بسماللهالرحمنالرحیم
مجموعه یادداشتها درباره روز سیزدهم جنگ – قسمت پنجم
کودتا!
️در قسمتهای قبل از پروژه شورش نان و پیوند آن با وقایع دیماه و کشتهسازی گفتیم؛ اما همه اینها مقدمهای بود برای یک کودتا!
سکانس۱: چیدِتا؟!
️کودتا، اصطلاحی در علوم سیاسی در خصوص تغییر حاکمیت ملی است که در تعریف سنتی خود با شاخصهایی از دیگر پدیدههای سیاسی مانند انقلاب متمایز میشود:
۱. غیرقانونی بودن: انتقال قدرت خارج از چارچوب قانون اساسی۲. ناگهانی و سریع بودن: در مقایسه با انقلابها۳. مشارکت محدود: برخلاف انقلاب که در آن توده مردم نقشآفرین است، در کودتا یک گروه کوچک تغییر قدرت را رقم میزند.۴. کنترل مراکز قدرت: تمرکز بر تصرف مراکز قدرت نظیر رسانه ملی، مراکز فرماندهی نظامی و نهادهای اجرایی۵. استفاده از ابزار قهرآمیز یا تهدید به آن: حتی اگر خونریزی رخ ندهد، تهدید به زور عنصر اساسی کودتاست.
اقسام کودتا در شکل سنتی:
۱. کودتای جایگزینکننده: صرفاً تغییر رهبر بدون تغییر ساختار نظام.
۲. کودتای اصلاحی: با هدف تغییر سیاستها یا جهتگیری حکومت.
۳. کودتای محافظهکارانه: برای حفظ نظم موجود در برابر تهدیدات (مثلاً جلوگیری از انقلاب).
اما کودتای ترکیبی / شبکهای گونه نوین کودتاست که با مدلهای سنتی متفاوت است؛ در این نوع کودتا، تلاش برای جابهجایی یا تضعیف جدی قدرت سیاسی، نه صرفاً از طریق تصرف مستقیم مراکز قدرت، بلکه از طریق همافزایی چند لایه از فشارها به گونهای دنبال میشود که در نهایت منجر به فروپاشی یا تسلیم ساختار حاکمیت شود؛ امری که در ادبیات نوین ذیل مفاهیمی چون جنگ ترکیبی و انقلابهای رنگی مطرح میشود.
ویژگیهای این گونه جدید عبارت است از:
۱. چندلایه بودن: به معنی ترکیب همزمان چند میدان:
خیابان (اعتراض/ناآرامی)رسانه (روایتسازی)اقتصاد (فشار و اختلال)دیپلماسی/خارجی (حمایت یا فشار بیرونی)
۲. شبکهای بودن: تمرکز زدایی از مرکز فرماندهی با استفاده از شبکههای افقی، پلتفرمها و کنشگران پراکنده و در نتیجه افزایش انعطاف و مقاومت در برابر سرکوب
۳. جنگ ادراکی:
تغییر ادراک عمومی از مشروعیتایجاد احساس فروپاشی قریبالوقوعدو قطبیسازی جامعه
۴. فروپاشی نظام تصمیمگیری: برخلاف کودتای سنتی، این مدل بدنبال تحلیل رفتن ظرفیت تصمیمگیری و کنترل حاکمیت است.
۵. ابهام در سطح کنشگر: در این مدل، مرز میان کنشگر «داخلی» و «خارجی» مبهم میشود؛ کنشگران میتوانند رسمی، غیررسمی، یا حتی غیرقابل انتساب باشند.
سکانس۲: زیرسازی!
