی هستیم که در آن «تعاریف فنی» جایگزین «متون قانونی» میشوند. اگر استدلال هگست پذیرفته شود، هر رییسجمهوری در آینده میتواند با اعلام آتشبسهای تاکتیکی، محدودیتهای زمانی قانونی را دور بزند و بدون مجوز، جنگهای بزرگی را راه انداخته و ادامه دهد.به ذرهبین ایران بپیوندید:
@iran_zarehbin۱۴:۵۴
تورم افسارگسیخته جنگ؛ چگونه حداقل حقوق کارگران به زیر ۱۰۰ دلار سقوط کرد؟ با گذشت ۱۰ هفته از شروع جنگ، اقتصاد ایران وارد یکی از شدیدترین دورههای تورمی تاریخ معاصر خود شده است. دلار در بازار آزاد از حدود ۱۶۵ هزار تومان در اوایل اسفند ۱۴۰۴ به بیش از ۱۹۰ هزار تومان در اردیبهشت ۱۴۰۵ و تورم سالانه از ۴۲٫۵ درصد به بیش از ۸۷ درصد جهش کرده است. در برخی بخشها (غذا، دارو، مسکن) تورم به ۱۲۰-۱۸۰ درصد رسیده است. حداقل حقوق ماهانه کارگران به کمتر از ۱۰۰ دلار سقوط کرده و قدرت خرید مردم به پایینترین سطح ۲۰ سال اخیر رسیده است. انفجار تورمی و سقوط ارزش ریال غذا و نوشیدنی: +۱۴۸ درصد سالانه. دارو و تجهیزات پزشکی: +۱۹۲ درصد. مسکن و اجاره: +۹۳ درصد. علل اصلی: ترکیبی از جنگ، تحریم و چاپ پول۱. اختلال صادرات نفت: صادرات رسمی به کمتر از ۶۰۰ هزار بشکه در روز سقوط کرده و درآمد ارزی ماهانه از ۳٫۸ میلیارد دلار به کمتر از ۱٫۲ میلیارد دلار رسیده است.
۲. تخریب زیرساختها: حمله به نیروگاهها، پالایشگاهها و بنادر باعث قطع برق و اختلال زنجیره تامین شده است (خسارت مستقیم ۳۸ میلیارد دلار، گزارش IMF).
۳. هزینههای نظامی: بودجه دفاعی ماهانه بیش از ۴ میلیارد دلار شده که ۶۵ درصد آن از چاپ پول تامین میشود.
۴. انتظارات تورمی: هجوم مردم به دلار، طلا و کالا، چرخه تورمی را تشدید کرده است.
تاثیرات اجتماعی فقر: گزارشهای میدانی نشان میدهد بیش از ۶۰ درصد خانوارها زیر خط فقر مطلق قرار گرفتهاند.بیکاری: تعطیلی بیش از ۴۱۰۰ بنگاه شغلی به دلیل قطع برق و مواد اولیه، بیکاری را به سطوح بحرانی رسانده و طبق آمار معاون وزیر کار بیش از ۱ میلیون نفر به طور مستقیم و ۲ میلیون نفر به طور غیر مستقیم بعد از قطعی اینترنت بین المللی بیکار شدهاند. این بحران، نه فقط یک مسئله اقتصادی، بلکه تهدیدی جدی برای ثبات اجتماعی و سیاسی است. ایران در حال حاضر در بدترین شوک تورمی تاریخ خود قرار دارد اما تجربه مدیریت اقتصادی در جنگ هشتساله نشان میدهد که با وجود همه هزینهها، اراده جمعی و سیاستهای هوشمندانه میتواند جلوی فروپاشی اقتصادی را بگیرد.به ذرهبین ایران بپیوندید:
@iran_zarehbin۱۷:۵۷
هانتاویروس چیست؟ آیا اپیدمی دیگری پس از کرونا در راه است؟ نگرانی درباره هانتاویروس امروز از مهمترین اخبار جهانی است به طوری که سازمان ملل و نهادهای بینالمللی در حال برگزاری جلسات فوری و فوق العاده درباره این ویروس هستند، این ویروس چیست و چرا به صدر اخبار منتقل شده است؟