فریب آمریکا در میانهی جنگ برای کاهش قیمت نفت
محمد کاظمی - کارشناس روابط بینالملل
#یادداشت_کوتاه
در خبرها اینطور آمده بود که وزارت خزانهداری آمریکا در حال بررسی رفع موقت تحریمهای نفتی ایران و صدور مجوز برای فروش چند ده میلیون بشکه نفت روی آب ایران است. در رابطه با این خبر، چند نکته قابل توجه است.
اولاً به نظر میرسد در بحبوحهی جنگ و در زمانی که قیمت نفت به دلیل اعمال مدیریت هوشمند ایران بر تردد در تنگهی هرمز تا نزدیک ۱۲۰ دلار در هر بشکه بالا رفته است، هدف از اعلام این خبر چیزی نیست جز تلاش برای ارسال پیام مثبت به بازار نفت و پایین آوردن قیمت. آمریکایی که همواره از تحریمهای نفتی بهعنوان ابزاری برای فشار بر ایران و کاهش درآمدهای ارزی ایران بهره برده است، مطمئناً این بار هم نیت خیری برای ایران نداشته و در پی یافتن راهی برای افزایش تابآوری خود در جنگ است. تجربههای گذشته نیز نشان میدهد اینگونه پیامها یا اظهارنظرها الزاماً به معنای تغییر واقعی در سیاستهای تحریمی نیست. برای مثال در جریان جنگ تحمیلی ۱۲ روزه نیز ترامپ اعلام کرد که چین میتواند نفت ایران را خریداری کند، اما در عمل تحریمها ادامه یافت و تغییر خاصی رخ نداد.
ثانیاً، اگر محدودیتهای فروش نفت ایران حتی بهصورت موقت کاهش یابد، مهمترین مسئله، نحوهی دریافت پول حاصل از آن است. با توجه به تجربهی تحریمی کشور، فروش نفت و استفاده از این فرصت احتمالی تنها زمانی برای ایران بیخطر (و شاید مفید) است که تسویهی مالی مربوطه بهصورت رسمی و مستقیم انجام شده و از ورود منابع به حسابهای امانی یا مسیرهای قابل مسدود شدن اجتناب شود.
بهطور مثال، در ماجرای برجام، آمریکا مجوزی را برای فروش نفت به کشورهای خاص صادر کرد. یعنی ایران نفت را به فروش میرساند اما در استفاده از درآمدهای آن با مشکل رو به رو شد. بانکهای خارجی برای تبادل پول از ایران مجوز وزارتخزانهداری آمریکا را طلب میکردند که هیچگاه صادر نشد؛ بنابراین باید توجه داشت که اگر قرار است نفت ایران به فروش برسد باید حتما تسویه مالی آن مشخص شود. آمریکا قبلا سابقه بسیار بدی در این زمینه داشته است که نمونه آخر آن آزادسازی پولهای ایران در کره جنوبی است. آزادسازی که مصرف آن در بانکهای قطری نیازمند مجوز آمریکا شد، مجوزی که هیچگاه صادر نشد و عملا پولهای ایران بر روی کاغذ آزاد شد اما رسما دوباره بلوکه شد.
ثالثاً، در صورت وجود امکان استفاده از این فرصت، ایران باید کشورهای بلوک غرب را از مقاصد صادراتی نفت خود مستثنا کرده و در وهلهی اول، بخش زیادی از نفتهای روی آب را بهصورت رسمی به کشور چین صادر کند. در صورت عدم تمایل پکن، ایران میتواند هر کشور (غیرغربی) را که حاضر باشد بهصورت رسمی از ایران خرید کند، انتخاب کند. بههرحال، فروش رسمی، تسویهی مالی مستقیم و بیواسطه و عدم رساندن منفعت در حوزهی انرژی به کشورهای بلوک غرب، سه شرط مصون ماندن ایران از آسیبهای این فرصت و حفظ فشار بر آمریکاست.
آیساسنتر در وب | تلگرام | بله | توئیتر | لینکدین | یوتیوب | شنوتو | کستباکس | اینستاگرام | ایتا
محمد کاظمی - کارشناس روابط بینالملل
#یادداشت_کوتاه
۸:۰۳