️در تطبیق شاخصهای کودتای ترکیبی / شبکهای با اخبار مرتبط با حوادث دیماه، میتوان نشانههای این الگو را به وضوح مشاهده کرد:
قرار گرفتن موساد در جایگاه فرماندهی میدان در مشارکت با ۹ سازمان اطلاعاتی دیگر برای فعالسازی افقی همه ظرفیتهای تروریستی و فرقهای سازمانیافته
فعالسازی شبکه رهبران آموزشدیده از جمله نازنین برادران و حلقهای از عناصر سیاسی سابق برای هدایت اعتراضات در ارتباط با فرماندهی خارجی و ایجاد فشار درون سیستمی همزمان
فعالیت هماهنگ رسانههای اجتماعی و ماهوارهای برای اغراق در گستره اعتراضات و همزمان معرفی پهلوی بهعنوان «جایگزین مشروع» به جامعه و جهان
تبدیل اعتراضات اقتصادی اولیه توسط رهبران آموزشدیده به اعتراضات سیاسی و هدایت برای ایجاد بحران شهری
مدیریت میدان توسط عناصر موساد و سایر عوامل خارجی در کنار رهبران داخلی برای تعیین نقاط بحران و کانونهای تهاجم
مجموعه یادداشتها درباره روز سیزدهم جنگ – قسمت پنجم کودتا!️در قسمتهای قبل از پروژه شورش نان و پیوند آن با وقایع دیماه و کشتهسازی گفتیم؛ اما همه اینها مقدمهای بود برای یک کودتا! سکانس۱: چیدِتا؟!️کودتا، اصطلاحی در علوم سیاسی در خصوص تغییر حاکمیت ملی است که در تعریف سنتی خود با شاخصهایی از دیگر پدیدههای سیاسی مانند انقلاب متمایز میشود:۱. غیرقانونی بودن: انتقال قدرت خارج از چارچوب قانون اساسی۲. ناگهانی و سریع بودن: در مقایسه با انقلابها۳. مشارکت محدود: برخلاف انقلاب که در آن توده مردم نقشآفرین است، در کودتا یک گروه کوچک تغییر قدرت را رقم میزند.۴. کنترل مراکز قدرت: تمرکز بر تصرف مراکز قدرت نظیر رسانه ملی، مراکز فرماندهی نظامی و نهادهای اجرایی۵. استفاده از ابزار قهرآمیز یا تهدید به آن: حتی اگر خونریزی رخ ندهد، تهدید به زور عنصر اساسی کودتاست.
اقسام کودتا در شکل سنتی:۱. کودتای جایگزینکننده: صرفاً تغییر رهبر بدون تغییر ساختار نظام.
۲. کودتای اصلاحی: با هدف تغییر سیاستها یا جهتگیری حکومت.
۳. کودتای محافظهکارانه: برای حفظ نظم موجود در برابر تهدیدات (مثلاً جلوگیری از انقلاب).
اما کودتای ترکیبی / شبکهای گونه نوین کودتاست که با مدلهای سنتی متفاوت است؛ در این نوع کودتا، تلاش برای جابهجایی یا تضعیف جدی قدرت سیاسی، نه صرفاً از طریق تصرف مستقیم مراکز قدرت، بلکه از طریق همافزایی چند لایه از فشارها به گونهای دنبال میشود که در نهایت منجر به فروپاشی یا تسلیم ساختار حاکمیت شود؛ امری که در ادبیات نوین ذیل مفاهیمی چون جنگ ترکیبی و انقلابهای رنگی مطرح میشود. ویژگیهای این گونه جدید عبارت است از:۱. چندلایه بودن: به معنی ترکیب همزمان چند میدان:
خیابان (اعتراض/ناآرامی)رسانه (روایتسازی)اقتصاد (فشار و اختلال)دیپلماسی/خارجی (حمایت یا فشار بیرونی)۲. شبکهای بودن: تمرکز زدایی از مرکز فرماندهی با استفاده از شبکههای افقی، پلتفرمها و کنشگران پراکنده و در نتیجه افزایش انعطاف و مقاومت در برابر سرکوب
۳. جنگ ادراکی:
تغییر ادراک عمومی از مشروعیتایجاد احساس فروپاشی قریبالوقوعدو قطبیسازی جامعه۴. فروپاشی نظام تصمیمگیری: برخلاف کودتای سنتی، این مدل بدنبال تحلیل رفتن ظرفیت تصمیمگیری و کنترل حاکمیت است.
۵. ابهام در سطح کنشگر: در این مدل، مرز میان کنشگر «داخلی» و «خارجی» مبهم میشود؛ کنشگران میتوانند رسمی، غیررسمی، یا حتی غیرقابل انتساب باشند.
سکانس۲: زیرسازی!️در تطبیق شاخصهای کودتای ترکیبی / شبکهای با اخبار مرتبط با حوادث دیماه، میتوان نشانههای این الگو را به وضوح مشاهده کرد: قرار گرفتن موساد در جایگاه فرماندهی میدان در مشارکت با ۹ سازمان اطلاعاتی دیگر برای فعالسازی افقی همه ظرفیتهای تروریستی و فرقهای سازمانیافته فعالسازی شبکه رهبران آموزشدیده از جمله نازنین برادران و حلقهای از عناصر سیاسی سابق برای هدایت اعتراضات در ارتباط با فرماندهی خارجی و ایجاد فشار درون سیستمی همزمان فعالیت هماهنگ رسانههای اجتماعی و ماهوارهای برای اغراق در گستره اعتراضات و همزمان معرفی پهلوی بهعنوان «جایگزین مشروع» به جامعه و جهان تبدیل اعتراضات اقتصادی اولیه توسط رهبران آموزشدیده به اعتراضات سیاسی و هدایت برای ایجاد بحران شهری مدیریت میدان توسط عناصر موساد و سایر عوامل خارجی در کنار رهبران داخلی برای تعیین نقاط بحران و کانونهای تهاجم۲:۲۸