هانتا ویروس اولین بار در دهه ۱۹۵۰ در کره کشف شد. نگرانیهای چند روز اخیر برای این ویروس نه به دلیل حجم بالای مبتلایان، بلکه به خاطر ترکیبی از سه عامل بیسابقه است: رقم ترسناک مرگ و میر ۳۰ تا ۵۰ درصدی که در روزهای اخیر گزارش شده، رخداد انتقال انسان‑به‑انسان در یک کشتی کروز برای نخستین بار در تاریخ و بازتابهای ژئوپلیتیکی یک بیماری در دوران عقبنشینی کشورها از نهادهای جهانی پس از همهگیری ویروس کرونا. هانتاویروسها پاتوژنهای RNA منفی‑رشتهای هستند که توسط جوندگان به انسان منتقل میشوند. این ویروسها دو سندرم بالینی اصلی ایجاد میکنند: تب خونریزیدهنده با سندرم کلیوی که عمدتا در اروپا و آسیا دیده میشود و سندرم ریوی هانتاویروس (HPS) که ویژه قاره آمریکاست و کشندگی بیشتری دارد. راههای انتقالدستگاه تنفسی مسیر اصلی ورود ویروس است: انسان با استنشاق ذرات ناشی از ادرار، مدفوع یا بزاق موشهای آلوده در فضاهای بسته و با تهویه ضعیف آلوده میشود. انتقال مستقیم از طریق گزش موش نیز گزارش شده اما نادر است. اتفاق عجیب چند روز اخیر امکان انتقال انسان به انسان بوده که جهش جدیدی را در ویروس نشان میدهد. اپیدمیولوژی جهانی تخمین زده میشود سالانه دهها هزار نفر به عفونت هانتاویروس مبتلا میشوند.
تظاهرات بالینی و درمانمراحل بیماری HPS: این سندرم فاصله کمون یک تا هشت هفته دارد. مراحل شامل تب، درد عضلانی شدید در رانها، باسن و کمر، سردرد، سرگیجه و علائم گوارشی است. ۴ تا ۱۰ روز بعد مرحله تنفسی با سرفه، تنگی نفس و پر شدن ریه از مایع (ادم ریوی) آغاز میشود که در صورت عدم مداخله سریع به شوک و مرگ منجر میشود. درمان: هیچ داروی ضدویروسی اختصاصی و واکسن تایید شدهای برای HPS وجود ندارد. درمان صرفا حمایتی و در بخش مراقبتهای ویژه (ICU) است، با هدف حفظ اکسیژنرسانی و مدیریت شوک. واکنشهای جهانی؛ بحران کشتی کروز MV Hondius در ۱۲ اردیبهشت ماه، سازمان جهانی بهداشت از وقوع موارد شدید تنفسی در کشتی کروز قطبی MV Hondius که از آرژانتین حرکت کرده بود، مطلع شد. این اولین گزارش از انتقال هانتاویروس در یک کشتی کروز بود. تا ۴ روز بعد، ۸ بیمار (۵ مورد تایید شده در آزمایشگاه و ۳ مورد مشکوک) گزارش شد که شامل سه مورد مرگ (یک زوج هلندی و یک شهروند آلمانی) بود. ۱۵۰ مسافر دیگر در کابینهایشان قرنطینه شدند. واکنش بینالمللی به سرعت شکل گرفت. سازمان جهانی بهداشت با استناد به مقررات بینالمللی بهداشت (IHR) یک هماهنگی جهانی را آغاز کرد و محمولههای ۲۵۰۰ کیت تشخیصی را به پنج کشور ارسال کرد. واکنش چین؛ تجربه متفاوت با واکسن امروز مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای چین گزارشی کلیدی منتشر کرد: هیچ مبتلایی به این نوع ویروس در چین وجود ندارد و هیچ مورد انسانی مرتبط با این سویه در داخل کشور گزارش نشده است. با این حال، چین سالانه ۲۰۰ تا ۳۰۰ مورد HFRS ثبت میکند. نقطه قوت چین استفاده از برنامه گسترده واکسیناسیون است که در آن افراد پرخطر حفاظتی بالای ۹۰ درصد دارند. هانتاویروس نمونهای کلاسیک از یک پاتوژن قدیمی است که برخلاف کووید‑19، این ویروس به دلیل مکانیسم انتقال محدود و فضای ژنتیکی باریک، احتمالا پتانسیل ایجاد یک پاندمی جهانی را ندارد، با این حال بار بیماری در مناطق بومی (آسیا، آمریکای جنوبی) و همچنین ظهور سویه آندز با توانایی انتقال انسان‑به‑انسان نیاز به بازنگری پروتکلهای مهار را ضروری میسازد.به ذرهبین ایران بپیوندید:
@iran_zarehbin۱۸:۱۵