ش
️تجارت ایران و روسیه؛ وعدههای پررنگ، دستاوردهای کمرنگ شبکه هوشمند ایران متاص «روانسازی» یا اعتراف به انسداد؟وقتی در یک نشست رسمی بارها از «روانسازی تجارت» سخن گفته میشود، در واقع اعترافی غیرمستقیم به این واقعیت است که تجارت در وضعیت فعلی روان نیست. تأکید مکرر بر لزوم تعامل، تصمیمات خاص و عبور از شرایط جنگی نشان میدهد که سازوکارهای موجود نهتنها تسهیلکننده نیستند، بلکه خود به بخشی از مانع تبدیل شدهاند. اگر پس از سالها مذاکره و توافق، همچنان نیاز به «روانسازی» احساس میشود، معنایش این است که تجارت با روسیه هنوز به یک مسیر پایدار و کارآمد تبدیل نشده است. گرههای ارزی؛ توافق روی کاغذ، مشکل در اجرا؛از واردات بدون انتقال ارز تا پیمان پولی و اتصال بانکی، فهرست ابزارهای مالی بلند است؛ اما در عمل همچنان با «موانع قانونی» و «مشکلات اجرایی» روبهرو هستیم. حتی صادرات با ریال هنوز در برخی مقررات داخلی تعریف نشده و این یعنی زیرساخت حقوقی از توافقات سیاسی عقبتر است. تا زمانی که صادرکننده برای استفاده از ارز خود با ابهام و محدودیت مواجه باشد، تجارت با روسیه بیش از آنکه یک فرصت باشد، یک مسیر پرریسک و نامطمئن باقی میماند. مسیرهای جایگزین؛ ظرفیت محدود، هزینه بالا؛چرخش به سمت کریدورهای شمالی و استفاده از ظرفیت اوراسیا در ظاهر راهحل به نظر میرسد، اما خود فعالان اقتصادی اذعان دارند که زیرساختهای شمال کشور نه از نظر ظرفیت و نه از نظر امکانات با بنادر جنوبی قابل مقایسه نیست. حتی طرح استفاده از بنادر همسایگان، نشاندهنده کمبود ظرفیت داخلی است. تجارت موفق نیازمند شبکه لجستیکی قدرتمند و پایدار است؛ وقتی مسیرها موقت و جایگزین باشند، ثبات و رقابتپذیری نیز قربانی میشود. بیثباتی مقررات؛ ضربه پنهان به بازار روسیه؛ممنوعیتهای ناگهانی صادرات و تغییرات پیشبینیناپذیر سیاستهای تجاری، بزرگترین ضربه را به اعتبار ایران در بازارهای خارجی وارد میکند. خریدار روسی به ثبات عرضه نیاز دارد، نه تصمیمات مقطعی. در چنین شرایطی حتی موافقتنامه اوراسیا و اعلام آمادگی طرف روسی نیز تضمینی برای رشد تجارت نیست. تا زمانی که ثبات مقررات و مسئولیتپذیری نهادی شکل نگیرد، تجارت ایران و روسیه بیشتر در سطح نشست و توافق باقی میماند تا در سطح عملکرد و نتیجه.۱۷:۵۴